Iilan lang ang nakakaunawa kung gaano talaga kahirap
maging magaling sa paggawa ng pasta.
Mabigat 'yon sa katawan.
Nakatayo ka sa isang lugar,
paulit-ulit na gumagawa
ng libo-libong bagay gamit ang kamay mo.
Mabigat sa kasukasuan.
Mahirap.
Kaya pinili ko ito.
Pakonti nang pakonti 'yong mga tao na handang maglaan ng oras
para sa totoong mastery.
Gusto kong gumawa ng bagay na mahirap.
Nahanap ko 'yon.
At…
hindi na ako lumingon pa.
Isa sa greatest food cities sa planeta ang Los Angeles.
Pero sinasabi ko sa inyo, hindi sila kumakain ng pasta o ng gluten.
Talagang ayaw nila.
Kaya hindi mo aakalain na sa lugar kung saan inaayawan nila ang gluten,
naroon ang isa sa pinakamagagaling na pasta maker sa mundo.
Ang kailangan mong maintindihan kay Evan Funke,
pinili niya ang pinakamahirap na landas.
Pinili niyang gumawa ng pasta gamit ang kamay.
Walang machine.
Kailangang i-roll ang bawat sheet,
at dapat perfect 'yon.
Pag pumunta ka sa Funke, 'yong restaurant niya sa Beverly Hills,
para siyang gladiator sa gitna mismo ng restaurant,
na nagro-roll ng mga sheet.
Nagkakaroon ka ng matinding respeto sa ginagawa niya.
Gumagawa siya ng pasta sa sandaling 'yon
na baka siya ring kakainin mo mamaya.
Pambihira 'yong gano'n.
Lasagna,
tagliatelle Bolognese,
tortellini in brodo.
Sobrang lalim ng pagkahumaling niya.
Saka passionate siyang i-share ang credit sa mga nagturo sa kanya ng mga dish.
Naiintindihan niya na minanang tradisyon ang handmade pasta
at isa siya sa mga pinakabagong tagapag-alaga
na nagpapatuloy nito.
Ang gandang makita no'n.
Ang gandang matikman.
Hindi na mano-manong gumawa ng dough ang mga kabataan.
Gumagamit na ng kneading machine ang mga tao
kaya iba na.
Oo. Iba ang handmade pasta.
Kapag nagsimula ka sa harina at itlog
tapos pinagsama-sama mo…
hindi na lang pasta 'yon.
Religion na ito.
Lahat ng shape na meron sa grocery store,
may pinagmulang hugis
na mano-manong ginagawa dati
mula sa harina at tubig, ng isang babae.
Kumakain ka ng kasaysayan.
Ngayon, marami sa mga handmade na hugis, nawawala na kasama ng mga totoong master.
Pakonti nang pakonti ang mga kabataang handa talagang i-master 'yon.
Gusto kong maging protektor.
Isang maliit na daluyan
sa libo-libong taon ng tradisyon.
Gusto kong ialay ang sarili ko bilang inaanak ng mga taong ito
kasi binigyan nila ako ng napakaespesyal na bagay.
Lumaki ako sa Los Angeles.
Nasa movie business ang tatay ko.
At palaging nandiyan ang nanay ko
para magbigay ng walang katapusang pagmamahal.
Sabi ng mga magulang ko, "Gawin mo ang gusto mo.
Kung saan ka nai-inspire."
Sabi nila, "Wala akong pakialam kung ano'ng gagawin mo,
basta kung anuman 'yon, dapat galingan mo."
Lagi kaming may music saka laging may art,
kaya sobrang creative ng household na 'yon.
Tumutugtog 'yong kapatid kong si Jens ng 13 instruments, self-study lahat.
Maganda ang singing voice ng kapatid kong babae.
Gusto ko ng gano'n pero hindi ako magaling sa kahit ano.
Disaster ang high school para sa akin.
Overweight ako, self-conscious, saka hindi ako komportable sa sarili ko.
Hindi ko alam ang gusto kong gawin.
Nagbenta ako ng vitamins sa GNC,
naging massage therapist ako,
nagtrabaho ako sa gym.
Marami akong sinubukan
para makahanap ng solusyon sa lahat.
Sobrang lost talaga ako noon.
Tingin ko naging popular ang trofie
kasi nire-represent nito ang perfect na shape.
Saka magaling mag-retain ng pesto ang ganitong shape
kaya maganda ang pagkakaluto.
Maganda ba 'yong dough o palalambutin mo ba?
Hindi, sakto na 'to.
-Sakto na? Okay. -Oo.
Kasi depende 'yon. Pwedeng gawing matigas o mas malambot.
Di ba?
Iro-roll mo sa kneading board
tapos pagbalik, pipisilin mo nang maayos, okay?
Iba-iba ang gawa ng mga tao.
Halimbawa, ito ang parte ng kamay na gamit ko.
Ikaw, Giusy, ginagamit mo 'to? Laging palad, ikaw din.
Sobrang personal ng mga hugis ng pasta.
Fingerprint mo 'yon.
Buong buhay ni Sofia, gumagawa na siya ng trofie.
At ilan sa pinakamagagandang pasta na nakita kong ginawa,
mga gawa niya.
Bago ko nakilala si Sofia,
hirap na hirap ako sa trofie.
Paano mo ise-shape na parang corkscrew tapos patulis 'yong parehong dulo?
Noong pinanood ko siyang gumawa ng trofie,
nalaman kong ginagamit niya ang buong spine ng kamay niya.
Mula sa pinakababa ng palad hanggang sa pinakataas,
tapos ang ikli ng distansiya.
Sobrang elegante
pero mukha ring may pagkamarahas…
na para kang nakahuli ng cyclone.
Kapag tiningnan mo lang ang itsura ko,
tingin ko walang masyadong magsasabing, "Makakagawa siguro siya ng pinong bagay."
Pero no'ng nakita ko siyang gumawa ng pasta,
nagbago ang shape ko.
Di na 'yon bumalik sa dati.
Binago ni Sofia ang idea ko sa kung paano ba dapat ang trofie.
Ngayon, extension na niya ito
sa bawat isang maliit na piraso.
Pagkatapos ng high school,
hindi talaga ako masaya sa pinapatunguhan ng buhay ko.
Magaling na cook 'yong girlfriend ko noon
tapos tinutulungan ko siya.
Sabi niya, "Halatang natural ka sa pagluluto.
Mag-culinary school ka kaya?" Sabi ko, "Uy."
"Magandang idea 'yan."
-Hands please! - Yes, Chef!
-Isang busa. -Busa.
-Isang Lemon. -Lemon.
-Isang tag. -Tag.
Heads up sa ribby mid-well.
Sa pangatlong buwan ko sa culinary school, natanggap ako kay Wolfgang Puck sa Spago.
Galing sa kitchen na 'yon ang ilan sa pinakamagagaling na cook sa California.
Pagpasok ko sa kitchen na 'yon,
ramdam na ramdam ang kinetic energy, ang passion, ang takot.
Nakatodo ang bilis ng kilos ng mga tao do'n araw-araw.
Takot na takot ako.
Di ako nagsalita, nakinig ako.
Nag-note ako nang marami.
Natuto ako.
Ibinigay ko ang isip, katawan at kaluluwa ko
sa pagtatrabaho kay Wolfgang.
Grabe 'yon.
Basta gawin mo.
Ibuhos mo lahat ng kaya mong gawin araw-araw.
Itodo mo.
Nagustuhan ko 'yon.
Umalis ako sa Spago bilang sous chef.
Nakipag-usap ako para maging chef de cuisine
sa isang hotel sa Beverly Hills.
Pinapatakbo 'yon ng isang chef na galing sa Bologna.
Nakakagawa ng pasta 'yong chef.
Pero ayaw niya akong turuan. Naasar ako.
Kaya sabi ko, "Okay, fuck you. Aaralin ko sa source."
Naghanap ako ng mga lugar sa Italy para aralin ang pasta.
Nakita ko ang La Vecchia Scuola Bolognese.
Si Alessandra Spisni ang namamahala no'n,
isa sa pinakamagagaling na sfoglini sa mundo.
Ang fresh pasta ay sistemang inimbento ng mga lola natin sa tuhod
para may maihain sila at mapasaya ang mga tao sa murang halaga.
Tinawagan ko si Alessandra sa telepono.
Sabi niya, "Sige, magkita tayo pagdating mo dito."
"Ayos."
Dumating ako sa Bologna. Di ko alam 'yong lengguwahe.
Nag-doorbell ako sa La Vecchia Scuola.
Binuksan ni Alessandra ang pinto tapos sabi niya, "Buongiorno!"
Ang lakas ng pag-welcome niya.
Sabi ko, "Ito na 'yon."
Simulan natin sa dough, okay?
Gawin n'yo 'yong fountain. Gumawa kayo ng butas na may mga itlog.
Pag nagtuturo si Alessandra, nag-uumapaw siya sa pagka-warm.
Pwedeng magkamali.
I-roll mo. Mag-enjoy ka. Sumayaw ka.
Ayos ba sila, Evan?
-Oo. -Ayos naman.
Kapag di nila ginawa nang tama, pagsasabihan natin.
Kasi dapat mabilis nilang matutunan,
kung hindi, magmu-multiply ang mga pagkakamali sa buhay.
Para sa dough ang kamay, hindi para sa metal.
Dapat ibigay n'yo ang puso n'yo.
Dapat ramdam n'yo ang dough.
Kaya kailangan ng puso.
Harina, itlog at hangin ito, pero kailangan mo ng puso.
Si Alessandra ang fountain ng lahat ng gusto kong malaman.
Nakita niyang interesado talaga ako sa mga proseso ng pagluluto,
tapos bigla niya akong binigyan ng mga gawain sa kusina.
Sabi ko, "Ay, shit."
Nakakatanggap ng instruction ang lahat,
pero nakakatanggap ako ng dagdag na atensiyon
na higit pa sa inasahan ko.
Kaya ibinuhos ko talaga ang lahat do'n.
Gusto kong craft ng handmade pasta
ang maging focal point ng lahat ng gagawin ko
mula sa oras na 'yon.
Pero sobrang awkward ko talaga sa pagro-roll ng sfoglia.
Napapaganito ako palagi, hawak ko, tapos nagugulungan ko ang daliri ko.
Wala akong mattarello,
pero gustong-gusto ko talaga no'n.
Kaya binigyan ako ni Alessandra ng address para makabili ng mattarello.
Pagpasok ko, amoy ng bagong putol na kahoy,
alikabok,
machinery,
saka langis.
Tapos lumabas si Maestro Occhi.
Sabi niya…
Pumili ako ng isa.
Tiningnan ko 'yong kahoy.
Sobrang ganda ng wood grain.
Alam ko agad na hindi 'yon basta stick.
Espesyal 'tong bagay na 'to.
Nakasanayan kong gumising,
gumawa ng pasta hangga't kaya ko.
Gawa lang ako nang gawa ng dough
hanggang sa makuha ko ang rhythm ng paggawa no'n.
Isang araw, sinimulan kong gawin 'yong sfoglia.
Hindi ako nag-alangan.
Unang beses na naging natural iyon sa pakiramdam ko.
Sa wakas, nakikipag-usap na siya sa akin sa paraang naiintindihan ko.
Nag-uusap nga talaga kami.
Namangha ako sa nangyayari.
Sabi ko, "Okay, mukhang eto na talaga."
Sariwa at manipis 'yon…
matibay at balanse…
at sa huli,
saktong-sakto.
'Yon ang defining moment na,
"Magiging ito ako."
Isa sa pundasyon ng Cucina Bolognese ang Ragu Bolognese,
at para sa akin,
'yon ang pinakatotoong expression ni Alessandra.
Gusto kong ma-capture 'yon…
kaya sinimulan kong buuin itong Bolognese
para maging kaparehong-kapareho ng ragu niya
na may malaking bass tone ng umami.
Hindi ko makuha.
Lasang tuyong damo ang beef na pinalaki sa California.
Kaya dinagdagan ko ng bone marrow para makuha ko 'yong pundasyon…
tapos inilalagay ko 'yong marrow sa taba ng baboy.
Inilalagay ko 'yong sofrito sa taba ng baboy.
Nilalagyan ko ng giniling na brisket,
tapos kapag lumalabas na ang katas no'n,
lalagyan ng wine,
ng kamatis…
ng brodo,
tapos dadahan-dahanin mong lakasan ang apoy.
Itinuro sa akin ni Alessandra na hindi pwedeng madaliin ang ragu.
"Ano ka ba?
Panoorin mo lang.
Dapat mahalin mo.
Paborito kong gawin 'yan."
Tapos ano, 17, 18 years later, parang medyo kuha ko na?
Eto.
Salamat.
Tanda mo 'yong unang beses?
Tanda ko lahat ng tungkol sa mga estudyante ko.
Alam mo namang ikaw lang ang nakapasok sa kusina ko.
Oo.
Sa loob ng 35 years, ikaw lang ang nakapasok sa kusina ko.
Tatlong buwan ako sa Italy,
anim na araw kada linggo.
'Yong dami ng oras, hangga't pwede ako sa school.
Naramdaman kong namumukadkad na ako bilang tao.
Isang araw, sabi ni Alessandra, "Gagawa tayo ng lasagna.
Tuturuan kita."
Musika ito sa pandinig ko!
Dapat may pangalan ang rolling pin.
Alessandra!
Ikaw lang ang nag-iisang tao na babae ang pangalan ng rolling pin.
Oo. Palagi.
Para lagi tayong magkasama.
'Yong pagkagawa niya, sobrang ganda talaga.
'Yong mixture ng besciamella at ng sugo,
itong praktisado pero hindi sinukat na balanse.
Kahit ilang beses na niyang nagawa 'yon,
alam niyang unang beses ko 'yon.
Maingat niyang ipinakita sa akin kung paano gawin.
Gusto niyang ibigay sa akin 'yon.
Bago ang Italy, hindi ko alam kung sino ako.
Nakahanap ako ng bagay kung saan pwede kong hubugin ang buhay ko.
Ito ako. Pasta maker ako.
Saktong-sakto.
Ang galing natin, ang galing ng ginawa natin.
Ayokong umalis.
Gusto kong bunutin ang ugat ko sa US at itanim 'yon mismo sa Bologna.
Kaso wala akong pera.
Pagbalik ko galing Bologna,
parang sobrang nakakabagot at ang lungkot ng Los Angeles,
tapos kailangan ko ng trabaho.
Nakilala ko si Josh sa Rustic Canyon.
Cool na restaurant 'yon sa Santa Monica.
Hindi sila lumalago.
Mapilit si Josh na neighborhood restaurant sila.
Saka kailangang may burger.
Hindi ko ginustong magluto ng burger.
Kaso kailangan.
Noong nagsimula na ako, puro blue cheese,
confit bacon,
Sysco patty na disaster.
Sa cast iron niluluto kaya lasang metal.
Kung magluluto ako ng burger, gagawin kong akin.
Kaya pinaglaruan ko.
Mas masarap na cheese,
mas masarap na meat,
mas magandang bun,
sibuyas na habambuhay nakasalang.
Onion fondue.
Naging halimaw 'yon.
Naging cult hit,
gatasan ng restaurant na 'yon.
Ayos. Success, ang galing, kumikita ng pera. Good.
Pero hindi 'yon ang ambisyon o pangarap ko.
Tangina, burger 'to.
Hindi nito natutupad ang kagustuhan kong gumawa ng pasta.
'Yon ang gusto ko.
Kailangan kong gumawa ng marka
gamit ang kamay ko, stick, harina, at tubig.
Di ko alam ang gagawin ko.
Wala no'ng restaurant na gusto ko.
Noong nakilala ko ang business partner ko, nakahanap ako ng paraan para makausad.
Gusto ko ng sanctuary na para lang sa handmade pasta.
Walang machine, labor lang.
Nakausap ko si Kosaku.
Si Ko ang teacher's aide ni Alessandra.
Isa na siguro si Kosaku sa pinakamagagaling na pasta maker.
Sobrang focused na indibidwal.
Para na ngang monk, e.
Noong sinabi ko sa kanya
na magtatayo ako ng restaurant na based sa handmade pasta,
sabi niya, "Pupunta ako diyan, tayo ang magiging pinakamagaling."
Sabi ko, "Pucha, sige. Gawin natin, dude."
Araw-araw kaming gumagawa ng pasta,
mula 6:00 nang umaga hanggang 10:00 p.m. sa gabi.
Nagfi-freestyle kami.
Mula corsetti,
hanggang busa,
tortelloni,
hanggang agnolotti, chitarra.
Puro lang pasta.
Ni ayaw kong mag-usap ang mga tao.
Gusto kong mag-focus lang sila sa pagkain no'n.
"Kainin mo 'yan!"
"Para mabigyan kita ng isa pa."
Bucato ang nag-iisa at pinakamagandang moment noon
ng buhay ko.
-Ready na kayong lahat sa misa? -Yes, Chef.
Ori at lamb, 7-2.
Heads up sa arrabia, Mark.
Okay.
Joe, ano'ng inihahanda mo ngayon?
Copy.
Isang araw, lumapit sa 'kin si Ko tapos sabi niya,
"Ayokong makatrabaho ang business partner mo.
Babalik na ako sa Tokyo.
Dapat mag-ingat ka."
Sabi ko, "Teka, ano?
Paano ko gagawin ito nang wala ka, dude?"
'Yong pasta pa rin ang iniisip ko noon,
'yong paggawa lang ng pasta.
Dalhin mo 'yong cipo. 5-2.
Tapos tiningnan ko na.
Tumatalbog 'yong mga paycheck.
Sabi ng mga supplier, "Di kami nababayaran. Lampas 90 days na."
Kaya sabi ko, "Diyos ko."
Pumirma ako ng personal guarantee
sa lahat ng credit app ng restaurant na 'yon.
Lahat mula sa china, glass, silverware, alak, pagkain, dry storage,
lahat may pirma ko.
Nakipag-meeting ako sa isa sa mga investor,
tapos sabi niya sa 'kin,
"Ihiwalay mo na agad ang sarili mo sa taong ito.
Agad-agad."
Gumawa kami ng separation letter.
Pinadala namin sa courier 'yong sulat tapos nagkagulo na ang lahat.
Ring nang ring ang telepono.
"Ano'ng nangyayari? May paraan pa. Maaayos natin ito."
Tapos naging masalimuot na.
Masyado akong naging tutok…
sa pang-araw-araw na paggawa lang ng pasta…
at sa sobrang pagkabulag ko sa craft…
hindi ko na napagtuunan ng pansin ang nangyayari sa negosyo.
Kaya ngayon, sobrang laki ng problema ko.
Nakipag-usap kami sa bankruptcy lawyer.
Sabi niya, "Bale, Evan,
nasa 3.5 million."
Bankruptcy lang ang option.
Dream restaurant sana niya 'yong Bucato,
ang temple niya ng handmade pasta.
Nalugi 'yong restaurant,
nag-declare siya ng bankruptcy,
tapos lumayo siya.
Sobrang lost ako noon.
Inom ako nang inom.
Hindi ako okay.
Inis na inis ako na pumalpak ako
dahil nagpabaya ako.
Sino na'ng magtitiwala sa akin?
Para malampasan ko ang takot na 'yon,
kailangan kong gawin ang pinakakinatatakutan ko.
Kailangan kong tanggapin
ang katotohanan na wala talaga akong alam sa pagpapatakbo ng mga restaurant.
Kinausap ko si Rich Melman.
Siya ang may-ari ng Lettuce Entertain You,
isa sa mga pinaka-successful na restaurant group.
Kailangan kong aralin ang pagnenegosyo mula sa simula.
Nakapunta si Rich sa Bucato
kaya kilala na niya ako.
Sabi niya, "Ev, punta ka sa Chicago.
Tingnan natin kung may pwede kang gawin dito."
Master operator si Rich.
Sa pagtatrabaho ko sa kanya, naintindihan ko
ang art at science ng negosyong ito.
Accounting, insurance, food costs, labor costs, inventory.
Pero ang pinakamahalagang aral, kung paano niya tratuhin ang mga tao.
Paano niya pinalago 'yong mga tao
na nagpakita ng halaga nila.
Nagising sa Chicago ang ibang side ng sarili ko
na hindi ko alam na nando'n.
Lahat ng kailangan mo para maging leader.
Sabi ko, "Fuck.
Di pa ako tapos."
Isang araw, may nag-email sa 'kin.
"Hi, Evan, magtatayo ako ng restaurant sa Abbot Kinney.
Baka interesado kang makipag-usap."
Sabi ko, "Fuck yes."
Felix 'yong naging lugar para maipakita ko sa Los Angeles
na kaya kong magtagumpay.
'Yong bagong approach
sa paggawa ng tortellini, tortelloni, tortellacci shape,
isi-seal mo lang 'yong shape
kung saan kailangang-kailangan talaga.
Ang unang step, bumuo ng team.
Kapag kumuha ka ng limang pasta maker
na magkakaiba ang laki ng kamay,
paano mo sila mapapagawa lahat ng pare-parehong size at shape?
Nakahiligan kong magturo.
Tapos, grabe, pumatok agad kami.
Noong una kong punta do'n, nakita ko si Evan Funke.
Nasa glass box siya sa gitna ng restaurant…
mabangis na gumagawa ng pasta.
Sabi ko, "Okay, wow."
Sunod-sunod na naglabasan ang mga pagkain.
Nagdedeliryo ako sa sobrang exquisite no'ng pasta.
Noong time na 'yon, tumulong ako sa paggawa
ng listahan ng Esquire Magazine ng best new restaurants sa Amerika.
Sabi ko, "Ito ang number one ko."
Pinangalanan kami ng Esquire noong 2017 na "Best New Restaurant sa Amerika".
Tapos nagkaroon kami ng James Beard nomination,
"Best New Restaurant sa Amerika."
Statement ang Felix
ng lahat ng natutunan ko tungkol sa sarili ko,
at kung ano talaga ang gusto kong ibigay.
Gumana 'yon.
Gumana.
Buona sera!
Friday na, guys. Ano'ng pakiramdam n'yo?
Maganda, Chef!
Mabuti.
Dahil sa tagumpay ng Felix,
may offer sa 'kin na magtayo ng restaurant sa Beverly Hills.
Sabi nila, "Sige lang, mangarap ka.
Kahit ano'ng kailangan mo. Hahayaan naming gumawa ng art ang artist."
Madalas pabalik-balik ako noon sa Italy basta may pagkakataon.
Naghahanap ng hugis
at ng taong magtuturo sa akin ng hugis na 'yon.
Gusto kong i-celebrate ang mga babaeng ito.
Kaya no'ng itinayo ko ang Funke,
inilista ko ang pinanggalingan ng pasta shape.
Region…
city…
saka ang babaeng nagturo sa 'kin.
Mga babae ang totoong bayani ng handmade pasta making.
Ipinaglalaban niya ang mga babaeng 'yon.
'Yong devotion niya sa kanila, 'yong commitment niya na pangalanan sila,
sobrang pambihirang bagay 'yon.
Sine-celebrate namin ang kasaysayan nila.
Ibinibigay ang credit kung kanino nararapat.
Ngayon, nagpapatuloy ang kuwento nila sa Funke.
Good morning.
Welcome home!
Ciao.
Anak ko.
Guys, ipapakita niya sa atin kung paano mag-roll ng dough,
tapos gagawin n'yo rin.
Sayaw ang pagro-roll ng dough.
May emosyon,
may enerhiya,
may puso, tama?
Buhay.
Pagmamahal ang pasta.
Ang ilaw na gumagabay sa akin.
Importante talaga sa akin na maipagpatuloy ang tradisyon.
Ayokong mamatay 'yon.
Ayokong mamatay ang kahit ano do'n.
Maliit na spoke lang ako sa isang malaking gulong,
at bawat sfoglia na niro-roll ko, parte ng kasaysayan.
Para sa akin, ang ganda no'n.
Ito ang tadhana ko,
ang gumawa ng pasta.
Gumawa ng pasta.
PARA KAY GRACE KIM FUNKE
Nagsalin ng Subtitle: Moonnette Maranan