Abish!
Nire emaztea eraman dute.
Bizirik utzi
gure lurra inbaditzeak kostatzen duena gogora dezan.
Mesedez, lagundu.
Mesedez, laguntza behar dut. Nire emaztea eraman dute.
Mesedez, lagundu.
Mesedez…
Lagundu. Mesedez…
Eta orain zer?
Bridgerrera bueltatuko gara ezkutuan.
Han lortu dezakezue gida bat, nik ez dudalako egingo.
Ez, ez gara bueltatuko. Crooks Springsera goaz.
Mutiko hori hilko dute.
Nire asmoa bere aitarengana eramatea da.
Bere aitak nahi badu, bere bila etorriko da, ez?
Etorri hona. Goazen.
Geldi!
Reed jauna.
- Geldi! - Ez, Reed jauna!
Geldi! Eman nire semea.
Zure semea nahi baduzu, Bridgerrera etorri.
Ezer esaten baduzu, hemen hiltzen utziko zaitut, ados?
Reed jauna, emadazu nire semea.
Emadazu nire semea eta bagoaz.
Bere aitarengana eramango dut.
Crooksera heltzean, nik…
Aurkituko dut nire senarrak zure ausardiagatik ordaintzeko modua.
Reed jauna!
Itxaron!
Etxera joan!
Heriotza baino ez duzu topatuko hemen.
Joan zaitez.
Orain.
Ez gaitu eragotzi.
Isildu.
Ura oso altu dago.
Gurutzatzeko toki hobea behar dugu.
Edo buelta eman eta mendebaldera goaz.
Hemen itxaron.
Hemen itxaroteko? Bazoaz?
Zenbat denbora?
Reed jauna!
Ez dakit.
Ez dakit geldi geratzea ideia ona den.
Nora joango gara?
- Mugitu behar dugu? - Nora?
- Devin, pentsatzen utzi. - Ama, zertaz ari zara?
- Ama! Ezagutzen dut. - Ez hurbildu!
Zer?
Ezagutzen dut.
Nola?
Gure gurdian ezkutatu zen.
Zer?
Ez dut ulertzen.
Uste dut bere labana nahi duela. Berea da. Erori zitzaion.
Kaixo!
Holloway andrea.
Zurekin hitz egin nahi dut.
Gure benetako izena daki.
Ez egin korrika.
Korrika egiteko prest?
Holloway andrea!
Korrika!
Ei!
Goazen!
Ongi.
Ongi, jarraitu. Kontuz.
Handik joan dira!
Harrapatu!
Harkaitz horretan daude.
Goazen.
Holloway andrea?
Hor zaude?
Atzean ikusten dituzu?
Ez dut ezer ikusten.
Mills! Ondo zaude?
Mills!
Mills, esan. Ondo zaude?
Hor zaude, Holloway andrea?
Ordainsarikoek bizirik nahiago zaituzte.
Holloway andrea?
Hemendik. Tira, goazen.
Ez diot umeari minik egin nahi.
Aurrera jarraitu.
Orain ikusiko duzue.
Bai!
Marigorri, marigorri.
Etxera hegan egin!
Zure etxea sutan dago.
Aterako gara?
AZKEN EGUNETAKO SANTUEN JESU KRISTOREN ELIZAREN PRESIDENTEA
UTAHKO GOBERNADOREA
Ezjakintasunagatik,
Estatu Batuetako pertsona batzuek
gurekin jokatzen dute egiten duten modu horretan.
Baina ziur egon, anaiak, zintzoa den edonork
gure doktrina entzungo balu mormoia dela jakin gabe,
gure printzipioetatik edango luke idi egarriak ura edaten duen bezala.
Baina aurreiritzi ezjakinengatik uko egiten digute,
jazartzen gaituzte, gerrarekin mehatxatzen gaituzte!
Ezin dugu ahul jokatu.
Gure anai-arrebak Utahra etortzen ari dira.
Lurralde honen bedeinkazioez gozatzeko.
Eta lortu dezakegu,
leialak bagara bata bestearekin,
gure sinesmenekin,
eta Elizarekin.
Beraz…
gure erreforma honetan,
gaizkiak hona ekarri gaituenetik aldendu nahi gaituenean,
Sionen espiritua baliatu behar dugu
gaizki hori uxatzeko!
Gaizki hori uxatzeko!
Baina ez gaur, anaiak, ez bihar,
etorkizunean baizik,
gure lurraldea eta kontinente amerikarra Sion izango dira.
- Amen. - Amen
Anaia Cook.
Anaia Young.
Anaia Wolseyren partez.
Istilu bat egon da kolono batzuekin.
70 hildako baino gehiago.
Eskuak odolez zikinduta ditugu?
Ez, jauna.
Ongi.
Anaia Hickman, gure plana bizkortu behar dugu.
Fort Bridgerrera joan behar duzu orain
zurrumurruak ekialdera hel ez daitezen. Bai?
- Bai, jauna. - Ongi.
Bridger jauna, kezkatzen gaitu EEBBko armadarekin duzun lankidetza.
Ez da lankidetza, Bill. Merkataritza-akordio bat baino ez da.
Nik lurrak ditut,
eta prezio on bat ordaintzen didate partzela bat alokatzeagatik.
Hori besterik ez.
Une honetan armadak 25 soldadu ditu.
Baina zenbaki hori handitzen joango da. Haien helburu bakarra…
Haien helburu bakarra soldaduak hona ekartzean
AES agintetik kentzea da.
Nahitaezko okupazioak indarkeria eragingo du
AES herritar zintzoen aurka.
Azken Eguneko Santuak?
Ez dakit, nahiago dut "mormoi" deitzea.
- AES Eliza. - Bai.
Eta zu Nauvoo Legioaren liderra izanda,
hau da, anaia Youngen armada pribatua bere loria osoan,
helburuak lortzeko indarkeria erabiltzea gaitzesten duzu.
Nauvoo Legioa gure anai-arreba erasotuen defentsan jarduten da.
Hala ere, hemen nago Young gobernadorearen izenean.
Bai, eta zure asmoa da
anaia Youngi aditzera ematea
armadari lurrak alokatzean, ni ere erasotzaile bat naizela.
Nahiago nuke hori ez egitea.
Baina EEBBko gobernuak gerra bat nahi du gurekin.
Beraz, laguntzen diena gure etsaia da.
Orduan ikusiko nuke zergatik deitzen zaituzte Bill Basatia.
Jim.
Gauza bat ikusi behar duzu.
Ikusi zenuen nork eraso zizun?
Asko ziren.
Nolakoak ziren ikusi zenuen?
Jantzita zeramatena?
Kaputxak.
Nola?
Kaputxak.
Indiarrak kaputxekin.
Indiarrak? Luma Gorri izan daiteke.
Ez zintuzten ikusi?
- Denak hilko zituen. - Berdin dio zein tribukoak ziren,
erasoak argi uzten du, kapitaina,
bertakoengan jarri behar duzula arreta, AESekin gatazka sortu beharrean.
Gizon hauek aurrean jarriko banizkizu, ezagutuko zenituzke?
Jakingo zenuke nortzuk izan diren?
Beharbada.
Beharbada?
Bai.
Egunsentian.
Orain.
Orain!
- Egunsentian aterako gara. - Orain!
Lasai.
Nire Abish han dago!
Paiuteak zuriekin daude orain?
Abereen eta emakumeen truke.
Eta lapurtu dizkiguten lurretan lo egiteko eskubidearen truke.
Zuri asko hil ditugu.
Zaldiak oparitu zizkizueten gizonak zuen atzean ezkutatzeko.
Indartsuagoak izateko.
Egin genuen ahal genuena…
Begiak itxi, Oaklyn.
Zuriek ez dute alde egingo!
Oaklyn. Begiak itxi. Beste gauza batean pentsatu.
Gehiegi dira!
Bizirauteko, guk…
Mesedez, ikusi nahi dut nire familia, nire haurrak.
Lagunduko didazu, mesedez?
Mesedez.
- Ez! - Ez!
Ez! Ez, mesedez! Ez!
Abish! Gelditu! Min egiten didate!
Egun batean hilko zara.
Ni bezala.
Baina mina handiagoarekin.
Zure bihotza, basatia.
Nirea bizitza ona izan delako.
Orain datorrena ikusiko dut.
Labanak garuna ukitu dizu.
"Eta ez da gehiago haiengana mendekua etorriko, dio nire Jainkoak,
eta haien laidoak ez dira lekukotasun gisa aurkeztuko.
Amen".
- Batailoi bat behar dugu. - Batailoia?
Horretarako legea behar da, Pratt jauna. Eta ez dugu halakorik hemen.
Orduan, nik sortuko dut bat.
Nola konbentzituko duzu jendea bat egiteko?
Zeneukan guztia kendu dizute.
Jainkoaren aintzagatik, zintzoak izateko erregutuko diet.
Gazte, Jesu Kristok berak ere ezin izan bazuen gizon talde bat bildu
bere ama birjina aurkitzeko,
ez pentsa zuk lortuko duzula.
Bridger jaunak ez du besteen ontasunean sinesten, anaia.
Ez daki nolakoa den gure fedearen kide izatea.
Gutako bat zara.
Zure emaztea bilatzeko prest egongo dira batzuk.
Jainkoa zuekin.
Zorte on biei.
Zuekin zeuden emakume eta mutikoa.
Rowell?
Besteen patu bera.
Izoztuta nago.
Badakit. Gu ere bai. Honek lagundu du.
- Handiagoa egin dezakegu? - Ez, ezin du inork ikusi.
- Ez dut nabaritzen. - Nabarituko duzu.
Ni… Sara naiz.
Eta hau nire seme Devin da.
Nola duzu izena?
Bi…
Bi… Bi zeru.
Bi Ilargi.
Izen ederra da.
Ei.
Eskerrik asko.
Aska nazazu!
Ez!
Egon geldi!
Entzun!
Ulergarria den bezala, gizon mormoiak ez ditu xehetasunak ondo gogoratzen,
baina erasoa gertatu zen tokira eramango gaitu…
Ea, gure kontura joango gara.
Ez da zaila izango gorpu asko dauden lekua aurkitzea, ene bada.
NAUVOO LEGIOA MORMOIEN MILIZIA
Jaunak, hau anaia Jacob Pratt da.
Bera eta gure komunitateko beste kide batzuk
etsaien eraso bortitza jasan dute.
Anaia Pratt ziur dago bere emaztea bizirik dagoela.
Esan diot ahal dugun guztia egingo dugula berreskuratzeko.
James Wolsey.
Ni eta Nauvoo Legioko kideak zure zerbitzura gaude, anaia Pratt.
Eskerrik asko.
Bizirauleak bilatu genituen.
Ilun zegoen. Denbora gehiago geratzen baginen, ikusi ahal gintuzten.
Konpontzeko arazo asko.
Pratt, bere emaztea, eta agian beste batzuk.
Bere istorioa kontatu die soldaduei Bridgerren.
Washingtonera heltzen bada, mila tropa bidaliko dituzte.
Arazo gehiagorik ez.
Gaur exekutatuko dut.
Soilik zerbait susmatzen badu.
Ordura arte, gutako bat da.
Batera gaude Jainkoarekin gerra honetan.
Ulertzen duzu?
Bai, jauna.
Goizean, gobernadorearengana noa.
Dena konpondu dugula esatera.
Beste inork ihes egin zuen?
Ez.
Abish!
Geldi.
Espero dut ni izatea sua ikusi duen bakarra.
Lagundu gintuen joan zinenean.
- Eman zure arma. - Ez.
Nork nahiago duzu izatea?
Eman.
Zoaz.
Zure herriarekin itzuli.
Ez zaitu ulertzen. Ez du hitz egiten.
Mihia moztu diote.
Belarriak ditu.
- Ei! Mesedez! - Zertan ari zara?
Kaskabiloa lepotik kentzen.
- Ez ukitu! - Geldi!
Ez jarri berriro gailua.
- Ez jarri berriro! - Ados!
- Ondo zaude? - Bai.
- Berriro jarriko dugu. - Ez dut nahi.
- Devin, jarri… - Ez naiz elbarria.
Abish hemen zegoen.
Nola dakizu?
Alivan.
Oaklyn.
Abish.
Uste handia soka bat ikusita.
Anaia Wolsey! Bat bizirik dago!
Hau zen erasotzaileetako bat?
Ez dakit.
Ura.
Nork eraso zintuen?
Emakume bat eraman zuten?
Otsoaren Klanak emakumeak eraman zituen.
Nortzuk ziren?
Lagundu.
Nik ere lagunduko zaitut.
- Nor eraman zuten? - Lagunduko zaitut.
Lagundu…
- Nor eraman zuten? - Mesedez.
- Xoxoneek eraman zituzten… - Mesedez…
Informazioa zuen!
- Berak bazekien… - Aski da, anaia.
Aski da!
Sufritzen zegoen eta nahikoa entzun dugu.
Begira ezazu. Basati horrek zure familia akabatu du.
Eta zure emaztea Otsoaren Klanari eman dio.
Ulertzen nauzu?
Otsoaren Klana?
Arnegatutako xoxoneak.
Hobe da haiekin ez sartzea.
Abish badaukate, aurkituko ditut.
Aurkituko ditugu.
Zer egin nahi duzu?
Errurik leporatuko digun inor ez dagoela ziurtatzea.
Eta bere emaztea bizirik badago, kezkagarria da.
Jan.
Ongi. Hartu dut.
Ia zaldi guztiek ferrak dituzte.
Ez dut ezagutzen ferrak jartzen dituen triburik.
Noiz hasi ziren indiarrak ez direnak adatsak mozten?
Lehen aldi bat dago denetarako.
Mormoiak?
Zergatik hil dituzte beste mormoiak?
Ziur nago edozer egin dezaketela haien Sion hori babesteko.
Ez gara detektibeak, Edmund.
Eta ez gaituzte hainbeste ordaintzen.
Biolentzia honen arduraduna aurkitu behar dugu.
Badakit nor izan den.
Badakizula uste arren, ez dugu frogarik haien kontra.
Hau basatiek egin dute.
Kapitaina.
Uste duzu hau basatiek egin dutela? Indiarrak izan direla?
Bai.
Eta zer nolako indiarrek daramate hau?
Zer da toki hau?
Eman diru apur bat.
Zergatik?
Zaldiak erosteko.
Zenbat?
Zenbat daukazu?
Zenbat balio dute zaldiek?
Zenbat daukazu?
Ehun ditut.
Guztia?
Eman.
Baina…
Geratu hemen.
Nor da arduraduna?
Jaka polita.
Indiarren batek eraso zaitu?
Zaldiak erosi nahi ditut.
Zaldiak erosi nahi ditu.
Ibiltzeko edo zamarako?
Heziak hobeto.
Zaila da zaldi heziak topatzea hemen.
Garestiak dira.
Zenbat?
Ez nion dirua eman behar.
- Zaldiak erosteko da. - Ez naiz fio.
Hemen geratu.
- Itxaron, esan bezala. - Hemen geratu.
Ehun hiruren truke.
Hori onartu dezakegu.
Nor da hori?
Ondo doa dena, Reed jauna?
Prezio zuzena adosten dugula ziurtatu nahi nuen, nire dirua delako.
- Ez duzu entzuten. - Ez naiz zutaz fio.
Norentzat dira zaldiak?
Talde bat daramat Bridgerrera.
Seguru?
- Zu taldeko bat zara? - Bai.
- Nor gehiago doa zuekin? Jakin badezaket… - Garrantzizko inor.
Kasualitatez ez zoazte mutiko batekin, ezta?
Hemendik pasa dira gizon batzuk
esanez emakume bat bere semearekin ihesi doala ekialdetik.
Ordainsari handi bat eskaintzen omen da
honen antza duen emakume batengatik.
Nik ez dakit ezer.
Ea, begira horri.
Galdutako mutiko batek jarraitu zaituzte?
- Aizu! Miah! - Bai?
Han goian dagoena mutiko bat dirudizu?
Bai, mutiko bat dirudi.
Ez baduzue negoziorik egin nahi, bagoaz.
Ez. Orain negoziatu nahi dugu.
Zein da zure plana, lagun?
Ordainsaria kobratzera zoaz?
Nire ustez, hau bezain gauza baliotsua garraiatzen laguntzeak
ehun dolar baino gehiago balio du.
Tiro egin dizute.
- Ei! - Etorri hona.
- Ez da egia! - Altxatu!
Zutitu!
- Ez da… - Zertaz ari zen?
- Zein ordainsari? - Ez nuen aukerarik!
- Defendatu behar nuen! - Nor zara?
Neure burua defendatu nuen. Zuk orain egin duzun bezala.
- Dirua nahi baduzu… - Zein da ordainsaria?
- Nora eramango nauzu? - Bridgerrera.
Ez gaituzu Bridgerrera eramango! Kontrako norabidean dago!
- Utzi nire ama bakean! - Atzera, Devin!
Hartu berokia. Beroki hori hartu.
- Berokia hartu. - Ez goaz Bridgerrera.
Devin bere aitarekin eramango dut.
Gero, eraman nazakezu dirua kobratzera.
Berdin zait.
Begira. Entzun. Hemen 1500 dolar ditut.
Zuretzat Crooks Springsera eramaten bagaituzu.
Uste baduzu onena itzultzea dela, oker zaude. Hilko da.
Bere aukera bakarra bere aitarekin dago. Mesedez.
Nire semea babestu nahi dut.
Berriro gezurra badiozu, hilko zaitut.
- Ulertzen duzu? - Bai.
- Benetan? Ongi. - Bai.
Nola jakin dezaket ez duzula ihes egingo?
Ezin duzu.
Eskerrik asko, Reed jauna.
Bi Ilargi etor daiteke?
Berdin zaio. Hartu zaldi bat.
Odoletan zaude.
Zaldira igo.
UTE KANPAMENTUA
Eraso bat egon da!
Nagusi, eraso bat egon da.
Hildako asko daude.
Ez gara gu izan.
Bilatzen ari gara…
Luma Gorri.
Ikusi duzu?
Luma Gorriren kanpamentua Cedar Fallsetik gertu dago.
Luma Gorri Cedar Fallsetik dagoela dio, eta ez dakitela erasoarena.
Ei!
Pratt!
Nondik atera duzu? Ei!
Nondik atera duzu hori? Ei! Nondik atera duzu?
Nire emaztearena da! Non dago?
Lagundu.
- Abish! - Ei, kendu gainetik!
Abish!
- Aizu! Atzera. - Abish!
Aski da!
Ez dugu gerrarik nahi zuekin.
Bere emaztea eraman dute.
- Hori berea zen. - Mendikatea zeharkatu. Ez dago hemen.
Ez dago hemen, anaia Pratt. Zaldira igo.
Hau berea zen.
- Hau berea zen. - Herriari begiratu.
Harrapariak dira.
Zutitu ezazue.
Ez dago hemen.
Joan orain!
Heriotza baino ez dakarzue.
Zoazte hil nahi ez baduzue.
Joan orain!
Hilko zaituztegu!
Zoazte orain!
Zer dio?
Zaldian igotzeko, anaia Pratt.
Eskerrik asko abegikortasunagatik.
Reed jauna.
Reed jauna, ondo zaude?
Jauna?
Reed jauna.
Zaldian geratu.
Hil egingo da?
Ez dakit. Bala barruan dago.
Odol asko dago.
Daukagun guztia da.
Hemen geratu.
Ama!
Ongi da.
Mendebaldera goaz.
Nire semea da.
Isaac…
Barkatu. Ez dut ulertzen.
Ongi da. Kontuz.
Ongi etorri bizidunen mundura, Kinii Da-Dawon.
Nasuwegai'ndek bizitza asko eman dizkizu.
Gehiegi.
Orein Lotik bere medizinarik onena erabili du.
Badirudi hobeto zaudela
ikusi zintudan azken alditik.
Zenbat daramagu hemen?
Bi egun.
Orduan…
- hiltzen nengoela, hartu zenuen… - Ez.
Hartu nuen hilda zeundela uste nuenean.
Pertsona hauek…
maite zaituzte.
Oso atseginak izan dira gurekin.
Hau zure etxea izan zen, ezta?
Bai.
Seme, pozten nau
zu sendatuta ikusteak.
Heldu zinenean,
beste aldera pasa zinen beldur nintzen.
Hori sentitu nuen nik.
Emazte eta seme bat dituzu orain.
Ez dira nireak.
Ez zaitu bakarrik utzi.
Mutikoak zu gogorarazten nau.
Zure begietan mina ikusten da.
Min hori…
guk ere sentitzen dugu.
Arnas egin behar duzu.
Eta gogoratu, minak ez zaitu hilko.
Ez dut bakerik.
Nortzuk dira?
Zaldizkoak. Ez dakit.
Zurekin eraman.
- Ez dakit zertarako… - Berarekin joan.
Kolono zuriak eraso dituzte.
Hildako asko daude.
Ez dut uste zuek izan zaretela,
baina beste batzuk salatu zaituzte.
Zuriak ziren.
Mormoiak.
Ziur aski.
Nola dakizu hori?
Han nengoelako.
Eta ez zenituen gelditu?
Ez zen nire betebeharra.
- Emakumeak eta umeak hil zituzten… - Ohikoa da hori hemen.
Xoxone borrokalari Luma Gorri tribu honen parte da?
Ez.
Nire semea ez da gurekin bizi.
Bere gerrak borrokatzen ditu.
Ez Xoxone herriarenak.
Badakizu non dagoen zure semea?
Gauza bat esango dizuet.
Ekialdera mugitu behar zarete, EEBBko gobernuak emandako lurretara.
Nasuwegai'ndek emandako lurretan biziko gara.
Gizon bortitzei ez zaie axola zuen Jainkoek emandakoa.
Informaziorik lortzen baduzue, Dellinger kapitainari abisatu.
Lotsagarria zara zure jendearentzat.
Hiltzen ikusiko zaituztet besteekin batera.
Hemen geratu.
Mendebaldera joatea akats bat da.
Aukera bakarra da.
Azpitituluak: Ane Montoya Ruiz