[pagbusina at pag-andar ng mga kotse]
[palakpakan ng madla]
[boses mula sa kamera] Kasalukuyang nagre-record.
[babae 1] 'Yong stadium na halatang bagong gawa
para sa opening at closing ceremonies.
Tinatayo ang building ngayon, sabi sa 'kin, at magandang nabubuo.
At tutugtog ang Kaiser Chiefs.
Tatawag din ang Team UK bago ang mga laro.
Masosorpresa sila.
-Palakasin mo'ng loob nila. -Sana di iba ang inaasahan nila.
-Ang totoo, sila… -Surprise! Parang… [bumubulong]
"Akala namin si Justin Bieber." [tumatawa]
Ayos. Aabangan ko 'yan. Masaya akong makita ka.
Ang susunod sigurong malaking tanong, kung ang competitors,
handa na ba sila sa naghihintay sa The Hague sa ilang linggo?
Oo, walang pressure. [tumatawa]
Oo, aabangan ko ang susunod na update.
[masayang musika]
[pumito]
-Sige! -Magaling!
[Jenkins] Makinig kayo, guys. Walang mga superstar sa team na 'to.
Kung may nag-iisip na siya ang pinakamagaling sa team na 'to,
kausapin niya si Jayne kasi siya ang boss.
[tumatawa ang mga manlalaro]
[coach 1 sa Korean] Apat, lima… Lima pa!
-[sa Ingles] Ano'ng naka-schedule? -Archery, rowing, swimming.
[sa Danish] Bilisan mo!
[coash 2 sa Korean] Sige na, kaya mo pa!
[coach 3 sa Ingles] Dahan-dahan at mabagal, maraming oras.
Hilahin mo. Itutok mo.
[kalampag ng pana]
Ay, susmaryosep.
[tumatawa]
Sa'n pumunta 'yon?
-[malalim na hininga] -[coach 3] Bagalan mo, hinga.
Kasi sa mga laro, matindi do'n.
[Jenkins] Kung mapa-practice natin 'yong ginawa natin no'ng weekend,
ayos 'yon. Maayos ang team press.
Sana ma-practice natin 'yon kapag nilaro natin ang Leicester Tigers.
Sige, ingat kayo at magkita tayo sa weekend.
-[mga nasa tawag] Bye. -Ingat, guys. Bye, Tom.
-Salamat, brad. Bye. -[mga nasa tawag] Bye.
[pag-beep ng pagbaba ng tawag]
[TV presenter] Nasa timog-silangang Espanya ako ngayon,
naghahanap ng bahay sa magandang baybaying bayan ng Mojácar.
ILANG LINGGO BAGO ANG MGA LARO,
HINIMATAY SI COACH JENKS AT NATAGPUAN NG ASAWANG SI JAYNE
INATAKE SIYA SA PUSO
[Folwell] Parang malabo.
Tinawagan ako ni Jayne no'ng nangyari 'yon.
Tumigil sa paghinga si Jenks. Tumigil ang puso niya.
Kinailangan siyang i-CPR ni Jayne nang 28 minuto o parang gano'n.
[Folwell sa malayo] Pasok sa loob, guys. Itawid n'yo sa linya!
Sa linya!
Sige na, Dave! Sige na, Lisa!
DAHIL NASA INTENSIVE CARE SI COACH JENKS, NAIWANG WALANG HEAD COACH ANG TEAM NG UK
[manlalaro 1] Tom!
[manlalaro 2] Kasama si Jenks dito. Natututo lahat.
-Nasa taas ang bola… -[malabong pag-uusap]
[manlalaro 3] Pinag-uusapan lang natin 'yon.
Pumito na pero nasa loob ka at hinahanap ka.
[manlalaro 2] Parang no'ng pinarusahan ako ni Jenks dati…
[malabong pag-uusap]
[manlalaro 2] Pitong segundo.
[manlalaro 3] Dapat mag-iingat ka…
[therapist] Pasok ka.
-Ayusin natin ang upuan mo? -Oo.
[therapist] Sa likod lang ng aso.
[Ling] Walong daang tao ang nag-apply sa Invictus Games
at pumili sila ng 32.
Bakit ako?
Ewan ko.
[therapist] Kakaibang paglalakbay 'to. At hindi pa 'to tapos.
[Ling] Hindi pa 'to tapos.
Minsan may mga araw na gusto mo lang magtago.
[therapist] Oo.
[coach] May 2,000 hanggang 10,000 tao sa stadium. Dapat kayong mag-usap.
Baka mas siksikan sa mga laro, mas maraming tao.
Baka may apat na tao kada target. Dito, sanayin nating dalawang tao kada target.
[Ling] Sa pagiging sundalo ko at sa trauma na nakuha ko,
nag-aalala ako sa puwedeng mangyari sa siksikang mga tao.
Ayaw ko lang na may tao sa espasyo ko.
Pakiramdam kong kung may mangyari, dapat humanap ng daan palabas.
[Nadin] Uy, Darrell.
Tingnan mo'ng mga sapatos mo.
-[Ling] Medyo sobrang lapit. -[Nadin] Oo, napansin kong may…
[Ling] Nagkaka-flashbacks ako.
At minsan hindi ko alam kung nasaan ako.
[coach] Sige, kunin mo'ng gamit mo. Ayusin ang mga linya.
Lagi kong pinamamanhid sa bote ng kahit ano ang mga problema ko.
No'ng tumigil akong uminom, di ko alam na may mga kakayahan ako,
gusto ko ang sports.
Ang kaya ko lang dati, 'yong boteng hawak ko
at alam kong gamitin 'yon.
Alam kong magkakaroon ng mga problema pero sana makasali ako sa Invictus Games.
WALONG LINGGO BAGO ANG MGA LARO
Bumangon ka na ba?
Di mo makabit ang contacts mo? 'Wag kang gumaya sa papa mo.
Dati, pag natatanggal, nilalagay ko sa bibig ko, dinidilaan ko
tapos dinidikit ko ulit.
'Yan ang sinasabi ko sa 'yo. 'Wag kang tumulad sa papa mo.
[Tameah] Di naman po talaga ganito kahirap.
Kaya mo 'yan.
Nagawa mo! Ayos!
Nakikita mo ba? Ilang daliri?
Ay, naku po.
Magpa-practice na 'ko. Mahal kita.
[coach] Tuwid sa katawan n'yo, ipalit sa nasa itaas.
-[George] Araw-araw niyang pinapalitan. -Malaking stretch sa dibdib na 'yan.
Dito ka, ayos ka diyan. Di kita hahampasin, promise.
[umiingit si George]
Hindi ka umiinom. Uminom ka.
[nakakapanabik na musika]
Nalaglag.
'Yong archer na may isang braso. Ako 'yon.
Matangkad, maitim at poging may isang braso.
[lalaki] Kailangan mo ng tulong?
[George] Kailangan ko ng tulong? Alam mo na.
[George] Gusto kong sa air fryer. Baka hiramin ko pag pinagsawaan mo na.
[lalaki] Gusto kong brown ang akin, ayaw kong puti 'yan.
-Hindi 'yong kulay ko. -Hindi 'yong kulay mo.
-Gusto mo 'yong kulay ni Justin? -Oo, gano'n nga!
[lalaki] Sa'n ka susunod na pupunta, Gabe?
[George] Sa Invictus Games.
Ginagawa 'to ni Prince Harry kada dalawang taon.
Sasali ako sa archery, swimming at rowing.
[Avie] A, sige. Nakuha ko lahat ng gusto ng puso ko.
[George] Mm-mmm.
Masarap. Busog na 'ko.
[George] A-uno na sa Biyernes.
-Anniversary ko! -[Avie] Ang anniversary. Oo.
-[babae] Magkakasama tayong lahat. -[lalaki] Tingnan mo nga naman 'yon.
Ano'ng ginagawa n'yo no'ng gabing nalaman n'yong naaksidente ako?
Tumawag sila, akala ni lola biro 'yon.
Inulit nila tapos sabi niya, "Teka, sino 'to?"
Tapos umiyak na lang siya. At sabi niya sa 'king…
-[nanay ni George] Iiyak ka na? -Iiyak na 'ko. Diyos ko.
[naiiyak] Sabi niya sa 'king naaksidente ka raw…
[George] Oo.
…at namatay ka raw at ni-resuscitate ka raw nila.
[Avie] Pumunta kami do'n para makita ka. Nakita kita at naisip ko,
"Si Lord na'ng bahala sa kaniya." Sinimulan kitang ipanalangin.
[George] May mga laban kami no'ng lumalaki kami
pero sabi ko sa sarili ko, lahat ng pinagdaanan ko,
hinanda ako para sa pagdaraanan ko.
[madimdimang musika]
'Yong buong proseso ng Invictus na 'to, mahirap 'to.
Pinalalakas ko ang isang parte ng katawan ko. Pa'no ang iba?
Bumabalik lahat ng mga alaala, bawat masakit na karanasang pinagdaanan mo
kasi 'yong sakit lang na 'yon ang kaya mong harapin.
'Yong talagang traumatic… May mga bagay na nangyari sa 'kin.
Di ko kontrolado ang buhay. Nasa gitna ako ng malakas na bagyo.
Lagi kong nakikita ang sarili kong "Nasa gitna ako nito."
Laging may bagyo.
[malungkot na tumatawa]
[tumatahol ang aso]
[reporter sa Ukrainian] Sa Voronezh Oblast malapit sa hangganan ng Ukraine,
may field camp ng Chechen Russian guards na may mga armas at baluti.
[reporter 2] Isang haliging 3.5 kilometro ang lumalapit sa mga checkpoint
mula sa Russia.
'Yon na pala!
Mabuti di pa 'ko namili ng damit pangsibilyan.
[reporter 3 sa Ingles] Sobrang kabado ng mga tao dito, naghihintay silang makita
kung ano talagang mangyayari sa susunod na mga oras at araw.
[reporter 4] Sa pagdami ng mga tropa at tangke ng Russia sa silangan,
mas nag-aalala ang mga residente.
[reporter 5] Nagmamadaling makaligtas sa kanluran
ang mga Ukrainian na kayang umalis.
Libo-libo na ang lumikas sa limang bansa…
[malungkot na malamlam na musika]
Kinulayan mo rin ang sarili mo dito… sa noo mo.
-Usong balat 'yan. -Napakaganda!
[tumatawa si Paievska]
'Yan na, tara na!
Sige na!
[Paievska] "Dito sa napakalungkot na kalokohang
ibinuhos sa huling krus sa daan nababalaho ang kaluluwa.
[madamdamin na malamlam na musika]
Ang malinaw na huling araw ng taglamig…
matapos matunaw ang niyebe para ilantad ang madugong dumi.
Isiniwalat na ngayon ang kabuuang laki ng trahedya.
Susundan ko ulit ang daang ito ng buhay papunta sa krus ng landas na ito.
Lalanghapin ko ang amoy na ito, pipikit ako at dadamhin
ang mga dumaan sa pintuan papunta sa pinakahangganan ng talampas."
[nakakabahalang musika]
[reporter] Nakatanggap ng request mula kay Pangulong Vladimir Putin
para gamitin ang sandatahang lakas ng Russia sa labas ng Russian Federation.
[garalgal ng helicopter]
[tunog ng sirena]
[sibilyano] Sa'n ako pupunta? Nasa trabaho ang anak ko. Sa'n ako tatakbo?
[konduktor] Aalis na sa sampung minuto ang tren papunta sa Mariupol…
[kaguluhan ng madla]
[malabong pag-uusap sa Ukrainian]
[reporter 1 sa Ingles] Umaabante na ngayon ang mga tropa ng Russia sa Kyiv,
ang kabisera ng Ukraine.
Nagsimula ang atake bago magmadaling-araw na may mga air strike at pambobomba
bago dumating ang mga sundalong may mga tangke.
Ayon sa mga awtoridad ng Ukraine, may Russian paratroopers sa labas ng lungsod.
Mula do'n…
[reporter 2 sa Korean] Nagdeklara ng operasyong militar
si Pangulong Putin laban sa Ukraine.
[reporter 3] Pakinggan natin ang overseas reporter natin.
[reporter 4 sa Danish] Tumawid na papasok ng Ukraine ang mga truck ng Russia.
May mga pag-atake na ng missile at bomba.
[reporter 5 sa Ingles] Dito sa Kyiv, ilang mga pagsabog
ang narinig namin sa magdamag
at mas marami pa kanina, may air sirens na nagpapahiwatig…
[reporter 6 sa Dutch] Nilusob ng Russia ang Ukraine
nang may pagpapakita ng puwersa,
ibinabalik nito ang giyera sa Europa.
[malalakas na pagsabog]
-[pag-ingay ng buzzer] -[pagpito]
[madamdaming malamlam na musika]
APAT NA LINGGO BAGO ANG MGA LARO
HARVEY - ANAK NI TOM
[Harvey] Napakagaling po ni Papa diyan.
-[Tania] Talaga? -[Harvey] Alam ko po ba't siya captain.
Talaga? Ba't kaya siya ang captain?
-Kasi po sobrang galing at bilis niya… -[manonood] Sige na, UK, kaya n'yo 'to!
[Harvey] 'Yon po.
[Folwell] Gustong gusto ni Harvey na captain ako.
Pero wala si Jenks kaya mas malaking pressure.
[manonood] Laban, UK, laban!
[humihiyaw ang manonood]
NILARO NG TEAM UK ANG UNA NILANG COMPETITIVE GAME NANG WALA SI COACH JENKS
Ganiyan nga. Salamat. Kumilos na tayo, tara na.
Sa tingin ko po mananalo tayo.
Tatambakan po natin.
Nagkakakumpiyansa na yata. Kaya no'ng maglalaro na,
malaking bagay ang kumpiyansa, gusto kong umalis do'n.
-[manlalaro 1] Diyan ka lang. -[coach] Kalma!
Naku.
-[manlalaro 1[ Habulin mo siya! -[coach] Tom!
Tom!
-[pagpito] -[manonood] Magaling, guys!
Kaka-score lang ng papa ko.
[coach] Pasok, dali!
Dave, tumingala ka! Tom!
Team, di ko kayo marinig na nag-uusap. Dapat mag-usap tayo!
-Mag-usap-usap tayo. -[manonood] Laban, UK, laban!
[humihiyaw at pumapalakpak ang coach]
Habulin natin! Sa taas nila, dali. Wag silang bigyan ng oras. Sige na!
-[manlalaro 2] Leif! -[coach] Tama 'yan! Palit!
Galingan n'yo.
Sa'n ka… Tingin sa kanan, Joe!
[lumalakas ang madamdaming musika]
[coach][ Mag-usap-usap tayo.
[manlalaro 2] Russ! Kel!
[coach] Oo, Dan. Pinch.
Tom!
[malakas na kalambag]
[Folwell] Diyos ko naman.
[hiyawan ng mga manonood]
Pa'no mo 'to ipapaliwanag sa mga kaibigan mo, Harvey?
Ewan ko po.
-Dapat mas kalmado tayo sa bola. -'Yong huling dalawang minuto…
May problema pa rin yata tayo sa pag-uusap.
Kulang sa pag-uusap.
-[coach] Napakatahimik. -[lumalabo] Dapat nag-uusap tayo.
[commentator 1] Oras na para pumunta sa track para magsimula ang IT7 200 meters.
-[referee] Set! -[pagputko ng sater pistol]
[commentator 1] Ay, natumba siya. Natumba siya at hindi pa tumatayo.
Nag-shoot siya.
Ay, sobrang lapit na no'n.
Isa 'to sa mga araw kung kailan hindi papasok ang bola.
[Prince Harry] 'Yong alam mo kung gaano didilim,
kung ga'no naging kadilim para sa ilan sa kanila…
Urong-sulong.
[commentator 2] Wala sa target.
Pero habang mas nagsisikap sila,
marami sa mga taong 'to ang bumabangon mula sa hukay na 'yong
kinahulugan nila.
Di na inaalala ang nakaraan. Nakatuon na sila sa hinaharap.
'Yong epekto no'n sa tao, may tuloy-tuloy na epekto
sa pamilya, sa komunidad. 'Yon ang sinusubukan nating gawin.
[commentator 3] Makikita n'yo ang lakas ng Invictus Games
habang sinusuportahan niya ang kalaban niyang makarating.
At lumampas siya sa linya. Pambihira. Talagang hindi siya sumuko.
[tumutugtog ang "Skyline" ni FKJ]
♪ I try to be a good son ♪
♪ Myself, 100% ♪
[patuloy ang kanta]
[George] Bago ang mga laro, gusto kong bumalik sa kinalakhan kong bahay minsan pa
para lang balikan ang nakaraan ko para makapaghanda ako,
makagawa ng pagbabago sa hinaharap.
♪ I feel it inside ♪
[tumutugtog ang madamdaming R&B]
♪ I wanna reach that ♪
♪ It's somewhere in sight ♪
♪ I wish I'd reach that ♪
[mawawala ang kanta]
[tumatahol ang aso]
Sobrang dalas ko dati sa lugar na 'to.
[tumatahol ang aso]
No'ng lumalaki ako, laging ligtas ang lugar namin.
Alam ang mga patakaran, ang nangyayari.
[pagbusina ng kotse]
Sa bahay, do'n ako mas matatakot. Laging may nangyayari.
Dito ako lumaki. 'Yon ang lumang mga kama natin.
Nasa garahe, tinapon nila. 'Yan ang lumang mga kama natin.
Onse o dose anyos yata ako no'n.
May lalaking ilang taong ka-date ang mama ko.
Sinisigawan niya kami ng kapatid ko, sinasabihan kaming matulog, dapat matulog.
Tuloy pa rin yata kaming nag-usap ng kapatid ko.
[pagbusina ng tren]
Lumabas siya sa kuwarto ng mama ko, sinabihan akong bugbugin niya 'ko,
ano'ng gagawin niya.
Sabi niya, "Sasakalin kita. Wag ka."
Sabi ko, "Wala kang gagawin." Sinakal niya nga 'ko.
Dalawang kamay niya sa leeg ko, nilalabanan ko siya,
nakaupo ang kapatid ko sa gilid ng kama, nanonood.
Ito ang kama ko, ganito ako nakahiga, nandito si James, sinasakal niya 'ko.
Tapos sa wakas binitawan ako, tumakbo sa labas ng bahay, sumakay sa kotse.
Nakita kong lumabas ng kuwarto niya ang mama ko, hinabol siya.
At… umiiyak ako, tinatanggap 'yon,
nakikita ko 'to at sa isip ko, umuukit na parang,
"Sige, gano'n pala.
Hindi pala 'ko pupunta sa 'yo. Kahit kailan. Ako lang 'to."
Naaalala mo 'tong pasilyo dito kung saan pinagtulungan nila 'ko ni Chris,
nagsindi ng posporo para… Oo.
Lagi ako dating binubugbog dito. Parang, buwisit.
[Justin] Di ako nagdadahilan para kaninuman, alam kong bata pa ang nanay ko
at marami siyang pagkaisip-bata at si Gabe…
-Si Gabe. -Si Gabe.
Laging nasasangkot sa gulo si Gabe.
Hindi sa makatwiran 'yon para sa ikinilos niya pero abuso 'yon.
Magpapakatotoo ako. Abuso 'yon. Lahat tayo nabugbog dito. Lahat tayo.
[George] Kaya no'ng dumating ang Navy, wala akong alam sa Navy.
Sabi ko, "Ayaw kong tumagal dito."
Sumali ako sa US Navy no'ng May 2004, pagkatapos na pagkatapos ng high school.
Tinanong nila ano'ng gusto kong gawin. Sabi ko, "Alin ang aalis agad?"
Tuwing may gagawin ako, pinipigilan ako ng mama ko. "Di mo kaya 'yan."
Problemang anak daw ako. May epekto pa rin sa 'kin 'yon.
Kung may di umubra, susubok ako ng iba.
Lagi akong sumusubok pero di humihinto. Lahat may pinagdadaanan.
Natuto ako sa lahat ng 'to.
Di ako pinatay o sinira. Kahit sa medyo sumira sa 'kin, gumaling ako.
Nakakita ako ng mga walang magawa nang walang tulong.
At kung hindi ko 'to pinagdaanan,
di ko maiintindihan kapag lumalapit na umiiyak ang mga tao,
dumaan sila sa sexual trauma. Kung di ko 'to pinagdaanan,
di ko malalaman ang gulong pinagdaanan ko.
Maraming di alam ang mga tao sa gulong nangyari dito…
Ang nangyari sa buhay at ang epekto no'n…
Ilang taon akong nangarap.
Akala ko babalik ako, tutulong dito, may gagawin…
Matagal na 'kong lumalaban.
Para saan? Naku, brad.
Alam ng anak kong may mga nangyari sa 'kin.
Pero di niya alam 'yong mga sexual assault,
di niya alam 'yong mga talagang nakaka-trauma.
Ayaw ko siyang
bigyan ng sobrang bigat.
[malamlam na musika]
No'ng grade five ako, may tanong sa assignment,
"Ano'ng gusto mo paglaki mo?" At malinaw ko pa 'yong naaalala.
Sinulat ko, "Maging mas mabuting magulang kaysa magulang ko."
'Yon lang ang gusto ko habang lumalaki.
[malalim na hininga
[lalaki 1] Pag-uusapan natin ang Ukraine pero priyoridad 'yon para suportahan sila.
May call kami sa Zoom nina Oksana at Richard
sa pinakamadaling panahon at susuporta kami sa abot ng kaya namin.
Asahan n'yong mas kita ang seguridad kaysa sa nakasanayan n'yo.
Naging napakaganda ng The Hague
pero kinukuha no'n ang karamihan sa mga sundalo nila para maglaro rito.
[lalaki 2] Dadalhin namin noon ang The Hague online.
[lalaki 3] Simple lang, kung masunod lahat sa plano,
kung mukhang maayos lahat, magkakaroon tayo ng malaking parke sa labas,
puno ng mga manonood at napakasayang atmosphere.
[babae] Maayos kami at nasasabik kaming i-welcome ang team sa isang linggo.
Nagiging dilaw at itim na ang The Hague.
[lalaki 1] Magandang service area. Ito ang pasukan kung saan sila dadaan.
Sa stadium, may malaking warm-up tent. May kumpletong sports court 'yon…
[lalaki 2] Sobrang nasasabik na makita kayo sa personal sa ilang linggo.
Palamigin ang mga inumin. Pupunta kami diyan.
[Wenting] Gagawin namin.
[reporter sa TV] Bumoto ang UN Security Council
sa resolusyong nag-uutos sa Russia
na itigil ang atake sa Ukraine…
Wala ako do'n, sa kasamaang-palad, dahil namatay ako.
Gano'n kasimple. Walang ibang paraan para pagandahin o itago 'yon.
Namatay ako sa loob ng 27 minuto.
At kung hindi dahil sa asawa ko, wala ako dito para ikuwento 'yon.
-Oo. -Basura 'yong liwanag sa dulo ng lagusan.
Sino'ng nakakakita ng liwanag sa dulo ng lagusan?
Walang nando'n no'ng pumunta ako do'n, sigurado 'yan. [tumatawa] Itim lang lahat.
[tumatawa]
Sa tingin ko, maganda sanang pumunta do'n,
tulungan sila, gabayan sila, 'yong kaunting dagdag.
Pero ganiyan talaga ang buhay.
O hindi, depende sa sitwasyon.
Ayaw kong sabihing ito ang pinakamagandang team na nagkaro'n ako.
Pero dahil sa personal na ugali sa laro at sa pagsisikap nila…
Oo. Laging 120% ang binibigay nila sa 'yo.
-Di makapagbibigay ng 120%. -Kung may 120%.
-100% lang ang maibibigay mo. -Sige.
[hiyawan ng madla]
[kulingling ng kabilang linya]
-[Jenkins] Ayos ka lang, Thomas? -Ayos lang, ikaw?
Oo, kinakaya ko ang hirap at pagod ng paghiga sa kamang 'to.
[parehong tumatawa]
Kumusta ang paghawak mo? May mga problema ba?
Wala, ibig kong sabihin…
Siyempre, gusto ng lahat na bumalik kayo ni Jayne pero…
Salamat sa pangunguna bilang captain. Pag-angat 'yan mula sa pang-club.
-Alam mo, paralympic level 'to. -Oo nga.
May mga inaalala ka bilang captain para sa mga laro o anuman?
Kasi maganda ang ginagawa mo bilang kapalit na coach
at sana di na maging mas mahirap pa mula ngayon hanggang sa mga laro.
Kung darating ka lang.
-Puwede. -[Jayne] Oo.
[Jenkins] Patuloy kang magpakatatag. Salamat, brad.
Salamat.
-Ingat, pare. -Salamat. Bye.
Bye.
[binaba ang kabilang linya]
[malamlam na malumanay na musika]
[Na sa Korean] Pupunta ako sa Chung-Ang Uni of Engineering.
Nagde-develop sila ng bagong prosthetic na mga braso para sa pandama at temperatura
at pinakiusapan akong sumali.
'Yong pagsali sa unang Invictus Games ng Korea,
marami akong nakilala dahil sa laro at naging mas positibo akong mag-isip.
Tingnan muna natin kung tama ang paggana ng impulses.
Mas positibo ako at hindi lang sa kaisipan. Mas malusog din ako ngayon.
Sa tingin ko, napakaganda ng epekto ng sports sa parehong aspetong 'yon.
[lalaki] Ibaba mo ang itlog, durugin mo ng prosthetic!
At sabihing, "Walang limitasyon. Team ng Korea, laban!"
-Walang limitasyon! -Huwag! Sandali!
[tumatawa]
[lalaki] Pagkasabi kong "sige". Pagkatapos.
Sige, simulan mo na.
[Na] Walang limitasyon! Team Korea, laban!
[palakpakan]
[Na] Nagpapalaki ako ng anak.
Tawid na tayo. Hello…
[pagpito ng pulis]
Narin, pwedeng pakipatay mo 'to?
[bumubulong si Narin]
[Na] No'ng bata pa siya, hindi siya gano'n ka-curious sa mga braso ko.
Pero no'ng nakita niya 'yong mga magulang ng mga kaibigan niya, sabi niya,
"Tutubo po ulit ang mga braso n'yo?"
Gusto kong mamuhay nang hindi niya ako ikinakahiya.
Nag-aalala akong baka ma-bully siya at mapag-iwanan.
Sana maging pagkakataon ang mga laro
para malaya niya akong maikuwento. Oo, tama 'yon!
[malumanay na masayang musika]
[Bodilsen sa Ingles] Puwedeng maging mahirap ang huling stage sa programa.
-[sa Danish] Sige, boys. -[Henriksen] Handa na ba tayo?
[Bodilsen sa Ingles] Pinakamalaking pag-asa ko sa team ko,
'yong makita nilang wala na sila sa dati nilang kalagayan.
[sa Danish] Dito lang tayo sa kalyeng 'to. Deretso lang 'to.
[sa Ingles] Nagiging bahagi ng buhay ko ang PTSD ko
pero karamihan sa mga araw, nakita ko na yata kung pa'no harapin 'yon.
Pero may mga araw na magkaka-flashbacks ako at iba pa.
Hindi lang isang araw 'yon,
dalawa o tatlo o apat na magkakasunod na mga araw.
Sa umpisa, di ko puwedeng makasama ang mga anak ko nang higit sa isa o dalawang oras.
Maraming beses kong tinawagan ang nanay nila
humahanap ako ng ikukuwento sa kanila, na may kapapangyari lang.
Dapat umalis si Papa. At nakikita ko rin 'yon sa mga mata ko.
Ngumingiti ako pero wala yatang anuman sa likod ng ngiting 'yan.
Gusto kong maging tatay na nakikipaglaro sa mga anak niya, tumatakbo,
naglalaro ng football o tinuturuan silang magbisikleta.
[mabagal na madimdaim na musika]
[kulingling ng cell phone]
[sa Danish] Hi.
Hi, Havanna.
-[Havanna] Hi, Papa. -Ano 'yang…
-Nagte-training pa po kayo? -Nagte-training pa rin ako, oo.
-Naalala mong magbibisikleta ako? -Opo.
Oo, sinabi ni Mama natututo na kayong magbisikleta ni Antonia.
Bakit nakakorona ka, anak?
Papa, kasi po maharlikang prinsesa 'to.
Maharlikang prinsesa ka ba noon?
Tingnan n'yo po.
-[babae] Napakaganda. -Napakaganda, mahal.
[babae] Halika, magpaalam ka kay Papa tapos tutulungan kita diyan.
[Havanna] Bye po, Papa.
Bye, anak.
Bye, mahal!
[tumatawa]
[Havanna] Bye po.
[malamlam na madimdim na musika]
[malabong pag-uusap]
[Bodilsen] Babalikan natin ngayon ang panahong 'to
at kung ano'ng nangyari.
[lalaki 1] Para sa 'kin, mas malaking hamon 'to kaysa sa inakala ko.
Pero inaasahan ko ang suporta
ng lahat ng nandito at ng mga kaibigan ko rin.
[lalaki 2] Si Kasper, no'ng una ko siyang nakilala sa islang 'to
at kapag nakikita ko ang pinagbago mo…
Hindi ko alam ang ginawa mo. Pero talagang gumagana.
Sobra!
[Bodilsen] Salamat sa pagiging honest n'yo.
Napakahalaga ng suportang ibinibigay n'yo sa isa't isa.
Sobrang dali kapag nape-pressure kayo
na ibunton sa iba ang pagkadismaya n'yo.
Lumago sa suporta ng isa't isa.
Sobra ko kayong ipinagmamalaki.
Malaki ang pinagbuti n'yong lahat.
-[sa Ingles] Nandito ako. -[Bodilsen sa Danish] Sobrang hirap nito.
[sa Ingles] Di ko alam ang gagawin ko!
[Bodilsen sa Danish] Pero naku, pagbati sa inyo, mga kaibigan,
kasi kabaliwan 'to.
Tapusin natin ang gabi sa isang battle cry.
Sana di pa nila tinago ang meryenda.
"Isa, dalawa, tatlo, laban, Vikings," okay?
Isa, dalawa, tatlo, laban, Vikings!
[hiyawan ng madla]
DALAWANG LINGGO BAGO ANG MGA LARO
[sa Ingles] Tatanungin ko, kumusta'ng morale?
Basura.
[tumatawa ang Team UK]
Huling training camp n'yo na 'to, huling beses n'yong magsama-sama.
Nakakatuwang magsama-sama lang sa huling pagkakataon
para ma-practice ang bawat bat at maghandang galingan sa mga laro.
Ano'ng pakiramdaman n'yo? Excited? Kinakabahan? Ibig kong sabihin…
Oo, excited at kinakabahan.
Napakahabang paglalakbay para makarating dito pero pambihira ang team na kasama.
Tom, inii-stalk din kita, natural lang, kasi ikaw ang tipo kong lalaki.
[tawanan]
Pupunta ka ba talaga sa gym
at mag-e-exercise bago ang mga laro o hindi?
Hindi.
Di ko kailangan 'yon.
Makinig kayo, salamat sa pagsisikap n'yo dito, ha?
Ginawa n'yo 'yon araw-araw, naka-uniporme.
At sa kung anong dahilan, dapat nang itabi ang unipormeng 'yon.
'Yong paglilingkod na nasa dugo n'yo, nasa dugo natin,
di 'yon nawawala sa katawan. Nandiyan 'yon.
Kaya pag nando'n kayo, lumalaban kayo, sinusubukang manalo ng medalya,
o nagsasaya lang kayo at ipinagmamalaki kayo ng pamilya n'yo,
kapag naramdaman n'yo 'yong pakiramdam sa lalamunan n'yo
at parang gusto n'yong umiyak, e di basta umiyak lang kayo, ha?
Seryoso ako. Ingat kayo. Ingatan n'yo ang mga sarili n'yo, ang isa't isa, ha?
[Folwell] Sa likod ako ni Jenks. Ako ang wheelchair niya.
-Oo. -[tawanan]
Pinag-isipan mo 'to, 'no?
-Tumayo ka at maging mga binti ni Jayne. -Ay, tama.
Mga binti ni Jayne!
[malumanay na malamlam na musika]
Masaya akong di natin kita si Tom sa picture na 'yan.
Wala talaga siya diyan!
[sa Danish] Malapit na 'kong maihi dito.
Sino'ng pumipiga sa pantog ko?
[sa Korean] Huling beses. Isa, dalawa, tatlo…
[lahat] Laban lang!
-Sobrang nakakahiya 'to! -Ulit?
Limang minuto!
[manager sa Dutch] Kapag narinig natin ang tugtog,
ibig sabihin puwede nang magsimula.
Simulan na, ha? Ang ganda!
[producer] Tahimik sa floor.
Bibilang ako. Three, two…
Welcome sa mundo! Welcome sa lahat. [uulitin sa French at German]
…dito sa The Hague.
Malaking event 'to. Maraming tao, maraming bansang kasali.
[Wenting] Laging mataas ang morale. Ganadong ganado ang team.
At nagpaplano pa rin kaming mapuno ng mga manonood.
Sa Sabado ang opening, April 16.
Halos 5,000 upuan. Nagpaplano kami ng magandang event
na sana makapagtipon ng komunidad ng Invictus.
Kasi para dito 'yon. Kaya sana makapunta lahat
at magkasama-sama tayo sa linggo ng mga laro.
[malabong anunsyo sa radyo]
[Reid] Sa tingin ko, 'yong kabayanihan
ng mga sugatang sundalong bumabalik sa labanan,
'yon ang pinakapambihirang halimbawa ng Invictus, ng patuloy na paglilingkod.
[Horbach] Di konsepto lang ang mamatay para sa kalayaan namin sa Ukraine.
Handa kaming gawin 'to.
Kasalukuyang naglilingkod sa iba't ibang kakayahan ang 90% ng team ko.
Naniniwala akong may posibilidad
na maglilingkod pa rin ang Team Ukraine sa panahon ng Invictus Games, The Hague.
Parang may apat hanggang limang…
[pagsabog sa malayo]
Binobomba. Di ko alam kung dinig n'yo.
Matapos ang dalawang linggo, alam na yata natin ang eksaktong…
[patuloy ang pagsabog sa malayo]
Di na 'ko puwedeng magsalita pa.
Dapat akong bumalik sa trabaho ko. Kokontakin ko kayo.
[Smith] Sige. Good luck, Oksana. Mag-uusap tayo.
Oo, kakausapin ko kayo. Salamat.
[nakakabahalang musika]
[garalgal ng helicopter]
NAG-VOLUNTEER SI TAIRA SA OSPITAL MALAPIT SA FRONT LINE NG UKRAINE
MAY SUOT SIYANG CAMERA PARA MAKUNAN ANG TRABAHO NIYA
[Paievska sa Ukrainian] Sige na!
Doon…
[piloto] Ano'ng susunod?
[Paievska] May gustong sabihin ang kumander.
Sabihin mo!
[piloto] Kakabaril lang sa mga tao natin mula sa banda ng pabrika.
[Paievska] Kuha ko.
Sa mga sasakyan!
Kumilos kayo!
Salamat, kapatid.
Sige na!
Papasok na 'ko.
[masalagimsim na musika]
[tunog ng sirena]
[Paievska] Patayin ang sirena!
[tumigil ang wang-wang]
'Wag tayong magpatira!
Hawak ko na siya.
Ilagay siya dito…
[sundalo] Iangat siya!
[Paievska] 'Yong mga binti niya!
Magiging maayos ang lahat. Ano'ng pangalan mo? Ako si Taira.
Magiging maganda 'to!
Kumusta ka na? Normal?
Sige na!
Nainiksyunan ka na ba?
Mas maingat kang magmaneho!
Mabuti.
Dahan-dahan! Nakakabit pa siya.
Binigyan ko siya ng 4% dexamethasone.
Ngayon sa X-ray…
Isa, dalawa…
Tatlo!
[sumisigaw ang sundalo]
[Paievska] Maganda at komportable!
Compound fracture, tama ng bala sa kaliwang binti…
Pambihirang X-ray 'yan!
Malinaw na masama 'yon. Ingat!
Kunin ang stretcher!
Okay, kuha ko na!
Dahan-dahan! Ayos lahat. Tama nating gagawin lahat.
Magpakatatag ka, brad, magiging normal lahat.
-Mabuti, walang tumatagas. -Parang kulang ng daliri.
[malabong nagsasalita] Nawawalang daliri? Hindi seryoso 'yan.
[Paievska] Nangyayari 'to, mahal.
[malamlam na musika]
Di mahalaga 'yon.
Basta mabuhay ka, hinga!
-[pasyente] Dapat ba 'kong mabuhay? -Siyempre!
-[pasyente] Wag mo 'kong hubaran, maginaw! -[Paievska] Hindi, babalutin kita.
[malabong pag-uusap ng mga medical staff]
[sundalo] Nagre-record ka? Gusto kong kumustahin ang pinakamalapit kong…
Sana isuko ng Russian Federation ang mga armas nila kundi gagantihan ko sila.
[Paievska] Puwedeng i-record pero di puwedeng i-upload.
Tinamaan 'yong pangatlo.
Inatake na 'yong pangatlong ospital.
[mga pagsabog sa malayo]
[Paievska] Halikayo sa loob, sige na!
[malabong nagsasalita ang sundalo]
[Paievska] Lagi akong may kaisipan ng kalayaan.
Pag-iingat sa bayan namin…
pinananatili ang dignidad namin at nananatiling totoo.
Ginabayan ako sa buhay ng mga prinsipyong 'yon higit sa anuman.
[malamlam na musika]
[driver] Sa'n tayo pupunta? Tatanungin ba natin ang daan?
-[Paievska] Oo. -Saan tayo pupunta, guys?
[driver] 'Yong mga sugatan?
[Paievska] Sa'n sila galing?
[malabong pag-uusap]
[tinatahan ni Paievska]
Sa'n masakit, mahal?
Sa mga binti mo? Ingat, 'yong braso niya!
Dalian n'yo na!
-[driver] Sabihin mo, sa'n pupunta… -[Paievska] Nakuha mo?
Sige na!
-[sundalo 1] Taas pa! -[Paievska] Oo.
-[sundalo 2] Silang dalawa lang? -[sundalo 3] Oo.
[Paievska] "Sinusulat ng mga nananalo ang kasaysayan,"
pero para manalo, dapat lahat tama ang kahinatnan.
Pamilya ko lang ang dahilan ng buhay ko.
Ginagawa ko ang ginagawa ko para ingatan sila.
Para ligtas ang anak ko at para may makabuluhang buhay kami sa hinaharap.
-Nasa'n 'yong batang babae? -[nurse] Nandito siya.
[batang babae] Gusto ko pong uminom!
[Paievska] Ano 'yon, 'nak?
-[batang babae] Gusto ko pong uminom! -[Paievska] Iinom ka na…
-[umiingit ang batang babae] -[tinatahan ni Paievska]
Napakahusay mo!
Nasa'n ang tubig?
[nurse 2] Nagha-hyperventilate!
[Paievska] Hindi. 'Wag kang bibitaw!
Bumalik ka sa 'kin!
Puta, ayaw ko nito.
[humihikbi si Paievska, umiiyak]
[mabilis na pag-beep ng medical monitor]
[hinihingal si Paievska]
[si Paievska nang marahan] Namatay 'yong batang lalaki.
'Yong batang babae, naka-wire pa rin siya. Baka mabuhay siya.
[sundalo] Ba't nakatali ang mga bata sa gulong 'to?
[Paievska] Pakipatay mo 'yong ilaw do'n. Sa flashlight.
-Lintik! -[medic] Sorry, hindi pa.
[Paievska] Teka, tatanggalin ko ang gloves ko at ako na mismo ang gagawa.
Tingnan n'yo… isa!
Bye, mahal!
-[sundalo] Mamaya na lang! -Oo naman. Walang paalam!
Sige na… walang paalam!
Tara na. Isara mo lang ang bintana.
-[sundalo] Sa'n kayo pupunta? -[Paievska] Saan? Pupunta sa Timbuktu!
Di ako interesado pero tinatanong no'ng mga lalaki.
-[Paievska] Sino? -[sundalo] Control Room.
[Paievska] Nasa field si Taira!
[sundalo sa radyo] Palabasin siya!
♪ Sometimes ♪
♪ I feel like ♪
♪ A motherless child ♪
♪ Sometimes ♪
♪ I feel like ♪
♪ A motherless child ♪
[tumutugtog ang"Sometimes I Feel Like A Motherless Child" ni Odetta]
♪ Sometimes ♪
♪ I feel like ♪
NOONG MARCH 16, 2022, NAHULI NG MGA TROPA NG RUSSIA SINA TAIRA AT ANG DRIVER NIYA
♪ A motherless child ♪
♪ A long, long way ♪
NAWALA LAHAT NG KOMUNIKASYON KAY TAIRA
♪ From home ♪
[malalim na katahimikan]