BASE SA NOBELANG I MET LOH KIWAN NI CHO HAE-JIN
Pagbaba n'yo ng eroplano, maghiwalay kayo.
Kukuhaan kayo ng picture at fingerprint sa immigration.
Wag kayong kabahan. Gawin n'yo lang 'yong sasabihin nila.
Paano kung magtanong sila?
Sabihin n'yo, "Hindi ako marunong mag Ingles, " at papapasukin na kayo.
Pababa na tayo. Bumalik ka na sa upuan mo.
Okay.
Magkita tayo sa banyo malapit sa Gate 3 sa first floor.
Gagana ba talaga 'yon?
I-memorize mo na kung ayaw mong mahuli.
Paano kung mahuli tayo?
DESTINASYON: BRUSSELS
Paano ako makakapunta dito?
Forty dollars, cash.
Magbabayad ako pagdating do'n.
Eto.
Di ko alam 'yong kuwento mo,
pero mamalasin ako sa ganitong pera.
Tawagan mo ako kung gusto mong bumalik sa China.
Sige na.
Susunod, please. Susunod na.
Pakisagutan 'yong form na 'to.
APLIKASYON PARA SA PAGKILALA NG REFUGEE STATUS
Next!
Dapat may kopya ka ng ID mo.
ID mo.
Passport.
Kopya ng passport o ibang ID,
kailangan mong i-attach. Meron…
Ikaw… Okay.
Please, humingi ka ng tulong sa interpreter.
Oo.
Magpatulong ka.
Mr. Loh Kiwan?
Hello, ako si Kim Gyeong-sil. 'Yong interpreter mo.
Madalas dalawang buwan 'yong tagal ng mga application,
pero masuwerte ka.
Halika.
-Hello. -Hello. Kumusta?
Una, kailangan nating sagutan 'yong personal mong impormasyon.
Pakisabi 'yong pangalan, birthday, at nasyonalidad mo.
Ako si Loh Kiwan.
Disyembre 1, 1990 'yong brithday ko.
Ipinanganak ako sa Camp 7
ng Hasang Collective Farm sa Usi-gun,
Chagang Province, Democratic People's Republic of Korea.
Nakuha ko 'yong passport sa isang broker na kilala ng tito ko.
Mr. Loh Kiwan, tumakas ka noong 2019,
pero parang wala kang kinita no'ng nasa Yanji ka.
Paano mo nabayaran 'yong pekeng passport at tiket sa eroplano?
Well…
'yong mama ko…
Binigay ba ng mama mo 'yong pera?
Di ka ba kakain, Ma?
Ayos lang ako.
Dapat kumpleto 'yong kainin mo sa birthday mo.
Para di ka na mag-alala sa pagkain na ilalagay mo sa mesa.
Iikli daw 'yong buhay mo pag kinagat mo 'yong noodles.
Wag mo pansinin 'yong init. Higupin mo.
Sige.
Kailangan mo bang magtrabaho ngayon?
Nagiging sobrang busy no'ng pollock place pag malamig.
Malaki 'yong kikitain ko.
Sorry kasi pinagdadaanan mo 'to
kahit bata pa ako't malakas.
Tanungin mo 'yong kahit sinong nanay sa mundo.
Malaking biyaya 'yong magkaroon ng malusog na anak.
'Yon lang 'yong hiling ko sa buhay ko.
Wag kang mag-alala.
Kung…
hinayaan ko na lang sana no'ng binugbog ni boss si Jeong-jin,
di ko sana kailangan magtago at bigyan ka ng problema.
Sorry.
Ayan ka na naman.
Iniligtas mo siya, anak.
Tama lang 'yon, wag mong sisihin 'yong sarili mo.
Sige.
Umuwi ka ng maaga, ha?
Di ako makakapagdesisyon no'n.
Kasamang Loh Kiwan.
Happy birthday.
Excuse me.
Eto na.
Ano'ng kailangan n'yo?
Andiyan na.
Ang lakas ng snow.
-Dito! -Nandiyan ka pala.
Mr. Loh Kiwan?
Huling tanong na 'to.
Korean ka ba mula China na nagpapanggap bilang isang North Korean defector
para makatanggap ng refugee settlement benefit?
Hindi.
Magkakaro'n ng pangalawang interview.
February 5 ng 3 p. m. 'yong pinakamaagang
petsa no'n.
Ayos ka ba do'n?
Excuse me.
February next year ba 'yong ibig mong sabihin?
Oo.
Ano'ng gagawin ko bago no'n?
Kailangan mong maghintay.
Uy, pogi, gusto mong sumali?
Ano ba?
Lumabas ka dito!
Uy! Buksan mo 'to!
Lumayas ka, tanga!
Kawawang bata. Di ka tuloy nag-enjoy.
RESTROOM PANSAMANTALANG HINDI GUMAGANA
Ano'ng kalokohan 'to?
Di ba umihi siya sa harap ng istasyon kahapon?
-Hindi, mas maliit pa siya sa 'yo. -Tumahimik ka.
Layas, hampaslupa. Apoy namin 'to.
-Di ka bubugbugin. -Kunin mo 'yang gamit mo. Sige na.
Kunin mo 'yang gamit mo't umalis ka na.
Naniwala ka?
-Gutom na 'ko. -Mag-beer tayo?
Sige.
Tatanungin ulit kita.
PANGALAN: LOH KIWAN
Anak mo ba 'to?
Hindi.
Hindi ko siya anak.
Uy, Sergeant Lee.
Malayong kamag-anak ng may-ari na si Choi 'yang babae.
Sino ka?
Hindi mo ba ako naaalala?
Hinatid ko 'yong asawa ni Choi no'ng lasing siya no'ng isang gabi.
Tungkol kay Choi, matalino 'yong anak niya.
Nakapasok daw siya sa Peking University.
Hindi magaling si Choi sa academics. Lagi siyang kulelat sa klase niya.
Di yata nagmana sa kanya 'yong anak niya.
Ma.
Hoy!
Tumigil ka!
Ma, dito!
Habulin sila!
Tumigil ka!
Lintik.
Dito, Ma!
Dito.
Bilis, Ma!
Ma!
Mama!
-Tito, tulong! -Ano'ng nangyari?
-Mama, gising. -Dumilat ka.
Uy, iabante mo 'yong truck mo!
Kiwan.
Manatili kang buhay.
Pumunta ka sa mas magandang lugar at mabuhay.
Mabuhay ka nang proud
sa sariling pangalan.
Sige na…
mamuhay ka nang maayos.
Wag mong sabihin 'yan.
Tigilan mo 'yang kalokohan at mag-ayos ka.
Umalis ka na. Ngayon na!
Ako na 'yong bahala sa mama mo. Bilis at umalis ka na!
Tulong, sir!
Kung hindi, patay tayong lahat.
Umalis ka na!
Go.
Go!
Sige na. Alis na!
Sabi ko umalis ka na!
Tumabi kayo!
Go.
Padaanin n'yo kami!
Bilis.
Tabi!
Di siya marunong mag English o French.
Puwedeng kumuha ng interpreter?
Okay.
Tumatawag ako mula sa Schaerbeek police station.
Ikaw ba 'yog parole sponsor ni Ms. Marie Lee?
Pinaghihinalaan siya ng pagnanakaw.
Sandali.
Ma'am.
Di mo kailangang pumunta.
Ipadala mo lang 'yong settlement money.
Buwisit.
Ilang beses ko ba dapat sabihing "Wag kang pumunta"?
Excuse me, kasama.
Ano'ng ginawa mo sa pitaka ko?
Hindi ko alam.
Hindi ko maalala.
Excuse me.
Please,
alalahanin mo.
Di mo naman inubos lahat ng pera, 'no?
Ginastos ko lahat.
Akala mo itatabi ko?
'Yong pitakang 'yon…
'yong tanging naiwan
na mama ko sa akin.
'Yong perang ninakaw mo,
galing 'yon sa…
pagbenta ng bangkay ng nanay ko.
Doon galing 'yong pera.
Tiket 'to papuntang Belgium para sa susunod na umaga.
Tito…
saan mo nakuha 'tong pera?
Ibinenta ko 'yong bangkay niya.
Sa ospital.
Ibinenta mo 'yong mama ko?
Ano'ng ibig mong sabihin?
Tito.
'Yon 'yong gusto ng mama mo.
Sabi ko, kabayaran 'to ng buhay at inoffer ko sa kanya.
Saka lang siya pumikit.
Mama mo itong pera na 'to.
Bitawan mo ako, Tito!
Bitawan mo ako!
Hayaan mo na ako!
-Bitawan mo ako. -Diyos ko.
Bitawan mo ako!
Tito, please.
Tanga!
Di ba sinabi ng mama mo na gusto niyang mabuhay ka?
Kailangan mong mabuhay para
mapanatiling buhay yong kaluluwa ng mama mo.
Naiintindihan mo?
Kung ayaw mong masayang 'yong pagkamatay niya,
umalis ka at mabuhay do'n.
Sagutin mo ako kung naiintindihan mo!
Sabi ko sagutin mo 'ko!
Sagutin mo ako…
Kiwan, please, sagutin mo ako.
Magsalita ka!
Kiwan.
Mama.
Ibabalik ko 'yon.
Bilang kapalit,
sabihin mo sa kanila na $30 lang 'yong ninakaw ko.
Ang kapal talaga ng mukha mo, 'no?
Gusto mo ba akong magsinungaling?
Nahuli na 'ko dati.
Makukulong ako pag nagnakaw ako ng $500.
Bakit ko pipigilang makulong 'yong magnanakaw?
Kung makukulong ako,
paano na 'yong pera mo?
At'yoang pitaka mo?
Paki kumpirma 'yong identity niya at 'yong eksaktong halaga ng ninakaw.
Okay.
Sige.
Sandali lang. Ibibigay ko 'yong telepono.
Oo, hello.
Ako si Loh Kiwan.
Oo.
Mga…
thrity US dollars.
Okay.
Salamat.
Bitawan mo 'ko.
Maghintay ka sa bahay. Ibabalik ko 'yon bukas.
Wala akong bahay o bukas. Ibalik mo na ngayon.
Hahanapin ko ngayon at ibabalik ko bukas.
Magtitiwala pa ako sa asong gala kesa magnanakaw.
Mauna ka.
Marie.
Excuse me, tatay niya ako.
Balita ko galing ka sa North.
Konti lang 'to, pero…
-Ano'ng ginagawa mo? -Tumabi ka.
Tumabi ka.
Eto na.
Marie.
Ayan ka na naman, nagpapanggap na mabait.
Kailangan nating mag-usap.
Wala akong sasabihin.
Ano ba. Sumunod ka!
Maghintay ka dito.
Ano? Maghihintay ka ba kung ikaw ako?
-Sasamahan kita. -Lintik.
Ten minutes.
Bigyan mo pa ako ng oras.
Lintik! Sabi ko wag kang gagalaw.
Laging nahuhulog 'yong apple.
Marie, nandito ka.
Ano'ng dapat kong gawin para di matamaan 'yong ulo ng hournalist na 'to?
Bigyan mo pa ako ng oras.
'Yong tindig ko ba?
Ano sa tingin mo?
Masyado kang matagal.
Pigilan mo 'yong hininga ng three seconds tapos iputok mo na.
Three seconds?
Kanya-kanya 'yong role natin.
Inihahanda ko 'yong mga target,
at tatamaan mo sila.
Ibalik mo 'yong pitaka at pera kahapon.
Napaka-predictable mo, Marie.
Ang cute.
-Wag mo 'kong hawakan. -Puta!
Iwan n'yo kami.
Alam kong babalik ka.
Ninakaw mo 'to, di ba?
Wala kang pakialam.
Di ko sinabing magnakaw ka para makabayad.
Magtrabaho ka sa akin. Mas madali.
Sinabi ko nang hindi.
Desisyon ko 'yon.
Next Wednesday. Two versus two, laban sa Dutch.
Manalo ka, ibabalik ko 'yong pera.
At 'yong pitaka.
Sabihin mo 25 meters 'yong laruin.
Pipilitin nila ng 50, tumanggi ka.
Okay.
Tara na.
Uy, nasaan 'yong pitaka ko?
Walang swerte ngayon. Ibabalik ko sa susunod na linggo.
Nagsisinungaling ka, 'no?
Niloloko mo na naman ba ako?
Hindi ako nagsisinungaling.
Nando'n 'yon sa kaibigan ko.
Hoy!
Pera lang 'yong dala nila. Wala silang lakas ng loob.
Tulad mo?
Tumahimik ka nga.
Ano ba 'yan?
Sino ka?
'Yong pitaka ko.
Akin na 'yong pitaka ko!
Alis!
Tara na.
-Sige na. -Bagay kayong dalawa.
Ano'ng kaguluhan 'to?
Nandito ka pa?
Nandiyan ka pala.
Ikaw siguro 'yong kaibigang sinasabi niya.
Halika dito.
Mag-usap tayo.
Bitawan mo ako!
Labas!
Ganito. Papatayin ka nila kung di ka pa aalis.
Walang magagawa 'to.
Bitawan mo ako!
Pangako, okay?
Ibabalik ko 'yong pitaka mo.
Pumasok ka.
Sa ibang bansa, papatayin mo 'yong init ng ulo mo
o mapapatay ka.
Naiintindihan mo?
Galing pa talaga sa 'yo.
Kailan ka dumating dito?
Noong maliit pa ako.
Kailan siya namatay?
'Yong mama mo.
December 2, last year.
2:15 a. m.
Mukhang magiging mas mahirap din 'yong winter mo.
Winter din namatay 'yong mama ko.
Kumikita ka ba?
Namumulot ako ng bote at basura.
Sapat 'yong kinikita ko para mabuhay.
Hindi pa ako nagnakaw, di tulad ng iba diyan.
Magtrabaho ka.
Wala akong identity. Sino'ng magha-hire sa isang anino?
ILSIM
Uy, pumunta ka dito bukas.
Employment agency ng Korean. Sabihin mo kilala mo si Lee Youn-sung.
Lee Youn-sung?
Nagkita kayo kanina sa police station.
'Yong tatay mo ba?
Ba't di ko na lang sabihin na pinadala mo ako?
Wala kang mararating sa pangalan ko.
'Yong totoo…
kung gagamitin ko 'yong pangalan ng tatay mo,
magiging insulto pag ganito 'yong hitsura ko.
Magpalit ka na.
Ang ganda nito.
Kailan ko 'to ibabalik?
Sa 'yo na 'yan.
Wala namang may-ari niyan.
Kailangan mo ng damit? Meron pa dito.
Hindi, ayos lang.
Kahit ano'ng mangyari,
wag mo nang babalikan 'yong gumawa niyan sa mukha mo.
Masamang lalaki lang 'yong nananakit sa babae.
Hindi na siya magbabago.
Oo nga.
Tuparin mo 'yong pangako mo.
NAME: CHOI RYUK-MYUNG
"Choi Ryuk-myung"?
Oo.
'Yan na 'yong pangalan mo mula ngayon.
Hirap maghanap ng trabaho 'yong mga North Korean dito.
Ipapakilala ka na Korean-Chinese sa pabrika.
Sige.
Maraming salamat.
Wala 'yon.
Nakuha mo ba 'yong perang ipinadala ko?
-Makukuha ko 'yong pera. -Uy.
-Sige na. Mag-usap tayo ulit. -Kay Seon-ju ka magpatulong.
Korean-Chinese talaga siya.
Opo, sir.
Alagaan mo siya.
Mga kasama, nandito pa 'ko!
Pakibukas 'yong pinto!
Mga kasama! Nandito pa 'ko!
Mga kasama, buksan n'yo 'yong pinto!
Pwede mong pindutin 'yan para mabuksan 'yong pinto.
'Yong green. Kuha mo?
Bumalik na nga kayo!
Magtrabaho na kayo!
Ano'ng sinabi niya?
Nagpustahan sila kung gaano ka katagal makakalabas.
Wag mo silang pansinin. Ginagawa nila 'yon sa mga baguhan.
Magtrabaho ka na.
Opo, mam.
Di ka ba naiinis?
Mga bastos talaga 'yong mga gagong kinukulong 'yong mga baguhan
sa freezer.
Ano, ayaw mong kumain ng nakaw na karne?
Bakit ka magnanakaw ng karne
kung nagtatrabaho ka't kumikita?
Makinig ka. 200 euros kada buwan 'tong kwartong 'to.
'Yong bus 50,
30 'yong kinukuha nila para labahan 'yong uniporme.
Patas lang na magnakaw ng karne.
Walang lugar para maitago ng lalaki,
pero di nila chine-check sa bra namin.
Tanga 'yong mga babaeng di nagnanakaw ng karne.
Sila 'yong dahilan kung ba't kinakaya ko pa.
Mukhang pasaway 'yong bata sa gitna.
Mukha siyang magiging matagumpay,
dahil sa kalbo niya.
Babae siya.
Nagkaro'n na siya ng multiple brain surgeries.
Pero ayos lang.
Huling operasyon niya na this year.
Next year, papasok siya sa elementary school na nakatirintas.
Sana mangyari 'yon, kasama.
Kumain ka na bago pa lumamig 'yong pagkain.
Ba't di ka kumakain, kasama?
Ako?
Nagsasawa na ako sa karne.
At wag mo na sabihin 'yang "kasama. "
Ba't ka nagsasalita na parang nakatira ka pa do'n sa tinakasan mo?
Ladies and gentlemen,
'yong highlight ngayon,
ang women's match, magsisimula na!
Mula sa Loosduinen sa Netherlands, isang international player,
please welcome Julia!
Kaharap niya 'yong ating dating Belgian national team shooter, Marie!
Magsisimula 'yong laban pagkatapos ng practice shot.
Magsasara na 'yong pustahan sa isang minuto.
Kung hindi ka pa tumataya, pakibilisan.
Ano'ng problema, Marie?
Ano 'to?
-Hinintay mo na nasa training ako? -Akin na…
Euthanasia?
So, si mama…
hindi siya namatay…
pinatay mo siya.
Hindi gano'n 'yon. Kaya kong ipaliwanag ang lahat, okay?
-Akin na. -Bakit ka nagsinungaling sa akin?
Bakit hindi mo sinabi sa akin?
Akala ng mama mo
na mahihirapan kang tanggapin na…
Wag mo siyang gawing dahilan. Sabihin mo 'yong totoo!
Kung alam ko, pinigilan ko,
kaya ginawa mo habang wala ako.
Hindi, hindi sa gano'n!
Marie, mali 'yong iniisip mo.
Makinig ka.
Five minutes lang.
Matagal na rin kasi, 'yon lang.
Kahit 'yong lola ko, di nanginginig nang ganito.
Ladies and gentlemen, tapos na 'yong set four.
Imposibleng hulaan 'yong resulta.
May panalo na ba tayo, o kailangan pa ng huling round?
Eto 'yong score ni Marie!
Forty-eight points!
May tie tayo!
Four, three, two, one.
Sarado na 'yong pustahan.
Marie!
Malalampasan ba niya 'yong pressure na 'to at mananalo ngayong gabi?
Attention!
Ayos. Tingnan natin 'yong score ni Marie.
10.4!
Sa 0.2 points lang,
nanalo si Marie!
Pambihirang antas ng konsentrasyon! Palakpakan n'yo si Marie!
'Tang ina!
Sabi ko sa 'yo kaya mong manalo!
Nakita mo ba 'yong hitsura ni Gerd? Nabihag mo siya.
Iaantala niya 'yong pagkolekta ng puhunan niya.
Puntahan mo siya bago ka umalis.
Busy ako.
Di mo siya kilala?
Tatlong taon bago ko siya nadala dito.
Kailangan natin siya para mapalaki natin 'to.
Nanalo ako. Ano pa ba ang kailangan mo sa akin?
Sige, ba-bye.
Gutom ka ba?
Kumain ka na ba?
Ano?
Pwede ko bang hiramin 'yon?
-Gusto mo ng karne? -Oo. Oo, please.
-Salamat. -Sige.
Kasama.
Ano na?
Doenjang.
Mga kubyertos?
Nagdala rin ako ng mga plato, in case lang.
Ibalik mo nang malinis, a.
Salamat.
Maupo ka.
Konti lang 'to, pero kainin mo habang mainit.
Binili mo lahat 'to?
Hindi ko binili. Kinolekta ko.
Ano?
Wag kang mag-alala. Di madumi 'yong pagkain.
Pwedeng mangolekta ng tira-tira pag umaga
sa palengke sa may North Station.
Araw-araw akong pumupunta doon para kumuha.
Aalis na 'ko.
Sige.
Wag mo na akong ihatid.
Ayos lang. Madilim sa labas.
Ano 'yon?
Alas-nuwebe na.
Nag-iikot siya at nagbibigay ng tsaa, dahil Chinese 'yong karamihan dito.
Kumuha ka ng tsaa.
Teka. Sandali lang.
Magwawala siya pag nalaman niyang may bisita ako.
Ano'ng gagawin natin?
Tama na.
Sige. Pumasok ka na.
Teka.
Nasaan 'yong probinsyano dito?
Maaga siyang natulog!
Di ako makatulog sa ingay.
Hinaan mo naman!
Buwisit na babae 'yon.
Magsisimula na 'yong recording.
Kinuha ang picture na 'to noong 1997.
Pumunta 'yong mama ko sa Pyongyang bilang bahagi ng delegasyon
para ipagdiwang 'yong Labor Day.
Magkasama kami dito
sa Kim Il Sung Square.
Isu-submit ang picture na 'to para gawing ebidensya.
Isa-scan ito at ibabalik sa 'yo.
Nakipag-ugnayan kami sa Cheonsim Hospital sa Yanji,
na binanggit mo noong unang interview.
Sinabi nila sa amin na hindi sila
bumibili o nagbebenta ng mga bangkay ng tao.
Under the table 'yong gano'ng transaksyon.
Walang ospital na aamin sa gano'n.
Dapat mong patunayan 'yong nasyonalidad mo sa ibang paraan.
Sa ngayon, hindi namin makumpirma kung galing ka sa North Korea.
Diyos ko.
Sinabi ko na ang lahat.
Sinasabi mo bang gawa-gawa ko lang lahat?
Unfortunately, mahirap patunayan 'yong una mong testimonya tungkol
sa pagbenta ng bangkay ng nanay mo.
Isa pa, mahirap ding patunayan
na isa kang North Korean defector.
Kung hindi tatanggapin bilang ebidensya 'yong dalawang picture na binigay mo,
ipapa-deport ka sa China, Mr. Loh.
Deport?
May taba pa sa karne. Hiwain mo nang maayos.
Kasama,
paano mo nalamang taga-North Korea ako?
Napansin ko dahil sa pananalita mo.
Hindi ganyan magsalita 'yong mga Korean sa Northeast China.
Kasamang Seon-ju…
Wag na lang.
Tapusin mo nga 'yan.
Sabihin mo na.
Ano ba, Kiwan.
Maaari mo bang patunayan 'yong ilang bagay para sa akin?
Kailangan ko ng kakampi sa korte.
Oo naman. Walang problema.
Talaga?
Seryoso ka ba talaga?
Oo.
Malapit na 'yong operasyon ng bunso ko.
Kailangan ko lahat ng good karma na makukuha ko.
Salamat.
Pag nakakuha ako ng refugee card, dahil 'yon sa 'yo.
Kung nagpapasalamat ka, bilhan mo ako ng isda mamaya.
Sa lahat ng karneng 'to, parang gusto ko kumain ng amoy-isda.
Sige.
-'Yong beer ko. -Sorry.
Ano'ng ginawa mo sa beer ko?
Hoy!
Nalaglag 'yong beer dahil sa kanya.
Sino ka sa tingin mo?
Walang pera!
Alis na.
Umuwi ka na!
Bayaran mo 'yong beer ko. Bayaran mo ako!
Alis na!
Hoy!
Dito!
-Tulong! -Dito!
Nandito kami! Alis!
Dito!
Nakita n'yo? Inatake niya 'yong asawa ko.
Tulong!
Tumawag kayo ng ambulansya!
Di nga ako pupunta. Wag mo na akong tawagan.
Marie,
may nirekomenda ka ba sa Ilsim?
Bakit mo tinatanong?
Sinugod niya 'yong asawa ko at umatake…
Next.
Loh Kiwan, inaresto kagabi dahil sa assault.
Pamilya ka ba niya o abogado?
-Hindi. -Di mo siya pwedeng makita.
Please, mabilis lang naman.
Hindi pwede.
Ano'ng mangyayari sa kanya?
Kung walang appeal sa loob ng tatlong araw,
ide-deport siya sa bansang pinagmulan.
O pwede siyang magbayad ng piyansa.
-Lintik. -Kalma lang, ma'am.
Police station 'to.
Hoy.
Niloloko mo ba ako?
Tingin mo biro 'to?
-Ma'am, kalma lang. -Di pa ako tapos!
Kung ide-deport mo siya, ipapadala mo siya sa kamatayan niya.
Ano? Di ba malaking bagay 'yon? Ayos lang sa 'yo 'yon?
Marie.
Uy.
Go. Busy ako.
Malapit ako sa abogadong 'to.
Balita ko nasa refugee screening ka pa.
Matutulungan ka niya.
Maraming salamat, sir.
Kung gano'n…
may hihingin akong pabor.
Opo, sir.
'Yong anak ko…
mahina siya at maaaring mag-breakdown anumang oras.
Kailangan niya ng taong maaasahan,
hindi 'yong pareho niyang mahina.
Sir…
ayokong magkita pa kayo ulit.
May oras ka ba para sa ibang bagay
maliban sa pagtatrabaho dito?
Mr. Loh.
Mr. Lee.
Handa ka na ba?
-Oo. -Pumasok na tayo.
Two months ago, sa unang interview, sinabi ni Mr. Loh nang tama
'yong impormasyon na taga-North Korea lang 'yong nakakaalam.
Pero dineny 'yong application niya
dahil sa kakulangan ng ebidensiya.
Pakisagot 'yong tungkol sa kakulangan ng ebidensiya.
Itinanggi ng ospital na ginawa nila 'yong transaksyon kung saan ibinenta daw
ni Mr. Loh 'yong bangkay ng nanay niya.
Lumabas sa pagsusuri na kuha sa Pyongyang
'yong pictures na sinubmit niya,
pero pwedeng kinuha 'yon habang nasa bansa sila bilang Chinese tourists.
Dahil dito, itinuturing namin na hindi sapat
'yong ebidensiya para kumpirmahing North Korean nationality si Mr. Loh.
At saka, sinabi ni Mr. Loh Kiwan na tumira siya sa Yanji
matapos tumakas sa North Korea.
Hindi makumpirma ng imbestigasyon namin 'yong impormasyong 'yon.
Nandito na 'yong mga witness?
May Chinese name at nationanilty
'yong ipinasa na resume ni Mr. Loh Kiwan.
Kaya, nang walang paghihinala,
ipinakilala ko siya sa pabrika bilang Chinese.
Sinabi ba mismo ni Mr. Loh Kiwan na ethnic Korean siya na galing sa China?
Oo, 'yon 'yong sinabi niya.
Sir.
Wag maingay.
-Order in the court. -Sorry.
Mr. Loh.
Ms. Kim Seon-ju.
Pumunta ka sa witness stand.
Ms. Kim Seon-ju, katrabaho mo si Mr. Loh Kiwan.
Alam mo ba na nag-apply si Mr. Loh Kiwan
na maging refugee bilang North Korean defector?
Oo, alam ko.
Marami na akong nakitang kaso ng kapwa ko Korean-Chinese
na marunong mag-Chinese at Korean na nag-a-apply ng refugee status,
nagpapanggap na North Korean defector para sa resettlement benefit.
Inassume ko na gano'n din 'yong kaso ni Loh Kiwan.
Alam ba ng testigo 'yong Chinese name ni Mr. Loh Kiwan?
Choi Ryuk-myung,
binibigkas na Cui Liming.
Choi Ryuk-myung.
Hindi ko pangalan 'yon.
Bakit mo ginawa sa akin 'yon?
Sabihin mo, kasama.
Kailangan kong malaman kung bakit.
Sabi mo alam mong
galing ako sa North Korea dahil sa pananalita ko.
Sabihin mo, kasama.
Magsalita ka.
-Ano'ng ginagawa mo? -Kasama.
Kiwan.
Kasama!
Bakit…
bakit mo ginawa sa akin 'yon?
Kiwan…
Kiwan, bitawan mo 'yan. 'Yong kamay mo…
Ano?
May naiwan ka ba?
Wala,
kasi…
Wag ka basta-bastang pumunta dito.
Maghanda ka para sa next match mo.
Dapat malaman kung magi-invest si Gerd.
'Yan lang 'yong sasabihin mo?
Kailangan i-manage 'yong player.
Nandito ka ba para umispiya sa akin?
Sabi ko sa 'yo ayoko na niyan.
-Ayos lang ako kahit wala. -Mukhang hindi no'ng nakaraan.
'Yong defector. Wala akong pakialam kung mag-sex kayo araw-araw.
Pero do'n ka lang sa kung saan makikita kita.
Kung saan maaabot kita!
'Yon lang.
Naiintindihan mo?
Tumaya ng three million si Gerd.
Kung dodoble 'yon, mababayaran na 'yong kalahati ng utang.
Inayos ko na 'yong laban.
Di ka na matatalo.
Mag-enjoy ka lang.
Pantay lang sila!
Huling tira ni Chloe!
Di niya nakuha 'yong target.
Kalokohan 'to! Ano'ng nangyari?
Salamat sa pagkakamaling ito, nanalo si Chloe!
Kumalma kayong lahat.
Saan ka pupunta?
May pupuntahan ako.
Wala kang magagawa kung wala ako.
Wala!
Hindi.
Mali ka.
Lintik!
Kiwan.
Makinig ka, Kiwan! Please!
May bumisita sa Ilsim na taga refugee agency bago 'yong trial mo.
Sabi nila, ipapasara nila 'yong negosyo kung pineke 'yong papeles mo.
Plinano ni Mr. Kim para ma-frame ka bilang Korean-Chinese.
Sabi niya, di niya ie-extend 'yong visa ko kung di ako tetestigo laban sa 'yo.
Wala akong nagawa. Kailangan ko ng pera para sa operasyon ng bunso ko.
Pero di tinupad ng gago 'yong pangako niya…
Ano'ng gusto mong sabihin ko?
Dapat ba akong maawa o ano?
Hindi, hindi 'yon!
Gusto ko lang humingi ng tawad.
Nahuli akong walang visa, kaya ipapa-deport ako.
Uuwi na ako sa China para sa mga anak ko.
Di na ako makakapunta sa bansang 'to ulit,
kaya dumaan ako para makita ka.
Pasensiya na talaga,
Kasamang Loh Kiwan.
May susuporta sa 'yong grupo ng mga North Korean defectors.
Magbibigay daw sila ng statement at dadalo sa trial mo.
Makakatulong 'yon sa kredibilidad ng testimonya mo.
Dapat lumaban tayo hanggang sa huli, di ba?
Oo.
Gusto mo ng maiinom? Juice o kape?
Sige po.
IN MEMORY OF LEE JEONG-JU
DAUGHTER: LEE MARIE
Bakit ka nandito?
Dahil alam ko kung anong araw ngayon, tama lang na bumisita.
Tutulong ako sa kahit ano, sir.
Tatlong taon na mula nang mamatay 'yong asawa ko.
Ito na siguro 'yong huling memorial ceremony.
Simula sa susunod na taon, pamilya lang namin 'yong magtitipon
para gunitain 'yong asawa ko.
Marie.
Ang daming tao, a.
Marie.
Aba.
Pinag-uusapan n'yo 'yong patay habang binubusog 'yong sarili n'yo.
Para saan?
Magluksa ka nang mag-isa.
Bakit kailangan pa ng party para gunitain siya?
Bakit?
Natatakot ka bang sisihin ka ng mga tao kapag hindi mo ginawa 'to?
Tama na.
Tama na?
Itigil 'yong ano?
Please! Tama na!
Gusto ko na lang sirain lalo 'yong buhay ko araw-araw.
Bitawan mo 'yan.
Kung di ko ginawa 'yon…
matagal na sana akong patay. Alam mo 'yon?
Sige na. Ibaba mo na.
Kaya tama na!
Kaya wag mo na akong diktahan.
Kuha mo?
Marie, buksan mo 'yong pinto!
Marie!
Sino 'yan?
Ano? Ano'ng nangyayari?
Kailan ka nakarating dito?
Ano ba?
Baliw ka ba?
Marie.
-Akin na 'yan. -Bitawan mo.
Bitawan mo ako!
Lintik.
Ano'ng ginagawa mo? Sino ka ba sa tingin mo?
Marie!
Gusto mo bang magpakamatay?
Hindi.
Di ako makaka-drugs pag namatay.
Ba't ako magpapakamatay kung ang sarap?
Kung gusto mong mamatay,
sige lang.
Hoy.
Akin na 'yan!
Akin na 'yan.
Uy, Loh Kiwan.
Hoy!
Ano'ng problema? Iluwa mo 'yan!
Hoy!
Sige na, iluwa mo na!
Iluwa mo!
Ano ba!
Iluwa mo!
Nicky, buksan mo 'to!
Buksan mo 'to!
Nicky!
Bilisan mo. Ibigay mo sa akin.
Akin na! Bilis!
Please.
Loh Kiwan.
Naririnig mo ba ako?
Kakaiba ka talaga.
Ano'ng masarap…
do'n?
Muntik ka nang mamatay, alam mo 'yon?
Sorry.
Naiinis ka sa akin, 'no?
Dahil pinalayas kita no'ng isang gabi.
Lagi kang sumisigaw,
pero hindi ka masamang tao.
Inisip ko na may dahilan ka.
Marie.
Kung magdodroga ka ulit…
gagawin ko 'yon nang paulit-ulit.
Kung susubukan mo ulit na sirain 'yong sarili mo,
gagawin ko ang lahat para iligtas ka…
kahit na tumalon ako sa fire pit.
Kuha mo?
Ano 'to?
Bulaklak na gusto ng nanay ko.
Gano'n ba.
Ang ganda.
Ano'ng nangyari dito?
No'ng nagtatago ako sa Yanbian, pagkatapos umalis ng North Korea…
lagi akong may dalang blade sa manggas ko.
Bakit?
Sabi namin, pag nahuli kami ng police,
maglalaslas kami kesa ipa-deport.
Pareho kami ng nanay ko na may mga peklat sa kaliwang pulso
dahil lagi kaming may blade na dala.
Marie,
Alam mo…
Nasangkot ako sa away na puwede ko sanang balewalain
at pinaghahanap ako ng pulis.
Dahil doon,
kinailangan akong suportahan ng nanay ko habang nagtatago.
Kaya…
namatay 'yong nanay ko dahil sa akin.
Nararapat bang maging masaya…
'yong isang tulad ko?
Di ko din deserve 'yon.
Pero…
sobrang saya natin ngayon.
Kahit di natin deserve…
naibigay na 'to sa atin.
Marie…
hindi ba 'to masyadong magara?
Ayos lang maging magara.
Gaya ng mga tao dito.
Ang pogi.
-Tama na. -Tama na nga.
-Halikan mo 'ko. -Mr. Loh.
Mr. Lee.
Galing 'to sa Yanji.
-Talaga. -Kailangan mong basahin.
Salamat.
Excuse me.
KIM SEON-JU
Buksan mo.
Nitong mga nakaraang araw, pinuntahan ko lahat ng newspaper office sa Yanji.
Hiningi ko 'yong mga newspaper na lumabas noong taglamig at iniuwi ko.
Umitim 'yong mga daliri namin ng mga anak ko basa sa kanila buong araw.
Nakita ng kalbong bunso ko itong article,
na bago lang natutong magbasa.
Alam ko agad na tungkol 'to sa 'yo.
NORTH KOREAN DEFECTOR NAMATAY MATAPOS MASAGASAAN NG TRUCK
Kasamang Loh Kiwan.
Hindi ko hihilinging patawarin mo 'yong ginawa ko kapalit nito.
Umaasa lang ako na mamumuhay ka na proud sa sarili mong pangalan,
gaya ng sinabi ng nanay mo.
-Nandito siya. -Okay.
Ms. Gi Soon.
Hello, Mr. Lee.
-Ayos ka lang ba? -Oo.
-Good to see you. -Hello.
-Salamat sa pagpunta. -Walang problema.
Ito si Mr. Loh Kiwan.
Diyos ko.
Nabasa ko lahat ng isyu ng newspaper mo, Ms. Gi Soon.
Ay, 'yong kalokohang 'yon? Naku.
Hindi naman. Naiyak ako habang binabasa 'yong sinulat mo.
Nagsusulat ako para magpasaya.
Pumunta ka sa opisina.
Busy ako.
Manahimik, alam mo kung magkano 'yong nawala dahil sa laban mo.
Akala mo talaga pakakawalan kita?
Huling pagkakataon mo na 'to.
Pumunta ka dito!
O bubutasin ko 'yang ulo ng pinakamamahal mong boyfriend.
Salamat.
Marami ka nang pinagdaanan.
Excuse me muna.
Sorry, kailangan kong dumaan sa bahay.
Ano'ng problema?
Nakalimutan kong may mag-aayos ng tubo ngayon.
-Naghihintay sila sa labas. -Gano'n ba.
Babalik ako bago matapos 'yong trial, kaya maghintay ka lang, okay?
Sige. Bumalik ka agad.
Okay. Kita tayo mamaya.
Sisimulan na natin ang pangalawang paglilitis
sa kaso ng Kingdom of Belgium versus Mr. Loh Kiwan.
Ipinublish sa Yanji Daily ang newspaper article na 'to
noong December 5 ng nakaraang taon.
Tinalakay ng artikulong ito 'yong pagkamatay ng babaeng taga North Korea
dahil sa aksidente.
Tumutugma sa pahayag ng correspondent 'yong description ng artikulo
na ginawa ni Mr. Loh sa una niyang interview.
Tumutugma 'yong picture ng nanay ni Mr. Loh na ibinigay niya sa picture dito.
Mr. Loh Kiwan, tumestigo ka.
Ako si Loh Kiwan.
Wag mo 'kong hawakan.
Ano'ng kondisyon para sa susunod na laban, ihahanda ko siya.
Ano'ng nangyayari?
Hindi na.
Ano'ng ibig mong sabihin?
'Yong babae mo…
Hindi lang isang season 'yong gusto ko.
'Yong player 'yong bayad sa utang mo.
No'ng tinamaan niya 'yong zero, wala kang nagawa.
Hindi siya dapat masayang sa ganito kaliit na shop.
Di siya bagay sa 'yo.
Makakabuti rin 'yon sa kanya.
Sabihin mo, Cyril.
Anak ka ng puta.
Ang kapal ng mukha mo?
Nag-apply si Mr. Loh Kiwan para maging refugee noong December
bilang defector ng North Korea.
After one month, nakahanap siya ng trabaho bilang Chinese national.
Nakasulat sa page three ng file niya 'yong pruweba no'n.
Bukod pa doon…
Mr. Loh Kiwan, maupo ka.
Ano'ng problema?
Kailangan ko nang umalis.
I'm sorry.
Sir. Please. Bumalik ka sa upuan mo.
Kunin 'yong pera sa safe at maging alerto.
-Dadating 'yong iba. -Opo, sir.
Bilisan natin, Marie.
May mga dadating galing sa Berlin.
Ano'ng sinasabi mo?
Di mo ba gets?
Kasama kita.
Ibig sabihin, target ka rin nila.
Gusto mo bang maging alipin ni Gerd
o bayaran 'yong utang mo kasama ko?
Cyril.
Bakit mo ginawa 'yon?
Bakit?
Lintik, kasi…
Tinawagan ko yong Dutch.
Kaaway din nila si Gerd.
Ayaw nila sa kanya. May inoffer sila sa Amsterdam.
Para sa atin. Isang betting shop.
Magandang pagkakataon ito para sa atin.
Sa atin lahat 'yon.
Halimaw ka.
Halimaw ako?
'Yong lintik na mundo 'yong may kasalanan. 'Yon ba dapat ang sabihin?
'Yon ba 'yong gusto mong marinig?
Marie!
Gago ka!
Tama na!
Hayaan mo na siya!
Tama na!
Marie.
Barilin mo, Marie!
Three seconds, di ba?
Tara na.
Patay na si Gerd.
Gano'n ba. Kukunin ko 'yong babae at dadalhin ko siya sa Berlin.
Nasaan 'yong babae?
'Tang ina n'yo.
Marie.
Ano'ng ginawa nila?
Sabihin mo.
Marie.
Makinig kang mabuti.
Kailangan mong umalis ng bansa.
'Yon lang 'yong paraan
para matakasan sila.
Tawagan natin 'yong tatay mo.
Kailangan mo ng passport at pera.
E, ikaw?
Kailangan mong sumama sa akin.
Please?
Wala akong karapatang tumira dito,
pero wala rin akong karapatang umalis.
Alam mo 'yon.
Oo.
Ginulo ko na naman ang lahat.
Maganda na 'yong sitwasyon natin, e. Maayos na 'yong buhay natin.
Wala kang ginulo.
Hindi na mababawi o mawawala 'yong oras na magkasama tayo.
Alam kong parang katangahan 'to…
pero pinakamagandang nagawa ko 'yong pagnakaw ng pitaka mo.
Noong panahong 'yon,
susuko na sana ako.
Pero 'yong kagustuhan kong makita ka ulit…
at makausap ka sa huling pagkakataon…
'yon 'yong nagdala sa akin dito.
Noong sinabi ng papa mo…
na di na ako pwedeng makipagkita sa 'yo…
nadurog 'yong puso ko.
Di ako nakapagsalita.
Sinabi ko sa sarili ko…
na magiging tao ako…
na maaasahan mo.
Pangako, gagawin ko 'yon…
tapos hahanapin kita.
Pag nagkita tayo ulit…
mamumuhay tayo nang masaya.
Tara na.
Sa likod ka na.
Ay, oo nga.
Saan ka man magpunta, tawagan mo ako pagdating mo.
Si Kiwan…
Mukhang
mabuti siyang tao.
Huli ko na na-realize.
I'm sorry.
Minsan, nagkunwari akong di ko narinig
'yong bell no'ng tinawag ako ni Mama.
Totoong ayaw ko siyang nahihirapan.
Pero…
gusto ko lang din siyang mawala.
Gusto ko 'yon pareho.
At malamang alam ni Mama 'yon.
Akala ko…
kaya niya ako iniwan nang gano'n.
Bakit hindi mo ako ginising?
Hayaan…
mo na ako.
Ni hindi ako makapagsalita.
Nakahiga lang ako at naghihintay kung kailan ako mamamatay.
Ayaw ko 'yon.
Jeong-ju.
Di ko na kaya…
na pahirapan kayo nang ganito ni Marie.
At hindi ko na rin kaya 'to.
Siguraduhin mong hindi malalaman ni Marie…
na iniwan siya ng mama niya…
at pumayag 'yong papa niya.
Para hindi na
kailangang makonsensya ni Marie…
na pumayag siyang mamatay 'yong mama niya.
Sorry at matagal kitang iniwasan, Pa.
Salamat.
Handa ka na ba?
Tara na.
Wag mo kaming alalahanin dito.
Basta alagaan mo 'yong sarili mo, ha?
Bakit ka umiiyak?
Hindi ito dapat iniiyakan.
Hindi…
man lang tayo nakapag picture.
Madami pa tayong di napuntahan…
at mga bagay na di nagawa.
Marie.
Ano?
Ikaw at ako, ,
pupunta tayo sa Madagascar.
Tingnan mo.
Doon.
Pupunta
tayo doon
at makikita 'yang kakaibang puno.
Pupunta…
tayo sa Greece, Morocco, at Türkiye.
Magkasama tayong
maglalakbay sa bawat sulok ng mundo
hanggang masira 'yong talampakan ng mga sapatos natin.
Okay?
Paano kita pakakawalan kung umiiyak ka nang ganito?
Mahal kita.
Umalis ka na.
MAKALIPAS ANG ISANG TAON
GALING KAY LOH KIWAN
Umabot ako dito dahil nangako ako sa sarili ko
na magtitiis at lalampasan ko 'yong anumang impiyernong mararanasan ko.
Ginawa ko ang lahat para makuha 'yong karapatang tumira sa bansang ito.
At nakuha ko 'yong bare minimum.
At alam ko
na sa sandaling umalis ako sa bansang ito,
maglalaho 'yong karapatan na nakamit ko.
Kiwan,
pogi ka talaga pag naka-blue.
Mukha kang maayos.
Kaya ko kayang pagdaanan ulit 'yon, na parang
gumagawa ng kastilyo sa buhangin?
Ilang beses ko na itong tinatanong sa sarili ko.
At 'yong sagot ko,
kaya kong gawin
ulit lahat 'yon.
Patingin ng ID mo?
RESIDENCE PERMIT LOH KIWAN
Salamat.
Gusto mo ng round-trip ticket?
Hindi.
One-way, please.
Na-realize ko sa wakas
na hindi karapatang tumira
sa lupaing ito 'yong inaasam ko,
kundi 'yong karapatang makaalis.
MY NAME IS LOH KIWAN
Tagapagsalin ng Subtitle: Ana Camela Tanedo