กาลครั้งหนึ่งในกัมพูชา
วัฒนธรรมอาหารกำลังเฟื่องฟู
ดนตรีกำลังเฟื่องฟู
ศิลปกรรมกำลังเฟื่องฟู
แต่แล้วสงครามก็ปะทุขึ้น
และทุกอย่างที่ว่านั้นก็ถูกพรากไป
ในช่วงการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์
มีคนตายหนึ่งถึงสองล้านคน
ดนตรีหายไป
ประวัติศาสตร์หายไป
สูตรอาหารหายไป
ดังนั้นอาหารที่เห็นที่กินกันอยู่ตอนนี้ มาจากพวกแม่ๆ กับป้าๆ
ผู้จดจำสูตรแนบไว้ในใจ
ทุกครั้งที่ฉันทำอาหาร
ฉันรู้สึกถึงความเชื่อมโยงกับอดีต
ฉันอยากเฉลิมฉลองให้กัมพูชา และนำพาผู้คนกลับไปสู่ยุคทอง
ตอนที่มันเป็นประเทศที่สวยงาม
ที่ซึ่งผู้คนมีความสุข
(เชฟส์ เทเบิ้ล: เมนูเส้น)
(ซานฟรานซิสโก แคลิฟอร์เนีย)
ที่แคลิฟอร์เนียมีวัฒนธรรมเอเชียมากมายมาที่นี่
และมีบะหมี่น้ำแบบต่างๆ
อาหารไทยและอาหารเวียดนาม ดูจะยึดหัวหาดในด้านนั้น
คนชอบคิดว่า "มีใส่น้ำปลาด้วย ต้องเป็นอาหารไทยแน่นอน"
หรือ "โอ้ น้ำซุปใสใส่โป๊ยกั๊กนิดหน่อย
อาหารเวียดนามแน่ๆ"
แต่พอคุณขุดลึกลงไปอีกหน่อย
ยังมีอีกวัฒนธรรม และประวัติศาสตร์หนึ่งที่ฉันไม่คุ้นเคย
ไนต์ ยุนคือกวี เธอกำลังบอกเล่าเรื่องราวของคนกัมพูชา
ที่นำพาผู้คนไปสู่บางสิ่งที่พวกเขามองข้ามไป
และเธอพยายามทำเช่นนั้นผ่านอาหาร
มองแวบแรก ไนต์คือเด็กสาวขี้อาย
แต่พอเห็นเธอในครัว
เธอกล้าหาญ
เธอมุ่งมั่น
และเธอคือพลังที่มองข้ามไม่ได้
เมื่อดูอาหารของเธอ มันดูธรรมดามาก
แต่พอกินเข้าไปคำนึง มันจะโดน ทุกศูนย์แห่งความพึงพอใจในปากคุณ
รสชาติหลากหลายมาก
ข่า ตะไคร้
มันทั้งลึกและสดชื่น
กรุบกรอบและนุ่มนวล
เข้มข้นและเบา
มันคือความสุขล้วนๆ
เหตุผลที่เธอทำแบบนี้ ไม่ได้เกี่ยวกับตัวเธอเอง
เธอมีแรงจูงใจที่จะเล่าเรื่องราวที่ใหญ่กว่านั้น
เธออยากนำพาผู้คนเข้าไปสู่วัฒนธรรมของเธอ
ทำให้คนอยากรู้
และปรารถนาจะเรียนรู้ สิ่งที่เกิดขึ้นกับประเทศของเธอ
วางลงไปอย่างนี้
วางมันลงไป
- ใช่ แล้วทีนี้ก็บีบ - บีบ
วางไป… ทีนี้ก็ได้นมบัญเจาะจับนึงละ
ฉันเริ่มทำอันนี้กับแม่ตอนฉันอายุ 15
เราทำกันมาจากรุ่นสู่รุ่น
เราได้ทำงาน แล้วยังได้รักษาประเพณีของเราไว้ด้วย
บีบแล้ววางลงไปแบบนี้
- จับจะได้ยาวขึ้น - จับยาว
ตอนที่ฉันเริ่มทำ
มีคนทำอาหารกัมพูชาไม่เยอะในอเมริกา
มีร้านอาหารกัมพูชาแบบบ้านๆ อยู่ไม่กี่ร้าน
แต่พวกเขาจะมีอาหารเวียดนาม กับอาหารไทยรวมอยู่ด้วย
เป็นวิธีที่ใช้ดึงคนเข้าร้าน
เพราะพวกเขาไม่มีวิธีอื่นแล้วที่จะหาเงิน
ถ้าเราไม่ทำอาหารกัมพูชา มันอาจจะหายไปตลอดกาล
ตอนเด็กๆ เราภูมิใจกับการเป็นคนเขมร
พ่อฉันจะฟังร็อกแอนด์โรลกัมพูชา
เรากินอาหารเขมร
ภาษาแรกของฉันคือเขมร
หัดอ่านและเขียนภาษาเขมร
ฉันจึงผูกพันกับการเป็นคนเขมรมาตลอด
ตอนที่ฉันเริ่มหัดทำอาหาร
ฉันไม่สนว่าฉันจะมีหรือไม่มีผัดไทยในเมนู
ฉันอยากสร้างแรงบันดาลใจให้คนอื่น ให้เรียนรู้ประวัติศาสตร์ของเขมร
ให้เข้าใจอาหารกัมพูชา
เป้าหมายของฉันคือ การยกย่องวัฒนธรรมกัมพูชาอย่างที่มันเป็น
(สต็อกตัน แคลิฟอร์เนีย)
ตอนที่แม่มาถึงที่นี่ใหม่ๆ แม่คิดถึงก๋วยเตี๋ยวน้ำนี้มาก
พนมเปญเหรอ
ใช่ คิดถึงมาก แม่จะเที่ยวถามว่า "ฉันจะซื้อก๋วยเตี๋ยวพนมเปญได้ที่ไหน"
แม่เที่ยวหาตลาดที่มีวัตถุดิบพนมเปญขาย
ตอนได้กินก๋วยเตี๋ยวพนมเปญ แม่จะคิดถึงบ้านเกิด
คิดถึงครอบครัวแม่
- ต้องรีบกินไม่งั้นไม่อร่อย - ใช่ ต้องกินตอนร้อนๆ
ตอนเด็กๆ มีซุปอย่างนึงที่แม่ฉันทำ
มันชื่อก๋วยเตี๋ยวพนมเปญ
น้ำซุปทำจากกระดูกหมู
ที่เคี่ยวนานเป็นชั่วโมงๆ
นำมากินกับเส้นก๋วยเตี๋ยว
หมูชิ้น
กุ้ง
กับเครื่องต่างๆ
มันคือซุปบะหมี่ในแบบของเรา
ตั้งแต่ฉันยังเด็ก พ่อแม่ฉันไม่เคยเข้ากันได้
พี่น้องฉันไม่เคยอยู่ด้วย
ตอนที่แม่ฉันทำซุปนี้
ฉันจะไปช่วยแม่ในครัว
นั่นเป็นเวลานึงที่ทุกคนในครอบครัวมีความสุขมาก
พ่อแม่ฉันจะไม่ทะเลาะกัน
เราทุกคนนั่งอยู่ที่โต๊ะ ตั้งหน้าตั้งตาซดก๋วยเตี๋ยว
ฉันโหยหาความสงบแบบนั้นอยู่เสมอ
อร่อยมาก
อร่อยล่ะสิ ใช่ไหม
- แม่เอาถั่วงอกไหม - เอาสิ
ก๋วยเตี๋ยวนี้ได้นำความทรงจำ อันแสนงดงามและอ่อนโยนกลับมา
(ก๋วยเตี๋ยวพนมเปญ)
(ซูเปอร์คิง)
(ก๋วยเตี๋ยวพนมเปญ)
ฉันเกิดในค่ายผู้ลี้ภัย
หลังสงคราม ครอบครัวฉันหนีไปอเมริกา
ที่สต็อกตัน
มีคนกลุ่มหนึ่งที่อายว่าตัวเองเป็นคนเขมร
ฉันเป็นพวกผ่าเหล่า ที่ยินดีในความเป็นเขมรของฉัน
พ่อฉันลำบากมาก
พ่อปรับตัวไม่ได้เลย
ไม่เคยหัดพูดภาษาอังกฤษ
เขาทำงานอะไรก็ไม่ยืด
แม่เป็นคนหาเลี้ยงฉันกับพี่น้อง
พ่อกับแม่ฉันตรงข้ามกันเลย
การเป็นผู้รอดชีวิตจากการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์
ฉันคิดว่าพวกเขาอยู่ด้วยกัน เพราะพวกเขาเหลือกันอยู่แค่นั้น
ฉันอยากรู้เรื่องราวชีวิตของพ่อแม่ฉัน
คนเราจะแข็งแกร่งขนาดนี้ได้ยังไง หลังเห็นความตายมาแล้ว
มันทำให้ฉันสงสัยว่าชีวิตก่อนฉันเกิดเป็นยังไง
ฉันเลยถูกดึงดูดให้ชอบไปวนเวียนอยู่กับแม่
ไปอยู่กับแม่ในครัว
ฉันจะถามแม่เรื่องชีวิตในกัมพูชา
ก่อนเกิดสงครามเป็นยังไง
แล้วช่วงสงครามเป็นยังไง
แม่รอดมาได้ยังไง
แต่แม่ไม่เคยตอบได้เลย
แม่จะน้ำตาคลอเบ้า
แล้วฉันก็จะหยุดถาม เพราะฉันเห็นว่าแม่ไม่สบายใจมาก
ฉันรู้สึกว่าการที่ฉันเป็นฉันอย่างนี้ ส่วนใหญ่เป็นเพราะพ่อแม่ฉัน
ถ้าฉันไม่รู้ว่าพวกเขาผ่านอะไรมาบ้าง
มันก็ยากที่ฉันจะเข้าใจตัวเอง
ที่กัมพูชามีทะเลสาบขนาดใหญ่แห่งหนึ่ง
เรียกว่าโตนเลสาบ หรือทะเลสาบใหญ่
ในฤดูฝน น้ำจะเต็มล้นทะเลสาบ
และในฤดูแล้ง ระดับน้ำจะลดลง
และที่เหลืออยู่ก็คือปลาพวกนี้
พวกเขาจะขอดเกล็ดปลา
โรยเกลือไปเยอะๆ
และปล่อยให้มันแห้ง
และปลาก็จะแบบว่าเน่าเปื่อย
สุดท้ายมันก็กลายไปเป็นปลาร้าที่สุดจะมหัศจรรย์
เวลาที่คุณมองมัน มันก็แค่น้ำข้นๆ สีน้ำตาลกลิ่นฉุนแสบจมูก
แต่พอคุณเริ่มหัดใช้มันปรุงอาหาร คุณจะใช้มันทำอะไรได้มากมายเลย
เวลามีคนถามว่าอาหารเวียดนาม กับอาหารไทยต่างกันตรงไหน
ฉันจะพูดทันทีเลยว่าปรอฮก
มันทำให้อาหารกัมพูชามีความลึก มีกลิ่น และรสอูมามิแบบที่เป็น
นี่แหละที่ทำให้อาหารกัมพูชาอร่อย
ย่านที่ฉันโตมาค่อนข้างไม่ปลอดภัย
ยาไอซ์ขายกันตามท้องถนน
มีกิจกรรมแก๊งมากมาย
ฉันได้ยินเสียงรถขับผ่านแล้วยิงปืน
ได้ยินว่าลูกชายคนนั้นคนนี้ถูกยิง
ตอนเรียนปีสุดท้าย ฉันเจอเข้ากับปัญหาพวกนี้
แม่ฉันกลัวมาก
แม่อยากปกป้องฉัน
แม่เลยตัดสินใจพาฉันไปหาพระ
พระรูปนั้นบอกแม่ว่า "ลูกสาวคุณมีเคราะห์"
ท่านประกอบพิธีกรรมนึงที่ฉันต้องนอนบนกองข้าว
และมีผ้าขาวคลุมตัว
และขณะที่พระสวดมนต์เพื่อสะเดาะเคราะห์ให้ฉัน
ท่านค่อยๆ ดึงผ้าออกจากตัวฉัน
ฉันรู้สึกแปลกไป
ฉันรู้สึกสบายใจขึ้น
หลังจากนั้น ฉันก็คิดได้ว่า ฉันอยู่ในสภาพแวดล้อมแบบนั้นไม่ได้อีกแล้ว
ฉันรู้ว่าฉันต้องออกจากสต็อกตัน ฉันแค่รู้ว่ายังมีอะไรอีกมาก
พอมีโอกาส ฉันก็ย้ายไปซานฟรานซิสโก
ฉันตัดสินใจไปเป็นพยาบาล
เพราะมันเป็นงานที่หาทำได้จริง
พอถึงตอนที่ฉันได้ฝึกงานที่โรงพยาบาลจริง
ฉันก็รู้ว่าอาชีพพยาบาลไม่เหมาะกับฉัน
วันหนึ่ง มีบัตรเครดิตส่งมาในจดหมาย
ฉันเลยตัดสินใจว่า "ฉันจะซื้อตั๋วเครื่องบินไปกัมพูชา"
พอเครื่องลงจอด ลูกพี่ลูกน้องฉันก็มารับ
ตอนเราไปตลาด มีเนื้อหั่นกันสดๆ วางขายอยู่
กลิ่นเลือด
น้ำซุปที่กำลังต้มอยู่ในตอนนั้น
แบบท่วมท้นประสาทสัมผัสมาก
มันเกินต้านจริงๆ
ทุกคนพูดภาษาเขมร
ทุกคนดูคุ้นหูคุ้นตา
ฉันรู้สึกเหมือนนี่คือถิ่นของฉัน
จุดประสงค์หลักในการไปกัมพูชา คือการได้รู้เรื่องพ่อแม่ฉันมากขึ้น
พ่อแม่เจอกันยังไง
ประวัติครอบครัว
ผงชูรส แล้วก็อันนี้เหรอ
พอฉันถามญาติๆ
- รอให้น้ำเดือดก่อน - เติมน้ำตาลนิดหน่อย
พวกเขาจะนิ่งไป
ไม่ค่อยพูดอะไรมากนัก
เป็นอย่างนี้อยู่ตลอด
- ปรอฮกเหรอ - ปรอฮกกับเกลือ
- แค่นั้นเหรอ ใส่ตอนนี้เลยนะ - ใช่
อยากได้คำตอบ แต่ไม่มีใครพูดอะไรมาก
ฉันดูออกว่ามันทำให้พวกเขารู้สึกอึดอัด
แล้วลูกพี่ลูกน้องคนหนึ่งก็พูดว่า "มีเรื่องแม่เธอเรื่องนึงที่เธอต้องรู้
เธอคือคนที่แข็งแกร่งที่สุดที่เราเคยเจอมา"
ใส่ปลาลงไปนิดหน่อย จิ้มแก้มมันด้วย
และนั่นยิ่งทำให้ฉันสงสัยมากขึ้น
"ทำไม"
"ทำไมถึงพูดแบบนั้น"
แล้วเธอก็พูดว่า "ฉันไม่รู้จะพูดยังไง มันพูดยาก"
ฉันต้องรู้มากกว่านี้
เกิดอะไรขึ้น
แม่ผ่านอะไรมาบ้าง
ทำไมพวกเขาถึงบอกฉันไม่ได้
มันเป็นปริศนามาตลอด
บ้านที่ฉันอยู่ไม่มีระบบทำความเย็น
ดังนั้นถ้าพวกเขาอยากจะทำอาหารอะไร พวกเขาต้องไปตลาด
นี่มะนาว
- มันเรียกว่าอะไรนะ - ไม่ใช่ นี่ส้มโพธิ์สัตว์
เป็นที่ที่คึกคักมาก
คนที่ตื่นกันแต่เช้ามาซื้อกับข้าว
ไก่ที่ถูกเชือดกันตรงนั้น
แล้วก็เอาไปย่างบนไฟฟืน
นี่คือภาพที่ฉันคิดไว้ ว่ามันเป็นแบบนี้เมื่อหลายร้อยปีก่อน
ทุกครั้งที่ฉันกินอาหารที่นั่น
ทุกจานจะแบบว่า "ไอ้นี่อร่อยมากๆ"
ฉันหยุดกินไม่ได้เลย
ฉันหาก๋วยเตี๋ยวพนมเปญ ได้จากแผงขายอาหารทุกร้าน
แต่ทำขึ้นมาในแบบที่ฉันไม่เคยกินมาก่อน
แล้วฉันก็รู้สึกโชคดีมากที่ได้ลองชิมอาหารนี่
แล้วระหว่างที่ฉันกำลังสวาปาม กำลังซดน้ำซุป
ฉันคิดว่า "ทำไมคนที่บ้านไม่รู้จักไอ้นี่ล่ะ"
ผู้คนคุ้นเคยกับเฝอของเวียดนาม ราเม็งของญี่ปุ่น
ผัดไทย
แต่อาหารเขมรยังไม่มีการนำเสนอเท่าที่ควร
และนั่นคือตอนที่ฉันเกิดความคิด
ที่จะเปิดร้านอาหารกัมพูชาในซานฟรานซิสโก
และทุกอย่างก็กระจ่างชัดมาก
ทั้งที่ไม่มีประสบการณ์ทำงานในร้านอาหารเลย
ฉันบอกว่า "ช่างมัน ฉันจะเปิดร้านอาหารกัมพูชาล่ะ"
ฉันรู้ว่านี่คือเส้นทางที่ใช่
ตอนฉันกลับมาจากกัมพูชา
ฉันหมกมุ่นกับความคิดนี้มาก ฉันเลิกคิดถึงมันไม่ได้เลย
ดังนั้นก้าวแรกของฉันคือ "โอเค อาหารนี่ทำยังไงก่อน"
"ฉันจะทำซุปที่ฉันรักมากนี้ยังไง"
ฉันคิดว่า "ฉันรู้จักรสชาติ"
"ฉันรู้ว่ามีส่วนผสมอะไรบ้าง"
ฉันเลยรู้สึกว่าฉันน่าจะรู้วิธีทำเมนูนี้สิ
แต่พอฉันลองทำมัน ฉันทำพังป่นปี้ มันออกมาแย่สุดๆ
ฉันโทรหาแม่แล้วบอกว่า "หนูอยากเรียนวิธีทำซุปนี้ค่ะ"
การมีเสียงแม่ดังผ่านโทรศัพท์ คอยสอนฉันทำทีละขั้น ทำให้อุ่นใจมาก
แม่บอกว่าลูกต้องดูว่าต้องตั้งไฟให้อ่อนไว้
และตอนที่ฉันทำชุดที่สอง ฉันชะโงกหน้าอยู่เหนือหม้อ
มองมัน คุยกับมัน
ฉันยืนอยู่ที่นั่นราวๆ ชั่วโมงกว่าๆ ดูมันค่อยๆ เคี่ยวไป
หยิบส่วนผสมทั้งหมดมา
โทรหาแม่ฉันอีกครั้ง แล้วถามว่า "อันนี้คือโอเคหรือยัง"
แม่บอกว่า "อืม ใช้ได้"
"ทีนี้ลองชิมสิ"
"รสชาติเหมือนที่จำได้หรือเปล่า" ฉันก็แบบ "เกือบใช่แล้ว"
แล้วแม่ก็บอกว่า "โอเค ดีแล้ว" แล้วก็วางสายไปเลย
ตลอดกระบวนการทดลองทำนี้
ฉันจะตามเพื่อนๆ มาลองกินซุปนี่
แล้วพวกเพื่อนๆ ก็พาเพื่อนๆ มา
ด้วยผลตอบรับจากเพื่อนๆ น้ำซุปจึงดีขึ้นเรื่อยๆ
จากนั้นมาฉันก็ทำร้านป็อปอัป ทำอาหารให้งานเลี้ยงใต้ดิน
แล้วก็เข้าร่วมโครงการ บ่มเพาะเจ้าของกิจการลาโคซินา
ลาโคซินาเป็นองค์กรไม่แสวงผลกำไร
ที่ช่วยผู้หญิงผิวสีให้ได้สร้างธุรกิจของตัวเอง
ตอนที่ฉันเข้าร่วมกับลาโคซินา
ฉันต้องเรียนรู้วิธีทำอย่างอื่นนอกจากแค่ซุปนี้ด้วย
ฉันใช้เวลาอยู่ในครัวนานมาก คุยโทรศัพท์กับแม่
หัดทำอาหารใหม่ๆ
แล้วฉันก็ทำร้านป็อปอัป
ป้าคะ มานั่งด้วยกันค่ะ มากินด้วยกัน
ฉันวุ่นยกข้าวยกของจัดร้าน ตั้งเต็นท์ จัดโต๊ะ…
พยายามหาทางสอนให้คนรู้จักอาหารกัมพูชา
ทุกคนเอาแต่เปรียบเทียบมัน กับอาหารไทยและอาหารเวียดนาม
ฉันคิดว่า "ฉันแน่มาจากไหนถึงทำอะไรแบบนี้"
ฉันอารมณ์เสีย
รู้สึกพ่ายแพ้สุดๆ
ไม่ควรมีแค่คนเดียว ที่เป็นตัวแทนของวัฒนธรรมทั้งหมด
มันไม่ยุติธรรมกับไนต์เลย
ต้องแบกรับเยอะมาก
แอเรียล มาดูนี่หน่อยสิ
เรามีอะไรอีก พวกนี้คือ ของฝากเล็กๆ น้อยๆ ก่อนจบปาร์ตี้เหรอ
ฉันว่าฉันมีไม่พอให้ทุกคนนะ แต่มันแบบ… ว้าว
ฉันทุ่มสุดตัวกับร้านป็อปอัปนี้เลย
เธอรับไอ้นี่ไปไหม
แล้วนี่ล่ะ
- นั่นอะไรน่ะ - ของเจ๋งๆ
เอาไปห้อยไว้ที่ไหนก็ได้
ต้องเรียนรู้ทุกอย่างตั้งแต่ต้น ฉันต้องรับมือกับความสงสัย
- ช้อนส้อมอยู่บนโต๊ะนะ - โอเค
ตอนที่ฉันไม่เชื่อในตัวเอง
ล็อกซีน่าบอกให้ฉันพยายามต่อไป ให้เชื่อในกระบวนการ
ในช่วงแรกๆ เธอจะอยู่ในครัวนั่น 12 ชั่วโมงรวด
ทันทีที่ฉันได้ลองชิมน้ำซุปของเธอ
ฉันก็แบบ "โอ้ พวกเขาได้ผู้ชนะแล้ว"
ป็อปอัปที่ประสบความสำเร็จทุกครั้ง จะนำไปสู่ป็อปอัปที่สำเร็จอีกครั้ง
มีคนถามฉันเรื่องกัมพูชามากขึ้นเรื่อยๆ
นั่นทำให้ฉันตื่นเต้นมาก
เป็นครั้งแรกที่อาหารของฉันเป็นที่นิยมมาก
ร้านอาหารต่างๆ จะเสนอให้ไปตั้งร้านป็อปอัปที่ร้าน
แล้วฉันก็ได้รับโอกาสที่เหลือเชื่อ ให้เปิดร้านอาหาร
พอฉันได้เห็นพื้นที่ที่จะเปิด ฉันก็รู้สึกว่านี่คือใช่เลย
ฉันรู้โดยสัญชาตญาณว่าคือที่นี่แหละ
ฉันรู้ว่าเรากำลังอยู่ระหว่างลองผิดลองถูก
แต่ฉันคิดว่าไอ้นี่ถ้าวางบนน้ำแข็งน่าจะดีกว่า
นั่นสิ
ผมชอบแบบนี้นะ เพราะเราแยกเอาออกมาเป็นส่วนๆ ได้
- เราทำได้แน่นอน - โอเค เยี่ยม เอาละ
- มาเตรียมก๋วยเตี๋ยวพนมเปญกัน - โอเค
เธอเปิดร้านอาหาร เธอได้รับเสียงชื่นชมระดับประเทศ
หนึ่งในสิบสุดยอดร้านอาหารจาก "บอง อัปเปติต" ยังกันใน "อีตเตอร์"
ครั้งหนึ่งฉันนั่งอยู่ที่โต๊ะ
กับเหล่าเชฟเก่งๆ ตัวจริงในสหรัฐฯ
ฉันดูคนพวกนี้ที่กินกันแบบ "ให้ตายสิ!"
เธอทำให้ทุกคนยอมรับนับถือ
ทันใดนั้นก็มีคนให้ความสนใจมากมาย
ผู้คนถามฉันเรื่องกัมพูชา
คนที่นั่นกินอะไรกัน
ฉันได้รางวัล ได้ความสำเร็จมากมาย
ฉันรู้สึกเหมือนฉันทำให้ชุมชนเขมร ปรากฏแก่สายตาผู้คน
นั่นแหละคือสิ่งที่ฉันต้องการ
ร้านยัมไบ๋ดังระเบิดเพราะมันอร่อยมาก
และมันเป็นประสบการณ์ใหม่
ในเวลาและสถานที่ ที่เราได้ประสบการณ์ใหม่ๆ น้อยมาก
ไนต์ ยุนทำให้อาหารกัมพูชา เป็นที่รู้จักในประเทศนี้
ฉันทำอาหารกัมพูชามาตั้งหลายปี
แต่แม่กับพ่อฉันไม่เคยลองชิมอาหารที่ฉันทำ
พวกเขารู้ว่าฉันทำอะไรอยู่ แต่พวกเขาไม่เข้าใจถ่องแท้นัก
หรือไม่พวกเขาก็ไม่ได้สนใจจริงจัง ในสิ่งที่ฉันทำอยู่
สัปดาห์แรกที่เปิดร้าน
แม่ฉันโทรหาฉันแล้วพูดว่า "พ่อเขาอยากชิมอาหารที่ลูกทำแน่ะ"
ตอนพวกเขามาที่ร้านอาหาร
ฉันออกไปทักทายพวกเขา
ฉันจำได้ว่าฉันแอบมองพวกเขาจากห้องครัว มองออกไปทางหน้าต่าง
เพื่อดูว่าพวกเขากินอาหารอยู่จริงๆ หรือเปล่า
ฉันประหม่ามาก
แล้วพ่อก็ขอชามที่สองเพื่อเอากลับบ้าน
นั่นแหละฉันถึงได้โล่งอก
ต่อมาในวันนั้น แม่ฉันบอกฉันว่า
"พ่อเขาอยากให้ลูกรู้ ว่าพ่อชอบก๋วยเตี๋ยวของลูกมาก…
และเขาภูมิใจในตัวลูก"
"เขาไม่รู้เลยว่ามันจะอร่อยขนาดนั้น"
แค่ได้ยินอย่างนั้น ฉันก็ดีใจมากแล้ว
มันเป็นช่วงเวลาที่พิเศษมาก
ยัมไบ๋ได้รับรางวัล และมีบทความเขียนชื่นชมเรามากมาย
แล้วฉันก็ได้รับโทรศัพท์จากพี่ชาย
เขาบอกฉันว่าพ่อเสียแล้ว
เขาปลิดชีวิตตัวเอง
ฉันได้ยินแล้วช็อกมาก
แล้วฉันก็นึกขึ้นได้ว่า
ตอนที่พ่อแม่ฉันมาที่ร้านอาหาร พ่อฉันเป็นคนต้นคิดว่าจะมา
เขารู้ว่าเขาจะไม่อยู่แล้ว
นั่นคือครั้งสุดท้ายที่ฉันได้เจอพ่อ
พอฉันคิดถึงการตายของพ่อ กับวิธีที่พ่อจากไป
ฉันไม่รู้ว่าจะทำใจยอมรับยังไง
ฉันทำงานวันละ 14 ชั่วโมง ทุกวัน
เพื่อให้ตัวเองมึนชาต่อทุกสิ่ง
มองจากภายนอก ผู้คนเห็นรางวัลเหล่านั้น
ผู้คนเห็นความสำเร็จ
แต่เบื้องหลังทั้งหมดนั้น พวกเขาไม่รู้ว่าเกิดอะไรขึ้น
มันโดดเดี่ยวมาก
ฉันจำได้ว่าฉันคิดอยู่ในใจว่า "ถ้าพวกคุณรู้"
เป็นเวลาสามปีที่ร้านอาหารยุ่งทุกวัน
ฉันแสร้งปั้นหน้า พยายามทำให้ทุกคนรอบตัวฉันมีความสุข
ฉันแบกรับความคาดหวังของทุกคนอยู่
และไม่ยอมทำใจเรื่องการตายของพ่อฉัน
แล้วทุกอย่างก็ถาโถมใส่ฉัน
ความกดดันของการมีร้านอาหารใหญ่โตหรูหรา
และไนต์ไม่เคยชอบแบบนั้น
เธอแค่อยากมีร้านก๋วยเตี๋ยวเล็กๆ
วันหนึ่งฉันไม่สามารถลุกขึ้นเพื่อไปร้านอาหาร
ฉันล้มพังพาบ
พอถึงตอนจ่ายค่าเช่า
สัญชาตญาณของฉันบอกให้ฉันปิดร้านอาหารซะ
ทันทีที่ฉันประกาศออกไป โทรศัพท์ก็เริ่มดัง
หลายคนพูดกับฉันว่า
"ทำไมถึงจะปิดร้านที่ขายดีขนาดนี้เสียล่ะ"
ฉันแค่รู้สึกว่ามันไม่ใช่
ฉันรู้สึกว่าถึงเวลาแล้วที่ต้องก้าวต่อไป
(ไร่ครอบครัวฉาง)
หลังปิดร้านยัมไบ๋ ฉันก็พร้อมจะเสียใจกับการตายของพ่อเสียที
อรุณสวัสดิ์
ผักชี หัวไชเท้า
อ้อ แล้วอันนี้ล่ะ
โอเค อันนี้สวยดี โอเค
ขอบคุณค่ะ
ในช่วงเวลานั้น ฉันสนิทกับแม่มากขึ้น
เราคุยกันบ่อยมาก
แล้วแม่ก็บอกฉันว่าอยากไปกัมพูชา
ฉันอยากจะไปด้วย
สวัสดี
สวัสดี เป็นไงบ้าง
สบายดี ขอบคุณนะ
บอกแล้วว่าฉันจะกลับมา
- พาคนมามากขึ้นด้วย - ใช่
ตอนฉันอยู่กัมพูชา
ฉันจำได้ว่าเห็นแม่กับเพื่อนๆ ของแม่ กับญาติๆ ที่บ้าน
แม่เหมือนแปลงร่างเป็นสาวน้อย ได้อยู่ในถิ่นฐานของแม่
การได้สัมผัสประสบการณ์นั้น มันพิเศษมาก
ฉันได้รู้ว่าก่อนฉันเกิด
พ่อฉันซ่อมมอเตอร์ไซค์
มีทรงผมที่เท่มาก
พ่อชอบร็อกแอนด์โรล
แม่ฉันเป็นคนขยันมาก
ผมของแม่สีดำยาว
ใครๆ ก็เรียกแม่ว่านางงามประจำหมู่บ้าน
การได้รู้ว่าสมัยก่อนพ่อแม่ฉันเป็นยังไง
มันให้ชีวิตแก่ฉัน
วันหนึ่ง แม่เปิดใจคุยเรื่องสงครามกับฉัน
เธอหนีด้วยการเดินเท้า
แม่เห็นคนกำลังจะตายอยู่ทั่วไปหมด
มีชิ้นส่วนร่างกายกระจัดกระจายไปทั่ว
แม่ตั้งท้องอยู่
และมันก็มากเกินจะรับไหว
แล้วแม่ก็คิดจะฆ่าตัวตาย ด้วยการเดินเข้าไปในดงกับระเบิด
แม่เดินเข้าไป แต่มันไม่ระเบิด
แม่เดินต่อไปเรื่อยๆ
แล้วแม่ก็แบบ "ทำไมฉันถึงยังไม่ตายอีก"
แล้วแม่ก็ก้มลงมองที่ท้อง
และแม่ก็แบบ "ฉันต้องรอดไปให้ได้เพื่อลูก"
ตั้งแต่วันนั้นเป็นต้นมา แม่ก็ยืนหยัดอยู่ต่อไป
นั่นแหละที่แม่รอดจากสงครามมาได้
พอฉันได้ยินเรื่องนั้น
ฉันเข้าใจแล้วว่าทำไมแม่ถึงเป็นอย่างนี้
นี่คือคนที่เคยเผชิญหน้ากับความตาย
และยังคงเดินหน้าต่อไปได้
แม่เป็นแรงบันดาลใจที่ยิ่งใหญ่ของฉัน
เพื่อนๆ หนูทุกคนพอเห็นแม่ก็รู้เลยว่าเป็นแม่หนู
- พวกเขาพูดว่าเราสองคนหน้าเหมือนกัน - ใช่แล้ว
พวกเขาแบบ "โห โขกกันออกมาเลย" กินสิ
ฉันรักแม่มาก
อร่อยจริงๆ ค่ะแม่
(ก๋วยเตี๋ยวเกาะโก)
(น้ำพริกปรอฮก)
(อาม็อกปลา)
(หมี่โคลา)
(บกละฮง)
(ก๋วยเตี๋ยวชา "ก๋วยเตี๋ยวนักเรียน")
(แกงมาจูกรูง)
(นมบัญเจาะ)
(ก๋วยเตี๋ยวพนมเปญ)
- วอลเทอร์ แด่คุณ - ขอบคุณ
ขอบคุณทุกคนนะ ขอพูดอีกครั้งว่าฉันซาบซึ้งใจมากๆ
ขอบคุณที่ทำให้งานนี้สำเร็จ
ทุกอย่างอร่อยมาก ดูดีมาก
สวยงามมาก ไชโย ทุกคน
- ไชโย - ไชโย
ตอนที่ฉันปิดร้านยัมไบ๋
ฉันคิดจริงๆ นะ ว่าฉันพอแล้วกับการทำร้านอาหาร
มันทำฉันเครียดจัด และฉันก็ไม่อยากเจอแบบนั้นอีก
แต่จดหมายกับโปสการ์ด ที่ฉันได้รับจากชุมชนชาวกัมพูชา
ต่างก็บอกว่าพวกเขาภูมิใจ ที่เป็นคนเขมรก็เพราะยัมไบ๋
นั่นคือสิ่งที่ทำให้ฉันก้าวต่อไป
หลังจากได้ใกล้ชิดกับแม่มากขึ้น ยอมรับกับการตายของพ่อได้แล้ว
ฉันก็รู้ว่าฉันพร้อมจะกลับไปแล้ว
ลูเนตต์เหมือนพี่สาวของยัมไบ๋
มันมีวุฒิภาวะกว่า
มันผ่านความยากลำบากมา
และตอนนี้มันก็พร้อมจะรับช่วงต่อ และฉลองอย่างยิ่งใหญ่แล้ว
ไนต์สร้างความรู้สึกรับผิดชอบ ให้ตัวเธอเองที่ยิ่งใหญ่
กว่าก๋วยเตี๋ยวหรือซุปที่เธอทำอยู่มาก
เธอกำลังเล่าเรื่องที่ใหญ่กว่า
และเธอก็ทำเช่นนั้นในแบบที่อร่อยที่สุด
ความหวังของฉันที่มีต่อไนต์ คือให้เธอยอมรับพลังของตัวเธอเอง
เธอเกิดมาเพื่อทำสิ่งที่ยิ่งใหญ่
ฉันคิดว่าไนต์ต้องทำสำเร็จได้แน่นอน
คำบรรยายโดย วราภรณ์ วราสภานนท์