Wag!
Pakiusap, wag!
Iinisin mo ako hanggang mabaliw ako, 'no?
Pinapaalala ko sa Diyos, narito pa tayo.
Brother Pratt.
Alam Niya.
Bakit di Niya ibinabalik si Abish?
Hahanapin natin ang asawa mo,
pero simulan mo na rin hanapin sa loob mo
ang pagtanggap sa mga posibilidad.
Buhay ang aking Abish.
Nakita ko siya.
Nasa bisig ko siya kagabi.
Tiningnan ko sa mata.
Brother Wolsey! May naghahanap sa 'yo.
Magandang araw.
Nakita namin kayo kaya dumaan kami.
May hinahanap kami. Baka may alam kayong makakatulong.
May isang babae at anak nito ang umalis sa Bridger isang linggo ang nakakaraan.
Nakita namin sila sa hilaga nito.
Gaano na kalayo?
Mga ilang milya na rin. Sa may Taylor's Draw.
HINAHANAP DAHIL PUMATAY AT NAGNAKAW
PABUYA $1,500
Takbo!
Di namin siya nakita, kaibigan.
Sayang naman.
Di naman nakakapagtaka.
Oo.
Naaalala kita.
Nakita kita no'n na naghahanda papunta sa Bridger.
Wow.
Mukhang marami kang pinagdaanan.
Nakaligtas sa mga Indian.
Mukhang muntik ka na.
Ang hinahanap naming babae,
sumama siya sa inyo sa Bridger
matapos mapatay ang gabay niya.
Namatay rin siya.
Kailan?
Isang linggo na.
Isang linggo?
Puwes, nabuhay siyang muli.
Nakita namin sila mga tatlong araw ang nakakaraan.
Buhay na buhay. Siya, ang bata, at isa pang babae.
Isa pang babae?
'Yong asawa ko?
Di ko masabi. Di ko alam ang itsura ng asawa mo.
Kung gano'n…
Di siya nakita kasama ng mga bangkay
at ang babaeng hinahanap mo, nakaligtas siya sa pag-atake.
Baka magkasama sila.
Iniisip ko kung puwedeng isama sa 'yo sina Brother Cook at Pratt.
Di sila hahati sa pabuya.
Baka may alam ang babaeng 'yan sa asawa niya.
Sinabi ba kung saan sila pupunta ng anak niya?
Oo.
Dalawandaang dolyar.
Para sumama sila sa 'yo.
Dalawandaan.
Puwes, mas marami na tayo.
Pasaan tayo?
Crooks Springs.
Mahirap na biyahe 'yon. Sigurado ka?
Lahat gagawin para sa pag-ibig.
Pag nahanap mo ang babae't bata,
patayin mo sila.
Baka di nakita.
Di mahalaga ang nakita nila.
Delikado na.
Tapusin na natin 'to.
Malinaw?
Oo.
Mahal kita.
Sige na.
G. Reed.
Maaari mo bang…
Palakihin natin ang apoy.
Nagyeyelo na ang mga bata.
-Isugal… -Makikita ang usok.
Isugal na natin at dapat ngayon na gawin.
Nagyeyelo na kami.
G. Reed.
Pakiusap, G. Reed.
Tumayo ka, bata. Halika.
Kuha tayo ng mga bato.
Mas makinis dapat.
Maliit lang.
Mas maliit pa.
Puwedeng magtanong?
-Ano 'yan? -Ano?
'Yang nasa kamay mo.
Ganyan ba karami ang napatay mo?
Hindi.
Saan ka natutong lumaban?
Sa mga Shoshone.
Takot ka bang mamatay?
Hindi.
Basta sa tamang paraan.
Paiinitin natin 'to.
Tatabunan, tapos, higaan.
Mapapainit kayo niyan.
Tapos, di ka na magrereklamo.
Akin 'to. Kumuha kayo.
Kumuha ka para sa nanay mo at sa babae.
Ngayon na.
-Dali. -Opo, sir.
Sasama ako.
Kukuha tayo ng bato.
Makinis dapat.
Wag malaki.
Ano 'yan?
Gamot.
Para saan?
Di alam ng tatay niya na darating ka.
Siguradong nasa Crooks Springs siya?
Oo.
Ang totoo, matagumpay siya.
May minahan siya ng ginto roon.
Minahan ng ginto?
Oo.
Na hindi ka pinapapunta.
Napakabata namin noong umalis siya. Sanggol pa si Devin.
Pag nakita niya…
Pag nakita niya mismo si Devin,
matutuwa siya.
Pag-asa ng ina.
Pag-asa na lang ang mayroon ako.
Kung may anak ka rin, maiintindihan mo ako.
Tingnan mo 'yong maliit na apoy.
Oo.
Akin na ang locket ko.
Akin na sabi!
Akin na ang locket!
Hindi iyon sa 'yo!
Akin na!
Gaano katagal nang paika-ika?
Di ko alam. Mabato kasi tapos, medyo natalisod.
May bato sa kuko niya.
Di ka muna dito sasakay.
Pasubok natin sa bata, baka kaya ang bigat.
Devin, halika na.
Ngayon na!
Magpapalit muna tayo ng kabayo.
Bakit?
-Kasi kailangan. -Pero bakit?
Devin?
-Ano 'yan? -Wala po.
-Nasaktan ka ba? -Wala 'to.
-Ano 'yan? -Diyan lang kayo.
Two Moons, diyan lang kayo.
Ako na.
Nawawala ka?
Hi.
Ano'ng pangalan mo?
Nasaktan ka?
Tutulungan ka namin.
Ayos lang.
Ligtas ka na.
Papa!
Nandito si Papa. Hanapin natin.
Ayos ba?
Di iyan ang dapat puntahan.
Ano 'ka mo?
Anuman ang mahanap, di magiging mabuti iyon.
E, paano siya?
Paano siya?
Sabi niya, naroon ang pamilya…
Kung naroon ang pamilya niya, sumisigaw na dapat.
Isaac, tingnan na lang natin.
Iwan mo na siya.
Hindi.
Sino 'yan?
May pangalan siya?
Mama, sino siya?
Bagong kaibigan.
Sasama sa atin?
Hahanapin natin ang pamilya niya.
Si Two Moons ito.
Sasakay siya kasama ko.
-Sasama siya? -Hindi. Hoy.
Hindi 'to maganda.
Ipaintindi mo nga. Kung mag-isa ka, iiwan mo ba siya?
Oo.
Kaya pala may gamot ka.
Hoo.
Nakita namin siya.
Nakita namin siyang mag-isa.
Diyan ka lang.
Ma'am.
Ma'am. Anak mo ba siya?
Sir? Anak n'yo siya?
Akala namin nawala siya at…
Nahanap namin siya.
Sara, sumakay ka na.
-Mag-isa siya. -Paano kami papasalamat?
-Siniguro lang na ligtas siya. -Dito na kayo.
Madame, wala kaming ano man. May sopas kami.
-Kain. -Di na.
-Di kailangan. Aalis na kami. -Sopas lang…
G. Reed!
Diyan lang kayo.
Hoy.
Wag kang gagalaw, damulag.
Mama!
Ihagis mo ang riple.
Baba na.
O babarilin ang bata.
Tama na. Ibaba mo na.
-Barilin mo ang bata. -Wag!
Ibaba mo ang riple. Dahan-dahan.
Dahan-dahan.
Ihagis mo ang baril mo.
Dahan-dahan.
Ngayon na.
Ayos. Bumaba ka at dumapa ka.
Dahan-dahan.
Ayos.
Dahan-dahan.
Dapa.
Sa lupa.
-Sa lupa. -Patawad.
Ayos. Dahan-dahan.
Sige pa. Halikan mo ang lupa.
Ayos.
Kumusta?
Hoy!
Devin!
Mama!
Kalahati na lang para sa maliliit?
Pareho lang 'yan.
Parang ang liit ng isang 'yon.
Jim.
Timbangin mo muna, Winky, bago magkasundo.
G. Wild Bill Hickman.
Di ko akalaing makikita kita agad.
At marami ka 'atang kasama.
Bridger.
At kasama mo ang mga bigatin.
Sinabi sa akin ni Brother Hickman ang pag-uusap n'yo.
Naisip kong makakatulong kung ako mismo ang pupunta.
Sana di ka masyadong naabala, Gobernador.
Sayang ang biyahe.
Nasa daraanan naman kita.
Kung naghihintay kang may maglagay ng tuntungan,
pasensiya, di namin 'yon ginagawa.
Kahit para sa mga babae.
Tinitingnan ko lang ang paligid.
Napakaganda.
Karamihan patag.
At mataas ang halaga.
Sigurado 'yan.
Ito na 'yon.
Limitado lang ang silid dito, kaya dapat magamit nang husto.
Sinasabi ko nga kay Cottrell…
dahil iisa kami ng pader, dapat pala
inilagay ang opisina ko sa bahay-aliwan.
Hindi 'yon puwede sa Salt Lake City.
Kita ko naman kung bakit.
Ilan na nga ulit ang asawa mo? Dalawampu't dalawa?
Dalawampu, pero laging iniiba ng mga mamamahayag.
Para mas magalit sa amin ang mga tao.
Alam mo, karamihan sa mga asawa ko, matatanda na,
kaya mga nanay ang turing ko sa kanila.
Kakaiba pala ang mga hilig ko.
Kahit 'ata pinakamagagaling dito, di papasa sa 'yo.
May nakapagsabi sa akin na hindi naging maayos
ang usapan n'yo ni Brother Hickman.
Hindi ako natuwa sa tono ng tao mong si Bill.
Para bang handa ang mga tao mong kunin kahit hindi inaalok.
Pasensiya na kung gano'n ang nadama mo, G. Bridger.
Sinisiguro kong di ko 'yon intensiyon.
Ano nga ba, Gobernador?
Gusto ko ang kuta mo.
Sigurado ako.
At pag nakuha 'to ng Hukbo, katapusan n'yo nang mga Mormon.
Bakit ka naparito, G. Bridger?
Uhaw.
Tumatakas ko no'n sa dalawang oso at isang grupo ng Blackfoot
nang halos isang linggo.
Naubusan ng tubig sa ikalawang araw.
Nang maubos na lahat, halos di na ako makaihi.
No'n ko narating ang lugar na ito.
Tuloy-tuloy ang pag-agos ng ilog.
Noong makainom na ako, nadama ko na dito na ako titira.
Uhaw din ang nagdala sa akin dito, G. Bridger,
na 50 dolyar lang ang nasa bulsa.
Uhaw na mas mapalapit sa Diyos.
At ngayon nakaupo tayo rito.
Sa isang maalikabok na silid, tatlong silid mula bahay-aliwan.
Hindi na uhaw, pero patuloy na nag-iisip,
ano ang pinakamagandang paraan para patuloy na makainom sa ilog doon?
Sa susunod na tatlong araw, may aasikasuhin akong pang-simbahan.
Ipagpatuloy natin itong usapan pagkatapos noon.
Dito lang ako.
Sa hirap o ginhawa.
Bago 'yon, bakit di mo pag-isipan
ang patas na halaga para sa bentahan?
Numerong patas sa ating dalawa.
Oo.
Gustong-gusto ko ang lugar na ito.
At masyado na rin akong matanda
para maghanap ng ibang lugar.
Kaya naiisip ko na ang presyong gusto ko,
masyadong mataas at makakasakit sa 'yo, Gobernador.
Di ako takot sa sakit, G. Bridger.
Ikaw ang bahala.
Magandang araw.
Mag-iingat ka.
Uso ang karahasan ngayon, Gobernador.
Binabantayan ako ng Diyos, G. Bridger. Magiging maayos kami.
Sammy?
Uminom na tayo habang kaya pa natin.
Bakit ka…
Nasa 'yo na lahat. Pakawalan mo kami.
Hindi pa lahat.
Kumusta, damulag?
Lubayan mo siya.
Palayain na kami!
Mas di napapansin, mas may panahon tayong makatakas.
Ano'ng gagawin nila sa atin?
Kakausapin mo ako, Kapitan?
Ano ang alam mo sa pag-atake sa Meadows?
Ang alam ko sa pag-atake sa Meadows,
pinatay ang ilan naming kasamahan.
Hindi ng mga Indian.
Iba ang sabi ng isang nakaligtas.
Sabi niya… Wolf Clan daw ang gumawa.
Si Jacob Pratt ba iyon?
Oo.
May mga tanong ako sa kaniya tungkol sa mga nangyari no'n.
Pasensiya na, pero umalis siya
para hanapin ang asawang si Sister Abish.
Balita namin, may mga kasangkot sa puti sa atake.
At puti na puti kayo.
Kaya sana makaalala na si G. Pratt para masabi niya ang mga detalye.
Papunta siya sa ibang direksiyon,
pero kung gusto mong subukan,
papunta sila sa Cedar Falls.
Ang sabi, doon nagtatago ang Wolf Clan.
At dahil si Red Feather ang pumatay sa lahat,
doon magandang magsimula.
At kung gusto mo talagang protektahan ang mga kauri mo,
pupunta ka roon para kumilos.
Pero nandito ka para makipag-away sa amin ng hukbo ko.
Hindi kayo mga militar, G. Wolsey.
Mga Mormon kayong nananakot.
Pag nakahanap ako ng patunay na sangkot kayo rito,
susubukin ng gobyerno ng Estados Unidos ang galing ng hukbo mo.
Magandang araw.
Halikayo.
Baka totoo 'yong tungkol kay Red Feather.
Magpadala ka ng mga tao sa Cedar Falls.
Tingnan kung mahahanap si G. Red Feather.
Ano'ng pangalan mo?
Nagkita na ba tayo dati?
Hoy, damulag.
Ano'ng pangalan niya?
Ano'ng pangalan ng nanay mo?
Pakawalan mo kami.
Pera, pagkain, ano ba?
Ano'ng pangalan ng nanay mo?
Sara.
Ibibigay namin ang gusto mo.
Ano ba'ng gusto mo?
Gagawin mo 'yon para sa 'min, Sara?
Ang gusto namin?
Oo.
-Mama. -Ano'ng gusto mo?
Sabihin mo.
Mama!
Tingin ko, hindi.
-Ma! -Bitiwan mo siya!
Mama! Hindi!
-Hindi! -Bitiwan n'yo!
-Wag n'yo siyang sasaktan! -Ma!
Hindi!
Bitiwan n'yo siya!
Tirahin mo!
Wag!
Pakiusap!
Wag!
Sa burol? Sa ikalawang burol?
si Red Feather.
Pababain muna ang araw.
Nagising na siya?
Hindi pa.
-Abish! -Ano'ng nangyayari?
Hosanna sa mga araw na paparating
Ang ikalawang pagdating Ng ating Tagapagligtas
Kapag ang namukadkad na mundo'y
Mabibigyan ang mga Santo ng banal…
Ano ba 'yang kaibigan mong Mormon?
Nasaktan siya.
Wala sa ayos.
Ako rin mawawala sa ayos.
Diyos ko naman, kanina pa 'yan kinakanta
nang walang tigil.
At sumamba…
Tama na 'yan, lintik!
Pinapaalam ko lang kay Abish na papunta na ako.
Nakakatuwa naman 'yon, pero parang awa mo na,
maawa ka naman sa aming lahat.
Hindi sila mahilig sa kanta. Nagustuhan ko, G. Pratt.
Kung nasa Wolf Clan siya, wala na talaga siyang maririnig.
Di niya 'yan kailangang marinig.
Sinasabi ko lang.
Balita ko, nanggagahasa at nagpapahirap si Red Feather ng mga puti.
Paulit-ulit, gaya ng lintik niyang kanta.
Ngayong nanahimik ka na,
maririnig mo na ang pagsigaw ng asawa mo.
Mama.
Ang sakit ng ulo ko.
Isipin mo paano mo makakalagan ang sarili mo.
Di ko alam kung kaya ko.
Ano'ng gusto mong ginagawa
bago ka napunta rito?
Gusto mo mangisda?
-Di ko pa nagawa. -Talaga?
Bakit?
Wala namang malapit na palaisdaan.
Pangako, makakaalis tayo rito.
At tuturuan kitang mangisda, pero mangako ka sa akin.
Na magiging matatag ka.
Gaya ng nanay mo.
Mama!
-Lubayan n'yo siya! -Hoy!
Iba ang isipin mo.
Oliver Twist.
Mama! Bitiwan n'yo siya!
"Sa ikasiyam ni Oliver Twist, maputla at payat na bata ito,
tila napakaliit."
"Sa ikasiyam ni Oliver Twist, maputla at payat na bata ito,
tila napakaliit."
"Sa ikasiyam ni Oliver Twist, maputla at payat na bata ito,
tila napakaliit."
Lintik kang puta ka!
-Gusto kong sabihin… -Wag.
Salamat, G. Reed, pero ayoko ng awa.
Magiging mahina ako, gaya ng inisip noong mga lalaki.
Nakita natin ang nangyari sa kanila.
Kasalanan ko. Di ko dapat tinulungan ang bata. Mali ako.
Alam mo lahat ng ginagawa ko… at mga ginawa ko,
para protektahan ang anak ko. Nakalimutan ko.
Nalimutan ko ang tanging mahalaga.
Nakapinta ang mukha mo para sa digmaan.
Magpakailanman.
Tumingin ka sa paligid.
Walang digmaan dito.
Pinili mong maging bulag.
At mamamatay kang bulag.
Ano'ng gusto mong gawin dito, Red Feather?
Panandaliang matutuluyan.
Kasi tinutugis ka.
Tutugisin din kami ng mga kaaway mo.
Ang mga kaaway ko, kaaway n'yo rin.
Lahat ng nakikita mo, kaaway mo,
at masyado 'yong marami para sa amin.
Di ako magdadala ng digmaan sa anak ko.
Kapitan. Nagbalik na si Turner. Nasa pagamutan.
Mag-isa?
Patay raw lahat ng kasama niya.
Alam mo ang nangyari?
Wolf Clan. Malamang si Red Feather.
-Lintik. -Alisin n'yo!
Ano'ng nangyari?
Wolf Clan. Nakita na pala kami bago pa namin nalaman.
Nakita ko ang ilan.
Sino?
Si Red Feather. Kasama nila.
Saan sila papunta?
Timog-kanluran. Sa mababang mga burol.
Mahusay ka. Alagaan mo siya, Dok.
Naroon ang kampo ni Winter Bird.
Magdala ka ng mga tao sa kampo ng Shoshone.
Tingnan kung naroon si Red Feather. At magtago ka. Wag ka papakita.
Opo, sir.
Habang nagtatagal ako't iiniintindi ang lugar na 'to,
tila nawawala na ako rito.
Nadarama kong palayo ako nang palayo sa mga naiintindihan ko.
Natatalo ng poot at takot ang kapayapaan at kawalang-malay.
Ang kapayapaan ngayon… ang siyang di nangingibabaw.
Kakaunti sa lupaing ito ang may malasakit.
At pagkabanayad ay tumigas na…
at ngayon, baka magpakailanman, ay kakarampot na.
Napupuno ako ngayon
ng kirot dahil sa matinding kawalan ng pagmamahalan.
Kakaunti dito ang nakakaalam ng grasya.
Karahasan lang ang narito.
Hinihimas mo 'yan gaya ng paghimas ni Lucas sa ari niya.
Sa asawa niya 'yan.
Ganoon ba?
Pratt, puwede mo bang ipahawak?
Ilalarawan ko sa utak ko.
Hayaan mo siya, G. Pratt. Hindi pa 'yan nagmamahal.
Ano 'ka mo?
Hindi ka kamahal-mahal.
Tilly.
Ano naman ngayon?
-Tilly. Tama na. -Ano'ng gagawin mo?
Duwag.
Halika na.
Di ikaw ang magdedesisyon, Mormon.
Dapat kanina pa tayo umalis.
Lipas na nga, pero di mo ito lakad.
Di siya mahahanap kung di kikilos.
Tilly.
Halika na.
Mahahanap natin siya.
Mabuting tao ka.
Nagsalin ng Subtitle: R Seb