Benetako gertakarietan oinarritua.
Hala ere, zenbait pertsonaia, izen, gertakari,
kokaleku eta elkarrizketa fikzio bihurtu dira helburu dramatikoekin.
Barkatu.
Ez dena fikzioa da nire semeari,
15 urterekin, OxyContin hartzeko agindu ziotela.
Mendekotasunean bizi zen urteetan zehar.
Eta 32 urte zituenean, hil egin zen,
bakar-bakarrik, hoztuta, gasolindegiko aparkaleku batean.
Faltan botatzen dugu.
Zer arraio?
Jauna! Ez egin hori. Jauna...
- Ez, heldu naiz. - Utzi niri egiten, jauna.
Etxe honetan 220 ke-alarma daude.
- Ezin dut lorik egin. - Jauna!
- Egun garrantzitsua. - Ene.
- Barkatu. - Lo egin behar dut.
Sentitzen dut. Utzi niri egiten, jauna.
Richard doktoreak lo egin behar du.
Zergatik gertatzen da? Bateriak hilero aldatzen ditut.
Bikain, ederto.
- Berria jarriko dut han. - Primeran. Ondo dago.
Ez kezkatu horregatik. Garbitu anabasa.
Izan ere, begiratuko dituzu beste guztiak?
Bai, jauna.
049. AUTOA
Mila esker etortzeagatik, Flowers andrea.
Brianna Ortiz naiz.
Nire kidea da, Bill Havens.
- Pozten naiz. - Zer moduz?
- Edie esan ahal dizut? - Flowers andrea.
Noski. Hegaldia ondo?
- Bai. - Dena ondo...?
Utzi berriketa.
Badakit adeitsua izan nahi duzula. Eskerrik asko.
- Ikusten dut ekarri duzula... - Bai, hegaldia 7:15etara aldatu dut.
Etxera joan nahi dut.
Bost ordu ditugu, aprobetxa ditzagun.
- Nora goaz? - Korridorearen amaierara.
Zer jakin nahi duzu?
Oraintxe hasiko gara. Eskuinera.
- Ongi etorri. - Itzel.
Kaixo. Ez altxatu.
Ondo.
Dagoeneko jakingo duzuenez,
estatu guztiek Purdue Pharma auzitara eramaten ari dira,
opiazeoen izurritea hasteagatik.
Ehunka demanda dira, ebazteko denbora piloa beharko litzateke;
beraz, kasu bakar batean bateratu ditugu,
eta uste dugu justizia egingo dela behingoz.
Justizia. Ados.
Ezin dugu jendea berpiztu, baina egindakoa ordainaraziko diegu.
Beraz, justizia ez, ordainketa.
Ez dakit zertarako behar nauzuen.
Zenbaki bat asmatu dezakezue.
Kopururik handiena, ordainduko dute eta garaipentzat joko duzue.
Flowers andrea, frustragarria izango da,
badakit asko sufritu duzula, baina ez da lehen bezala.
Arrazoi onak ditugu emaitzari buruz baikorrak izateko.
Zergatik etorri zara?
- Ez zara egon nahi. - Norbaiti agindu diot.
Baina nire fitxategi berberak dituzu.
Ikusi dudana ikusi duzue.
Bai. Baina zenbait galdera ditut.
Batekin hasiko gara.
Nola uste duzu heldu garela?
Nik zer uste dudan?
Nire denbora galtzen ari zaretela.
Baita zuena ere.
Badakit nola amaituko den. Lehen ere ikusi dut.
Zein da zure izena?
Jauna.
Richard Sackler.
Hemen zaude Purdue Pharma OxyContin
botikaren egileen aurkako kasu zibilaren testigantza emateko.
Sackler doktorea, ulertzen duzu?
Hori ulertuta daukat.
Kargutik kendu duzue?
Argi utzi nahi dut Sackler doktorea hemen egotea
boluntarioa dela.
Nola lortu duzue hori?
Hori da. Aurrera.
Esan dizut, gauzak aldatu dira.
Ehiza larrian gaude, maila ertaineko lekaiorik ez.
Baina zure laguntza behar dugu.
Bera...
Bera hemen eseri da?
- Beste aulki bat behar dut. - Barkatu?
Eman beste aulki bat.
Aterako duzue aulkia gelatik, mesedez?
Mila esker.
- Ados, une bat behar baduzu... - Ez.
Hurrengo galdera?
Noiz ezagutu zenuen OxyContin?
1998an, X izpien makina batengatik Hillsvillen, Virginian.
Itxaronaldia sentitzen dut, Flowers andrea.
Esan, zein da arazoa?
Egun on, doktore. Zure GE 4225 X izpien makina ikusi behar dut.
- Erradiografiarik behar duzu? - Ez.
Utzi hori. Ez naiz paziente bat.
Ados.
Hitzordu bat arreta lortzeko modu bakarra da,
eta orain lortu dudanez,
Edie Flowers naiz.
Roanokeko fiskalaren bulegoko ikertzaile bat naiz.
Nire lana da egiten ez dituzten prozedurengatik
Medicaid-i fakturatzen dioten medikuak aurkitzea.
Iruzurra da, Medicaid-i, eta zergadun amerikarrei.
Horrela begiratu baino lehen,
sinets iezadazu X izpien makina hori erakustea
komeni zaizula esaten dizudanean.
Mesedez, mila esker.
Hara. Bai. Ados.
Bai. Hor duzu.
Baina ez dut ezer txarrik egin.
Hilabete batean fakturatu duzu egunean 50 erradiografia.
Ez 49, ez 51.
Erradiografia bakoitza 107 dolarretan,
zurea den klinika honek 160 500 dolar irabazi ditu.
Abokatua behar dut?
Zergatik, ez baduzu ezer txarrik egin?
- Itzuliko dut. - Niri itzuliko didazu?
Tira, behar duenari itzuliko diot dirua.
Begira, ez dut nire kontsulta honengatik galdu nahi. Mesedez.
- Moduren bat egongo da. - Kooperatu.
Ados. Kooperatuko dut. Ondo.
Azken bi urteetako fakturak behar ditut,
ordenagailuetako artxiboen kopiak ere,
eta beste zerbait jakin behar badut, edozer gauza,
hobe duzu orain esatea, zeren aurkitzen badut,
gauzak askoz okerrago jarriko dira zuretzat.
Beste zerbait jakin behar dut?
- Ez. - Ziur zaude?
Ez dago ezer gehiago.
Ezer ez, agintzen dut.
Ikus ditzagun fitxategiak.
IPAR-KAROLINA
Hasieran, OxyContin bakarrik ezagutzen zenuen
Purduek ordezkari bat zure medikura bidaliz gero...
Autoa berotu da. Kendu igogailutik.
...eta zauritzeko zoritxarra bazenuen.
Arraioa, azkarrago, ados?
Bai!
Egun on, aizu.
- Bazkaltzen nago. - Lanean, ezta?
- Jakina. - Zer jaten duzu?
Salami sandwicha.
Bai, hemen ordezkoak aldatu behar dira.
Ez da egin. Jaitsi Chevya jasotzailetik.
- Amaitu jaten eta lanera. - Oraintxe egingo dugu.
Lan ona, mutilak. Ondo hasi gara.
Zer arraio?
Ty!
Aizu!
Aizu! Bizkortu!
Ordubetean ez duzu ezer egin.
Motor horiek guztiak ezerezetik atera dira eta ez dakit non jarri.
Hau ez da desegiteko tokia.
Motorrak zakarretara. Dendan behar zaitut.
- Ados. - Zentratu.
- Bai, ados! - Bagoaz.
- Zugan sinesten dut. - Baita nik ere.
Kaixo, Mike. Barkatu itxaronaldiagatik.
Goazen ordaintzera.
Mila esker itxaroteagatik.
Zatoz barrura.
- Kaixo. Mikek ordaindu nahi du. - Kaixo. Aupa.
- Aupa! - Kaixo!
- Ados, da... - Nor da hau?
Guztira 167 dira.
Bai. Egon.
Denda oso lasai dago, beraz, deskontua eskertzen dut.
- Ez kezkatu. - Deskontua?
Bai, badakizu...
Badakizu Maggie joan dela?
Hara, kaka.
- Ez nekien. - Bai, furgoneta baino ez dit utzi.
- Bai, etxearekin geratu da. - Bai?
Txakurra du, eraso egin zidan oinetakoen bila joan nintzenean.
Ezagutzen duzu Rhonda? Chevroleten lan egiten du.
- Bai. - Ez salmahaiakoa.
Horregatik utzi nau.
Bai.
- Zer moduz? - Gogorra izan da.
- Mikeren deskontua? - Oso goibel dago.
Deskontu emozionalak, laztana.
- Ez dakit. - Kryger Pneumatikoak.
Ederto. Mila esker. Ados.
Zer?
Zure Italiako Accu-turn pneumatikoa iritsi da, aduana pasatzera doa
- eta gaur bostetan ekarriko dute. - Italia. Ongi.
Zenbat kostatu zaigu?
Zortzi mila, uste dut?
Zortzi mila dolar?
Zuk nahi zenuen italiar eder bat.
Ez dakit zer egiten duen.
Laztana, 8.000 dolar balio duen zerbait nahi izatea
ez du esan nahi erosi behar duzunik.
Txantxa da, ezta? Izan behar du.
- Jipoituko... Ene. - Kontabilitatea kudeatzen duzu.
- Bai? - Hilko zaitut.
Ez dugu unibertsitaterik nahi, ezta?
Unibertsitaterik ez.
Hor doa unibertsitaterako dirua.
- Ados. - Aitatxo gaiztoa da.
- Maite zaitut. - Zoaz zure kontuez artatzera.
Hau atzo egin behar zen, aizue.
Atera, prest dago.
Putakumea.
- Kendu! - Zergatik?
- Tira. - Entzun niri.
- Koplak egiten ari naiz. - Horixe.
- Koplak egiteari utzi. - Glen.
Badakizu nola agurtzen duen T-Rex batek?
Utzi txorakeriak. Aizu. Geldi.
KRYGER PNEUMATIKOAK
- Geldi. - Badakizu nola jaten duen T-Rex batek?
- Honela... - Atera hortik, demontre.
Goazen. Itzali.
Itzali...
- Aizu, itzaltzeko. - Ezin zaitut entzun.
Itzali! Utzi hori.
- Atera zaitez. - Tira, gizona.
- Tontakeria da. - Irten.
- Egin dezaket. - Utzi txorakeriak.
- Abisatu zaitut, ezta? - Bai.
Ados, zer gertatu da?
Ezer ez. Koplak egiten zabiltza.
- Itzali hau, zoaz dendara. - Musika kendu dut! Entzun...
Kaka.
- Arraioa. - Ondo zaude?
Zer gertatu da?
Erori da... Eta birakaria... Gero erori da.
- Glen, asko sentitzen dut... - Arraioa.
Altxa zaitezke? Heldu sorbaldari.
- Bizkarra. Zerbait dut bizkarrean. - Ados.
- Saiatu altxatzen. - Saiatuko naiz.
Sentitzen dut.
- Koplak egiten ari nintzen. - Astiro.
- Ez zintudan bota nahi. - Bat, bi, hiru, tira.
- Arraioa! - Jaitsi!
Ondo, zoaz anbulantziari deitzera.
Jainkoa.
Bizkarra. Demontre.
Banagailua.
Hurrengoa.
Xurgatu. Hor dago kaltea lotailuan.
Ondo, kanpoan dago. Hor dago hezur-zatia.
Kirurgialariarekin hitz egin dut. Dena ondo dagoela esan du.
- Orain... - Itzel.
Entzun.
Lo egitetik botiketara pasatu behar dugu, ja?
Ados? Entzun. Gihar-erlaxatzailea dugu.
Hori da.
- Esteroideak inflamaziorako. - Ados.
Eta Vicodin minerako, ja?
Eskerrik asko.
- Janariarekin? - Bai.
Schnitzel txerri-haragia!
Ados.
Hurrengo astean azterketa baterako ikusiko zaitut.
Bai, 25ean.
Glen, ondo atera da. Sendatuko zara.
- Mila esker, Hartman doktorea. - Agur.
Richard makina bat bezerori lotu zitzaion,
mina zuten pertsonak,
eta hobetzea baino beste aukerarik ez zituzten pertsonak.
Saiatu bi oinak batera altxatzen. Gora.
Pixka bat zailagoa da. Aurreratuagoa. Eta mantendu.
Arnastu. Berriro. Hartu, bota.
- Jaitsi hankak bost zentimetro. - Hau mina.
Zergatik ematen du min?
Muskuluak luzatzen ari direlako, ados?
Lasai. Bikain. Saia gaitezen beste gauza batekin.
- 90 gradu, eutsi. - Kontuz, mesedez.
Leunki jaitsi zentimetro batzuk.
Eta arnastu.
- Mantendu bizkarra laua. - Ene, hau mina.
- Bultza eskuen kontra. - Ezin dut.
Ados. Badakit frustragarria dela, baina lortu duzu.
Ondo zoaz. Ederto. Hau prozesu luzea da.
Bai.
Zurea bezalako kasu asko ikusi ditut,
eta jakin behar duzu hau orain bizitzen ari zaren kontua dela, ados?
Ados.
Zure errealitate berria da. Belaunak altxatu.
Bost gehiago.
- Gora. Bost gehiago. - Ondo.
Hau ez da jende asko hil zuen pilula batengatik bakarrik.
Handiagoa da.
Ez, kontu hau, izurri hau,
familia horretako norbait medikuntzan dagoen dirutza
salmentetan eta marketinean zegoela konturatu zenean hasi zen.
Eta gezurretan.
- Arthur Sacklerrez ari zara? - Bai.
Hau guztia Arthur Sacklerrek hasi zuen.
Psikiatra zen iraultza farmazeutikoaren bezperan.
Egun haietan, osasun mentalean egiten zena lobotomiak ziren.
Baina lobotomiak behin bakarrik egiten dira.
Ezin dira errepikatu.
Arthur konturatu zen pilula egokiarekin bezeroa betirako izango zela.
Eta pilula berria sortu zuen...
Lobotomia botila batean.
CLORPROMAZINA
Saltzaile hobea zela konturatu zen,
beraz, kanpora joan eta bi gauza erosi zituen:
farmazia-enpresa bat
eta estatuko publizitate medikoko agentziarik handiena.
Bazekien marketina pilulen etorkizuna zela
eta loteria egokitu zitzaion Valiumerako kontratua lortu zutenean,
munduko lehen farmako arrakastatsua sortuz.
Jakin gabe behar zenuen botika.
Aberatsa zen eta mundu guztiak jakitea nahi zuen.
Antzinako arte pila bat erosi zuen.
Bere izena jarri zuen dirua onartzen zuen edozein museo, eskola edo ospitaletan,
eta denek egin zuten.
Hilezkor sentiarazi zuela uste dut.
Berarentzat, ondarea dena zen.
Sackler!
ZORIONAK, SACKLERTARRAK
Ondarea erakutsi zion familia osoari,
eta oso jende aberatseko familia askok bezala,
ezin zuten hura hil arte itxaron.
Ez zuten asko itxaron behar.
- Barkatu. - Bai?
Medikua behar dut.
Jauna, lehenengo han sinatu behar duzu.
1987ko maiatzaren 26an, Columbia Ospitaleko larrialdi-gelara
gidatu zuen eta hau iragarri zuen:
Arthur Sackler doktorea naiz. Bihotzekoa eman dit.
Beheranzko arteria buxatuta daukat, ezkerraldean.
Angioplastia bat behar dut edo ez naiz bizirik aterako.
Ados, has gaitezen berriro. Hasieratik. Jauna?
- Arthur Sackler doktorea naiz. - Jauna, itzuli behar duzu.
Bihotzekoa eman dit.
Beheranzko arteria buxatuta daukat, ezkerraldean.
Angioplastia bat behar dut edo ez naiz bizirik aterako.
Lasaitu behar duzu pixka batean.
Jauna? Non...? Jauna? Erizaina!
Laguntza behar dut.
Utzi denbora galtzeari.
Beheranzko arteria buxatuta daukat, ezkerraldean.
- Angio... - Ikus dezagun EKG.
Utzi denbora galtzeari. Egin kasu.
Ondo zaude.
Tira, badirudi... Hara, arrazoi zenuen.
Beti dut arrazoia, demontre.
Ene.
Heriotzaren ordua 19:58.
Baliteke Arthurrek farmazia-negozio modernoa sortzea
eta familia aberastea,
baina iloba Richardek askatu zuen munstroa...
Hemendik, Sackler doktorea.
...eta milaka milioi irabazi zituen.
Hamarkada hartuko luke, baina...
Uste dut boterea Arthurretik Richardera igarotzea
OxyContinen hasiera izan zela.
Eta orain, Arthur ez zegoenez,
Richardek plan bat zuen.
Baina lehenik osagai giltzarri bat behar zuen,
eta bere bidean zegoen bakarra familia disfuntzional handi bat zen.
- Zer zentzu du honetaz hitz egiteak? - Zenbat denbora emango dugu?
- Stanley, zer jazo den jakin behar dugu. - Utzi hitz egiten!
Saiatzen ari gara! Zer jasoko dugu?
Badirudi Arthurrek arte eta diru asko hipotekatu zuela urteetan zehar.
Zer esan nahi du "hipotekatu" zuela?
Dirua zor duela esan nahi du. Eta baita artea era.
Zor handiak daude Harvardekin, Metarekin, Smithsonianekin, Columbiarekin...
Eta nork ordainduko du hori?
Arthurrek hainbat negozio zituen, eta askori zuen izenak jarri zizkien.
- Ondo, zein negozio? - Ados.
Douglas McAdams, Medical Tribune International,
Napp Pharmaceuticals, MD argitalpenak...
- Inoiz izan duzu...? - Ez dut...
...Medimetriks, Purdue Frederick MRS, IMS, MSCDC.
Ez dakit zer diren negozio hauek.
Zuen izenak daude.
Zorrak ordaintzeko likidatzea gomendatzen dut, handiak direlako.
- Stanley, aita porrot eginda zegoen? - Ez. Tira, agian.
- Hartu Purdue. - Oso ideia txarra da.
Dena zatituko dute guk zatitxoak jasotzeko? Ez.
Eman dena eta aldatu Purdueren truke.
Purduek zerbait balio duen botika bakarra dauka, MS Contin.
Orain, minbizia dutenentzako nitxo-sendagai bat da.
Patentea agortzean ez dugu ezer izango.
Entzun duzu, orain ere ez duzu ezer.
Purdue benetako enpresa da, zuk eta Arthurrek erosia.
Zerbait egiten dute. Horko jende horrek ez du ulertzen.
Inoiz ez dute ezer egin, demontre, berriketan egotea izan ezik.
Ez! Ez dugu...
Distraituko ditugu, zerbait egingo dugu.
Baina inoiz ez duzu botikarik merkaturatu.
Hamarkada bat darama, eta ez dugu proiekturik.
- Kale itsua da. - Mina ezagutzen dugu.
Bai horixe.
MS Contin garatu dugu, mina ulertzen dugu.
Mina ulertzen dut.
Giza portaera guztia, funtsean, bi gauzek osatzen dute:
minetik ihes egiteak eta plazerrera joateak.
Ziklo bat da.
Minetik ihes egin, plazerrera joan.
Mina, plazera, mina, plazera.
Behin eta berriro.
Zirkulu hau gure existentzia da.
Gizaki izatearen eta bizirik egotearen esentzia bera da.
Baina hor kokatzen bagara, minaren eta plazeraren artean...
Minetik ihes egin nahi duten guztien atezain bihurtzen bagara,
mundua aldatuko dugu.
Arthurrek hasitakoa amaituko dugu.
Eta ez zarete inoiz gehiago diruaz kezkatu beharko.
- Bai, arraioa. - Bai.
Purdue inoiz saldu den analgesikorik indartsuenetakoa
garatzen hasi zen, segurtasuna bermatzen zuen bitartean.
Diruaz gain, zerk motibatu zuen Sackler?
Napoleon baxua zen, eta Europa konkistatu zuen.
Batman bera da gurasoak hil zituztelako.
- Hori galdetzen ari zara? - Bai.
Unibertsitatean, orgasmo bat emango zuen pilula bat asmatzen saiatu zen.
Thailandiako oporrak maite zituen.
Zainzuriak gogoko zituen. Bost axola zait motibazioa.
Ez du axola egin zuelako.
Arrazoia bazeneki ere, ez zintuzke hobeto sentiaraziko.
Eta zuri, Flowers andrea?
Zerk motibatu zintuen?
Nuen gauza bakarra: lana.
Hori bakarrik? Lana baino ez?
Lana baino ez.
ESTATUKO KORREKZIONAL BATETIK BIDALITA
Bai! Hori da!
MASTERRA
Arraioa! Tira.
Kaka.
Tomb Raiderren laguntza-lerroa. Kargua bi...
- Kaixo, Edie naiz. - Kaixo. Zer moduz?
Bi minutu eman ditut 14. mailan.
Atlantisen, igerileku-gelan, eta ez dakit nola igaro.
16 aldiz hil naiz.
Kaixo?
Bi aldiz gurutzatu behar duzu espazioa.
- Lehenengo, tranpak aktibatu. - Egon.
- Gero, irten... - Ados, ulertuta.
Oso ondo. Biratu ezkerrera, igo bloke altuenera eta jauzi...
Hirugarren zutabean dragoia dago.
- Mila esker. - Ez horregatik.
- Beste ezer behar baduzu... - Ez.
Ondo nago. Gabon.
Edo egun on, zauden tokian zaudela.
Burokrata naiz.
Burokraziak batzen gaitu.
Gizartea antolatzen, abiarazten, mugitzen du.
Burokraziarik gabe ez dago zibilizaziorik.
Kalkulu-orriek mundua gelditzea saihesten dute, eta...
Ondo egiten nuen nire lana.
Chuck, laztana, ez du axola...
Azken urteetako fakturak behar ditut.
Berdea, legezko karguak.
Jakin behar dudan beste ezer?
Horia, ezagutzen nituen iruzurrezko karguak,
eta gorria, gezurra esan zidatenean.
- Ez dago ezer. - Seguru?
Zin dagizut.
Chuck, laztana, ez du...
Gorria agertzen zenean, dibertsioa hasten zen niretzat.
1998an, jende gutxik zuen OxyContinen berri.
Ezagutuz gero, ez zenuke jakingo zer eragin zuen.
Eta hori zen kontua.
Nahitaezkoa zen Richarden planerako.
Orain Sacklertarrak Purdue zutela,
saltzeko moduko botika aurkitu behar zuten.
Salmenten arrakasta.
Eta gogor egiten zuen apustu minaren alde.
Ondo. Mutil ona.
Zatoz, mutil.
Bai mutil ona zaren, ezta?
Benetan ona. Prest zaude?
Prest zaude donutsak nirekin egiteko? Diru pixka bat irabazteko, Unchie?
Izugarri maite zaitut.
Hori da. Bai, mutil. Zatoz, txakurtxo, tira.
- Egun on. - Egun on.
Goazen, mutil. Txakur ona. Oso ona zara.
Txakur ona. Oraingoz jasoko zaitut.
Baina ez zen zerotik hasi.
15 urtez, Purdue MS Contin izeneko analgesikoa,
morfina zuena, egiten eta zabaltzen aritu zen.
OxyContinek ukitu txiki bat besterik ez zuen behar errezetan.
MS Continek bi elementu ditu.
Jakina, Contin dago,
karameluzko estaldura, digestio-traktuan poliki disolbatzen dena,
sistemari askapen luzeko propietatea ematen diona.
Eta ere dago esne-txokolatezko mamia,
morfina sulfatoa, MS...
Eta gero MS Contin garatu genuen,
ba al zegoen planik bigarren belaunaldi baterako?
- Ez. - Zergatik ez?
Morfina ondo doalako.
Ezaguna da,
eta asko erraztu zuen FDAren onespena lortzea.
Morfina ez da ondo funtzionatzen duen opiazeo bakarra.
Heriotzarekin lotzen den opiazeo bakarra da.
Nik...
Jendeak bizitza ongizate handiagoarekin lotzen duen
analgesiko bat egin nahi nuke.
Sor dezagun berria den zerbait.
Egin dezakezu?
Hau ideia txar baten jaiotza zen.
- Noski. - Bada, egin.
Heroina-mota bat hartu zuten, askapen-estaldura batean sartuta,
eta indartsuago batengatik aldatu zuten.
Atsegin dut.
Arriskutsu samarra da.
Kontuz ibili.
Baina atsegin dut.
Ados...
Hitz bat esango dut
eta zuek bururatzen zaizuen lehen gauza esango duzue.
Edonor has daiteke. Ondo da.
Kodeina.
Dentista.
Eztulerako jarabea.
Azkenagina.
Lo egiteko laguntza.
- Sukarra. - Mila esker.
Eta "morfina"?
Heriotza.
Minbizia.
Drogazaleak.
Min handia.
Orain esan zer lotzen duzuen "oxikodona" hitzari.
Hori... Percocet da?
"Oxi" biriketako gauza bat bezalakoa da.
Oxigenoa bezala?
Hara. Zer arraio?
Zerbait gertatzen da?
Ikusten? Begira, denek dute ideia bat morfinari buruz,
baina oxikodona berriro hutsetik hastea da.
Inork ez du loturarik. Nahi duguna egin dezakegu.
Beraz, morfinaren halako bi eragina duen botika hartu
eta mundu guztiari eman nahi diozu?
Bai. Horixe bera.
Abusua arazoa izango da.
Paziente bat bere medikuaren ikuskaritzapean dagoenean,
botika hauek oso seguruak dira.
Ez dut uste hori guztiz zehatza denik.
- MS Continekin ere abusua ikusi... - Bai. Ados.
Beraz, oso botika indartsua hartu
eta milioika bezero berriren eskuetan jarriko dugu?
Bai. Hori da.
Haien medikuen zaintzapean.
Eta FDAren oniritziarekin.
Ikusi.
Begiratu honi.
Gaur egun, medikuek morfina errezetatzen dute hemen,
morfina heriotza delako.
Baina oxikodonarekin, paziente berriak...
WONG-BAKERREN MINAREN ESKALA
...hemen daude.
Une horretan
uste dut hau guztia geldi zitekeela.
Raymond, Mortimer edo edozeinek ezetz esan izan balu,
ez ginateke hitz egiten egongo
eta jendea bere familiekin egongo litzateke oraintxe bertan.
Badakit beldurtuta eta kezkatuta zaudela.
Istorio hau tragedia bat da.
Baina jende askori bizia itzuliko diogu.
Min handia kenduko dugu.
Eta izena?
OxyContin.
Jakin gabe behar zenuen botika.
Richardek bere diseinu-droga zeukan.
Zer uste duzu?
OxyContin sortu zen.
Richardek ideia handia zuen:
behartsuek arbuiatu ezin zuten botika.
Hori plan erdia baino ez zen, eta ez zen alderik okerrena.
Hemen sartu zen osaba Arthurren influentzia.
Saltzailea zen
eta bazekien produktu bat harekin doan mezua bezain ona dela.
Richardek zehazki zekien zein zen mezu hori,
eta garrantzitsuena, nola bidali.
Salmenta sare bat bildu zuen
OxyContin zabaltzeko.
Unibertsitateko graduatu ederrak bildu zituzten,
medikuen hizkuntza hitz egin zezaketenak,
eta gero programatu egin zituzten.
Tenperatura, bihotz-maiztasuna, arnasketa-maiztasuna eta odol-presioa.
Bizi-konstanteak dira. Badakizu zer ez den bizi-konstante bat?
Mina.
Mina da medikuntza-profesional batek kontuan hartuko duen
azken gauza artatzen zaituenean.
Edo zuen amona.
Edo zuen mutil-laguna.
- Kaixo, Frank. - Shannon.
Mina lesioaren edo gaixotasunaren sintomatzat jo da beti,
eta ez berez tratatu beharreko zerbait gisa.
Aizu! Hor emango duzu egun osoan zerealak jaten?
Amaitu autoa.
- Amaitzean. - Amaitzean?
Zerealez betetako hiru katilu.
Ez dira joango.
Gizagaldua zara.
Zereal horiekin komunak lehertuko dizkidazu.
- Nazkagarria! Ekarri. - Jolasten ari naiz.
Eraman eta amatatuko dut. Kanpora, tira.
Medikuek ez dute mina errespetatzen.
PURDUE BRITT HUFFORD ESKUALDEKO SALMENTA-BURUA
Ulertzen ez dutelako.
Medikuen hezkuntza zenbat irauten du, zazpi urte?
Badakizue ikasleek zenbat ematen duten minari buruz ikasten?
48 minutu.
Pazienteek ez dute bizitza doitu behar minari aurre egiteko.
Medikuek minaren tratamendua doitu behar dute.
Ez dugu mina gehiago jasan behar.
Gaindi dezakegun zerbait da.
- Kaixo. - Zuretzat.
Shannon dut izena.
Eskerrik asko.
Gainditzeko modua dugu.
Erantzuna dugu.
OxyContin.
Hori da erantzuna.
Egokitzat jotzen bazaitugu,
bat egingo dugu estatubatuarrek oinazea nola sentitzen duten aldatzen laguntzeko.
Purduen zazpi urte eman ditugu OxyContin garatzen.
Tratamendu eraginkorra, iraunkorra eta segurua
paziente-sorta zabal bati aplikazio zabala ematen diona.
Baina tratamendu hau saltzea baino zerbait gehiago egin beharko duzue.
Medikuak konbentzituko dituzue mina serio har dezaten.
Ez okertu.
Bizitza eraldatzeko iraultza eder,
loriatsu eta zoragarri baten parte izango zara.
Esan nirekin:
- "Ederra". - Ederra.
- "Zoragarria". - Zoragarria.
- "Loriatsua". - Loriatsua.
- "Iraultza". - Iraultza.
- Eta "bizitza eraldaketa". - Bizitza eraldaketa.
Berriro!
- "Ederra". - Ederra.
- "Zoragarria". - Zoragarria.
- "Loriatsua". - Loriatsua.
- "Iraultza". - Iraultza.
- Eta "bizitza eraldaketa". - Bizitza eraldaketa.
Erabaki ona hartu duzu. Badakizu, ezta?
- Noski. - Pozik zaude?
Erabat.
Primeran egon zara hor goian.
- Mila esker. - Benetan.
Galdera bat egin dezaket?
Soldata noiz iritsiko den jakin nahi dut.
Zer behar duzu?
Noiz ordainduko duzuen jakitea.
Porrot egin eta bizilekua behar duzu.
Geratu nirekin.
Beste neskak suspertu nahian ari zirenean egin zuten.
Dirua eman eta bizitzeko leku bat aurkituko dizugu.
Benetan, beste gela bat dut.
- Benetan? - Benetan.
- Eskerrik asko. - Ez horregatik.
- Utzi galdera bat egiten. - Bai?
Ba al duzu EArik edo eskoliosirik?
- Ez. - Ondo. Bada, jarri tente.
Ez ibili horrela.
Hemen egotea merezi duzu.
Deon Dyerrek berdinketa hautsi eta Tar Heels taldeari abantaila...
Arraioa.
Arraioa. Ene.
Demontre. Kaka.
Lil, behar zaitut. Etorriko zara pixka batean?
Oparitxo bat dut.
Bai, horixe gertatu da.
Txiza pila bat.
- Hau da... - Zer egin duzu?
Txiza botila bota dut gainetik.
Ene. Ados.
- Asko da. - Nonahi dago.
- Ondo. - Hara, mila esker.
- Lagun dezaket? - Emango didazu...?
Ty, zatoz une batean.
- Bota begirada bat. - Ez, ondo da.
Ekarriko dizkidazu oihalak? Ipurdia altxa dezakezu?
Kaylee aldatu dut. Denbora ezin hobea.
- Barregarria da. - Hau nazka.
Musu-soinuak entzuten ditut eta pixa dago tartean, beraz...
Agian logelan geratu nahi duzue.
Bainu sexy bat ematea nahi duzu?
Ene, da...
Ondo zaude.
Ados?
- Begiratu niri. - Ezin diot barre egiteari utzi.
Badakit. Sendatuko zara.
Ohioko bistarik onena da.
Hau da zure logela.
Jarri eroso.
Erabili armairu hauek, zuretzat dira denak.
- Itzel. - Morea gustatzea espero dut.
Morea maite dut.
Hau bainugela da, partekatzen dugu.
Komuna, lurrun dutxa.
Bainuontzi hori apartekoa da.
Eta hori bainu olio marokoar bat da, erabil dezakezu.
Hau egongela da, jakina, eta hor goian zabaltza pribatua dago
jacuzzi bikain bat duena.
Autorik duzu?
Bai, amarena da, baina nik erabiltzen dut orain.
Ados, aparkatzeko baimena lortuko dizugu.
- Eskudirurik duzu? - Ez asko.
Eskudirua emango dizugu.
Egun itzela da gaur.
Bai.
Ospa dezagun.
- Xanpaina atsegin duzu? - Bai.
Topa.
Eskerrik asko.
Bizitza berriagatik, Shannon Shaeffer.
Ez duzu inoiz dastatu, ezta?
Tori.
Benetan... Eskerrak eman nahi dizkizut aukera honengatik...
Hau konpondu behar dugu. Azokako ponia dirudizu.
Arropa berria lortu behar dizugu.
Usaindu hau.
- Benetan? - Bai, usaindu.
Italiatik ekarritako larrua da. Badakizu zeren usaina duen?
- Italiatik ekarritako larruarena. - Ez.
Diruaren usaina du.
Usaindu berriz.
Bai, ona da.
Hanka zoragarriak dituzu.
Gorpuzkera bikaina duzu.
- Ez dut uste. - Benetan ederra zaude.
KONTSULTATEGIA, HARTMAN DOKTOREA
- Sartu. Lily, Glen. - Eskerrik asko hain azkar deitzeagatik.
Beti pozten naiz zuek ikusteaz.
Beraz, zer moduz, txapeldun?
Ez hain ondo.
Ez du itxura hori.
- Oso gaizki sentitzen zara? - Esan liteke.
Ondo da. Tira, begiratu grafiko hau.
Batetik hamarrerako eskala batean, zenbat min duzu?
- Bost edo sei... - Ez, bederatzi bat da.
Gaizki dago, ez du lorik egiten,
beraz, nik ere ez.
- Beraz... - Lorik ez.
Bai. Eman zenidana ez du eraginik egiten.
Ez? Vicodin eman nizun. Nahiko normala da.
Baina zerbait berria probatzea nahi dut.
OxyContin du izena.
Vicodinen antzekoa da.
baina 12 ordu irauten du eragina joan aurretik.
- Hori ondo legoke. - Ondo, bada...
goizean bat hartuko duzu.
Bat ohera joan baino lehen,
eta ez zara gau erdian minez esnatuko.
- Eta lo egingo dut? - Oso ondo.
- Denak egingo dugu. - Inoiz ez bezala egingo duzue lo.
- Segurua da? Ondo. - Beste opiazeoak bezala.
Berri ona da ez duzula hain maiz hartu behar.
- Ados. - Ondo?
- Proba dezagun. - Fidatzen naiz.
Alde hemendik. Zoazte lo egitera.
Hara, Glen.
Esan behar dut bigarren mailako eragina izan dezakeela.
- Zein? - Idorreria.
Bai?
- Ondo. - Ondo. Lo egitera.
Kudeatu dezakegu.
Ondo. Idorreria.
KONTUZ, ATE AUTOMATIKOA
Coyle doktorearekin, mesedez.
- Nor zara? - Edie Flowers.
Arraioa.
Putakumea.
Galdetu nizun ea beste zerbait jakin behar nuen, eta ezetz esan zenuen, ezta?
- Bai. Hori da. - Ez zara zintzoa izan nirekin.
Dena kontatu dizut.
Botika berria agindu duzu,
inoiz entzun ez dudana, 1.098 aldiz sei hilabetean.
Hori paziente baino errezeta gehiago dira, eta Carroll konderriaren ia % 5 dira.
Biok dakigu paziente horiek ez direla existitzen,
eta azpikeria tuntun, babo, ergel bat egiten ari zarela.
Begira, aukera bat eman nizun.
Mingarria izango da.
Ados. Itxaron segundo bat, bai?
Coyle doktorea, zer esango didazu OxyContini buruz?
Purduek egin zuena, Richard Sacklerrek egin zuena,
mediku baten eta bere pazientearen arteko konfiantzaz abusatzea...
jende ahulenari itxaropena salduz,
hori bihurria da beste maila batean.
Eta orduan Richard Sacklerrek substantzia adiktiboenetako bi batu zituen:
gutizia eta opioa.
Hori ulertzen duzuenean...
Ulertzen duzuenean,
orduan zuen garunak ezin izango dute inoiz uztartu.
Ez duzue mundua berdin ikusiko.
Azpitituluak: Nerea Múgica