1 00:00:07,298 --> 00:00:11,886 Wat vind je van dit volgende verhaal? Er wordt onderzoek gedaan naar de claim… 2 00:00:11,970 --> 00:00:14,514 …dat er iets vreemds uit de lucht viel… 3 00:00:14,597 --> 00:00:18,601 …wat landde in het Welshe dorp Broad Haven, nabij Haverfordwest. 4 00:00:26,026 --> 00:00:28,695 Ik weet niet meer wie het als eerste zag. 5 00:00:30,947 --> 00:00:35,994 We speelden op het schoolplein tijdens de middagpauze bij deze boom. 6 00:00:36,745 --> 00:00:39,164 Het was 1977. Februari 1977. 7 00:00:39,789 --> 00:00:41,166 We speelden hier. 8 00:00:41,249 --> 00:00:44,586 We speelden een balspel en de bal ging de sloot in daar. 9 00:00:45,754 --> 00:00:50,050 Wat het ook was, het werd drie keer gezien door schoolkinderen hier. 10 00:00:51,217 --> 00:00:53,470 Iemand zei: 'Wat is dat?' 11 00:00:54,888 --> 00:00:56,723 Iedereen rende ernaartoe. 12 00:00:56,806 --> 00:01:01,644 We trokken een sprint naar het einde van het veld om te zien wat het was. 13 00:01:01,728 --> 00:01:06,941 Is het echt een geval van massahysterie, of zit er realiteit in het onwerkelijke? 14 00:01:07,025 --> 00:01:12,280 Bijna meteen daarna zagen andere mensen vreemde dingen. 15 00:01:12,363 --> 00:01:15,533 Er was veel activiteit, veel waarnemingen, veel… 16 00:01:15,617 --> 00:01:17,410 Er gebeurde van alles. 17 00:01:17,494 --> 00:01:20,080 En hier landde het. 18 00:01:20,163 --> 00:01:24,584 De mensen in Broad Haven vertellen je dat hun ervaringen echt zijn. 19 00:01:31,591 --> 00:01:36,387 Vanaf het begin der tijden zagen mensen onverklaarbare dingen in de lucht. 20 00:01:36,471 --> 00:01:38,640 Zijn we alleen in het universum? 21 00:01:38,723 --> 00:01:42,227 Ergens in de data zit iets dat echt onderzoek waard is. 22 00:01:42,310 --> 00:01:44,229 We hebben niets achtergehouden. 23 00:01:44,312 --> 00:01:46,314 Er zijn interplanetaire ruimteschepen. 24 00:01:46,397 --> 00:01:48,942 Het leek een alien, hij had grote ogen. 25 00:01:49,025 --> 00:01:53,738 Er is hier iets belangrijks aan de hand, dat authentiek en echt is. 26 00:02:22,225 --> 00:02:23,143 Dus, Kevin… 27 00:02:24,310 --> 00:02:28,106 Vertel me een geheim dat je niemand vertelde over het fenomeen. 28 00:02:29,691 --> 00:02:31,192 Filmen we? 29 00:02:31,484 --> 00:02:34,612 ASTROFYSICUS VOORMALIG NASA-ONDERZOEKER 30 00:02:34,696 --> 00:02:39,492 Ons hele leven lang, en het hele leven van onze ouders… 31 00:02:40,285 --> 00:02:41,619 …sinds de jaren 40… 32 00:02:42,245 --> 00:02:47,333 …hebben de autoriteiten en wetenschappers ons verteld dat dit belachelijk is. 33 00:02:47,417 --> 00:02:48,751 Dat dit onzin is. 34 00:02:50,879 --> 00:02:55,341 Dat is denk ik de belangrijkste reden dat er weinig serieuze… 35 00:02:55,425 --> 00:02:59,804 …of tot recentelijk er weinig serieuze wetenschappers dit bestudeerden. 36 00:03:00,680 --> 00:03:07,020 Ik zou zeggen dat er zo'n 15 experts in de wereld zijn. 37 00:03:08,605 --> 00:03:14,736 Dat vind ik schokkend en er is misschien iets diepers dan het stigma… 38 00:03:14,819 --> 00:03:19,199 …en de voor de hand liggende dingen die mensen weerhouden dit te bestuderen. 39 00:03:19,282 --> 00:03:24,329 Mensen willen misschien niet weten wat dit fenomeen is. 40 00:03:25,330 --> 00:03:29,459 Ze willen de waarheid niet weten. Misschien schrikt het ze af. 41 00:03:38,384 --> 00:03:45,391 DE BROAD HAVEN-DRIEHOEK 42 00:03:48,770 --> 00:03:52,523 IN 1977 WERD HET KLEINE WELSHE DORP BROAD HAVEN HET EPICENTRUM 43 00:03:52,607 --> 00:03:55,818 VAN HET GROOTSTE MASSA-WAARNEMINGSEVENEMENT 44 00:03:55,902 --> 00:03:58,321 IN DE GESCHIEDENIS VAN HET V.K. 45 00:03:59,364 --> 00:04:02,533 MINSTENS 450 MENSEN ZAGEN MYSTERIEUZE VOERTUIGEN 46 00:04:02,617 --> 00:04:07,205 EN VREEMDE WEZENS IN HET GEBIED, WAT TIENTALLEN JAREN ONDERZOEK OPLEVERDE. 47 00:04:08,790 --> 00:04:15,797 HET BEGON ALLEMAAL OP EEN VELD ACHTER EEN SCHOOL. 48 00:04:20,176 --> 00:04:22,428 Het was een mooi dorpje. Nog steeds. 49 00:04:23,012 --> 00:04:25,098 Heel stil in de winter… 50 00:04:25,181 --> 00:04:28,601 …hectisch in de zomer door alle vakantiegangers. 51 00:04:28,685 --> 00:04:31,020 Een geweldige plek om op te groeien. 52 00:04:38,611 --> 00:04:42,073 Ik was niet een van de populaire kinderen op school. 53 00:04:44,325 --> 00:04:48,079 Ik was te zwaar als kind. Ik was een boekenworm. 54 00:04:48,579 --> 00:04:50,498 Daarom werd ik gepest. 55 00:04:50,999 --> 00:04:53,960 Ik heb denk ik meer met katten dan met mensen. 56 00:04:54,043 --> 00:04:55,128 VOORMALIGE LEERLING 57 00:04:58,589 --> 00:04:59,716 BASISSCHOOL 58 00:04:59,799 --> 00:05:02,176 DEEL 1 DE SCHOOL 4 FEBRUARI 1977 59 00:05:02,260 --> 00:05:06,347 Het was een vreselijke dag. Miezerig, vochtig. 60 00:05:06,431 --> 00:05:11,519 Ik zat het merendeel van de dag binnen. Ik speelde niet buiten met de anderen. 61 00:05:13,938 --> 00:05:16,983 De anderen kwamen binnen na het buiten spelen. 62 00:05:20,361 --> 00:05:22,989 Ze zeiden dat ze een vliegende schotel zagen… 63 00:05:23,072 --> 00:05:27,744 …maar ik negeerde dat volledig omdat ik dacht dat het onzin was. 64 00:05:29,203 --> 00:05:32,332 Voor mij bestonden vliegende schotels niet. 65 00:05:32,415 --> 00:05:38,838 Ze zaten in slechte sciencefictionfilms uit de jaren 50, of in pulpkranten. 66 00:05:39,339 --> 00:05:44,969 Maar aan het eind van de dag dacht ik: dit is belachelijk. Ik ga zelf kijken. 67 00:05:48,514 --> 00:05:49,807 Ik verliet de school. 68 00:05:51,768 --> 00:05:54,771 Ik liep naar het veld toe. 69 00:06:00,401 --> 00:06:06,282 En vanachter een paar bomen dook dit ding voor me op. 70 00:06:08,201 --> 00:06:10,411 Zilver, sigaarvormig… 71 00:06:11,162 --> 00:06:12,789 …ongeveer 14 meter lang. 72 00:06:15,416 --> 00:06:20,254 De gedachte kwam in me op om te vluchten. 73 00:06:34,227 --> 00:06:38,064 Ik vertelde het mijn ouders thuis en ze veroordeelden me niet. 74 00:06:38,564 --> 00:06:41,984 Ze geloofden me en geloofden dat ik geloofde wat ik zag. 75 00:06:42,068 --> 00:06:43,319 VOORMALIGE LEERLING 76 00:06:45,071 --> 00:06:47,657 Moeders weten het altijd wanneer je liegt. 77 00:06:47,740 --> 00:06:52,578 Ze was ervan overtuigd dat ik de waarheid sprak. 78 00:06:53,496 --> 00:06:58,167 Ze nam contact op met Randall Jones Pugh, een goede familievriend. 79 00:06:58,251 --> 00:07:00,753 Randall Pugh is een gepensioneerde veteraan… 80 00:07:00,837 --> 00:07:05,508 …die regionaal onderzoeker is voor de Britse UFO-onderzoeksvereniging. 81 00:07:06,217 --> 00:07:11,472 We hebben een fenomeen dat ons nog lang zal bijblijven… 82 00:07:11,556 --> 00:07:13,266 ONDERZOEKER 83 00:07:13,349 --> 00:07:16,227 …en we ontdekken misschien nooit wat het is. 84 00:07:16,310 --> 00:07:18,187 Terry, neem die sector daar. 85 00:07:18,271 --> 00:07:19,981 Die sector daar. 86 00:07:20,064 --> 00:07:22,066 En ik ga naar het noordwesten. 87 00:07:22,150 --> 00:07:27,196 Hij kwam snel met een lokale journalist van de Western Telegraph. 88 00:07:27,280 --> 00:07:29,782 UFO LANDT IN VELD, ZEGGEN JONGENS 89 00:07:30,700 --> 00:07:34,620 De waarneming was op vrijdag. Op maandagochtend was het een gekkenhuis. 90 00:07:34,704 --> 00:07:37,081 KINDEREN VLUCHTEN VOOR VLIEGENDE SCHOTEL 91 00:07:37,165 --> 00:07:41,711 Vandaag wees een groep kinderen me de plek waar ze een ruimteschip dachten te zien. 92 00:07:41,794 --> 00:07:46,340 Plots dook het zilveren, sigaarvormige object op vanachter de struiken… 93 00:07:47,133 --> 00:07:49,635 …en wilde opstijgen. Toen verdween het weer. 94 00:07:49,719 --> 00:07:52,388 Het was nacht. Ik was 10 jaar oud. 95 00:07:52,472 --> 00:07:57,477 Ik zette de tv aan, en er was een geweldig verhaal op het kinderprogramma Newsround. 96 00:07:57,560 --> 00:08:01,481 Het ruimteschip had de vorm van een sigaar met een koepel erop. 97 00:08:01,564 --> 00:08:06,152 Als je negen of tien jaar oud bent, zit je in een heel vormende periode. 98 00:08:07,361 --> 00:08:11,616 Je fantasie slaat op hol, en iedereen was geïnteresseerd in ufo's. 99 00:08:11,866 --> 00:08:15,661 We ontvingen veel meldingen van UFO's boven Mobile. 100 00:08:16,787 --> 00:08:17,747 Gegroet. 101 00:08:17,830 --> 00:08:19,207 We komen uit Frankrijk. 102 00:08:20,791 --> 00:08:23,961 1977 was een topjaar voor UFO's. 103 00:08:25,004 --> 00:08:26,797 Het aantal waarnemingen steeg. 104 00:08:26,881 --> 00:08:29,342 Nou, het was ongeveer daar. 105 00:08:29,425 --> 00:08:31,302 De mediabelangstelling nam toe. 106 00:08:36,224 --> 00:08:39,477 Ik was toen helemaal geobsedeerd door UFO's en aliens. 107 00:08:39,560 --> 00:08:42,939 ERKEND ONDERZOEKER VAN DE BRITSE UFO-ONDERZOEKSVERENIGING 108 00:08:43,022 --> 00:08:47,360 Het hoogtepunt was Close Encounters of the Third Kind, iedereen keek dat. 109 00:08:47,443 --> 00:08:51,906 De film was net als alle dingen waar ik over had gelezen. 110 00:08:55,660 --> 00:08:58,454 En het was ellendig. Er waren brandstoftekorten. 111 00:08:58,538 --> 00:08:59,830 SORRY GEEN BENZINE 112 00:08:59,914 --> 00:09:03,084 We zaten midden in de Koude Oorlog met de Sovjet-Unie. 113 00:09:07,547 --> 00:09:13,302 Ik zag een diagram in de lokale krant dat een inslaggebied liet zien. 114 00:09:13,386 --> 00:09:18,349 Ik vroeg me af of ik zou verdampen of dat ik op tijd thuis zou komen. 115 00:09:18,432 --> 00:09:20,518 Dus er was van alles aan de hand. 116 00:09:22,061 --> 00:09:25,690 Dus UFO's en aliens en bezoeken uit de ruimte… 117 00:09:25,773 --> 00:09:28,359 …waren voor mij een soort ontsnapping. 118 00:09:28,442 --> 00:09:32,196 Het was een wereld waarin je kon ontsnappen. 119 00:09:33,614 --> 00:09:39,328 Ik zag een vliegende schotel, of een UFO. Het was daar in die bomen. 120 00:09:41,372 --> 00:09:47,795 En dit was absoluut het grootste, meest bizarre verhaal in het V.K. 121 00:09:47,878 --> 00:09:50,339 Ik ging er volledig in op. 122 00:09:50,423 --> 00:09:53,426 Ik ontdekte dat er duidelijk iets was gebeurd. 123 00:09:54,135 --> 00:09:56,178 Wat het was, weten we niet. 124 00:10:00,933 --> 00:10:05,813 Zodra we maandag op school aankwamen zette het schoolhoofd ons apart. 125 00:10:08,524 --> 00:10:13,279 We moesten een verslag schrijven en een tekening maken van wat we hadden gezien. 126 00:10:16,324 --> 00:10:20,453 We maakten tekeningen en niemand wist wat de ander tekende. 127 00:10:21,412 --> 00:10:26,792 We zagen allemaal hetzelfde. Dus de kans was groot dat we hetzelfde tekenden. 128 00:10:28,836 --> 00:10:30,963 Het was niet zoals het nu is. 129 00:10:31,047 --> 00:10:35,301 Er was geen social media. Er waren geen mobiele telefoons. 130 00:10:35,885 --> 00:10:39,430 Dus er was geen gelegenheid voor ons om samen te komen. 131 00:10:39,513 --> 00:10:43,976 We hadden niet kunnen samenwerken. Iedereen was onbevangen. 132 00:10:46,270 --> 00:10:48,397 Hij verzamelde alles… 133 00:10:48,481 --> 00:10:55,404 …en was geschokt door de overeenkomsten in de verslagen en de beschrijvingen. 134 00:10:55,488 --> 00:10:59,742 Voor meer informatie belde ik net met het schooldhoofd, Mr Llewellyn. 135 00:10:59,825 --> 00:11:02,119 16 kinderen zagen het. 136 00:11:02,203 --> 00:11:03,537 SCHOOLHOOFD 137 00:11:03,621 --> 00:11:05,498 Zagen ze allemaal hetzelfde? 138 00:11:05,581 --> 00:11:09,960 Er is een kern van overeenkomst in al hun beschrijvingen. 139 00:11:10,044 --> 00:11:12,755 Ik liet ze tekenen en opschrijven wat ze zagen. 140 00:11:14,715 --> 00:11:16,050 HUIDIG SCHOOLHOOFD 141 00:11:16,133 --> 00:11:20,471 Er waren veel overeenkomsten tussen de tekeningen van de kinderen. 142 00:11:20,554 --> 00:11:23,224 Je hebt de vorm. 143 00:11:23,307 --> 00:11:25,685 Ze hebben allemaal dezelfde kleur. 144 00:11:26,185 --> 00:11:29,230 Ze hebben een rood knipperend lampje op het voertuig. 145 00:11:33,150 --> 00:11:36,904 'Dit is het object dat ik op vrijdag 4 februari zag. 146 00:11:36,987 --> 00:11:41,492 Het had de vorm van een koepel. Het had 10 of 11 ramen aan de bovenkant… 147 00:11:41,575 --> 00:11:43,536 …en een deur met landingsbaan.' 148 00:11:45,162 --> 00:11:48,666 Iedereen op aarde heeft een beeld bij een vliegende schotel. 149 00:11:52,211 --> 00:11:57,174 Als je naar die tekeningen kijkt, zie je elementen van popcultuur. 150 00:11:58,008 --> 00:12:02,054 En ik denk aan één film in het bijzonder die de BBC vertoonde. 151 00:12:02,138 --> 00:12:03,389 Forbidden Planet. 152 00:12:09,061 --> 00:12:11,981 De kans is groot dat sommige kinderen die zagen. 153 00:12:16,652 --> 00:12:21,282 Dat wil niet zeggen dat het inbeelding was omdat ze die film zagen. 154 00:12:22,074 --> 00:12:25,202 Maar als je die films en de popcultuur van toen kent… 155 00:12:25,286 --> 00:12:28,622 …worden al die dingen die in je hoofd zitten er deel van. 156 00:12:29,123 --> 00:12:31,834 Mensen zijn doordrenkt hiervan. 157 00:12:31,917 --> 00:12:34,378 Ze keken Close Encounters of the Third Kind… 158 00:12:34,462 --> 00:12:37,798 …Dr. Who, The Day the Earth Stood Still, dat soort dingen. 159 00:12:37,882 --> 00:12:39,425 Daar denk je aan. 160 00:12:44,847 --> 00:12:48,100 Ik was altijd al geïnteresseerd in UFO's. 161 00:12:48,184 --> 00:12:52,563 Ik was 12 toen Star Wars uitkwam, nu 45 jaar geleden. 162 00:12:52,646 --> 00:12:56,400 Het was die leeftijd waarop ik beïnvloedbaar was. 163 00:12:56,484 --> 00:13:02,740 Rond die tijd had je tv-shows zoals In Search of met Leonard Nimoy. 164 00:13:02,823 --> 00:13:07,161 Laten we zonder vooringenomenheid nog eens naar het UFO-vraagstuk kijken. 165 00:13:08,204 --> 00:13:12,291 De studie van exoplaneten bestaat in feite uit het zoeken naar en… 166 00:13:12,374 --> 00:13:15,294 …karakteriseren van planeten in een baan om sterren. 167 00:13:16,879 --> 00:13:20,299 Toen het artikel in de New York Times verscheen… 168 00:13:20,883 --> 00:13:25,262 …lazen we over het AATIP-programma dat UAP's bestudeerde… 169 00:13:25,346 --> 00:13:27,932 …en dat dit een serieus probleem was. 170 00:13:28,891 --> 00:13:32,102 UAP-rapporten zijn een nationale veiligheidszaak. 171 00:13:32,186 --> 00:13:36,398 Als we iets zien dat we niet begrijpen of kunnen identificeren in ons luchtruim… 172 00:13:36,482 --> 00:13:41,362 …dan moet dit onderzocht worden door onze nationale veiligheidsfunctionarissen. 173 00:13:41,445 --> 00:13:44,198 Ik dacht: wetenschappers moeten dit bestuderen. 174 00:13:44,281 --> 00:13:46,200 Dit moet bestudeerd worden. 175 00:13:46,283 --> 00:13:48,369 Dus besloot ik het te doen. 176 00:13:50,371 --> 00:13:53,207 We zijn in een moeilijke staat van onwetendheid. 177 00:13:54,124 --> 00:13:57,878 We weten niet wat ze zijn of wat hun bedoelingen zijn. 178 00:13:58,587 --> 00:14:01,674 Intentie is alles, toch? We weten niet wat die dingen zijn. 179 00:14:01,757 --> 00:14:08,013 Een hypothese is dat niet-menselijke wezens deze voertuigen besturen. 180 00:14:08,097 --> 00:14:11,934 Dat is een enorme hypothese waar we niet veel bewijs voor hebben. 181 00:14:12,518 --> 00:14:14,728 Er zijn andere mogelijke hypothesen. 182 00:14:14,812 --> 00:14:18,482 Was het geen helikopter of vliegtuig van het vliegveld hier? 183 00:14:18,566 --> 00:14:21,610 Een helikopter kan daar landen… 184 00:14:21,694 --> 00:14:26,532 …maar dat is privéterrein, als ze daar landen, kunnen ze worden vervolgd. 185 00:14:26,615 --> 00:14:30,286 En met een vliegtuig zou alleen een Harrier passen. 186 00:14:31,078 --> 00:14:34,164 De meesten van ons, vooral de jongens… 187 00:14:34,248 --> 00:14:38,168 …kenden bijna alles waar de NAVO toen mee vloog… 188 00:14:38,252 --> 00:14:41,755 …omdat we zo dicht bij RAF Brawdy waren. 189 00:14:46,051 --> 00:14:50,973 Mensen dachten automatisch dat als het vliegt, het van de RAF moet zijn. 190 00:14:52,892 --> 00:14:57,980 Op RAF Brawdy voerden we toen onze vliegtraining uit… 191 00:14:58,063 --> 00:15:00,566 …inclusief het gebruik van wapensystemen. 192 00:15:02,192 --> 00:15:05,905 Ik was begin 30 en begon als vluchtluitenant… 193 00:15:05,988 --> 00:15:07,990 Ik wist niet precies waar. 194 00:15:08,073 --> 00:15:11,702 Maar het was zo ver weg als mogelijk is in Wales… 195 00:15:11,785 --> 00:15:14,747 …aan de Atlantische Oceaan. Volgende halte, Amerika. 196 00:15:16,165 --> 00:15:18,918 Als publieke woordvoerder… 197 00:15:19,001 --> 00:15:22,922 …was ik de schakel tussen de RAF achter het hek en de gemeenschap erbuiten. 198 00:15:23,005 --> 00:15:24,590 VOORMALIG RAF-OFFICIER 199 00:15:26,383 --> 00:15:32,514 Ik kreeg steeds meer meldingen van moeilijk verklaarbare waarnemingen. 200 00:15:32,598 --> 00:15:35,059 Ik nam die rapporten ook heel serieus. 201 00:15:36,518 --> 00:15:38,729 Er was een geval in Haverfordwest… 202 00:15:38,812 --> 00:15:42,358 …in een van de lokale hotels, Mrs Granville geloof ik… 203 00:15:42,441 --> 00:15:45,235 …overtuigd was dat ze iets voor het hotel zag landen. 204 00:15:53,702 --> 00:15:55,704 BASISSCHOOL 205 00:15:55,788 --> 00:15:57,122 HOTEL HAVENS 206 00:15:57,206 --> 00:15:58,916 DEEL 2 HET HOTEL 207 00:15:58,999 --> 00:16:01,043 19 APRIL 1977 208 00:16:01,126 --> 00:16:05,214 Mijn moeder heette Rosa, maar stond bekend als Rose Granville. 209 00:16:06,215 --> 00:16:08,884 Ze was geboren in Barcelona. 210 00:16:08,968 --> 00:16:13,222 Ze ontmoette mijn vader toen ze 18 was en ze trouwden. 211 00:16:13,973 --> 00:16:16,684 Toen bracht hij haar terug naar Wales. 212 00:16:17,977 --> 00:16:20,187 Dit is net na de oorlog… 213 00:16:20,270 --> 00:16:25,859 …en er was een zekere vijandigheid tegen buitenlanders. 214 00:16:26,527 --> 00:16:28,529 Ze voelden zich ongemakkelijk. 215 00:16:28,612 --> 00:16:32,741 Het was alsof we iets anders waren dan de rest. 216 00:16:33,617 --> 00:16:34,702 STEM ROSA GRANVILLE 217 00:16:34,785 --> 00:16:36,787 We kochten dit huis in 1967. 218 00:16:36,870 --> 00:16:42,668 Het was een oud smokkelaarsfort, en we hebben er een hotel van gemaakt. 219 00:16:43,669 --> 00:16:46,213 Het was vooral bedoeld voor mijn dochter. 220 00:16:47,006 --> 00:16:50,175 Dit is een foto van mijn moeder en ik… 221 00:16:50,259 --> 00:16:53,846 Ze draagt haar witte, oude keukenoverall. 222 00:16:53,929 --> 00:16:58,684 Ik draag mijn kleding waarmee ik in het hotel werkte. 223 00:17:00,853 --> 00:17:03,522 Veel mensen dachten dat het er spookte. 224 00:17:03,605 --> 00:17:05,274 Het was een legende. 225 00:17:05,357 --> 00:17:07,985 Ze zeiden dat er een blanke dame rondspookte. 226 00:17:08,068 --> 00:17:10,446 Het heette toen de Havens. 227 00:17:11,655 --> 00:17:15,034 We hebben nooit een spook gezien. 228 00:17:18,746 --> 00:17:21,331 De mensen in de Welshe valleien waren erg religieus… 229 00:17:21,415 --> 00:17:24,877 …in formele zin. Iedereen ging naar de kerk op zondag. 230 00:17:24,960 --> 00:17:29,965 Bovendien geloofden ze sterk in het bovennatuurlijke dat ouder was… 231 00:17:30,049 --> 00:17:34,178 …dan het christendom. Ze bleven daarin geloven. 232 00:17:34,261 --> 00:17:36,555 SOCIALE GESCHIEDENIS VAN UFOLOGIE 233 00:17:36,638 --> 00:17:41,018 Ik maakte voornamelijk carrière als schrijver en journalist. 234 00:17:41,101 --> 00:17:45,564 En mijn andere interesse is folklore, waar ik mijn PhD in haalde. 235 00:17:46,482 --> 00:17:48,901 Ik was niet de eerste. Er was een boek… 236 00:17:48,984 --> 00:17:53,822 …van een Franse computerwetenschapper, Jacques Vallee, Passport to Magonia. 237 00:17:53,906 --> 00:17:57,451 En het onderschrift was: 'Van folklore tot vliegende schotels.' 238 00:17:57,534 --> 00:17:58,702 Jij was de persoon… 239 00:17:58,786 --> 00:18:03,207 …waar Steven Spielberg zijn personage van een UFO-onderzoeker op modelleerde… 240 00:18:03,290 --> 00:18:06,710 …in zijn klassieker Close Encounters Of The Third Kind. 241 00:18:07,503 --> 00:18:10,798 Een van mijn interesses is kijken naar oude waarnemingen… 242 00:18:10,881 --> 00:18:16,345 …van voor WO II bijvoorbeeld, waar moderne technologie geen invloed had. 243 00:18:16,428 --> 00:18:19,890 Dit valt ook onder onze folklore. 244 00:18:19,973 --> 00:18:23,227 Dit horen we te bestuderen als onderdeel van onze folklore. 245 00:18:23,310 --> 00:18:27,106 Daardoor was ik geïnteresseerd in het folklore-aspect hiervan… 246 00:18:27,189 --> 00:18:30,526 …en bestudeerde ik deze oude tradities en verhalen. 247 00:18:30,609 --> 00:18:33,946 Vooral in Wales zijn ze talrijk. 248 00:18:36,156 --> 00:18:40,327 In de Keltische folklore waren feeën enorm belangrijk… 249 00:18:40,410 --> 00:18:42,704 …tot op de dag van vandaag. 250 00:18:45,666 --> 00:18:50,003 Het was alleen in de Victoriaanse periode, dat mensen het romantische idee kregen… 251 00:18:50,087 --> 00:18:52,381 …dat feeën kleine Tinkelbel-personages waren… 252 00:18:52,464 --> 00:18:57,344 …en dat deze wezens welwillend waren en dat ze mensen wilden helpen… 253 00:18:57,427 --> 00:19:00,347 …met hun magische spreuken en dat soort dingen. 254 00:19:00,848 --> 00:19:04,351 In de Welshe traditie gedroegen feeën zich niet zoals het moderne idee. 255 00:19:05,602 --> 00:19:12,359 We hebben het over een ras van wezens die met ons samenleefden… 256 00:19:12,442 --> 00:19:14,695 …en ze waren nooit erg vriendelijk. 257 00:19:14,778 --> 00:19:17,406 Ze hadden allerlei geweldige gaven… 258 00:19:17,489 --> 00:19:20,701 …zoals het vermogen om met enorme snelheid te reizen… 259 00:19:21,201 --> 00:19:24,371 …en mensen weg te toveren, hun geheugen te wissen. 260 00:19:24,454 --> 00:19:26,373 Ze hielden mensen voor de gek. 261 00:19:29,710 --> 00:19:33,130 En als je ze boos maakte, konden er vreselijke dingen gebeuren. 262 00:19:36,550 --> 00:19:39,094 Moeder was in de derde kamer daar. 263 00:19:40,554 --> 00:19:41,805 De tweede verdieping. 264 00:19:52,191 --> 00:19:53,901 Zodra ik naar bed ging… 265 00:19:54,526 --> 00:19:59,573 …zag ik een enorm licht dat pulseerde. 266 00:20:00,866 --> 00:20:04,828 Ze keek door het raam en zag dit ding… 267 00:20:06,330 --> 00:20:07,789 …dat leek te zweven. 268 00:20:10,834 --> 00:20:17,382 Het was zo intens, dat ik mijn ogen nauwelijks open kon houden. 269 00:20:19,676 --> 00:20:25,140 En een paar… twee… ik weet niet hoe je ze noemt… 270 00:20:25,224 --> 00:20:27,100 …figuren kwamen eruit. 271 00:20:28,810 --> 00:20:33,523 Ze hadden allebei hele lange armen en heel lange benen. 272 00:20:34,483 --> 00:20:36,401 Maar geen gelaatstrekken. 273 00:20:39,071 --> 00:20:42,574 Ze leken een beetje wankel, van wat ze zei. 274 00:20:43,242 --> 00:20:47,829 Ze schreeuwde: 'Wat willen jullie?' We hadden kippen in de buurt… 275 00:20:47,913 --> 00:20:51,333 …en ik denk dat ze zich zorgen maakte om haar kippen. 276 00:20:51,416 --> 00:20:58,215 En terwijl ik dat deed, voelde ik de hitte van de schotel. 277 00:20:59,341 --> 00:21:05,389 En deze vliegende schotel ging met zo'n snelheid omhoog… 278 00:21:06,056 --> 00:21:11,645 Het leek één grote droom, alsof ik het me inbeeldde. 279 00:21:24,116 --> 00:21:27,536 Mijn vader kwam een dag of twee later terug. 280 00:21:27,619 --> 00:21:28,954 Ze vertelde het hem. 281 00:21:29,621 --> 00:21:32,332 Toen schreef mijn vader me erover. 282 00:21:32,416 --> 00:21:37,170 En ik vond het belachelijk. Ik zei tegen mezelf: ze zijn gek geworden. 283 00:21:37,254 --> 00:21:40,716 Zowel die schoolkinderen als mijn moeder. 284 00:21:42,342 --> 00:21:49,057 Toen ik terugkwam, zei mijn vader: 'Wat dat ding ook was, het maakte indruk.' 285 00:21:49,683 --> 00:21:53,895 Dus ik zei: 'Laten we gaan kijken.' We liepen samen het veld in… 286 00:21:53,979 --> 00:21:56,523 …en er was een teken op de grond. 287 00:21:56,606 --> 00:22:00,485 Het gras zag eruit alsof het verbrand was en er was een richel. 288 00:22:02,154 --> 00:22:07,159 Het was vooral de richel, alsof iemand er geweest was. 289 00:22:12,414 --> 00:22:16,168 Tijdens mijn onderzoek schreef ik het ministerie van Defensie aan… 290 00:22:16,251 --> 00:22:19,629 …en bezocht sommige mensen en ondervroeg ze. 291 00:22:20,547 --> 00:22:26,094 Toen kregen we openbaarheid van bestuur. We kunnen overheidsinformatie opvragen. 292 00:22:26,178 --> 00:22:30,682 We kunnen dossiers krijgen van 40 jaar terug die we nooit hebben gezien. 293 00:22:30,766 --> 00:22:33,894 En de incidenten in West-Wales stonden erin. 294 00:22:34,811 --> 00:22:38,732 Rose Granville schrijft naar haar lokale parlementslid… 295 00:22:38,815 --> 00:22:39,858 Nicholas Edwards. 296 00:22:41,651 --> 00:22:46,073 'Ik ben erg geagiteerd en verontrust hierdoor… 297 00:22:46,156 --> 00:22:49,201 …en ik heb geen enkel verlangen naar een nieuwe ontmoeting.' 298 00:22:49,284 --> 00:22:50,494 Ik hou van die zin. 299 00:22:52,245 --> 00:22:55,999 Nicholas Edwards stuurt dit naar de minister van Defensie… 300 00:22:56,083 --> 00:23:01,004 …die contact opneemt met RAF Brawdy en met de persvoorlichter spreekt. 301 00:23:01,838 --> 00:23:04,549 Ik ging ernaartoe, en sprak met de dame. 302 00:23:04,633 --> 00:23:09,221 Helaas vond ik geen enkel fysiek bewijs dat er iets was geland. 303 00:23:10,889 --> 00:23:16,019 Ik rapporteerde zoals altijd aan het ministerie van Defensie. 304 00:23:16,686 --> 00:23:20,816 'Ik kan geen andere verklaring geven dan die hierboven. 305 00:23:21,441 --> 00:23:24,194 Maar als er een ufo aankomt op Brawdy… 306 00:23:24,277 --> 00:23:28,281 …rekenen we de normale landingsrechten en brengen we u op de hoogte.' 307 00:23:30,784 --> 00:23:37,499 Wat terugkwam, was dat ze niets wisten, en ze vroegen ons er niet over te praten. 308 00:23:38,667 --> 00:23:41,128 Ze wilden niet dat mensen bang werden. 309 00:23:41,211 --> 00:23:46,675 Kun je eerlijk zeggen dat mensen niet voor de gek worden gehouden hier? 310 00:23:47,884 --> 00:23:50,178 Ik ben er absoluut zeker van… 311 00:23:50,262 --> 00:23:56,560 …dat geen mens de extreme agitatie kan nabootsen… 312 00:23:57,561 --> 00:23:59,104 …de extreme angst… 313 00:23:59,187 --> 00:24:03,692 …die sommige van deze mensen hebben ondergaan en hebben laten zien. 314 00:24:05,610 --> 00:24:06,820 COOMBS-BOEDERIJ 315 00:24:06,903 --> 00:24:08,655 DEEL 3 DE BOERDERIJ 316 00:24:08,738 --> 00:24:10,782 APRIL - MEI 1977 317 00:24:16,413 --> 00:24:20,667 Het was rond deze tijd in de avond toen ik mijn ervaring had. 318 00:24:22,169 --> 00:24:23,712 Er is niets veranderd. 319 00:24:24,963 --> 00:24:28,133 Het is vrijwel precies zoals het nu is. 320 00:24:29,926 --> 00:24:32,971 Iets verderop begon mijn ervaring. 321 00:24:33,847 --> 00:24:37,017 En toevallig was ik hier alleen. 322 00:24:40,770 --> 00:24:44,649 Als je daar nu kijkt, het veld op de achtergrond met een flinke helling… 323 00:24:45,233 --> 00:24:47,027 …daarbovenop was een gloed. 324 00:24:47,777 --> 00:24:51,656 En ik zag dat er een omgekeerde schotel in deze gloed zat. 325 00:24:53,450 --> 00:24:56,786 En ik hoor de heg iets verderop bewegen. 326 00:24:57,829 --> 00:25:02,626 Het was heel stil en toen stapte dit ding uit de heg. 327 00:25:08,507 --> 00:25:12,469 Hier kwam het uit de heg. Ik stond bij de poort daar. 328 00:25:13,845 --> 00:25:15,680 Het was zo'n twee meter 15 lang. 329 00:25:15,764 --> 00:25:18,767 Het had een zilveren pak met een motorvizier. 330 00:25:18,850 --> 00:25:21,269 Meer had hij niet als gezicht. Heel donker. 331 00:25:22,354 --> 00:25:25,315 Ik dacht: goede God, wat is dat? Wat is… 332 00:25:25,398 --> 00:25:27,192 Ik dacht: dat is geen man. 333 00:25:27,692 --> 00:25:29,069 Dat is zeker geen man. 334 00:25:29,736 --> 00:25:31,863 Het begon naar me toe te lopen. 335 00:25:32,447 --> 00:25:34,407 Ik dacht: daar komt niks van in. 336 00:25:34,908 --> 00:25:37,577 Ik ging achteruit op deze laan. 337 00:25:38,119 --> 00:25:40,872 Je kunt je voorstellen dat ik flink bang was. 338 00:25:42,290 --> 00:25:43,458 Dus ik stond hier. 339 00:25:44,876 --> 00:25:46,795 Het bleef maar naar me toe lopen. 340 00:25:47,295 --> 00:25:51,841 Dus ik rende weg. Ik rende naar die telegraafpaal. 341 00:25:54,344 --> 00:25:56,471 Je kunt je voorstellen hoe ik nu ren. 342 00:25:58,098 --> 00:26:00,850 Toen ik hier aankwam, zei iets me: 343 00:26:00,934 --> 00:26:05,188 'Draai je om, stop en kijk even.' Dus ik stopte en draaide me om… 344 00:26:05,272 --> 00:26:10,193 …en het stond daar waar die kale plek is midden op de weg, en staarde. 345 00:26:13,780 --> 00:26:19,661 Het was ongelooflijk. En ik dacht: ik ga. Hier wil ik niks mee te maken hebben. 346 00:26:19,744 --> 00:26:22,747 En ik rende naar huis. Ik schrok er echt van. 347 00:26:25,292 --> 00:26:29,588 Mijn vader kwam de volgende dag kijken of er nog iets was. 348 00:26:30,088 --> 00:26:36,469 Destijds lag er veel zachte modder aan de rand van deze weg. 349 00:26:37,053 --> 00:26:40,765 En toen mijn vader naar beneden kwam, zag hij een enorme voetafdruk… 350 00:26:41,266 --> 00:26:44,269 …die te groot was voor de voetafdruk van een gewone man. 351 00:26:44,352 --> 00:26:46,563 Hij vond zo'n grote voetafdruk. 352 00:26:48,648 --> 00:26:51,526 En mijn tante Pauline nam contact met me op. 353 00:26:51,610 --> 00:26:56,406 Ze zei: 'Vertel jongen, wat zag je?' Dus ik vertelde haar wat ik had gezien. 354 00:26:56,906 --> 00:27:00,660 En ze zei: 'Maar is alles goed met je?' Ik zei: 'Ja hoor.' 355 00:27:01,620 --> 00:27:06,291 En ik denk dat het zo'n drie of vier weken later was… 356 00:27:06,374 --> 00:27:09,711 …dat ze vrijwel hetzelfde als ik zag. 357 00:27:11,379 --> 00:27:15,216 Als je als gewone boerenfamilie ervan overtuigd bent dat je ruimteschepen zag… 358 00:27:15,300 --> 00:27:16,968 …en wezens van een andere planeet… 359 00:27:17,469 --> 00:27:20,388 …hoe overtuig je vrienden, buren en de wereld in het algemeen… 360 00:27:20,472 --> 00:27:22,766 …dat je niet helemaal gek bent geworden? 361 00:27:23,266 --> 00:27:26,978 Dat is het voortdurende probleem van Billy en Pauline Coombs… 362 00:27:27,062 --> 00:27:32,400 …sinds ze betrokken raakten bij een beroemde ufo-waarneming twee jaar geleden. 363 00:27:35,195 --> 00:27:37,697 Het begon met een autorit. 364 00:27:39,240 --> 00:27:42,285 Pauline Coombs reed terug naar de boerderij. 365 00:27:42,369 --> 00:27:44,746 Ze zat met haar drie kinderen in de auto. 366 00:27:44,829 --> 00:27:49,376 En de jongste, Kieran, zag iets wat leek op een voetbalvormig object… 367 00:27:49,459 --> 00:27:52,379 …dat hen volgde langs deze onverharde weg. 368 00:27:53,213 --> 00:27:57,175 Ze raakten steeds meer overstuur erdoor. De motor sloeg af. 369 00:27:57,258 --> 00:28:01,554 Toen het me de eerste keer overkwam, dacht ik dat ik me dingen inbeeldde. 370 00:28:01,638 --> 00:28:03,848 Maar er is zoveel gebeurd hier… 371 00:28:03,932 --> 00:28:05,100 PAULINE COOMBS MARKS TANTE 372 00:28:05,183 --> 00:28:07,227 …dat ik geloof dat het echt gebeurt. 373 00:28:10,063 --> 00:28:11,606 Billy Coombs was een herder. 374 00:28:11,690 --> 00:28:15,694 Hij was verantwoordelijk voor zo'n 120 stuks melkkoeien. 375 00:28:21,241 --> 00:28:24,452 Op een avond werd de poort vastgemaakt. 376 00:28:24,953 --> 00:28:30,542 Hij werd afgeleid door iets en ging terug. Het moet 11 uur 's nachts zijn geweest. 377 00:28:32,001 --> 00:28:34,421 Toen belde zijn buurman van een andere boerderij… 378 00:28:34,504 --> 00:28:37,841 …zo'n tweeënhalve kilometer verder: 'Wat doen al je koeien in mijn tuin?' 379 00:28:40,719 --> 00:28:45,265 Hij kon het niet uitleggen, hoe kwamen ze van de ene plek naar de andere? 380 00:28:50,645 --> 00:28:55,400 120 koeien die van het ene veld naar het andere teleporteren? 381 00:28:55,483 --> 00:28:56,860 Naar een andere boerderij. 382 00:28:56,943 --> 00:29:02,824 Dat zijn precies het soort streken die de Welshe feeën uithaalden. 383 00:29:04,284 --> 00:29:10,165 En daarna kwam de man in het zilveren pak, wat de meest angstaanjagende ervaring was. 384 00:29:12,584 --> 00:29:14,461 Het was om 10.00 op een donderdag. 385 00:29:14,544 --> 00:29:17,630 Ik ging thee zetten om een film te kijken. 386 00:29:24,637 --> 00:29:30,435 Ze keken naar de televisie en zagen iets zilverachtigs bij het raam. 387 00:29:30,518 --> 00:29:34,314 Ik had nog nooit zoiets groots gezien. Ik stond op. Ik kon het niet geloven. 388 00:29:34,397 --> 00:29:36,483 Ik stond op, liep naar het raam en keek omhoog. 389 00:29:37,734 --> 00:29:41,237 En hij zat boven het raam. Minstens twee meter 40. 390 00:29:42,572 --> 00:29:45,700 Dit ding was zo groot dat ze zijn gezicht niet konden zien. 391 00:29:46,284 --> 00:29:49,954 Dus toen Pauline naar boven ging om de twee jonge dochters te wekken… 392 00:29:50,622 --> 00:29:52,999 …zat het hoofd net onder het slaapkamerraam. 393 00:29:54,751 --> 00:29:57,796 En ze kon zien dat het helemaal geen gelaatstrekken had. 394 00:29:57,879 --> 00:29:59,214 Precies wat ik had gezien. 395 00:30:06,387 --> 00:30:10,892 De politie werd gebeld op de avond van het incident op de Coombs-boerderij. 396 00:30:11,392 --> 00:30:14,312 Sergeant Ernie van de politie van Dyfed werd opgeroepen. 397 00:30:14,979 --> 00:30:19,150 Het is waarschijnlijk, van alle incidenten in mijn 26 jaar dienst… 398 00:30:19,776 --> 00:30:22,779 …de meest bange familie die ik ooit heb gezien. 399 00:30:36,000 --> 00:30:42,382 Een andere keer, om 2.00 's nachts, hoorden we de bel. 400 00:30:42,465 --> 00:30:46,928 We hadden niemand naar het hotel zien komen via de oprit… 401 00:30:47,011 --> 00:30:50,473 …geen auto's en geen voetgangers. 402 00:30:54,561 --> 00:30:59,524 Ik ging naar de deur en daar stonden twee jongens. 403 00:31:00,024 --> 00:31:02,652 Ze leken een eeneiige tweeling. 404 00:31:02,735 --> 00:31:07,824 Ze hadden glad, naar achter gestreken haar, net lakleer. 405 00:31:07,907 --> 00:31:11,286 Maar wat ik opmerkelijk vond, was hun huidskleur. 406 00:31:16,916 --> 00:31:18,459 Is je moeder thuis? 407 00:31:18,543 --> 00:31:22,547 Ze hadden geen rimpels of kenmerken op hun gezicht… 408 00:31:23,131 --> 00:31:25,425 …alsof ze van was waren gemaakt. 409 00:31:25,508 --> 00:31:29,012 Ze zeiden alleen: 'We willen terugkomen… 410 00:31:29,095 --> 00:31:34,767 …en later verder praten, maar we hebben een afspraak in Croesgoch.' 411 00:31:36,060 --> 00:31:41,774 Ik maakte me een beetje zorgen, want ze zagen er zo vreemd uit. 412 00:31:44,193 --> 00:31:46,446 Ze liepen naar hun auto. 413 00:31:46,529 --> 00:31:47,488 Weg. 414 00:31:48,197 --> 00:31:49,866 Ze verdwenen gewoon. 415 00:31:51,200 --> 00:31:56,372 Op hetzelfde moment hadden ze Pauline's boerderij bezocht… 416 00:31:57,081 --> 00:31:59,000 …wat heel vreemd is. 417 00:31:59,083 --> 00:32:05,465 Ze zei dat op hetzelfde moment dat ze bij ons waren, ze ook daar waren. 418 00:32:10,929 --> 00:32:14,807 Het tweede incident was laat in de middag. 419 00:32:17,393 --> 00:32:20,480 Mijn moeder en ik zaten in het restaurant… 420 00:32:20,563 --> 00:32:23,691 …toen we iets in de lucht zagen. 421 00:32:26,110 --> 00:32:29,864 Het was net een zilveren schijf. 422 00:32:30,365 --> 00:32:32,533 En toen leek het licht te pulseren… 423 00:32:32,617 --> 00:32:33,826 …een oranje licht. 424 00:32:40,583 --> 00:32:43,711 Deze keer moest ik Mrs Coombs bellen… 425 00:32:43,795 --> 00:32:47,006 …om voor mezelf te bewijzen dat ik geen spoken zag. 426 00:32:49,384 --> 00:32:52,261 En ze zei: 'Ja, we bekijken het nu. 427 00:32:52,345 --> 00:32:57,350 Mijn moeder, mijn vader en al onze kinderen kijken ernaar.' 428 00:32:58,518 --> 00:33:01,729 Voor ons leek het de zee in te gaan. 429 00:33:02,689 --> 00:33:04,565 Maar de Coombs hadden het gezien… 430 00:33:04,649 --> 00:33:08,736 …en ze zeiden dat het de Stack Rock was ingegaan, een eiland. 431 00:33:12,782 --> 00:33:16,202 De reden waarom de Stack Rocks deze mystiek hebben… 432 00:33:16,285 --> 00:33:19,789 …is omdat ze op gelijke afstand liggen van alle belangrijke plekken. 433 00:33:19,872 --> 00:33:21,749 En ze konden het allebei zien… 434 00:33:21,833 --> 00:33:25,253 …vanuit hun respectieve huizen, vanuit een andere hoek. 435 00:33:25,837 --> 00:33:32,135 Ze zei dat, van haar kant, de rots opende als een deur… 436 00:33:32,635 --> 00:33:34,178 …en ze verdwenen. 437 00:33:37,306 --> 00:33:38,891 Dit is niets nieuws. 438 00:33:39,726 --> 00:33:43,980 Scheepslogboeken bevatten informatie over UFO's die uit het water kwamen… 439 00:33:44,063 --> 00:33:48,151 …naast de schepen zweefden en dan opstegen van als ver terug als de 19e eeuw. 440 00:33:49,027 --> 00:33:52,905 Dit speelt al heel lang. 441 00:33:54,282 --> 00:33:58,953 Het marine-aspect van UAP's, of UFO's, is heel interessant. 442 00:33:59,454 --> 00:34:02,665 Ze worden vaak geassocieerd met water. 443 00:34:02,749 --> 00:34:07,628 Ze worden vaak gezien als ze het water in- of uitkomen… 444 00:34:07,712 --> 00:34:10,423 …en soms onder water. 445 00:34:12,675 --> 00:34:15,303 We weten nu dat planeten heel gewoon zijn. 446 00:34:16,054 --> 00:34:19,223 Planeten in de bewoonbare zone… 447 00:34:19,307 --> 00:34:24,479 …wat het gebied is waar je mogelijk vloeibaar water aan het oppervlak hebt. 448 00:34:24,979 --> 00:34:27,190 Die planeten komen relatief vaak voor. 449 00:34:27,273 --> 00:34:31,069 Ongeveer één op de vijf sterren heeft een planeet in de bewoonbare zone… 450 00:34:31,569 --> 00:34:34,197 …wat heel opmerkelijk is als je erover nadenkt. 451 00:34:35,823 --> 00:34:38,117 Oceanen zijn geweldige plekken om te leven… 452 00:34:39,077 --> 00:34:42,288 …vooral als je van planeet naar planeet gaat. 453 00:34:43,372 --> 00:34:47,126 Atmosferen zijn niet erg stabiel wat betreft temperatuur. 454 00:34:47,210 --> 00:34:48,503 Venus bijvoorbeeld… 455 00:34:48,586 --> 00:34:52,173 …heeft 800 graden Fahrenheit… 456 00:34:52,256 --> 00:34:55,510 …en 100 keer de luchtdruk van de aarde. 457 00:34:55,593 --> 00:34:56,844 Maar als je op Mars bent… 458 00:34:56,928 --> 00:34:59,972 …heb je iets van 100 graden onder nul… 459 00:35:00,056 --> 00:35:03,559 …met een eenhonderdste van de luchtdruk op aarde. 460 00:35:04,310 --> 00:35:07,313 Leven op oppervlakten met atmosferen is echt vreselijk. 461 00:35:07,814 --> 00:35:09,607 Als je in een oceaan leeft… 462 00:35:09,690 --> 00:35:14,987 …ligt de temperatuur altijd binnen het bereik van vloeibaar water… 463 00:35:15,071 --> 00:35:17,115 …wat geen heel groot bereik is. 464 00:35:17,698 --> 00:35:21,327 En de enige echte verschillen… 465 00:35:21,410 --> 00:35:25,289 …als je van oceaan naar oceaan gaat op verschillende planeten… 466 00:35:25,373 --> 00:35:30,253 …zijn de chemicaliën die in de oceaan rondzweven. 467 00:35:31,504 --> 00:35:35,675 Het zou makkelijk zijn om in onze oceanen rond te hangen. 468 00:35:35,758 --> 00:35:41,389 Het zou niet anders zijn dan het water van een andere oceaan op een andere planeet. 469 00:35:42,473 --> 00:35:47,145 Dus er is het idee dat als dingen ons vanuit ergens anders bezoeken… 470 00:35:47,228 --> 00:35:50,690 …ze een basis moeten hebben die ver weg is van alles… 471 00:35:50,773 --> 00:35:54,861 …op een plek die we niet kennen. Wat ligt voor de hand? Onder de oceanen. 472 00:35:55,820 --> 00:35:59,240 De Stack Rocks passen in dat verhaal. 473 00:36:00,199 --> 00:36:03,744 En ik denk dat het opnieuw teruggaat naar de Keltische mythologie. 474 00:36:04,829 --> 00:36:08,374 De eilanden voor de kust werden gezien als magische eilanden… 475 00:36:08,457 --> 00:36:10,501 …en daar woonden de feeën. 476 00:36:10,585 --> 00:36:13,004 Daar leefden de Keltische heiligen… 477 00:36:13,087 --> 00:36:16,757 …in afzondering zodat ze in contact konden komen met het bovennatuurlijke. 478 00:36:21,304 --> 00:36:23,389 Je zei dat je ook een man zag, hè? 479 00:36:23,472 --> 00:36:24,765 Hoe duidelijk zag je hem? 480 00:36:25,308 --> 00:36:29,520 Ik kon zijn gezicht niet zien omdat hij te ver weg was. 481 00:36:29,604 --> 00:36:33,316 Ik denk niet dat ik de enige was die dat zei. Ik weet het niet zeker. 482 00:36:33,941 --> 00:36:36,736 Iemand liep dichtbij, aan de rechterkant ervan. 483 00:36:36,819 --> 00:36:39,739 'Ik zag een man uit een deur komen. 484 00:36:40,573 --> 00:36:44,702 Hij had puntige oren en een harige hoed.' 485 00:36:44,785 --> 00:36:46,996 En er is een van je mannen zonder gezicht. 486 00:36:48,289 --> 00:36:52,210 Twee of drie zeiden dat ze de bewoners hadden gezien. 487 00:36:52,293 --> 00:36:54,837 Ik heb ze zelf nooit gezien. 488 00:36:54,921 --> 00:36:58,299 Ik kan niet bevestigen dat iemand ze echt zag… 489 00:36:58,382 --> 00:37:05,097 …of dat het jeugdige verbeelding was, maar het geeft een heel nieuwe dimensie. 490 00:37:05,181 --> 00:37:09,227 Want als ze de bewoners echt zagen… 491 00:37:09,310 --> 00:37:14,315 …gebeurde er die dag iets wat groter was dan we dachten. 492 00:37:17,318 --> 00:37:20,529 RUIMTEMENSEN-MYSTERIE VAN DE TERREURDRIEHOEK 493 00:37:20,613 --> 00:37:23,574 Ik ging naar huis op een dag en zei: 'We zijn een stap verder.' 494 00:37:23,658 --> 00:37:27,578 'Dit gaat verder dan UFO's. We hebben nu ruimtevaarders.' 495 00:37:27,662 --> 00:37:29,664 Mijn vrouw zei: 'Hoe ziet hij eruit?' 496 00:37:29,747 --> 00:37:34,377 En ik zei: 'Blijkbaar draagt hij of zij, dat weten we niet… 497 00:37:34,877 --> 00:37:36,837 …een ruimtepak dat zilver is. 498 00:37:36,921 --> 00:37:40,549 Een donker vizier, waar je zou denken dat de ogen zouden zijn.' 499 00:37:40,633 --> 00:37:44,053 En ze zei: 'Ik heb hem gezien.' En ik dacht: verhip. 500 00:37:44,136 --> 00:37:48,099 'Nee,' zei ze, 'Dat is echt zo, in een etalage in Haverfordwest.' 501 00:37:49,517 --> 00:37:53,145 Ik ging kijken en het was een brandweerpak. 502 00:37:53,771 --> 00:37:57,483 Want in Milford Haven is er een grote olieraffinaderij… 503 00:37:57,566 --> 00:38:00,903 …en die hebben specialistisch materiaal, waaronder die pakken… 504 00:38:00,987 --> 00:38:04,448 …waarmee ze branden kunnen blussen met zeer intense hitte. 505 00:38:04,532 --> 00:38:06,701 EEN VERMIST PAK? BEDROG? OF IS ER GEEN ANTWOORD? 506 00:38:06,784 --> 00:38:09,161 En ik geloof dat in de jaren na de gebeurtenis… 507 00:38:09,245 --> 00:38:12,581 …iemand uit de buurt toegaf een grappenmaker te zijn… 508 00:38:12,957 --> 00:38:15,293 …en rond had gedwaald in zo'n pak. 509 00:38:16,460 --> 00:38:20,965 Wat ik zelf erg teleurstellend vind, want dat maakt het onderzoek lastiger. 510 00:38:34,437 --> 00:38:36,188 WANDELDE IN EEN ZILVEREN PAK 511 00:38:36,272 --> 00:38:39,900 De grappenmaker verklaart niet alle ruimtevaarderobservaties… 512 00:38:39,984 --> 00:38:43,112 …want de grap volgde op de waarnemingen. 513 00:38:43,195 --> 00:38:46,490 Misschien werd hij aangemoedigd om dat te doen… 514 00:38:46,574 --> 00:38:48,534 …door echte ervaringen. 515 00:38:50,119 --> 00:38:53,539 Op een gegeven moment moest hij in het struikgewas duiken… 516 00:38:54,874 --> 00:38:59,003 …omdat er een dame aan de deur verscheen met een pistool. 517 00:39:07,636 --> 00:39:11,682 Het is verleidelijk te denken dat de familie Coombs dom of verward is. 518 00:39:12,600 --> 00:39:17,063 Hun voortdurende probleem is dat niemand kan bewijzen of weerleggen… 519 00:39:17,146 --> 00:39:21,150 …wat een van de meest opmerkelijke UFO-waarnemingen ooit is. 520 00:39:22,318 --> 00:39:24,028 Steeds meer mensen beweren… 521 00:39:24,111 --> 00:39:28,407 …dat ze dingen zien die niet wetenschappelijk verklaard kunnen worden. 522 00:39:29,325 --> 00:39:30,368 Niet alleen hier. 523 00:39:30,451 --> 00:39:35,081 Er waren een aantal locaties in het graafschap waar hetzelfde gebeurde. 524 00:39:36,332 --> 00:39:37,792 DE BROAD HAVEN-DRIEHOEK 525 00:39:37,875 --> 00:39:42,171 Er werden zo'n 450 incidenten bij het ministerie van Defensie gemeld. 526 00:39:43,964 --> 00:39:48,219 Ik heb mensen opgespoord en geïnterviewd die daar op dat moment werkten. 527 00:39:48,302 --> 00:39:51,722 Sommigen zeiden: 'Misschien was er iets aan de hand.' 528 00:39:51,806 --> 00:39:53,933 Maar 450 waarnemingen? 529 00:39:54,016 --> 00:39:58,771 We hadden gewoon geen mensen om ze allemaal te onderzoeken. 530 00:39:58,854 --> 00:40:02,566 Ik keek naar buiten en zag iets in de lucht. 531 00:40:02,650 --> 00:40:04,568 Het was een koepelvormig object. 532 00:40:04,652 --> 00:40:07,196 Gloeiend met een bleek crèmekleurig licht. 533 00:40:07,279 --> 00:40:09,365 Wat wil je dat er gedaan wordt? 534 00:40:09,907 --> 00:40:12,243 Ik hoop dat de overheid ingrijpt. 535 00:40:12,326 --> 00:40:16,372 Wetenschappers zullen ons helpen te begrijpen wat deze dingen zijn. 536 00:40:17,081 --> 00:40:19,583 De hemelbekijkers hebben één doel. 537 00:40:19,667 --> 00:40:23,629 Een nieuwe vliegende schotel toevoegen aan de uitdijende lijst met waarnemingen… 538 00:40:23,712 --> 00:40:25,965 …op het platteland van Pembrokeshire. 539 00:40:26,048 --> 00:40:28,509 Er stond veel druk op het ministerie van Defensie… 540 00:40:28,592 --> 00:40:30,803 …tot in 1978… 541 00:40:30,886 --> 00:40:34,181 …omdat het aantal waarnemingen en de persbelangstelling toenam. 542 00:40:35,891 --> 00:40:39,395 Van de gemelde incidenten die werden gerapporteerd kon er… 543 00:40:39,478 --> 00:40:41,564 …geen enkele worden verklaard… 544 00:40:41,647 --> 00:40:46,735 door activiteit van RAF Brawdy, of in Wales, in het algemeen… 545 00:40:46,819 --> 00:40:50,489 …door vliegtuigen die werden gevlogen door het leger of door burgers. 546 00:40:50,573 --> 00:40:52,241 Gaan jullie nou echt zeggen… 547 00:40:52,324 --> 00:40:56,203 …dat je denkt dat de dingen die je zag niet van deze wereld waren? 548 00:40:56,287 --> 00:40:57,204 Ja. -Ja. 549 00:40:57,288 --> 00:40:58,247 Juist. 550 00:40:58,330 --> 00:41:02,042 Mensen die zeiden: 'O, ze hebben het verzonnen voor de publiciteit.' 551 00:41:02,126 --> 00:41:04,879 Welke publiciteit wil je als je tien bent? 552 00:41:04,962 --> 00:41:08,340 Maar zagen ze echt een ongeïdentificeerd vliegend object? 553 00:41:08,424 --> 00:41:10,593 Of was dit wat hen opviel? 554 00:41:12,178 --> 00:41:17,725 Velen maakten ons belachelijk. Als je opgroeit wil je niet raar zijn. 555 00:41:17,808 --> 00:41:21,479 Ze nemen je niet serieus omdat je groene mannetjes hebt gezien. 556 00:41:21,562 --> 00:41:24,648 NOG TWEE 'GEZICHTLOZE MANNEN' IN HET UFO-GEBIED 557 00:41:24,732 --> 00:41:28,986 Mijn moeder wilde niet dat te veel mensen wisten wat ze had gezien… 558 00:41:29,069 --> 00:41:31,780 …met dat verhaal van de blanke dame. 559 00:41:32,490 --> 00:41:38,037 De meeste mensen waren bang voor het idee dat er misschien een geest was. 560 00:41:38,746 --> 00:41:43,667 Een verhaal over iets anders paranormaals zou het alleen maar erger maken. 561 00:41:45,127 --> 00:41:49,089 Sommige mensen zeiden: 'Je doet het om klanten te trekken.' 562 00:41:49,173 --> 00:41:51,175 Maar nee, dat was niet zo. 563 00:41:51,842 --> 00:41:55,179 VERBLIJF BIJ ONS EN ZOEK UFO'S, VERTELT HOTEL TOERISTEN 564 00:41:55,262 --> 00:41:59,266 Een hotel in de buurt van Milford Haven begon met UFO-weekenden. 565 00:41:59,975 --> 00:42:04,438 Ze gaven mensen een fles soep en wat sandwiches… 566 00:42:04,522 --> 00:42:09,109 …en stuurden ze op wandelingen van zes kilometer. 567 00:42:12,696 --> 00:42:16,033 Ik vertelde het mijn leraar. Hij zei: 'Ben je er zeker van?' 568 00:42:16,116 --> 00:42:19,411 Ik zei: 'Ja, ik ben er echt zeker van. 569 00:42:19,495 --> 00:42:23,457 Ik ben niet dom, verre van. Wat ik zag, zag ik.' 570 00:42:25,334 --> 00:42:29,838 Dit ding stond op de heg en het sprong over deze poort. 571 00:42:30,881 --> 00:42:34,718 En ik dacht dat er iets vreemds aan was. 572 00:42:34,802 --> 00:42:37,680 Geen mens kan over die poort springen. 573 00:42:48,065 --> 00:42:49,858 Ruimteman van de terreurdriehoek. 574 00:42:49,942 --> 00:42:53,112 Een torenhoge figuur in een glimmend zilveren pak… 575 00:42:53,195 --> 00:42:55,864 …blokkeerde het raam van een eenzame boerderij. 576 00:42:57,366 --> 00:43:00,661 Mijn tante Pauline liet haar wat van deze knipsels zien. 577 00:43:01,370 --> 00:43:04,331 'Ah, nee. Begin er niet over', zei ze. 'Laat het waar het is.' 578 00:43:06,083 --> 00:43:08,294 Ik zei: 'Je moet er een keer over praten.' 579 00:43:08,377 --> 00:43:10,087 'Nee', zei ze, 'dat doen we niet. 580 00:43:10,170 --> 00:43:12,756 Ik en de meiden praten er niet over.' 581 00:43:13,549 --> 00:43:18,596 Het had de vorm van een sigaar met de koepel erbovenop. 582 00:43:18,679 --> 00:43:22,766 Wat ik niet leuk vond, was de aandacht die ik kreeg. 583 00:43:23,434 --> 00:43:28,188 Mijn eerste vier jaar op de middelbare school waren vreselijk. 584 00:43:29,064 --> 00:43:32,860 Ik werd bijna dagelijks mishandeld. 585 00:43:32,943 --> 00:43:33,861 Jawel. 586 00:43:33,944 --> 00:43:37,781 Meestal wilden ze dat ik zei dat ik geen UFO had gezien. 587 00:43:37,865 --> 00:43:40,075 Ze wilden dat ik zei dat ik loog. 588 00:43:40,701 --> 00:43:42,911 Maar dat kon ik niet. 589 00:43:42,995 --> 00:43:47,958 Ik kon niet tegen mijn principes ingaan en liegen dat ik loog. 590 00:43:48,042 --> 00:43:50,085 We hebben wat jonge mensen in de studio… 591 00:43:50,169 --> 00:43:53,130 …die beweren zelf ontmoetingen te hebben gehad. 592 00:43:53,631 --> 00:43:59,261 In 1978 verscheen ik in een tv-programma genaamd Magpie. 593 00:43:59,970 --> 00:44:03,766 Dat zijn David, Philip en Shaun. Nu… 594 00:44:03,849 --> 00:44:09,563 Als je de beelden van mij in Magpie goed bekijkt… 595 00:44:09,647 --> 00:44:11,774 …zie je dat ik een blauw oog heb. 596 00:44:11,857 --> 00:44:16,445 We keken er zo'n vijf of zes seconden naar… 597 00:44:16,528 --> 00:44:20,908 …en we renden weg. We waren zo bang. 598 00:44:21,784 --> 00:44:24,953 Dat kreeg ik voor de televisie. 599 00:44:25,663 --> 00:44:28,499 'Laat ze dat proberen te bedekken met make-up.' 600 00:44:29,083 --> 00:44:34,213 Met het pesten en de agressie die ik kreeg dacht ik: ik moet me uitspreken. 601 00:44:34,296 --> 00:44:36,882 Omdat andere mensen hetzelfde meemaken… 602 00:44:36,965 --> 00:44:40,427 …en het enige dat ze deden was te vertellen wat ze zagen. 603 00:44:40,928 --> 00:44:42,846 Ik vond dat het moest gebeuren. 604 00:44:43,430 --> 00:44:49,561 Ik zag een deur. En ineens liep er een soort persoon uit. 605 00:44:50,062 --> 00:44:54,525 Ik schaam me niet om te zeggen dat ik 45 jaar geleden iets heb gezien… 606 00:44:54,608 --> 00:44:57,736 …dat ik niet kan verklaren. Tot op de dag van vandaag. 607 00:44:57,820 --> 00:44:59,905 Na het werk dat ik heb gedaan… 608 00:44:59,988 --> 00:45:02,783 …kan ik je op één punt alle zekerheid geven… 609 00:45:02,866 --> 00:45:08,622 …dat als het publiek precies wist wat de aanwezigheid van UFO's betekent… 610 00:45:09,415 --> 00:45:11,834 …ze letterlijk zouden rennen voor hun leven. 611 00:45:11,917 --> 00:45:16,588 Randall Pugh had gehoord dat mijn moeder iets had gezien… 612 00:45:16,672 --> 00:45:18,716 …en hij kwam naar ons toe. 613 00:45:18,799 --> 00:45:23,721 Hij zei dat ze het moest vertellen. 614 00:45:24,263 --> 00:45:27,182 Ook als bevestiging van wat de kinderen hadden gezien. 615 00:45:28,475 --> 00:45:31,562 Veel mensen gaven ze allerlei namen. 616 00:45:33,605 --> 00:45:37,443 Ik moet naar voren treden en zeggen: 617 00:45:38,152 --> 00:45:40,779 'Ze zijn zeker echt.' 618 00:45:40,863 --> 00:45:43,782 Wat zij hebben gezien, heb ik zelf gezien.' 619 00:45:43,866 --> 00:45:45,826 Hoe zagen de figuren eruit? 620 00:45:45,909 --> 00:45:50,497 Ze waren erg lang. Hun armen waren uitzonderlijk lang. 621 00:45:50,581 --> 00:45:52,666 Hun benen waren uitzonderlijk lang. 622 00:45:52,750 --> 00:45:56,420 En ze zagen eruit alsof ze een overall aan hadden. 623 00:45:56,503 --> 00:45:58,046 Glanzende overalls. 624 00:45:58,130 --> 00:46:00,966 En ze hadden een puntig hoofd. 625 00:46:01,049 --> 00:46:03,260 Het liep in een punt. 626 00:46:03,343 --> 00:46:05,137 En ze hadden geen gezicht. 627 00:46:05,220 --> 00:46:08,223 Het waren mensen zonder gezicht. Ze hadden geen ogen, geen mond… 628 00:46:08,307 --> 00:46:10,309 …zelfs geen gat of knopen of zo. 629 00:46:10,392 --> 00:46:12,311 Het is echt zo. Het is hier. 630 00:46:12,811 --> 00:46:15,063 We weten niet wat het is, maar het is er. 631 00:46:17,274 --> 00:46:22,613 Is het echt een geval van massahysterie, of zit er realiteit in het onwerkelijke? 632 00:46:22,696 --> 00:46:25,032 De mensen bij Broad Haven zullen je vertellen… 633 00:46:25,115 --> 00:46:27,659 …dat wat ze hebben meegemaakt echt genoeg is. 634 00:46:35,542 --> 00:46:38,754 Het verhaal gaat over het opnieuw betoveren van de omgeving. 635 00:46:41,673 --> 00:46:44,635 Mensen geloofden in allerlei soorten rare dingen. 636 00:46:47,095 --> 00:46:50,766 In de moderne tijd geloven we niet in dat soort wezens. 637 00:46:50,849 --> 00:46:53,685 Maar er zijn nog steeds rare dingen. 638 00:46:54,561 --> 00:46:56,271 Er is duidelijk iets. 639 00:46:56,355 --> 00:47:00,859 Of het nu inherent is aan het landschap of in de hoofden van mensen… 640 00:47:00,943 --> 00:47:02,861 …ze hebben dezelfde rare ervaringen… 641 00:47:02,945 --> 00:47:06,573 …maar ze drukken ze uit in de popcultuur van de tijd. 642 00:47:10,369 --> 00:47:13,497 Of het nu bovennatuurlijk was of natuurlijk… 643 00:47:13,580 --> 00:47:17,042 …er gebeurde iets wat letterlijk het leven van mensen veranderde. 644 00:47:17,709 --> 00:47:21,088 En dat is voor mij het belangrijkste. 645 00:47:23,882 --> 00:47:26,802 De UFO-waarneming had een grote impact op me. 646 00:47:28,345 --> 00:47:33,892 Ik ben nooit bevooroordeeld geweest over ras, seksualiteit, enzovoort. 647 00:47:33,976 --> 00:47:36,854 En dit komt allemaal voort… 648 00:47:38,647 --> 00:47:41,942 …uit dit bezoek dat we hier op school hadden. 649 00:47:43,360 --> 00:47:47,322 Want als je de mogelijkheid kunt accepteren… 650 00:47:47,406 --> 00:47:50,701 …dat er aliens ons bezoeken hier op deze planeet… 651 00:47:51,285 --> 00:47:53,078 …dan kun je alles accepteren. 652 00:48:11,638 --> 00:48:16,727 Toen ik mijn eerste presentatie gaf, mijn eerste wetenschappelijke UAP-presentatie… 653 00:48:16,810 --> 00:48:19,646 …en hun vluchtkenmerken besprak… 654 00:48:19,730 --> 00:48:23,400 …hun snelheden en versnellingen vroeg een van mijn collega's me: 655 00:48:23,901 --> 00:48:27,654 'Waarom zou je dit doen? Waarom bestudeer je dit? 656 00:48:27,738 --> 00:48:30,866 Waarom plaats je jezelf in deze positie?' 657 00:48:31,575 --> 00:48:36,371 Ik maakte me zorgen omdat er een enorm stigma omheen hangt. 658 00:48:36,455 --> 00:48:39,333 Je hebt het over UFO's en iedereen giechelt… 659 00:48:39,416 --> 00:48:42,127 …en niemand neemt het serieus. 660 00:48:42,210 --> 00:48:44,546 Maar hier zijn we. 661 00:48:44,630 --> 00:48:49,968 We hebben de eerste fase van de verkenning van ons zonnestelsel voltooid. 662 00:48:50,052 --> 00:48:52,804 We hebben alle grote lichamen bezocht. 663 00:48:52,888 --> 00:48:55,724 We gaan nu naar de buitenste lichamen in de Kuiper-gordel… 664 00:48:55,807 --> 00:48:58,769 …en er werken robots op Mars nu. 665 00:49:00,562 --> 00:49:04,024 We hebben nog steeds het idee dat het… 666 00:49:04,107 --> 00:49:07,986 …onmogelijk is voor aliens om ons te bezoeken. 667 00:49:08,070 --> 00:49:11,782 Het is helemaal niet onmogelijk. Ik denk zelfs dat het waarschijnlijk is. 668 00:49:12,783 --> 00:49:16,328 Dat is mogelijk een van de grootste ontdekkingen in de geschiedenis. 669 00:49:16,411 --> 00:49:18,372 Hoe kun je daarvan weglopen? 670 00:49:19,831 --> 00:49:22,709 Het is bijna weer het middelpunt van het universum zijn. 671 00:49:23,210 --> 00:49:28,674 We moeten de les blijven leren dat de mens niet het middelpunt van het universum is. 672 00:49:30,509 --> 00:49:34,513 Als er genoeg wetenschappelijke groepen zijn die data verzamelen… 673 00:49:34,596 --> 00:49:39,351 …theoretiseren en serieus erover nadenken, denk ik niet dat het lang duurt. 674 00:49:39,434 --> 00:49:42,938 Ik denk dat het snel wordt opgelost. 675 00:49:43,021 --> 00:49:46,483 En ik denk dat het maar een decennium duurt om dat te doen. 676 00:49:47,067 --> 00:49:49,361 Ik denk dat het alles verandert. Ja. 677 00:51:02,893 --> 00:51:08,148 Ondertiteld door: Noud van Oeteren