Dames en heren, prins Harry.
Veel problemen en moeilijkheden waar mensen mee te maken hebben…
…zowel in het leger als in de samenleving, beginnen bij geestelijke gezondheid.
Maar steun voor geestelijke gezondheid is al veel te lang een bijzaak.
Toen ik bij het leger ging…
…was geestelijke gezondheid, geestesziekte, een vies woord.
Eén van de dingen waar ik trots op ben, zijn de lezingen die David Wiseman en ik…
…hebben gegeven voor mensen in het leger.
We moedigden ze aan om…
…als geestelijke gezondheid voor hen over ziektes gaat, wat niet zo is…
…als zij dat zo zien…
…laten we het dan over geestelijke fitheid hebben.
Als er een stigma is in het leger, is er een stigma binnen de samenleving.
Dus als we daar vanaf willen, moeten we het voortouw nemen.
Er waren avonden dat ik naar bed ging en hoopte dat ik niet wakker zou worden.
Dit is ongelooflijk belangrijk. -Ik ben blij dat u het zo ziet.
Hoe ongemakkelijker het voelt, hoe meer we erover moeten praten.
Het verandert levens en het redt levens.
Geestelijke fitheid is jezelf die geestelijke veerkracht aanleren…
…en niet wachten tot er problemen zijn.
En dat geldt voor iedereen op de planeet.
Dus je zit nog in het leger? -Al 27,5 jaar.
Nadat je eenmaal terug bent, neemt de opwinding van thuiskomen af.
En als de gloed weg is, beginnen de nachtmerries.
Hoe lang zat je man in het leger? -23 jaar.
Juist. Wauw.
Hij is in 2019 overleden.
Hij was een van de 22 per dag.
IN DE VS PLEGEN ELKE DAG 22 VETERANEN ZELFMOORD
Het voelt heel persoonlijk, want ik heb altijd het gevoel gehad…
…dat elk verloren leven gered had kunnen worden.
En ik denk dat de samenleving beter kan…
…vooral voor mensen die hun land hebben gediend.
Klaar.
Ze zei dat ze zelfvertrouwen wilde.
Ze wilde lachen en zich weer gelukkig voelen.
Sally Renard is de Invictus Games-kampioen.
Maar wat ik heb gezien in de Invictus Games…
…in deze gemeenschap en in mijn eigen ervaringen…
…is dat als je ergens je zinnen op zet, er bijna altijd iets positiefs…
…uit voortkomt.
Maar kijk Storey eens.
Heeft Beruashvili genoeg gedaan om 'm tegen te houden?
Het is genoeg geweest. Hij heeft alles gegeven.
HEART OF INVICTUS
INVISIBLE INJURIES
ZES MAANDEN TOT DE SPELEN
LEGERBROEDERS
DENEMARKEN SVENDBORG
Ik kan de geluiden bijna horen.
Ik kan bijna ruiken hoe het was in de woestijn.
Als soldaat wilde ik mensen helpen.
KASPER HOLM HENRIKSEN DEENSE LEGERVETERAAN
Ik dacht dat ik een verschil zou maken in de wereld.
Wie is dat?
Hallo.
We waren het eerste team uit Denemarken in Irak.
METTE EEN VRIENDIN VAN KASPER
Ik wist niet wat ik moest verwachten.
Wanneer was je in Irak?
Dat was in 2004.
Dat was Al-Qurnah.
In de straten van Al-Qurnah zagen we hevige gevechten.
Er was een incident toen ik m'n munitie pakte…
…en naar een andere soldaat rende.
En ik moest over een veld rennen.
Ik hoorde de schoten, ze waren heel dichtbij.
Zo begon de PTSS.
De keren dat ze ons kamp bombardeerden lieten ook sporen achter.
Als je in een schuilplaats zit, weet je niet of een granaat zal inslaan.
Als dat zo is, ben je er niet meer.
Als we teruggaan naar de dag dat je werd opgenomen.
Ik herinner het me heel goed. Een Kasper die volledig was uitgeschakeld.
Geen leven in je ogen.
Ik begon het vertrouwen in het leven te verliezen.
En ik begon na te denken over…
Als dit alles was in het leven, moest ik hier dan wel zijn?
Het was een rare dag. -Het was een zware dag.
Ja.
Het was een gelukkige Kasper die wegging. -Ja
En een andere Kasper die terugkeerde.
TRAININGSKAMP TEAM DENEMARKEN
Denemarken had maar 44 mannen met fysieke verwondingen.
CLAUS BODILSEN DEENSE INVICTUS-TEAMMANAGER
Dus we hadden er niet veel.
Maar we hebben duizenden mensen met psychische problemen.
Onzichtbare verwondingen. We kunnen ze niet zien.
TEAM DENEMARKEN BESTAAT UIT MENSEN MET POSTTRAUMATISCHE STRESS.
Deze sessie draait om het creëren van energie.
We zijn klaar voor de eerste groep.
Als mensen het kunnen raden, is dat geweldig.
En daarna kun je uitleggen waar je machine over gaat.
Hoe gaan we hem tillen?
Als je je wilt ontwikkelen…
…moet je uit je comfortzone stappen en leren.
Een miereneter?
Ja.
Het is een stofzuiger die alles kan schoonmaken.
Goed gedaan, coole machine.
Het was moeilijk voor me om weer contact te maken met mensen…
…dus de Invictus-gemeenschap vinden was heel belangrijk voor me.
Ik hoop dat we elkaar weer vinden als team…
…en dat ik mezelf weer vind.
Al onze jongens hebben PTSS…
…maar PTSS is niet permanent.
Maar als het blijft hangen, komt dat door andere trauma's…
…of andere problemen in je opvoeding.
En daarom is het belangrijk dat je deze problemen oplost.
PRINS HARRY
Ik kan alleen uit eigen ervaring spreken.
Mijn uitzending in Afghanistan in 2011 met Apaches.
Ergens daarna…
…kwam er iets los.
De trigger was de terugkeer uit Afghanistan…
…maar wat naar boven kwam…
…waren dingen vanaf 1997, vanaf mijn twaalfde.
Mijn moeder verliezen op die jonge leeftijd…
Ik was me nooit echt bewust van het trauma.
Het werd niet besproken. Ik praatte er niet over.
Ik onderdrukte het, zoals de meeste jongeren doen.
Maar toen alles eruit kwam, was ik niet te stoppen.
Wat gebeurt er?
Ik voel nu alles in plaats van verdoofd te zijn.
Het grootste probleem voor mij was dat niemand om me heen kon helpen.
Ik had niet die steun, dat netwerk of dat advies van een expert…
…om vast te stellen wat er aan de hand was.
Helaas, zoals de meesten van ons, denk je pas aan therapie…
…wanneer je in foetushouding op de grond ligt…
…en wenste dat je het eerder had verwerkt.
Dat wil ik veranderen.
Klaar voor de start.
Ik wilde dat de Invictus Games…
…en de steun die je het hele jaar door krijgt…
…een vangnet zou zijn voor die mensen.
Je schrijft je niet gewoon in en hoopt dat je een plek krijgt.
Zo is het allang niet meer.
De selectie is gebaseerd op wie het het meest nodig heeft.
IK BEN DE MEESTER VAN MIJN LOT IK BEN DE KAPITEIN VAN MIJN ZIEL
De reis naar de spelen was voor veel van deze mensen heel zwaar.
Het is een enorme uitdaging en een enorme prestatie…
…om zich aan een publiek van 7000 mensen te laten zien.
Hij gaat dit winnen en met gemak.
Hier zien we de sportiviteit.
Hij helpt Michael Jansen.
Hij kampt met posttraumatische stressstoornis.
Hij wil mensen weer leren vertrouwen.
Kameraadschap, solidariteit, steun.
De Invictus-familie.
OEKRAÏNE KYIV
DE ZOMER VAN 2021
VÓÓR DE RUSSISCHE INVASIE
Hallo, mijn liefste eikel.
YULIA 'TAIRA' PAIEVSKA TEAM OEKRAÏNE
Wat nou?
Het is warm hier, hè?
Hoe is het? Ga je ons lesgeven?
Wat kunnen we je leren?
Alles.
TEAM OEKRAÏNE DAGJE UIT
In Oekraïne hebben sinds 2014 meer dan 400.000 in het leger gezeten.
Ze hebben niet altijd lichamelijk letsel.
OKSANA HORBACH TEAMMANAGER
Sommigen hebben ernstige psychische en geestelijke problemen.
Soms is het de eerste keer…
…dat ze met een psycholoog over trauma praten.
Doe je het op één been?
Of op je kont?
-In je eentje? -Ja.
Zijn dit kogelvrije vesten?
Ze zijn te fel. De sluipschutters zullen jullie zien.
Taira. -De vlag?
Geef ons de vlag.
Wees voorzichtig.
Echt wel.
Hou je vast.
Goed geprobeerd.
Pas op, man.
Syeryi is de beste.
Je bent een beest.
Tijd om te surfen.
Rusland blijft druk uitoefenen, op de Oekraïense energiesector…
…maar ook door wapens te tonen…
…en militaire oefeningen langs de grens te houden.
Maar volgens de Oekraïense inlichtingendienst komt er geen invasie.
Het gaat om intimidatie.
Ik denk dat het geopolitieke spelletjes zijn.
Mensen zeggen tegen zichzelf dat alles oké is.
Deze mensen zijn gemaakt voor oorlog of ze zijn het leuk gaan vinden.
Want als je iets lang doet zonder plezier, word je gek.
Ik hou van mijn werk, ik hou van mensen redden.
Als ik niet geleerd had ervan te houden, zou ik gek zijn geworden.
Of niet gek misschien.
Maar ik zou veel meer getraumatiseerd zijn.
Maar ik ben er klaar voor om 't achter te laten en verder te gaan.
125 DAGEN VOOR DE RUSSISCHE INVASIE
CANADA NOVA SCOTIA
Dus je gaat niet roeien? -Jawel.
TREFPUNT VOOR MILITAIREN
Dus je doet roeien, boogschieten.
En basketbal. Dat is alles. -Basketbal.
Dat is genoeg.
Ze hadden 800 kandidaten die in het team wilden.
DARRELL LING CANADESE MARINEVETERAAN
Mooi.
En ze kozen er 32.
Ga je nu ook de lotto winnen? -Was het maar waar.
Ik denk dat het de beste ooit wordt.
Deze Invictus Games, ja. -Ja.
Ik heb me aangemeld om uit m'n comfortzone te komen.
Om mijn… angsten onder ogen te komen.
Hou het vuur gaande. -Nog iets?
Ziezo. Het brandt.
Hé, Caelin? -Ja?
Ik had net een trigger.
Oké. -Ja, dus…
CAELIN NADIN ANGSTCOACH/YOGATHERAPEUT
Ik probeer te…
Wat gebeurde er? -Wat?
Wat gebeurde er?
Het vuur daar.
Ja. Oké.
Het brengt me terug naar de gebeurtenis.
Versnelde hartslag?
Ja. Voel je handen.
Raak je handen aan.
Haal adem.
Ja, mooie langzame uitademing.
Het is weg. Goed.
Ja.
Goed gedaan.
Goed gedaan. Ja. -Oké.
Een trigger brengt me terug naar het trauma.
Ik heb flashbacks en soms weet ik niet waar ik ben…
…en moet iemand zeggen dat ik terug moet keren naar het nu.
Het is vreselijk om bang te zijn voor je trauma.
Dat wens ik niemand toe.
Deze kerstversiering heb ik vorig jaar gemaakt…
TEAM CANADA
…voor m'n teamgenoten.
Het hoort bij mijn therapeutische cursus houtbewerking.
Dit is mijn eerste zelfportret in het eerste trainingskamp.
En dit is mijn oma, Erva Whitehead. Ze was mijn rots in de branding.
Ik heb geen fijne jeugd gehad.
Mijn ouders deden hun best.
Maar ik denk dat ze…
…problemen hadden waar ze geen hulp voor konden krijgen.
En omdat ik jong was, wist ik dat niet…
…en begreep ik niet waarom ze waren zoals ze waren.
Ik wilde graag weg en ik wist niet waarheen.
Toen ik oud genoeg was, ging ik bij het leger.
Dat is ons schip. Het is een tanker.
Dus mijn taak was om de leidingen naar een tankstation te brengen.
Ja? -En het schip te tanken.
Interessant.
Wat doe je hier? Genieten van het landschap?
Ja, observeren.
Toen ik terugkwam…
…waren mijn problemen en mijn drankgebruik…
Ik werd een alcoholist voor het leven.
Ik kon geen relatie hebben.
En de straat was de plek waar…
…ik verbleef een jaar op straat.
Ik leefde onder bruggen…
…in het bos, en ik probeerde te overleven.
Het is net een reis sinds mijn jeugd.
Ik ben blij dat ik naar de Invictus Games mocht.
Ik voel me vereerd.
En ik hoop mijn best te doen.
VIJF MAANDEN TOT DE SPELEN
OEKRAÏNE KYIV
YULIA 'TAIRA' PAIEVSKA TEAM OEKRAÏNE
Vandaag zijn we hier om te herdenken.
We herdenken hen die hun leven hebben opgeofferd…
…om ons een kans te geven op een beter leven.
Verenigd Oekraïne.
Glorie aan Oekraïne.
Glorie aan de helden.
Poetin is een eikel.
BEZET ME NIET
Ik denk dat de oorlog me heeft veranderd.
In 2014, toen de oorlog begon, was mijn dochter 11.
Het was moeilijk voor mij om haar en mijn man Vadym te verlaten.
Ik doe wat ik doe om ze te beschermen.
Om ze weg te houden van de dingen die gebeuren tijdens de oorlog.
In het leven kunnen we van naam veranderen.
Ik denk er zelfs over om burgerlijke kleding te kopen.
Mijn naam is Yuliia, roepnaam 'Taira'.
Ik denk dat Taira en Yuliia verschillende mensen zijn.
'Taira' is geen persoon, 'Taira' is een spuit of een tourniquet.
'Taira' is een kameraad die bij een soldaat zit en met hem praat.
En ik ben niemand. Ik ben maar een klein radertje.
Misschien wordt 'Taira' iets uit het verleden en komt er iets nieuws…
…maar ik zal Yuliia ook niet meer zijn.
Ik ben erg dankbaar voor…
…het idee van Invictus.
Ik veeg m'n snot af en dan gaan we verder.
Het is oké.
Heel goed.
VERENIGD KONINKRIJK NOTTINGHAMSHIRE
TRAININGSKAMP TEAM VK
Is hier lijm voor nodig? -Nee.
Het is even wennen. Het zit niet meteen goed.
Soms blijft het aan je vingers hangen.
Het wordt hard werken vandaag. Zet 'm op en geniet ervan.
Onthoud: opbouwende kritiek.
PAUL 'JENKS' JENKINS COACH ROLSTOELRUGBY
Niet negatief. Oké?
En dat zegt hij.
Toen ik het leger verliet, was er niets.
Geen routine, niets te doen of om naar uit te kijken.
TOM FOLWELL AANVOERDER ROLSTOELRUGBY
Later begon ik meer te doen.
Ik kijk uit naar de weekenden met Invictus.
Het is m'n avondje uit met de jongens. Het is de omgeving, de lol…
…en alles wat erbij komt kijken.
We gaan kriskras trainen. Eens kijken hoe het gaat.
Deze gaat hierheen. -Daar voorbij, ja.
En deze volgt, hij gaat verder en hij staat vrij.
Hij begon rustig…
…maar sinds hij aanvoerder is, begint hij uit z'n schulp te kruipen.
Je blijft bovenaan hangen. Je mag bewegen.
Hij schreeuwt niet tegen iedereen.
Hij is het type dat mensen overtuigd, snap je?
Dat heb je nodig als aanvoerder.
De groep deed het geweldig.
We hebben veel gelachen.
Het zijn allemaal nuchtere mensen…
…en dat heb ik ervoor teruggekregen…
…ik ben bij mensen waar ik graag tijd mee doorbreng.
Dat was goed. Goede pass.
VICKI ROSS TEAM VK
Meiden kunnen multitasken: een bal vangen en een pass zoeken.
Ik ben blij met deze kans.
JULIEN ALLEN TEAM VK
Als we het leger verlaten, zijn sommige mensen onbeleefd…
…en je hebt een onzichtbare handicap.
Er zijn veranderingen. -Mensen veroordelen vaak.
LISA JOHNSTON TEAM VK
Dat was een mentale trigger en toen dronk ik een paar flessen wodka…
…en zo'n 100 pillen.
Ik vond het niet de moeite waard en ik werd wakker in het Oval Hospital…
…houtskool uitspuwend.
Vicki.
Mitch. Kom op.
Kom op. Rijden.
Wacht.
Kom op.
Luister. Kom tevoorschijn. Opnieuw.
Wanneer ze moe worden, gaat het slechter…
…en bereiken ze niks.
Maar het is goed dat ze zich opwinden.
O ja.
Het gaat niet om winnen.
Het gaat erom dat ze iets bereiken…
…wat ze nooit hadden verwacht.
Kom naar het midden.
Maar als je het aan het team vraagt, willen ze alleen maar goud.
Dit team maakt een kans.
Het wordt wat minder.
Dat krijg je als je moe wordt. Je gaat slechte ballen gooien.
Als we de bal op de helft hebben, vertragen we.
Wij bepalen hoe het spel gaat, niet de tegenstander.
Als je uit het leger komt, kom je uit een instelling.
Sportherstel is fantastisch.
JAYNE JENKINS ROELSTOELRUGBYTEAM-TECHNICUS
En je doet iets terug voor het leger na al die jaren.
Ik zeg tegen ze: kom een keer rugby spelen.
En dan zeggen ze: 'Ik weet niet of ik dat leuk vind.'
Het geeft ons een goed gevoel om mensen te helpen.
Ik zag er goed uit. Dat is een goede foto. Ik had nog haar.
Dat waren goede tijden, hè?
Knappe kerel, hè? -Nee.
Dit zijn de… Hoe heet het… Kijk.
Hier was ik aan het spelen.
Kijk, met je permanent.
En toen begon ik met Invictus.
Ik coach het team sinds 2014…
…en ik heb alle wedstrijden als hoofdcoach mogen doen.
Het lijkt alsof ik in actie was. -Alsof je speelde.
Daar stonden we in de rij.
Prins Harry. -Prins Harry ging mee.
Ze hadden lijm op hun handen.
Iedereen heeft lijm op hem gesmeerd. -Op z'n shirt en jas.
Stoute jongens. -Ze waren zo grappig.
De grote finale: Groot-Brittannië tegen de VS.
ROLSTOELRUGBYFINALE LONDEN 2014
Versnellen…
…en scoren.
De sfeer was ongelofelijk.
GB
Walker naar de lijn.
Wij coaches, toen ze naar de bank kwamen…
…schreeuwden we en konden we niets horen. Zo luid was het.
Het aftellen is begonnen. -Er staat tijd op de klok.
We wonnen goud in de laatste seconde. Het was geweldig.
Het publiek barstte los.
Echt fantastisch.
Team GB wint in de finale.
DENEMARKEN SVENDBORG
Hoi, Kasper.
Fijn je te zien.
Coole mokken.
Bedankt.
Laten we naar buiten gaan, het is mooi weer.
Wat vind je van je doelen voor de wedstrijd?
KASPER HOLM HENRIKSEN TEAM DENEMARKEN
Ik zie in dat er veel werk aan de winkel is.
CLAUS BODILSEN TEAMMANAGER
Invictus is belangrijk voor me, omdat ik alles heb geprobeerd.
Ik ben bij zoveel psychologen en psychiaters geweest…
…en heb zo lang in het ziekenhuis gelegen.
Je letsel had een grote impact op je familie.
Een enorme impact.
Gescheiden, geen tijd doorbrengen met m'n dochters…
…alleen zijn, niet weten welke kant je op moet.
Wat heb je als eerste doel opgeschreven?
Dat het mijn doel is om een betere vader te zijn…
…en meer aanwezig te zijn wanneer ik bij mijn dochters ben.
Om ze voor langere tijd alleen te hebben.
Daar gaat dit allemaal om.
Het is een nieuw doel. Ja.
Ik word verdrietig. We moeten stoppen. Ja.
Ja. -Ja.
OEKRAÏNE KYIV
YULIA 'TAIRA' PAIEVSKA TEAM OEKRAÏNE
Kleintje.
O, mijn god…
ANNA-SOFIA TAIRA'S DOCHTER
Doggy-doggo. Jij bent de doggy.
Wie is dat?
Ik ben bezig met de afwas.
Er zit iets mysterieus in. Doe je hand erin.
Het is vieze modder.
Ik weet niet of het modder is…
Het is een heel ecosysteem.
Wauw, ze ruiken zelfs.
Ze ruiken naar rozen.
Militaire rozen.
Militaire rozen voor een militaire dame.
Onze relatie is prima…
…maar ik zou niet zeggen een normale moeder-dochterrelatie.
…want ik heb haar lange tijd niet veel gezien.
Het was het leven dat ik gewend was.
En ik had ook geen keus.
Dus ik heb zo leren leven.
Oké, kom op.
Deze kant op? -Ja. Toe maar.
Ze is weggeweest, maar ze is thuisgekomen en ze wil het huis renoveren.
Misschien omarmt ze het burgerleven wel.
Hier.
Mijn favoriet.
Toffeesmaak?
Nee, geen toffee.
Waar vindt papa lekker?
Dit heeft papa nodig voor z'n zenuwen.
Wat is dat? -Het is een Pop-it.
Wat?
Pop-it?
Het is antistress.
Hij schreeuwt het hardst.
VADYM TAIRA'S ECHTGENOOT
Het leven van deze kat is ondraaglijk.
Ik weet dat je goed kaas snijdt.
De kaviaar is trouwens goed.
En de worst.
Ik ben niet goed met worst. -Je moet wel.
Ik ben hem dankbaar.
Hij is ongelooflijk slim. Heel evenwichtig, heel sterk.
We zijn al heel lang samen.
Vijfentwintig jaar.
Een belangrijk onderwerp is Oekraïne…
…en de concentratie van Russische troepen aan de grens.
Het Witte Huis verklaarde dat…
…Biden Poetin diplomatieke manieren aanbiedt…
…om de situatie bij de Oekraïense grens te de-escaleren.
Als het oorlog is, vechten we.
Als er geen oorlog is, genieten we van onze broodjes.
Wat wil je nog meer?
56 DAGEN VÓÓR DE RUSSISCHE INVASIE
Patrick Reevell is ter plaatse in Kiev.
Goedemorgen, Patrick.
Goedemorgen. Hier in Oekraïne blijft er onzekerheid bestaan.
Maar met een sprankje hoop op diplomatie in Genève…
…stuurt Rusland nog steeds troepen naar de grens.
Vanochtend wachtten Oekraïense soldaten…
…in de besneeuwde loopgraven van Oost-Oekraïne.
Net over de grens vinden Russische militaire oefeningen plaats.
De gesprekken in Genève tussen de VS en Rusland…
…boden hoop…
…maar hebben de angst voor een invasie niet weggenomen.
DRIE MAANDEN TOT DE SPELEN
Oekraïne houdt ons bezig, want zij zullen het verhaal worden…
RICHARD SMITH DIRECTEUR OPERATIES
…en ook hoe we ze psychologisch ondersteunen.
We hebben contact gehad met Oksana, de teammanager.
We spreken minder vaak, dus we maken ons zorgen.
DOMINIC REID CEO
We moeten de situatie in de gaten houden.
We zullen steun bieden, want dit is belangrijk.
Hoe gaat het met het team? Hoe gaat het mentaal?
Een week geleden trainden ze nog…
…maar ze worden mogelijk teruggeroepen om te vechten.
We willen een team sturen.
We moeten het in de gaten houden en ze zo goed mogelijk ondersteunen.
De gebeurtenissen in Oekraïne laten ons zien…
…hoe belangrijk de Invictus-gemeenschap is.
Een update? Richard?
De deelnemers kijken uit naar de spelen.
Ze willen samenkomen. Hun inzendingen zijn binnen.
Er zijn meer inzendingen voor teamsporten dan bij Sydney.
En er is echt enthousiasme.
Nog andere zaken?
Bedankt. We hebben vandaag veel besproken. Bedankt.
Bedankt dat we mochten komen.
DNEMARKEN VEJEN
Welkom bij het programma van vanavond.
Willen jullie iets delen?
Over tweeënhalve maand zijn we daar op het hoogtepunt.
Hopelijk zal het goed gaan.
We hebben enorme ontwikkelingen doorgemaakt.
Sommigen winnen misschien.
En dat zou de kers op de taart zijn.
Ik heb misschien niet zoveel getraind…
…maar me op persoonlijke ontwikkeling gericht.
Ik ben net drie jaar zonder alcohol.
Ik wilde meer drinken en coke gebruiken…
…maar ik probeerde het te controleren.
Ik wil niet dat mijn kinderen opgroeien zonder vader, zoals ik.
Ik maak het altijd erger door te wachten…
…op de volgende slechte periode.
Je hebt alle tanks gepositioneerd.
Dan wordt het zeker een slechte dag.
Ik heb nu een baan.
Daardoor heb ik minder tijd met m'n zoon.
Ik heb hem net gezien, hij is 18 geworden…
…maar vanwege zijn autisme houdt hij niet van fysiek contact.
…maar hij gaf me een dikke knuffel toen hij me zag.
Dat was fijn.
We hadden onze kleine hond Albert daar en er kwam een loslopende hond langs.
De honden begonnen te vechten.
Ik had twee opties.
Ik kan de andere hond aanvallen.
Of ik schreeuw tegen m'n eigen hond om 'm daar weg te halen.
Dus ik deed het laatste.
Ik dacht na voor ik iets deed.
Wat doe je met de frustraties die daarbij ontstaan?
Ik leef me uit op de roeimachine.
Om met slechte dagen om te gaan…
…heb ik geleerd dat mijn medicijn naar buiten gaan is.
Toen ik begon met fietsen, was het alsof ik in een tunnel reed.
Ik zag niet wat er om me heen gebeurde.
En op een dag was het alsof alles openging en ik zag wat er om me heen gebeurde.
Ik begon het bos en de zee te ruiken.
Het was een van de eerste keren dat ik me weer levend voelde.
Het zorgt ervoor dat je de slechte dingen loslaat.
Mijn hoofd is leeg.
Ik ga er gewoon helemaal in op…
…ik speel in het moment in plaats van aan dat moment te denken.
Zodra je daaraan denkt, ben je verloren.
Boogschieten. Wauw. Ik dacht dat het met twee handen moest.
Voor iemand die acht jaar op de bank zat…
…en niet wist wat hij moest doen, was dit zoiets van: dit kan ik.
Ja.
Ik heb veel mensen ontmoet wat me optimistischer heeft gemaakt.
Het is een uitdaging…
…maar ik ben gek op het gevoel van voldoening na de finish.
Daarna voel ik me als herboren. Ja, dat klopt.
We zijn nu precies halverwege onze training.
En zaterdag ontmoeten we alle trainers.
Met sport kun je je lichaam, je geest en je emoties verbeteren.
Je kunt altijd meer doen, je kunt altijd beter.
Vreugde, afkeer, angst…
Al die emoties dwingen ons tot actie.
En sport stelt ons in staat het zenuwstelsel opnieuw te trainen.
Nu zijn we op een hoogte waar het spannend wordt.
Begin met diep inademen.
Pomp lucht in de longen.
En zacht uitademen.
Is iedereen er klaar voor?
Goed gedaan. Geweldig.
Tot ziens.
Je bent geweldig.
Hetzelfde. Bedankt voor je hulp.
Altijd.
Een van de belangrijkste missies is om die mensen te vinden…
…die op de bank zitten en naar de tv staren…
…en nooit meer naar buiten willen.
De moeilijk bereikbaren.
Er is letterlijk één moment…
…om die persoon te overtuigen.
Wat hun plan ook is, wat ze ook denken…
…hoe slecht hun dag ook is, het zal niet eeuwig duren.
We hebben een gemeenschap van mensen en de meesten hebben…
…na één wedstrijd het gevoel dat ze zichzelf weer hebben gevonden.
Dat redt elke dag levens.
VIER DAGEN VOOR DE RUSSISCHE INVASIE
ARTS
Om mezelf te rehabiliteren, heb ik Invictus nodig.
Maar door de oorlog kunnen we niet ontspannen.
We kunnen geen normaal leven beginnen.
Ondertiteld door: Deirdre Malone