…trzy, cztery, pięć, sześć, siedem, osiem.
Raz, dwa, trzy, cztery…
Około 1993 roku otrzymywałem listy od wielkich wytwórni jak Warner
z propozycją spotkania.
Myślałem, że to żart.
Czemu taki hollywoodzki kolos miałby chcieć się ze mną spotkać?
Nic nie znaczyłem.
Gdy powiedziałem o tym
znajomemu amerykańskiemu prawnikowi,
poradził mi, że takim spotkaniem nic nie ryzykuję.
Dlatego przyjąłem zaproszenie i pojechałem do Warner Bros.
Przez niemal dwie godziny
członek ich zarządu nie dopuścił mnie do głosu.
Dał mi wykład
o indyjskim przemyśle filmowym.
I to ze szczegółami.
Jak produkujemy filmy,
o budżecie i promocji,
jakie kręcimy opowieści, kim są nasi aktorzy, cały system.
Byłem zadziwiony.
Po powrocie opowiedziałem o tym
mojemu znajomemu.
Odpowiedział: „Panie Bachchan,
musi pan wrócić do Indii, bo nadchodzą Amerykanie”.
NETFLIX — SERIAL DOKUMENTALNY
CZĘŚĆ 4 – „SPUŚCIZNA”
Co myślisz o nazwie „Bollywood”?
Nigdy jej nie lubiłam.
Czy nazwa „Bollywood” ci się podoba?
Słowo „Bollywood”.
Nie lubię go.
Nie znoszę go.
Nie podoba mi się.
„B” zapewne pochodzi od Bombaju.
Bo skoro jest Hollywood, to mamy Bollywood.
Nie lubię tej nazwy,
bo nie zawiera całego indyjskiego kina,
które jest ważniejsze.
Kino bengalskie, telugu, tamilskie, malajalam, pendżabskie.
Awersja wielu ludzi do tego określenia
wcale nie dziwi,
gdy zna się jego pochodzenie.
Uwłacza naszym filmom,
jakby miałyby być Hollywoodem dla ubogich.
Czy uważam je za uchybiające?
Początkowo go nie lubiłem,
ale wiele nazw, które miały urągać,
ostatecznie się broniły.
Na przykład „impresjoniści”
również było obraźliwym pojęciem.
Ja tego tak nie widzę,
ale wiele osób tak sądzi, zwłaszcza pan Bachchan.
Przy nim nigdy nie mówię „Bollywood”.
Gdy mówię o indyjskim przemyśle filmowym,
niczym kometa przelatuje mi przez myśl
słowo „Bollywood”.
Nie chcę go wypowiadać.
Ale lubię określenie „indyjski przemysł filmowy”.
Jest romantyczniejsze niż „Bollywood”.
Wszyscy z początku z nim walczyliśmy.
Nie jesteśmy „Bollywoodem”, tylko indyjską kinematografią.
Łatwiej jest powiedzieć „Bollywood”,
bo tak nas postrzegano.
Myślano, że tak nazywa się nasze kino.
Istnieje naturalna tendencja
do wyobrażenia sobie śpiewających i tańczących hindusów.
Tak właśnie przedstawia nas łatka „Bollywood”.
„To takie bollywoodzkie”.
Ale to szybko się zmienia.
Piosenki i taniec są częścią nas
i powinniśmy być z tego dumni, bo takie produkcje są typowo nasze.
Ale to nie wszystko.
Jest wiele filmów, które ukazują nowe Indie.
Ten głos dociera obecnie do globalnej widowni.
FILM YASHA CHOPRY
Za granicą Indie
kojarzą się z Bollywood.
Na premierach spotykałem
wielu obcokrajowców, w tym ze świata mediów.
Nazywali mnie CEO indyjskiego Warner Bros.
Yash Raj Films zaszło daleko.
Jest uznaną wytwórnią.
To zwróciło uwagę zagranicy,
którzy spostrzegli swoją szansę.
Rozpoczęła się gorączka złota.
Sony Pictures wybudowało…
Po raz pierwszy hollywoodzkie studio wyprodukowało indyjski film.
Warner nakręcił Chandni Chowk to China.
WARNER POKAZUJE BOLLYWOODZKI ZWIASTUN FILMU KUNG-FU
Bóg wie, czym się kierowali, bo to były okropne produkcje.
DZIENNIKARKA FILMOWA
Ale chcieli liczyć się w tej grze.
Pamiętam premierę filmu Slumdog. Milioner z ulicy.
AKTOR
Napisano: „Anil Kapoor i Fox wszystkich zapraszają”.
Więc przyszli wszyscy.
Byliśmy podekscytowani na wieść o 20th Century Fox…
AKTOR
…bo wszyscy chcieliśmy pracować dla takiej wytwórni.
Nie zdawaliśmy sobie sprawy, jakie to może być niebezpieczne.
REŻYSER I PRODUCENT
Aktorom w rolach głównych, filmowcom oferowano spore pieniądze,
mieli całkowitą kontrolę nad produkcją,
bo dyktowali warunki na rynku.
Wiem, że Adi się tym przejmował.
Będę szczery.
Wiele z nich chciało nawiązać współpracę z YRF.
Ale Adi by się na to nie zgodził,
bo dyktowaliby warunki.
Nie miał zamiaru wysłuchiwać,
jak chcą kręcić filmy.
To, kto opowiada daną historię, ma wielkie znaczenie.
Dla Adiego ważne było, żeby narracja była nasza.
To są nasze historie.
Po liberalizacji w latach 90.
przybyło wielu obcokrajowców.
Indie są popularne wśród obcokrajowców zainteresowanych współpracą.
MICROSOFT UŁATWIA
Wielu nawiązuje ją z indyjskimi firmami.
Czułem, że będzie to też dotyczyło przemysłu filmowego
i pewnie w Indiach pojawi się model studyjny.
A jeśli tak się stanie, każda wytwórnia,
nawet tak szanowana jak nasza, będzie dla ich pracować.
REŻYSER I PRODUCENT
PREZES I DYREKTOR ZARZĄDZAJĄCY YASH RAJ FILMS
Mój ojciec był pełnokrwistym konserwatywnym hindusem.
Dziwił się: „Chcesz zbudować studio?”.
Powiedziałem, że tak, ale to tylko budynek.
Musieliśmy kontrolować naszą dystrybucję.
Chciałem, byśmy, nim przybędą tu studia…
ODBIÓR BILETÓW
…sami takie zbudowali, żeby konkurencja nas nie wykupiła
i widziała w nas partnerów.
Chciałem wysublimować cały proces produkcji filmów.
Cały przemysł.
Chciałem, by nie uważano nas jedynie
za jakiś cyrk, ale za poważnych liderów przemysłu filmowego.
Pewnego dnia zadzwonił do mnie Yash:
„Vakil, musimy wybudować studio”.
BYŁY PRODUCENT WYKONAWCZY YASH RAJ FILMS
Powiedziałem, że to przemyślę.
Po zastanowieniu się powiedziałem, że to nieopłacalne.
„Opłacalne czy nie,
chcę zbudować studio i dać je Adiemu”.
Gdy Yash i Adi powiedzieli mi, że chcą wybudować studio…
AKTOR
…byłem sceptyczny.
Martwiłem się o nich.
Inwestowali w to mnóstwo pieniędzy.
Utrzymanie takiego studia wydawało mi się niemożliwe.
Chyba nawet oni nie wiedzieli, czy pieniądze im się zwrócą.
Nie martwiłem się,
bo nie wydawałem własnych pieniędzy.
Yash kazał mi wybudować możliwie najlepsze studio.
Martwiło mnie coś innego.
Uważałem,
że nawet jeśli nie odniesiemy sukcesu, to przecież wybudujemy studio,
które będzie nosić imię mojego ojca.
Stworzymy pomnik
symbolizujący jego osiągnięcia.
Tego nie da się wycenić.
Jest warte każdych pieniędzy.
Nawet gdy rozpoczęliśmy prace,
to wciąż zdawało się snem
rodem z Pola marzeń.
Wybuduj, a przyjdą.
ARTYSTA
ROK 2005 – OTWARCIE YRF STUDIO
Bardzo cieszyliśmy się z otwarcia studia.
Brak mi słów.
Przenieśliśmy się tu w 2005 roku.
Wydaliśmy wystawny bankiet,
na który przyszedł B. R. Chopra, starszy brat mojego ojca.
Było wspaniale. Ludzie nie mogli się nadziwić,
gdy zobaczyli,
czego udało nam się dokonać.
Na początku XXI wieku
stworzyliśmy ten obiekt,
w którym jako jego kierownik
miałem okazję gościć wiele osób.
- Cześć. - Co słychać?
AKTOR
Każdy, kto na przykład przyjechał z Hollywood,
chciał zobaczyć nasze dzieło.
Wszyscy byli zaskoczeni…
MUZYK
…bo wiele osób uważało,
że jest lepszy od odpowiedników w Burbank czy Los Angeles.
Wspaniały obiekt. Cieszę się, że tu przyjechaliśmy.
Chciałem to nagłośnić.
Podzielić się tym z prasą filmową.
Adi powiedział, że to jest dla nas.
Właściwie to studio wybudowano dla niego.
SALAAM NAMASTE: TRUDNA DROGA DO MIŁOŚCI
Przez pewien czas było jak w bajce.
LICZNE SUKCESY YASH RAJ FILMS.
MISTRZOWIE ROZRYWKI DLA MAS
Każdy kolejny film przebijał poprzedni.
Nawet w środowisku filmowym uważano, że YRF to idealna wytwórnia.
Gdy udzielałem wywiadu, dziennikarz powiedział,
że mój brat ma dotyk Midasa.
AKTOR I PRODUCENT, SYN YASHA CHOPRY
Liczyłem, że to się nie zmieni.
A kiedy się zmieniło?
To nie był konkretny moment.
Widziałem, że zaczęło źle się dziać.
To postępowało stopniowo.
Wówczas bardzo martwił mnie pogarszający się stan zdrowia mamy.
Było kiepsko.
Zdiagnozowano u niej raka.
Mój ojciec przestał tak bardzo angażować się w wytwórnię.
Wiedzieliśmy, że to poważna sprawa
i przestaliśmy patrzeć na świat
przez różowe okulary.
Nawiązałem z ojcem nową więź,
bo potrzebował komuś się wygadać.
Mój brat wciąż był zajęty pracą.
Tata mówił mi, że się boi.
Nasza relacja przypominała tę między braćmi.
A mój brat był jak ojciec.
Zdradzaliśmy sobie z tatą sekrety:
„Nie mów Adiemu, ale zrobiłem tak i tak”.
To właśnie wtedy
Adi zaczął nam ojcować.
W 2004 roku byliśmy na szczycie.
Dobra passa trwała
przez kolejne dwa lata.
W 2007 roku zaczęły się kłopoty.
Mieliśmy kilka klap.
Mieliśmy problemy finansowe.
Czułem się podle.
Nie wiedziałem, czemu zawodzi mnie instynkt
i czy jeszcze wrócę na szczyt.
Zrozumiałem, że muszę wyreżyserować film.
Pierwszy od siedmiu lat, bo tak pochłonęły mnie inne sprawy.
Nie chciałem reżyserować w takim nastroju.
Chciałem…
Skoro miałem reżyserować film,
to w lepszych okolicznościach.
A widziałem, że nasza wytwórnia potrzebuje
prawdziwego przeboju
i muszę zająć się tym osobiście.
DO ZAKOCHANIA JEDEN KROK
Bóg im błogosławi
Wyjechałem na dwa tygodnie do Londynu
z zamiarem pisania.
Tlił mi się już w głowie pomysł.
DO ZAKOCHANIA JEDEN KROK REŻYSERIA: ADITYA CHOPRA
To historia o mężczyźnie, który zawiera aranżowane małżeństwo
z młodą dziewczyną. On nie jest atrakcyjny,
a ona…
Od początku nie chciała tego małżeństwa.
Jest w niej bardzo zakochany
i stara się ją do siebie przekonać.
Dlatego stwarza swoje alter ego.
ŁOBUZ
Obie postaci miał zagrać ten sam aktor,
Wszyscy się głowili, jak ona miałaby go nie rozpoznać.
Inaczej akcja nie miałaby sensu.
Bohater!
Cześć. Jestem Taani.
- A ja jestem twoim bohaterem. - Słucham?
Pamiętam, jak zadzwoniłem z Londynu do Shah Rukha i powiedziałem:
„Skończyłem scenariusz i chciałbym za trzy miesiące zacząć.
Jesteś dostępny”?
Akurat zwolnił mu się ten termin.
Zgodził się.
Gdy podpisałam kontrakt, miałam 19 lat.
To mój pierwszy film.
Adi nie chciał, by wiedziano, że zagram rolę pierwszoplanową.
Utrzymywano to w sekrecie.
AKTORKA
Pracownicy nie mogli o tym dyskutować.
To była wielka tajemnica.
Adi dosłownie powiedział,
żeby nie mówić nawet moim rodzicom.
Powiedziałam, że muszą wiedzieć.
Mieszkam z mamą, jak mam to ukryć?
To był dla mnie najcięższy rok
pod kątem zawodowym i osobistym.
Byłem pod sporą presją.
Ale, o dziwo, gdy wchodziłem na plan Do zakochania jeden krok,
zapominałem o problemach.
Byłem szczęśliwy.
Myślą, żem dzikus, co nie przejmuje się
Nim film trafił do kin…
w Bombaju miał miejsce atak terrorystyczny.
W środę wieczorem 26 listopada 2008 roku w Bombaju,
stolicy finansowej Indii,
dziesięciu uzbrojonych bandytów dokonało zamachu.
ZAMACHY W BOMBAJU
Przez 60 godzin
świat obserwował na ekranach telewizorów prawdziwy dramat.
9 Z 10 TERRORYSTÓW ZABITYCH
Zakładnicy mogli opuścić ten hotel, ku wielkiej radości ich rodzin.
Chwileczkę.
Padnij!
OBLĘŻENIE HOTELU TAJ MAHAL
Sytuacja w Bombaju została opanowana,
ale konsekwencje ataku będą jeszcze długo odczuwane,
o czym opowie Mark Phillips.
Miasto było jak sparaliżowane.
Premiera miała odbyć się 12 grudnia.
Dosłownie dwa tygodnie później.
DO ZAKOCHANIA JEDEN KROK SCENARIUSZ I REŻYSERIA: ADITYA CHOPRA
Wiele osób z wytwórni
i spoza niej uważało, że powinniśmy ją opóźnić.
Naprawdę wierzę, że to kwestia duchowa.
Film sobie poradzi.
A co ważniejsze,
ludzie będą chcieli go obejrzeć. Być szczęśliwi.
Chętnie zobaczą film, który jest afirmacją życia.
Zaryzykowałem.
Nie zmieniłem daty premiery.
DO ZAKOCHANIA JEDEN KROK NIESIE RADOŚĆ YASH RAJ FILMS
Mam w sobie wrodzoną wiarę…
DO ZAKOCHANIA JEDEN KROK BIJE WSZELKIE REKORDY
…w nasz naród.
Hindusów nic nie pokona.
Jesteśmy wytrzymali.
Film miał powodzenie i my…
przetrwaliśmy.
Patrząc wstecz, czuję się dumny z tego,
co udało nam się osiągnąć w YRF.
Dziś podejmuję słuszniejsze decyzje.
Kto wie, jak będzie jutro.
Mogę mieć słabe pomysły,
kręcić kiepskie filmy.
Produkować więcej złych filmów niż dobrych.
Nie mów, że mnie kochasz Nie mów mi je t'aime
REŻYSERIA: ADITYA CHOPRA
Bardzo długo przeżywałem
marne przyjęcie
mojego filmu Befikre.
Chyba nie pogodziłem się z tym
do dzisiaj.
I akcja!
Bardzo długo nosiłem się z tym filmem.
Chciałem nakręcić lekki film,
który nie byłby oparty na typowych filarach indyjskich produkcji.
Nie robimy komedii romantycznych.
W Indiach kręcimy historie o miłości.
Chyba zostaliśmy przyjaciółmi.
Powiedziałem, że Indie są gotowe…
„Przyjaciółmi”?
…na opowieść pozbawioną dramatów.
Jest lżejszy, radosny.
Żegnamy się wielkim stylu
w rocznicę naszego rozstania.
Trzeba to uczcić.
Matko jedyna.
Do tego chciałem,
by bohaterka była wyzwoloną hinduską.
Zamieszkamy razem?
Jasne.
Jak żenujące pary
będziemy mówić do siebie: „Kotku, ptysiu, skarbie”?
W życiu.
Czemu nie wyznamy sobie miłości?
Bo sentymenty rujnują zabawę.
Świetnie.
Indie były gotowe na taką historię.
Ale myślę…
że nie chciano oglądać jej w mojej narracji.
Aditya Chopra zawsze łączył po mistrzowsku
oba światy:
tradycyjny i nowoczesny.
Jak w Żonie dla zuchwałych, Do zakochania jeden krok…
DZIENNIKARZ FILMOWY
…Miłość żyje wiecznie.
Teraz widownia spodziewa się po nim czegoś nowego.
Społeczeństwo staje się coraz młodsze,
w przeciwieństwie do Adityi Chopry.
ODWAŻNI, BY KOCHAĆ
Bardzo mnie martwiło, co po moim odejściu
stanie się z wytwórnią.
Muszę mianować producentów,
którzy rozumieją nasz etos, ale posiadają też własny głos,
który niekoniecznie musi współgrać z moim.
Asystowałem przy trzech filmach Yash Raj Films: Fanaa…
REŻYSER I PRODUCENT
Aaja Nachle: Zatańcz ze mną, a następnie Do zakochania jeden krok.
Aż w końcu wyreżyserowałem swój pierwszy film,
Band Baaja Baaraat.
Zupełnie inaczej.
Oboje siedzą, mierzą się wzrokiem.
Podczas niezobowiązującej rozmowy z Adim
napomknąłem mu o pewnym nowym scenariuszu.
KOCHANEGO CIAŁA NIGDY ZA WIELE AUTORSTWA SHARATA KATARIYI
„Chciałbyś go przejrzeć? To mały film, ale…”
Kazał go sobie przesłać.
Całkowicie mnie oczarował.
Musiałem nakręcić ten film.
Następnego dnia zapytał mnie: „Podoba ci się?
Może chciałbyś go wyprodukować?”.
Nie mogłem w to uwierzyć.
Nie rozważałem tego.
I tak ten film powstał.
REŻYSERIA: SHARAT KATARIYA PRODUKCJA: MANEESH SHARMA
Powiedziałem: „Zbyt słabo znam ten świat,
by zrobić to samemu.
Ale ty nadajesz się idealnie.
Składam na twoich barkach odpowiedzialność za ten projekt”.
Przypadło mi wspaniałe zadanie obsadzenia głównej roli.
Moim jedynym zadaniem były codzienne przesłuchania aktorów.
Powiedziałem, że mamy już aktorkę do roli żeńskiej.
Od czego chcesz zacząć?
Od Kiedy ją spotkałem?
Tak.
Od zawsze chciałam być aktorką.
Tylko pełny…
Ale nikomu o tym nie mówiłam.
To była głęboka, mroczna tajemnica.
Byłam dobra w mojej pracy, nieźle zarabiałam.
AKTORKA
Stałam się nieodzownym członkiem przemysłu filmowego.
Bhumi, jako moja asystentka, bała się mnie i nie chciała,
żebym była na jej castingach.
KIEROWNIK OBSADY
Prosiła, bym wychodziła z pokoju.
Wpadłam z niezapowiedzianą wizytą i zdziwiłam się:
„Bhumi ma przesłuchanie?”.
Nie pojadę pierwszy raz pociągiem sama.
Drzwi były uchylone i zobaczyłam,
jak trzymała kamerę
i mówiła kwestie czterech różnych postaci.
Boże. No nie mogę. To przesada.
Powiedziałam Adiemu, że jest świetną aktorką,
a on się roześmiał.
Bo była korpulentną szarą myszką.
Była dość nietypowa.
Posłałam ją na siłownię i poradziłam, by zrzuciła nadwagę.
Bo naprawdę…
Posłuchała mnie.
Adi spytał mnie, czy jestem pewna,
że Bhumi umie grać.
Powiedziałam, że ręczę za to karierą.
Powiedział, że potrzebują do filmu
dziewczyny z nadwagą.
„Bhumi, wypad z siłki, zacznij się opychać”.
- Co się dzieje? - Sari mi się nie trzyma.
Miałaś użyć agrafki. Nie słuchasz się mnie. Trzymaj.
Akcja Kochanego ciała nigdy za wiele toczy się w Hardwarze w 1995 roku.
Wstrzymaj oddech.
Na początku poznajemy młodego,
zagubionego nicponia Prema.
Chłopak i dziewczyna powinni się przedstawić.
Oczywiście.
Jego rodzice ożenili go z krępą Sandhyą.
Prem nie czuje do niej pociągu.
Mamo, widziałaś, jaka jest ogromna?
„Ogromna”?
Masz się za gwiazdora? Nie skończyłeś ogólniaka!
Fakt, że Sandhya nie jest konwencjonalną pięknością,
jedynie pogłębia jego kompleksy.
Przecież nie ten stary smutas
To panna młoda?
Mistrz domowych obowiązków
Zadebiutowałam jako postać z nadwagą, co w Indiach
było nie do pomyślenia,
w pierwszej takiej historii miłosnej.
Nazwał mnie grubą krową i jeszcze gorzej.
- Przecież jesteś grubą krową. - Zamknij dziób!
Dowiedziałam się potem od wielu osób,
że czuli, jakbym opowiadała ich historię.
Ludzie byli zaskoczeni,
że to studio kręci taki film.
AKTOR
Gruba żona i przegryw.
Z innymi bohaterkami Yash Raj Films
łączyła mnie pewność siebie.
Bardzo w siebie wierzyłyśmy.
Walczyłyśmy w słusznej sprawie.
Spędź z Sandhyą jedną noc…
- Posłuchaj, - …to poznasz piekło.
On też ma ślad.
Zobacz.
Kochanego ciała nigdy za wiele dało okazję,
by zrobić Maneesha producentem,
a taki miałem plan.
Chciałem stworzyć kilku producentów kreatywnych.
Żeby studio nie opierało się wyłącznie
na moich pomysłach.
Zastanawiałem się, jak instytucjonalizować kreatywność.
Jako profesjonalny aktor chętniej spędziłbym sto dni
na planie Yasha Chopry niż jakimkolwiek innym.
Bo praca z nim…
AKTOR
…była samą radością.
Na planie filmowym jest młodszy od Adiego.
Ma więcej energii.
Z PLANU FILMU SERCE JEST SZALONE
Yash zawsze był towarzyski, bardzo ciepły.
Lubiłem go odwiedzać, bo nie dało się po nim poznać,
jakim był poważnym producentem.
Był niczym doradzający ojciec.
Znał najśmieszniejsze żarty.
AKTORKA
Niedorzeczne, krótkie, slapstickowe.
Na planie miał niespożytą energię. Dużo krzyczał.
Był najgłośniejszą tam osobą.
Gotowi?
Zejść z tyłu.
Zazwyczaj dało się odczytać, czego oczekiwał.
Ona idzie stamtąd.
AKTORKA
Czy mamy być entuzjastyczni, czy mili, romantyczni.
Był taki nie tylko z aktorami, ale również z całą ekipą.
Od gońca po oświetleniowców i operatorów kamer.
Chcieli dać z siebie wszystko.
Akcja.
Nigdy nie patrzył na monitor.
Był obok kamery lub na wprost ciebie.
Czasem kamerzysta mówił…
AKTORKA
…„Yash, wybacz, ale wchodzisz w kadr”.
Często nie wiedziałem, co mówił.
AKTOR
Zwykł mówić bardzo szybko.
Jak karabin maszynowy.
„Zrób to tak”.
„Zrób to w ten sposób”.
Mówił…
Nie rozumiałam go.
Ekipa na planie zastanawiała się, o czym dyskutujemy.
Shah Rukh mówił:
„Przytaknij. Potem ci powiem, o co chodzi”.
Mój ociec miał zupełnie inny styl kręcenia filmów
od mojego brata.
System korporacyjny był mu obcy.
W jego czasach wystarczał jeden telefon, a wszystko ziszczało się
w kilka dni.
Nie było struktury korporacyjnej.
Zupełnie inaczej finansowano filmy.
Inwestowałby w nie wasz znajomy.
Albo wykładało się własne pieniądze i rozpoczynało zdjęcia.
Wasza żona albo żona jakiegoś aktora
szyłaby kostiumy. Jakoś je organizowała.
To był rodzinny interes.
Nie był zadowolony
z modernizacji produkcji filmów.
Lepiej czuł się w starym systemie,
w którym każdy się dokładał i tworzyliśmy rodzinę.
Mówił: „Co to za filmowanie?”.
ŻONA YASHA CHOPRY
„Ten robi to, tamten tamto.
Co zostaje dla reżysera?”.
Miałem zdobyć kostiumy, ale przyszedł inny asystent reżysera
i powiedział, że on tym się zajmie.
Nawet czytanie scenariusza poprowadził ktoś inny.
SCENARZYSTA
Spytał: „Kto kręci ten film? Wy czy ja?”.
O wiele częściej powtarzał,
że ma dość i już nie będzie kręcić filmów.
REŻYSERIA: YASH CHOPRA PRODUKCJA: ADITYA CHOPRA
Czy to ten major Samar Anand
rozbroił najwięcej bomb?
Tak, 97.
Wybrałem Jab Tak Hai Jaan
z dwóch proponowanych mi przez Adiego filmów.
To dlatego, że kręcił go Yash.
- Singh, otworzyć targ. - Tak jest.
Podszedł do kręcenia Jab Tak Hai Jaan
z entuzjazmem żółtodzioba.
Widać było po nim radość
z bycia na tym planie i kręcenia filmu.
Jadał z ekipą posiłki,
był rano pierwszy na planie i ostatni z niego schodził.
Rzadko grywam filmach, ale tym razem nie mogłam odmówić.
Praca z nim bardzo mnie wzruszyła.
Naturalnie się postarzeliśmy.
Co robisz?
I…
Pojechałem tam zagrać moją scenę.
Gdy tylko skończyliśmy…
AKTOR
…spotkałem się z Yashem wzrokiem.
Obaj mieliśmy łzy w oczach.
Spojrzeliśmy na siebie
i powróciły wspomnienia z przeszłości.
Kręciliśmy w Ladakh w bardzo ciężkich warunkach.
On świetnie się trzymał. Ja umierałem z zimna.
Chorowali 18-, 19-letni asystenci.
A ten osiemdziesięciolatek wciąż pracował.
Gdy chciano pomóc mu z chodzeniem po górach,
nalegał, że nie ma takiej potrzeby.
„Będziecie mnie nieść, jak umrę”.
Zawsze taki był.
Miałem zdjęcia w Kaszmirze, gdy oznajmił mi:
„To koniec”.
„Jak to?”
„To ostatnie ujęcie, kończymy zdjęcia”.
Był bardzo wzruszony.
Aż do łez.
„To może być nasze ostatnie ujęcie”. Zapytałem dlaczego.
„To twoja ostatnia scena”.
Ja na to: „Będziemy jeszcze kręcić filmy”.
„To ostatnie ujęcie”.
Postanowił,
że to będzie jego ostatnie dzieło.
Nikomu tego nie zdradził.
Widział, że ludzie będą próbowali go przekonywać.
Chciałbym cię zapytać, kiedy będzie kolejny film?
Kiedy zaprosisz mnie do współpracy?
Znasz już pewnie termin. Powiedz, kto mi będzie partnerował,
fabułę opowie mi Adi.
To kiedy następny?
Bo to było wspaniałe doświadczenie i chciałbym je powtórzyć.
OSTATNI WYWIAD YASHA CHOPRY – 2012 ROK
Nigdy nie żyłem z kalkulatorem w ręku.
Niczego nie planowałem.
Byłem niesiony przez wiatr lub wodę tam, gdzie chciał tego Bóg.
Całe życie słucham swego serca.
Jeśli coś mi podpowie, nie dbam o to, co mówią ludzie.
A serce mówi mi, że czas kończyć.
Jab Tak Hai Jaan jest moim ostatnim filmem.
Nie wiedziałam o tym.
Podczas tego wywiadu krzyknęłam: „Co?”.
Spojrzał na mnie i się uśmiechnął.
Z mojej współpracy z Yashem Choprą
najlepiej pamiętam ostatnie dziesięć lat.
Gdy byłem w Bombaju…
AKTOR
…jadłem z nim codziennie śniadanie.
Otworzył przede mną serce,
dzielił się swymi radościami,
dumą z Adiego, miłością do Udaya
i do Pam.
W pewnym wieku
w życie człowieka wkrada się samotność.
I nie ma ona nic wspólnego z tym, jak traktuje cię świat.
…szczęścia, spokoju, długiego życia
i wspaniałych urodzin, panie Bachchan.
To były urodziny Amitabha…
Siedemdziesiąte urodziny.
…i poszedłem uściskać Yasha.
Drżał. Miał gorączkę.
Powiedział, że dla mnie opóźnili celebrację.
Przyjechałem prosto z planu.
Powiedział, że ma gorączkę.
Potem poszedłem zjeść kolację.
Nazajutrz trafił do szpitala.
Gdy mój ojciec był w szpitalu,
filmowałem w Chicago Dhoom:3.
Wydzwaniałem do brata.
Powiedział, że nie mam się czym martwić.
Chciał mnie uspokoić.
Nie wiedziałem, czy to coś poważnego.
Adi zapewniał, że nie.
Miał być w szpitalu jedynie zapobiegawczo.
Jednej nocy miałem sen,
że ojciec siedzi w tym studiu
ubrany w czarny garnitur,
ja siedzę obok niego, a on pyta: „Czemu cię tu nie ma?”.
Obudziłem się w środku nocy, wiedząc, że dzieje się coś złego,
a mój brat to bagatelizuje.
Filmowiec Yash Chopra przebywa od soboty w szpitalu
z powodu stwierdzonej u niego obecności wirusa denga po tym,
jak źle się poczuł 11 października.
Usłyszałem, że zapadł na dengę.
Adi poprosił, bym go nie odwiedzał.
Nie chciał wzbudzać jego niepokoju. Rozumiałem to.
To było 21 października, siedziałem sam w biurze.
Wykręciłem numer i odebrała Pam.
Spytałem, jak się czuje Yash.
Powiedziała łamiącym głosem:
„Źle, Karanie. Przyjdź zaraz”.
I zaledwie kilka dni później…
AKTORKA
To jest…
To naprawdę przykre wspomnienie.
Natychmiast pojechaliśmy do studia,
gdzie przywieziono ze szpitala jego ciało.
W atrium na dole zebrał się cały filmowy światek.
Bardzo tamtego dnia płakałem. Bardzo.
W krematorium powiedziałem do Shah Rukha, że straciłem swojego ojca.
Odpowiedział: „Nie jesteś sam, Vakil. Był również moim ojcem”.
Tak powiedział. Też miał w nim ojca.
Jak spoiwo trzymał razem rodzinę i studio.
Czym jest Yash Raj Films bez Yasha?
AKTORKA, ŻONA ADITYI CHOPRY
Jego śmierć była tym dotkliwsza, bo niespodziewana.
To, że nie dane mu było nawet zobaczyć ukończonego filmu…
Posłuchaj…
Nie módl się za mnie.
Po prostu mnie kochaj.
Bo żadna bomba
nie powstrzyma mnie przed powrotem do ciebie.
Wiem.
Powiem szczerze.
Obiecałam sobie, że nie będę płakać.
Ale gdy zobaczyłam ten film, jego ostatnie 15 minut,
bardzo płakałam.
A potem kochany Adi powiedział:
„Mamo, tata zawsze powtarzał, że umrze, pracując”.
Tak mówił. Nie raz, nie dwa. Codziennie.
„Marzę o tym, by odjeść, pracując”.
I tak właśnie było.
Pocieszam się tym,
że ojciec nigdy nie zaznał starości.
Z tego powodu,
choć mi go brakuje,
jestem z tym pogodzony.
Jego życie było pełne.
Osiągnął wszystko, co tylko jest możliwe.
Bylibyśmy samolubni,
gdybyśmy chcieli go zatrzymać.
Dokonał wszystkiego.
Ustawił nas, dał nam wszystko. Spełnił się.
Trzeba pozwolić mu odejść.
Adi, jak my wszyscy, każdego dnia tęskni za ojcem.
Ale Udaya to dotknęło w sposób nie do opisania.
Dużo mi się śni.
To zawsze jest ten sam sen.
Rozmawiam z ojcem w takiej czy innej sytuacji,
świetnie się razem bawimy.
Czasem coś jemy
albo siedzimy gdzieś, żartując,
i nagle uzmysławiam sobie, że on nie żyje.
Do samego końca mieliśmy cudowną relację.
Nigdy takiej z nikim nie miałem.
Dlatego ogromnie za nim tęsknię.
I bardzo często o nim myślę.
PREMIERA JAB TAK HAI JAAN
Niełatwo jest przez 50 lat
pozostawać na szczycie.
Jego pierwszy film był przebojem i jego ostatnia produkcja też.
Debiutował w 1959 roku, a ostatni film nakręcił w 2012 roku.
Chciałbyś coś powiedzieć?
Opowiedziane przeze mnie niezwykłe historie
Moje szczęśliwe i smutne sny
Moje piosenki, choć nie zawsze melodyjne
Moje postaci, choć nie zawsze dobre
Są moje i ja w nich jestem
Nie zapomnijcie o nich
Nie zapomnijcie o mnie
Dopóki żyjecie
Póki oddychacie
Proszę państwa…
To był dla mnie zaszczyt.
Dziękuję bardzo, Yash, za twoją dobroć.
Po śmierci mojego ojca
wiele osób odczuwało pustkę.
Zrozumiałem,
że chcą, bym ją wypełnił.
A ja z natury bardzo różnię się od ojca.
Nie jestem dobry w kontaktach z ludźmi.
Nie nawiązuję bliskich więzi.
Nawet nie wiem, czy bym potrafił.
Oczywiście nie mogę być jak on.
To niemożliwe.
Ale muszę pracować nad sobą,
by go reprezentować.
Jestem dostępny dla ludzi,
którzy potrzebują mnie najbardziej.
Czy to najtrudniejsza część kontynuowania jego dzieła?
Tak. Mam wrażenie,
że tak to sobie zaplanował.
„Synu, teraz sprawię,
że będziesz musiał wyjść do ludzi”.
Nie jest łatwo. Ale nad tym pracuję.
Czuję, że on tego ode mnie oczekuje.
Obiecuję mu, że tak będzie.
W mojej karierze zabrakło takiej pasji,
jaką mieli mój brat i ojciec.
Ta dopiero przyszła później.
W okresie, gdy zmarł mój ojciec,
akurat przechodziłem zmianę.
Nie tylko wewnętrzną, ale również w karierze.
Chciałem zająć się czymś innym.
GRACE KSIĘŻNA MONAKO
Niezwykłe chwile
na czerwonym dywanie 67. Festiwalu Filmowego w Cannes…
Założyłem w Los Angeles wytwórnię filmową YRF Entertainment.
BOLLYWOODZKI WETERAN YASH RAJ FILMS OTWIERA W HOLLYWOOD YRF ENTERTAINMENT
Ma międzynarodowe ambicje.
Hollywood i amerykańska telewizja
miały na niego duży wpływ.
Pomyślałem, że się w tym sprawdzi.
Powiedziałem, że ta wytwórnia
będzie jego dzieckiem, sam będzie o niej decydował.
Bardzo się do tego zapalił.
Reżyserem jest Francuz.
To produkcja międzynarodowa. Współproducentem jest Uday Chopra…
Zawsze wiedziałem, że będę w cieniu ojca i brata.
Ciężko byłoby z niego wyjść.
Nadarzyła się okazja, że jeśli to zrobię,
nawet skromny sukces
będzie tylko mój
i pozwoli mi to stworzyć własną tożsamość.
Osiągnąłeś swoje cele?
W 50%.
W połowie.
Mam wiele planów…
Chcę umocnić pozycję YRF na świecie,
w Hollywood.
Kolejnym marzeniem jest stworzenie w Indiach Broadwayu.
Wciąż marzy mi się park rozrywki.
Liczyłem, że dotąd już go ziścimy,
a nawet jeszcze nie zaczęliśmy tematu.
I…
Myślę, że YRF może tego dokonać.
Yash powiedział mi kiedyś,
że w stworzenie tego studia włożył oszczędności życia.
Wcale nie musiał.
Mógł zrobić z pieniędzmi coś innego.
Ale zawsze chciał mieć własne studio,
gdzie przychodziliby młodzi ludzie,
asystenci awansowaliby na reżyserów,
kręciliby własne filmy,
chronieni od bezwzględnego świata show-biznesu.
To zwykła mina…
Adi sprawił, że marzenie Yasha
stało się dobrze naoliwioną machiną.
To oaza.
Wyjątkowe miejsce.
Ta bardzo profesjonalna korporacja
ma łagodną duszę.
Zupełnie jak Adi.
Mówi: „Oto, kim jesteśmy i jaki mamy cel”.
I…
„Umrzemy, pracując”. Jak Yash.
Adiego też to czeka.
Mam pełne kieszenie gwiazd
Gdy niebo świeci pustką
Słońce ogrzewa me dłonie
Gdy świat z zimna drży
Moja dusza raduje się
Serce każe świętować mi
Ten nasz
Pocałunek
Mam pełne kieszenie gwiazd
Gdy niebo świeci pustką
Słońce ogrzewa me dłonie
Gdy świat z zimna drży
Moja dusza raduje się
Serce każe świętować mi
Ten nasz
Pocałunek
Mam pełne kieszenie gwiazd
Gdy niebo świeci pustką
Słońce ogrzewa me dłonie
Gdy świat drży z zimna
Mam pełne kieszenie gwiazd
Ten nasz pocałunek
Napisy: Marcin Chojnowski