ANG KASAL NG DALAWANG KAHARIAN
Hindi niya po kamukha 'yong artista.
Si Mama po 'yan, di ba?
Oo. Ang ganda, di ba?
Mas maganda po sa personal.
Siyempre naman. At heto na siya.
- Halika rito. - Ano? Dadalhin ko 'tong termos doon.
Alam mo ba kung ano'ng sinabi ko sa kaniya no'ng una kaming nagkita?
- Dapat ko po bang malaman? - Ito ang sinabi ko.
"Masaya akong makilala ka.
Mahal na mahal ako ng Diyos
dahil ginabayan Niya ako para makilala ka."
E ano po ang sinabi ni Mama?
Ang sabi ko, "Tumabi ka nga! Magsisimula na ang pelikula."
Saan po ba kayo nagkakilala?
Sa isang sinehan, Han.
Tagakuha ng mga tiket 'yang papa mo noon.
Siya ang dati kong boss.
Ang manager ng sinehan, si Mr. Domi.
Bakit hindi na po kayo nagtatrabaho roon?
Ipinasara na 'yon
at pinalitan na n'ong mga nasa mall.
Ito si Rama Pamungkas.
Mga sikat na artista 'to noon.
Madalas din ba kayong makakita ng mga artista?
- Bakit pa? - Kasi guwapo sila.
Di hamak namang mas guwapo ang papa mo.
Kaya mahal na mahal kita, e.
Mahal din kita...
ANG KASAL NG DALAWANG KAHARIAN
Ano'ng kailangan n'yo?
Ikaw ba si Bandi?
- Oo. - Nakatanggap kami ng report
na ilegal kayong tumitira dito.
Pinayagan akong tumira dito ng may-ari ng gusali.
Gumagawa ako ng mga karatula para sa sinehan.
Pero bawal kang tumira dito.
- Tarantado ka! - Bandi!
Pabayaan mo siya.
- Tumahimik ka! - Bandi!
Bandi!
Tama na 'yan!
- Mama! - Hayop ka!
Bitiwan n'yo ako!
- Bitiwan n'yo ako! - Amir!
- Ano'ng ginagawa mo? - Bitiwan n'yo ako!
Kahit si Satanas hindi gagawin 'to.
Dewi, gusto lang naming bumalik ka. Gusto naming umuwi ka sa atin.
Ba't ka nagtitiis sa taong di ka kayang bigyan ng magandang buhay?
Di ko kailangang umasa sa iba. Kaya kong buhayin ang sarili ko!
Masaya ako rito kasama ang asawa't anak ko.
Umuwi ka na sa 'tin. Sinabi ng namayapa nating tatay
na wala kang makukuhang mana kung di mo hihiwalayan ang asawa mo.
Hindi ko kailangan ang manang 'yon.
Pero kailangan namin 'yon, Dewi! Nasa testamento ang pangalan mo.
Kung di mo pipirmahan 'yon, di namin mabebenta ang mana.
Ayan.
Dewi, pakiusap.
Umalis ka na! Pabayaan mo na kami.
Tama na 'yan. Bitiwan n'yo na siya.
Tara na.
ANG KABILANG MUNDO
Totoo po ba
na nakilala n'yo si Papa
kasi hiniling n'yo sa Diyos na makilala ang soulmate n'yo?
Oo.
Di ko alam kung bakit naisip ko na pumunta sa sinehan noon.
Tapos?
No'ng nakita ko siya sa pasukan ng sinehan,
alam ko na agad...
na siya ang soulmate ko.
Sino po ang nagsabi sa inyo n'on?
Ewan ko, Han. Pero sabi ni Papa,
gusto rin daw niyang makita ang soulmate niya.
Magdarasal din ako para makilala ko ang soulmate ko sa hinaharap.
Unahin mo muna ang pagtatapos ng kolehiyo.
Matulog ka na.
Pangako,
maghahanap ako ng bagong trabaho bukas.
'Yong mas malaki ang sahod
para makaupa tayo ng desenteng bahay.
Mahal,
masuwerte na tayo rito.
Matibay ang pundasyon nitong gusali.
'Yong iba nga riyan mas malala pa ang kalagayan.
Pero mali na nahihirapan ka nang ganito.
Kung mali ito,
e di sana bumalik na lang ako sa 'min.
Bakit kita tutulungang magpintura ng mga tela?
- Ikaw na lang ang pipinturahan ko. - Ano?
Bakit di ka umalis?
Dahil kahit ano'ng mangyari,
alam kong hindi mo ako iiwan.
Hinding-hindi kita iiwan. Mamamatay muna ako.
Pangako 'yan, Dewi.
Kapag natapos na ang recession...
at nagbukas na ulit ang mga sinehan,
makakapagtrabaho ulit ako roon
sa paborito nating lugar.
Hindi ko ramdam ang trabaho pag nandoon ako.
Ano'ng problema, Dewi?
Mayroon ka na ba?
- Kukuha ako ng gamot. - Naubusan na tayo.
- Bibili ako sa botika. - 'Wag na, mahal.
- Mawawala rin 'tong sakit. - Saglit lang ako. Magbu-bus ako.
'Wag na, mahal.
Paubos na ang pera natin.
Siguro naman may pambili pa ng gamot.
- Di ba? - Sandali lang.
Dewi.
'Wag 'yan.
Alaala ng unang date natin 'to, e.
Puwede mo 'tong gamitin pag may emergency.
Babalik din ako kaagad.
Pamasahe n'yo po.
Ito lang ang dala n'yo?
MAHAL NI BANDI SI DEWI
'Yan lang ang mayroon ako, e.
Hindi n'yo puwedeng gawin 'to palagi.
'Yan lang ang mayroon ako, iho.
Sige na, magbayad kayo nang buo.
Nakakahiya sa ibang pasahero, o.
Sir, hayaan n'yo na.
Sa ibang bansa nga may deskuwento ang mga tulad niyang matatanda, e.
Aling mga bansa? Nakapunta ka na ba sa mga 'yon?
E di bayaran mo 'yong kulang niya.
MAHAL NI BANDI SI DEWI
Mahiya naman kayo.
Pamasahe n'yo, sir.
Manong, para po!
Bandi.
Bakit ngayon ka lang?
Anong oras ka na naman nagising, 'no?
Bandi.
Kanina ka pa dapat pumunta.
Nakabihis ka dapat lagi nang maayos, Bandi.
Ayan.
Ayos.
Ang guwapo mo, alam mo 'yon?
Sige na, magtrabaho ka na.
Darating na ang mga manonood maya-maya.
Walang ibang kukuha ng mga tiket nila kung hindi ikaw.
Maliwanag?
Pumunta ka na roon.
Mr. Bandi.
Mag-enjoy kayo sa pelikula.
Pasok po kayo.
Mag-enjoy kayo sa pelikula.
NGAYON, ANG IHIP NG PAG-IBIG
Kumusta, Bandi? Ano'ng masasabi mo?
NGAYON, ANG IHIP NG PAG-IBIG
Mr. Domi, alam n'yo po ba
kung gaano karuming tingnan ang sinehan sa labas?
'Wag natin dapat pabayaan ang sinehan.
GALA PREMIERE, ANG IHIP NG PAG-IBIG
Kumusta?
Mukhang abandonado pa rin ba?
Sesantihin ko na ba ang mga tagalinis?
Bandi.
Wala ka pa ring kasintahan.
May maayos kang trabaho. Maayos ang suweldo.
Maayos naman ang pasuweldo, di ba?
Mababait ang mga tao rito.
Mahal ka nila at iginagalang.
Sige na.
I-enjoy mo lang.
Papasok na ako.
Malapit na ring lumabas ang mga tao sa studio at iinom sila rito.
Sasama ka sa 'kin.
Ayos ba?
Dewi.
Marhan.
LABASAN
Marhan.
Mama!
Marhan!
Dewi.
Kailan ka pa nagpagupit?
Hindi na ba masakit?
Naubusan sila n'ong binibili nating gamot.
Iba 'tong binili ko pero pareho lang ang epekto.
Saan ka galing?
Dumaan lang ako sa paborito nating sinehan.
- Saan ka galing? - Ano'ng problema, Dewi?
- Saan ka galing? Ano'ng kasalanan namin? - Ano'ng sinasabi mo, Dewi?
Ano'ng kasalanan namin at dalawang taon mo kaming iniwan?
C&S STORE, 1999
No'ng gabing 'yon,
kung saan-saan ka namin hinanap ni Marhan.
Ang sabi sa botika...
umalis ka raw kaagad pagkabili mo ng gamot.
Hinanap ka namin sa buong lungsod.
Pero di ka namin nakita.
Nagpatuloy kami kinabukasan.
Hanggang sa sumunod at sa sumunod ulit.
Sabi ng iba, nagpakasal ka na raw ulit.
Sabi ng iba, patay ka na raw
at nalunod ka sa ilog.
Tumigil kami sa paghahanap pagkalipas ng isang taon
- no'ng tumigil na si Marhan sa pag-iyak. - Maniwala ka, Dewi.
Dumaan lang ako sa paborito nating sinehan.
Matagal nang sarado ang sinehang 'yon.
Pero, Dewi...
No'ng pumasok ako,
may gala premiere doon para sa bagong pelikula, Dewi.
Maniwala ka!
Panaginip lang pala 'yon.
Ang alam ko, ilang oras lang akong nawala.
Baka panaginip din 'to.
Marhan!
Anak, halika.
Marhan.
Kami ang mag-ina mo.
Dalawang taon mo kaming iniwan.
Tapatin mo kami. Saan ka ba talaga galing?
Dewi,
maniwala ka, hindi ko talaga alam ang nangyari.
Naguguluhan ako.
Baka nababaliw na 'ko
o nananaginip lang.
Kung nananaginip lang ako
at hindi mo na ako pinaniniwalaan...
Kung hindi mo na ako mahal...
Wala akong lakas ng loob na harapin ito, Dewi.
Marhan...
Hindi mo na ako matingnan.
Ayaw mo nang lumapit sa 'kin.
Mabuti pang mamatay na lang ako.
Magpapakamatay na lang ako, Dewi.
MAHAL NI BANDI SI DEWI
Naniniwala ako sa 'yo, mahal.
Naniniwala ako sa 'yo.
- Mahal. - O?
Nakapag-ipon ako no'ng nakaraang taon
dahil sa pagtanggap ko ng labada.
Medyo malaki na rin. Makakaupa na tayo ng bahay.
Tutulungan na muna kita sa paglalaba
habang naghahanap ako ng trabaho.
Di mo na po kami iiwan ulit, di ba?
Hindi na.
Bigla ko lang naalala.
No'ng bata ako,
tatlong araw na nawala ang kaibigan ko.
Kinidnap ng multo.
Baka gano'n din po ang nangyari sa 'yo.
Simula ngayon, kahit ano pang multo 'yan,
hinding-hindi nila ako mailalayo sa inyo.
Bibili lang ako ng sigarilyo.
Akala ko po di kaya ng multo na ilayo kayo sa 'min.
Pero bibili kayo ng sigarilyo?
Diyan lang naman ako sa malapit.
Bumili na lang tayo bago umuwi.
Diyan lang ako.
Di ako sanay na di nakakapagyosi pagkatapos kumain.
- Nasiraan ka ba? - Oo, e.
Puwede n'yo ba akong tulungan, manong?
- Sige. - Salamat, manong.
- Handa ka na? - Oo.
Hoy!
Magnanakaw!
- Hoy, gago! - Manong!
- Mga magnanakaw! - Habulin n'yo siya.
Hindi ako magnanakaw! Wala akong kasalanan!
Manong!
Hindi ako ang magnanakaw!
Sandali!
Bibili lang naman ako ng sigarilyo!
- Hinihintay ako ng mag-ina ko! - Hindi ako magnanakaw. Ano lang ako...
- Bumalik ka rito! - Saan ka pupunta?
- Tigil! Saan ka pupunta? - Saan ka pupunta?
Dali, habulin natin!
Hoy!
Saan ka pupuntang gago ka?
Magnanakaw!
Hoy, gago!
Sir.
- Bandi... - May...
Kanina ka pa namin hinihintay, Bandi.
Sabi na nga ba babalik ka.
Sir, tulungan n'yo po 'ko.
May humahabol sa 'kin, akala nila nagnakaw ako ng motor.
Kailangan kong magtago!
Bandi, makinig ka.
Hindi mo kailangang magtago rito.
- Walang mananakit at gugulo sa 'yo rito. - Opo, sir. Pero papunta...
- Papunta na sila rito para hulihin ako! - Huminahon ka, sir.
Hindi sila makakapasok sa gusali
dahil hindi sila imbitado.
Ano ba talaga ang lugar na ito?
Sino ba talaga kayo?
Mga multo?
Bandi...
Mr. Bandi, sabihin mo nga sa 'kin.
Sa tingin mo ba 'yang buhay na mayroon ka ngayon,
'yan ang buhay na pinangarap mo no'ng bata ka?
Bandi, isipin mong maigi.
Pinangarap mo bang hindi magkaroon ng bahay?
Na lait-laitin ng mga kapitbahay, ng mga kaibigan?
Pinangarap kong maging mayaman.
Tama.
Magkaroon ng malaking bahay, umasenso.
Magkaroon ng desenteng trabaho.
'Yon na nga, Mr. Bandi.
Gusto mo bang ipagpalit ang kasalukuyan mong buhay
doon sa dati?
Mahal ko ang asawa't anak ko, sir.
Ni minsan hindi ko pinangarap na maramdaman 'yon noon.
Sige, ito na lang ang isipin mo, Bandi.
Hindi ka nila nakilala.
Mas maganda na ang buhay ng asawa mo.
May tatay ang anak mo na maipagmamalaki niya.
Malulungkot ang mag-ina ko
kapag hindi nila ako nakita ulit.
Pansamantala lang 'yon, Mr. Bandi.
Makakalimot din sila at makakapagsimula ng bagong buhay, di ba?
Sige, Bandi.
Aalis na muna kami.
Dito ka muna hanggang sa huminahon ka.
Pero tandaan mo, Bandi.
Kapag lumabas ka...
Kalungkutan. Trahedya.
Kapag handa ka na...
puwede kang lumabas sa pinto sa harap.
Isipin mo ang buhay na pinapangarap mo noon.
'Yon mismo ang makukuha mo. Agad-agad.
Agad-agad, Bandi.
Hanggang sa muli, Mr. Bandi.
- Hoy, magnanakaw! Nasaan ka? - Magnanakaw!
Dewi, Marhan...
LABASAN
Dewi! Marhan!
Dewi.
Marhan.
- Sino kayo? - Ho?
- Ano'ng kailangan n'yo? - Nasaan ang mag-ina ko?
Ano'ng ibig n'yong sabihin?
Nakatira kami rito ng asawa't anak ko.
Matagal na pong walang tao rito.
Inaayos lang namin para gawing mga opisina.
Dito ako nakatira dati, sir.
- Kami ng mag-ina ko. - Kung hindi ako nagkakamali,
may pamilya ngang tumira dito.
- 'Yong babae at anak niya. - Nasaan na sila?
Baka mas alam nitong kaibigan namin.
Mr. Somad, 'yong babae at anak niya na nakatira dito noon...
Si Ms. Dewi ba?
Oo. Nasaan na si Dewi?
Ang alam ko umuupa na sila malapit sa bayan.
- Ano 'yon? - Dito ba nakatira si Dewi?
Oo, pero sino ka...
Ako ang asawa niya.
Sandali lang.
Dewi.
Bumalik na ako, Dewi.
Ikaw... Ano'ng ginagawa mo...
Hindi ko alam kung ano'ng nangyari sa 'kin, Dewi.
Dewi...
Papa.
Si Marhan ba 'yon?
Bakit bumalik ka pa?
Lagi mo kaming sinasaktan.
Wala akong intensiyon na gawin 'yon, Dewi!
Dewi!
Buksan mo ang pinto, pakiusap!
Dewi!
Sir.
Nasaktan nang husto sina Dewi at Marhan
no'ng iniwan mo ulit sila.
Ilang buwang walang tigil sa pag-iyak si Dewi.
Labis siyang pinanghinaan ng loob
at palagi niya akong tinatanong.
Ano ba'ng kasalanan niya sa 'yo?
Gano'n din si Marhan.
Mahal ko si Dewi at Marhan.
Pangako,
aalagaan ko sila habambuhay.
Wala kang dapat ipag-alala.
Hindi ko sila sasaktan.
At hindi ko sila iiwan.
Pinapangako ko rin
na pasasayahin ko sila.
Pero kailangan mo rin akong tulungan.
'Wag na 'wag ka nang babalik sa buhay nila.
Marhan...
Gaano katagal akong nawala ngayon?
Tatlong taon, Papa.
Nasa middle school na po ako.
Tapatin n'yo nga po ako.
Nagpakasal na ba kayo sa iba?
Hinding-hindi ko gagawin 'yon.
Kung nangyari 'yon, mas madali naming maiintindihan.
Hindi ako nagpakasal ulit.
- Kung gano'n, saan kayo nagpunta? - Katulad ng dati.
Sa sinehan na pinasukan ko noon.
Papa, giniba na po ang sinehan na 'yon.
Tuwing bumabalik kayo, palagi kayong marumi at mabaho.
Parang ilang taon kayong di nagpalit ng damit.
Siguro nga hindi ako nakapagpalit ng damit.
Pakiramdam ko kasi di naman ako nawala nang matagal.
Mas madali sana naming natanggap kung ikinasal na lang kayo ulit.
Hindi ko ginawa 'yon, anak.
Hindi ko kayo maiiwan ng mama mo.
Maghahanap ako ng trabaho bukas
para magkapera ako.
At pag nakaipon ako, makakaupa ako ng desenteng bahay.
Para puwede ulit kaming magsama ng mama mo.
Mabait ba ang amain mo?
Mabait po siya, Papa.
No'ng huling beses na iniwan n'yo kami, matagal na nalungkot si Mama.
Pero nalungkot ulit si Mama kagabi.
Ayokong nakikitang malungkot si Mama.
Dewi...
Paalam, asawa ko.
Maligayang pagbabalik sa tunay mong tahanan.
Galingan mo ang trabaho mo.
Hindi sila makakapasok
kung walang kukuha ng mga tiket nila.
...ito rin.
Mag-enjoy kayo sa pelikula.
- Magkasama kayo. - Oo.
- Mag-enjoy kayo sa pelikula. - Salamat.
Gusto ko pong mag-aral ng physics sa kolehiyo, sir.
Gusto ko po kasing pumasok sa ITB.
Kahit anong pamantasan o kurso pa 'yan, ikaw ang masusunod.
Basta 'yon talaga ang gusto mo at hindi ka naiimpluwensiyahan ng iba.
Opo, sir.
Puwede po ba akong mag-dorm sa kolehiyo, Mama?
Mama?
- Ha? - Puwede po ba akong mag-dorm sa Bandung?
Ayos ka lang ba, Dewi?
May sakit ka ba?
Wala.
Magbabanyo lang ako, ha?
Sa pagpasok ng 2004,
inaasahan na tataas ang bilang ng mga mahihirap sa Jakarta
ng 20 porsiyento kompara sa nakalipas na taon,
at 30 porsiyento ng mga ito
ay mga taong dumaranas
ng sakit sa pag-iisip.
Malaki ang pagtaas na ito
kung pagbabasehan ang bilang sa mga nakalipas na taon
at dahil dito, sinisikap ng gobyerno na...
TUMATAAS ANG BILANG NG MAY SAKIT SA PAG-IISIP SA JAKARTA
Marhan!
- Ano pong nangyari, Mama? - Ang papa mo!
Dhilla Adinda, nag-uulat
para sa CAS TV.
Baka ibang tao 'yon.
- Kamukha lang. - Hindi, si Bandi 'yon.
- Sabi ni Marhan hindi rin siya sigurado. - Hindi.
Si Bandi 'yon.
Ano, Marhan?
- Nakahanap ka ba ng telepono? - Opo.
Natawagan mo ba ang estasyon ng TV?
Sarado po sila ng Sabado. 'Yong security lang ang nakausap ko.
Saan daw galing ang ulat na 'yon?
Hindi niya po alam, e. Tumawag na lang daw ulit ako bukas.
Sigurado ka bang gusto mo siyang hanapin?
Wala na siya.
Dalawang beses ka niyang iniwan.
Baka nga tatlo pa, e.
Baka may pinagdadaanan siya.
Ano'ng gagawin mo pag nakita mo siya?
Dewi, kahit siya nga 'yon,
wala ka nang magagawa.
Hindi nito mababago ang katotohanan
na wala siya sa sarili no'ng iniwan ka niya.
Nalaman ko na dapat.
Sa tuwing umuuwi siya, palaging gusot ang damit niya,
at madungis at nangangamoy siya.
Hayaan mo na siya.
Problema na ng gobyerno 'yon.
Ipaubaya mo na lang sa kanila.
Kahit makita mo siya,
paano mo siya matutulungan?
Patitirahin mo siya sa 'tin?
Ang may sakit na tulad niya?
Nangako ka sa 'kin
na kakalimutan mo na siya.
Siya ang tatay ng anak ko.
Ako na ang tatay ni Marhan.
At ako na ang asawa mo.
Bandi.
Mag-enjoy kayo sa pelikula.
Bandi.
Dewi?
Dewi.
Sabihin mo sa 'kin
kung nasaan ka ngayon.
Bandi.
Dewi.
Bandi.
Dewi.
Miss na kita.
Bandi. Uy!
Ano'ng ginagawa mo?
Ano'ng ibig mong sabihin?
Pinapahirapan mo ang buhay ng ibang tao.
Pinapahirapan mo ang buhay ng mag-ina mo.
Masaya na sila sa buhay nila ngayon.
Pero nandito naman ako, sir. Hindi ako aalis.
At 'wag mo na silang iisipin.
Tanging mga alaala lang ng asawa ko
ang bumubuhay sa 'kin.
'Wag!
'Wag mong susubukan, Bandi.
'Wag.
Sisirain mo lang ang lahat.
Sino ba talaga kayo?
Mga kaibigan mo kami, Bandi.
Kami ang nag-aalaga sa 'yo.
Puwede mong piliin ang kahit sinong gusto mo, Bandi.
Pumili ka ng asawa,
ng utusan o kahit ano pa.
Ikaw ang bahala.
Pasensiya na.
Bandi.
Bandi! Gising!
Bandi!
Dewi!
Gumising ka, mahal!
Tulungan mo ako!
Mahal, gising!
Tulungan mo ako!
Dewi!
Bandi! Gumising ka!
Gumising ka, Bandi!
LABASAN
Bandi.
Bandi, gumising ka.
Kapag umalis ka rito...
at bumalik sa pamilya mo,
bibiguin mo lang ang sarili mo.
Bibiguin mo ang buhay.
Bibiguin mo ang mundo. Sila.
Lahat 'yon, papasanin nila.
At pagkatapos ano?
Ano ang saysay n'on, Bandi?
Bandi!
Tagapagsalin ng subtitle: Alfred Brian