Ngày xửa ngày xưa ở Campuchia,
văn hóa ẩm thực đang phát triển mạnh.
Âm nhạc đang phát triển mạnh.
Nền nghệ thuật phát triển mạnh.
Nhưng rồi chiến tranh nổ ra…
và tất cả mọi thứ bị tước đi.
Trong cuộc diệt chủng,
đã có một đến hai triệu người chết.
Âm nhạc biến mất.
Lịch sử biến mất.
Công thức nấu ăn biến mất.
Nên những gì tồn tại về thức ăn hiện tại, đều đến từ các mẹ, các dì,
những người đã thuộc lòng công thức.
Mỗi lần tôi nấu ăn…
tôi cảm thấy có mối liên hệ với quá khứ.
Tôi muốn tôn vinh Campuchia, và đưa mọi người đến kỷ nguyên vàng son…
khi vẫn còn một đất nước xinh đẹp,
nơi mọi người vẫn hạnh phúc.
BÀN CỦA BẾP TRƯỞNG
Ở California, có rất nhiều Văn hóa châu Á đã đến được đây,
cùng các món nước khác nhau.
ĐẦU BẾP
Đồ ăn Thái và đồ ăn Việt Nam có xu hướng áp đảo ngành đó.
Người ta nghĩ: "Nó có nước mắm. Hẳn là đồ Thái".
Hoặc: "Ồ, nó là nước dùng trong với một chút hoa hồi.
Đó là đồ Việt Nam". Và rồi khi bạn tìm hiểu sâu hơn một chút,
có cả một nền văn hóa và lịch sử khác mà tôi không quen thuộc.
Nite Yun là một nhà thơ. Cô ấy kể câu chuyện về người Campuchia…
dẫn người ta vào một nơi mà họ đã tránh né.
Và cô ấy đang cố làm điều đó thông qua thức ăn.
Thoạt nhìn, Nite là một cô gái nhút nhát.
Nhưng khi thấy cô ấy trong bếp,
thì cô ấy rất táo bạo,
cô ấy quyết tâm,
cô ấy là một thế lực cần kính nể.
Khi nhìn đồ ăn của cô ấy, trông nó thật khiêm tốn.
Khi bạn cắn một miếng, món đó đánh vào mọi trung tâm khoái cảm trong miệng.
Có rất nhiều tầng lớp hương vị.
Riềng, sả…
Không hiểu sao nó vừa có chiều sâu, vừa tươi mới,
giòn và mềm,
đậm đà và thanh đạm.
Nó là niềm vui thuần túy.
Lý do tại sao cô ấy làm chuyện này không phải vì bản thân mình.
Cô ấy có động lực để kể một câu chuyện cao cả hơn.
Cô ấy muốn đưa mọi người vào văn hóa của cô ấy,
dấy lên sự tò mò của họ và đam mê học hỏi về những gì đã xảy ra
với đất nước của cô ấy.
Gấp nó vào thế này.
Gấp nó vào.
- Ừ, rồi ta vắt nó. - Vắt nó.
Cho vào… Ta sẽ có một nắm bún gạo Num Banh Chok.
Bà bắt đầu làm món này với mẹ từ hồi bà 15 tuổi.
Nó được truyền qua nhiều thế hệ. Vừa làm việc vừa bảo vệ truyền thống.
Vắt và gấp vào thế này.
- Nó sẽ có cạnh dài hơn. - Cạnh dài.
Hồi tôi mới bắt đầu,
không có nhiều người nấu đồ ăn Campuchia ở Mỹ.
Có rất ít các nhà hàng gia đình Campuchia,
nhưng trên thực đơn của họ có đồ ăn Việt Nam và Thái Lan.
Đó là cách để hút người ta vào, vì họ không còn cách nào khác để kiếm tiền.
Nếu không nấu đồ ăn Campuchia, nó có thể bị biến mất mãi mãi.
Hồi bé, nhà tôi tôn vinh nguồn gốc Khơ-me.
Bố tôi nghe nhạc Rock và Roll của Campuchia.
Chúng tôi ăn đồ ăn Khơ-me.
Tiếng mẹ đẻ của tôi là tiếng Khơ-me…
Tôi học cách đọc viết tiếng Khơ-me.
Nên tôi đã luôn có kết nối với việc làm người Khơ-me.
Khi tôi bắt đầu học nấu ăn,
tôi mặc kệ việc không có Pad Thái trong thực đơn.
Tôi muốn truyền cảm hứng cho người khác tìm hiểu về lịch sử của họ…
để hiểu các món ăn Campuchia.
Mục tiêu của tôi là tôn vinh văn hóa Campuchia trong hình thức chân thật nhất.
Hồi mẹ mới đến đây, mẹ nhớ thứ nước dùng này tha thiết.
Hủ tiếu ạ?
Ừ, mẹ nhớ nó lắm. Mẹ thường hỏi: "Tôi có thể mua hủ tiếu Nam Vang ở đâu?"
Mẹ cứ đi tìm các chợ có bán các nguyên liệu nấu hủ tiếu Nam Vang.
Khi ăn hủ tiếu, mẹ thấy nhớ quê nhà và nghĩ đến gia đình mẹ.
- Để lâu quá không ngon. - Mẹ sẽ ăn lúc còn nóng.
Hồi bé, mẹ tôi thường làm một loại nước dùng.
Nó tên là Hủ tiếu Nam Vang.
Nước dùng được hầm từ xương heo.
Ninh chúng trong nhiều giờ.
Bạn ăn nó với sợi hủ tiếu…
thịt heo thái mỏng,
tôm,
và đồ ăn kèm các loại.
Món nước phiên bản của chúng tôi.
Hồi tôi còn bé, bố mẹ tôi không bao giờ hòa thuận.
Các anh tôi chẳng bao giờ ở nhà.
Khi mẹ tôi làm món nước này,
tôi thường ở trong bếp phụ mẹ.
Đó là thời điểm duy nhất mà ai trong gia đình cũng vui vẻ.
Bố mẹ tôi không cãi vã.
Cả nhà tôi chỉ ngồi vào bàn, húp tô hủ tiếu này.
Tôi luôn khao khát sự yên bình đó.
Ngon lắm ạ.
Vị ngon lắm. Có ngon không?
- Ồ, mẹ ăn giá đỗ không? - Ăn.
Đó là lý do món hủ tiếu này gợi nhớ những ký ức yêu thương, dịu dàng.
HỦ TIẾU NAM VANG
Tôi sinh ra trong một trại tị nạn.
Sau chiến tranh, gia đình tôi lánh sang Mỹ.
Ở Stockton,
có một nhóm người thấy xấu hổ vì mình là người Khơ-me.
Tôi là đứa kỳ dị khi hoàn toàn tự hào với bản sắc Khơ-me.
Bố tôi đã vật lộn rất nhiều.
Ông ấy chưa từng đồng hóa,
chưa từng học nói tiếng Anh.
Ông ấy không giữ được việc làm.
Mẹ là người chu cấp cho tôi và các anh.
Bố mẹ tôi hoàn toàn trái ngược nhau.
Là những người sống sót trong cuộc diệt chủng,
tôi nghĩ họ bên nhau vì đó là tất cả những gì họ có.
TRƯỜNG NGHỀ TƯỞNG NHỚ KEN NISHIZAKI
Tôi rất tò mò về cuộc sống của bố mẹ tôi.
Sao ai đó có thể mạnh mẽ đến vậy sau khi chứng kiến cái chết?
Nó làm tôi tự hỏi cuộc sống đã ra sao trước khi tôi chào đời.
Vì vậy, tôi hướng về việc quanh quẩn bên mẹ hơn,
chơi trong nhà bếp.
Tôi thường hỏi mẹ về cuộc sống ở Campuchia…
trước chiến tranh thì nó thế nào, và trong chiến tranh thì ra sao?
Làm sao mẹ sống sót được?
Nhưng bà ấy chưa từng trả lời nổi.
Mắt mẹ sẽ nhòe lệ.
Và tôi sẽ dừng lại vì tôi có thể thấy mẹ không thoải mái thế nào.
Tôi cảm thấy phần lớn con người mình được định hình bởi bố mẹ.
Nếu tôi không biết họ đã trải qua gì…
sẽ rất khó để tôi hiểu được bản thân mình.
Ở Campuchia, có một cái hồ lớn
gọi là Hồ Tonlé Sap, hoặc Biển Hồ.
Trong mùa mưa, toàn bộ hồ sẽ bị lụt…
và trong mùa khô, mực nước sẽ giảm xuống,
và những gì còn lại là một đống cá.
Họ thường đánh vảy cá…
dùng rất nhiều muối để chà…
và phơi cho khô.
Và về cơ bản là nó đang thối rữa ấy.
Cuối cùng, nó biến thành một loại mắm cá thần kỳ.
Khi nhìn nó, bạn sẽ thấy một thứ bột nhão màu nâu có mùi hăng và hôi,
nhưng khi đã học nấu ăn với nó, bạn có thể làm rất nhiều món.
Khi người ta hỏi tôi có gì khác biệt giữa đồ ăn Việt Nam và Thái Lan,
tôi nói ngay là mắm bò hóc.
Nó mang đến cho món ăn Campuchia chiều sâu, mùi hăng, vị umami đó.
Đó là thứ làm cho món ăn Campuchia ngon.
RAU CHẤM MẮM BÒ HÓC
Tôi lớn lên trong một khu phố khá bất ổn.
Ma túy đá đầy đường…
rất nhiều hoạt động băng đảng.
Tôi cứ nghe tiếng lái xe xả súng…
nghe kể con trai của ai đã bị bắn.
Năm cuối cấp, tôi đụng phải rất nhiều rắc rối.
Việc đó làm mẹ tôi hoảng.
Bà ấy muốn bảo vệ tôi.
Nên mẹ tôi quyết định đưa tôi đi gặp một nhà sư.
Nhà sư nói với mẹ tôi: "Con gái thí chủ dính phải vận tai ương".
Ông ấy thực hiện một nghi lễ là tôi phải nằm lên một lớp gạo…
với vải trắng phủ lên người tôi.
Và khi nhà sư tụng kinh để loại bỏ vận rủi của tôi,
ông ấy kéo tấm khăn từ từ ra khỏi người tôi.
Tôi cảm thấy khác.
Tôi nhẹ người hơn.
Sau đó, tôi nhận ra tôi không thể ở trong môi trường đó nữa.
Tôi biết tôi phải rời Stockton. Tôi chỉ biết là ngoài kia còn nhiều thứ.
Khi có cơ hội, tôi đã chuyển đến San Francisco.
Tôi quyết định học điều dưỡng,
vì nó kiểu, là công việc thực tế.
Đến khi thực tập ở bệnh viện, tôi nhận ra nghề điều dưỡng không dành cho mình.
Một ngày nọ, thẻ tín dụng được gửi đến.
Tôi quyết định: "Mua vé máy bay đi Campuchia nào".
Khi tôi đáp xuống, em họ tôi đến đón tôi.
Khi chúng tôi đi chợ, ở đó có thịt giết mổ tươi sống…
mùi máu…
mùi nước dùng bốc lên cùng lúc.
Kiểu, làm giác quan bị quá tải. Nó choáng ngợp lắm.
Ai cũng nói tiếng Khơ-me.
Ai nhìn cũng quen thuộc cả.
Tôi thấy thuộc về nơi này.
Mục đích chính của tôi khi đến Campuchia là để tìm hiểu thêm về bố mẹ tôi…
họ gặp nhau thế nào,
lịch sử gia đình.
Bột ngọt, và cả nó ạ?
Khi tôi hỏi anh em họ…
- Nước sôi trước. - Thêm ít đường đi.
…họ trở nên im lặng.
Họ không nói gì nhiều.
Điều đó cứ tái diễn.
- Mắm bò hóc? - Mắm bò hóc và muối.
- Thế thôi à? Em sẽ bỏ vào luôn. - Ừ.
Tôi muốn có đáp án, mà chả ai nói gì nhiều.
Tôi có thể thấy điều đó làm họ không thoải mái.
Và rồi một người chị họ nói: "Em cần biết một điều về mẹ em,
bà ấy thuộc số người mạnh mẽ nhất anh chị từng gặp".
Thêm ít cá đi. Dùng thịt má.
Và điều đó càng khiến tôi tò mò.
"Tại sao?
Sao chị lại nói thế?"
Và chị ấy nói: "Chị thấy khó mà nói về nó".
Tôi cần biết nhiều hơn.
Đã có chuyện gì?
Mẹ đã trải qua điều gì?
Sao họ không thể kể tôi?
Đó đã luôn là một câu đố.
Những ngôi nhà mà tôi ở không có hệ thống làm lạnh,
nên mỗi khi họ muốn nấu gì đó, họ sẽ phải đi chợ.
Đây là chanh.
- Nó gọi là gì? - Không, là cam Pursat.
Một quang cảnh đẹp đẽ.
Mọi người dậy sớm để mua nông sản…
gà được giết thịt ngay tại chỗ…
rồi được nướng trên lửa củi.
Tôi tưởng tượng cảnh hàng trăm năm trước là như thế.
Mỗi lần tôi ăn đồ ăn ở đó,
mỗi món ăn đều kiểu: "Ngon quá đi".
Tôi không thể dừng ăn.
Tôi có thể tìm thấy Hủ tiếu Nam Vang ở mọi quầy thức ăn,
nhưng được nấu theo cách tôi chưa từng được ăn.
Tôi cảm thấy may mắn khi được trải nghiệm món ăn này.
Trong lúc tôi ăn nó, húp nước dùng,
tôi nghĩ: "Sao ở nhà họ không biết về món này?"
Người ta rất quen thuộc với phở Việt Nam, với ramen Nhật Bản,
Pad Thái,
nhưng đồ ăn của người Khơ-me chưa tiêu biểu.
Và đó là lúc tôi nảy ra ý tưởng mở một nhà hàng Campuchia ở San Francisco.
Và mọi thứ bỗng rõ ràng.
Không có kinh nghiệm làm việc trong ngành nhà hàng,
tôi kiểu: "Kệ đi. Mình sẽ mở một nhà hàng Campuchia".
Tôi biết đây là con đường đúng đắn.
Khi tôi trở về từ Campuchia,
tôi bị ám ảnh bởi ý tưởng này đến nỗi không thể bỏ qua.
Và bước đầu tiên của tôi là: "Rồi, nấu làm sao đây?
Sao nấu được món hủ tiếu mình mê?"
Tôi nghĩ: "Mình biết mùi vị của nó rồi.
Mình biết phải cho nguyên liệu gì vào".
Nên tôi cảm thấy là tôi nên biết cách làm món này chứ.
Khi tôi cố gắng kết hợp chúng, tôi đã làm bung bét. Nó dở kinh khủng.
Tôi gọi cho mẹ và nói: "Con muốn học cách làm món hủ tiếu này".
Thôi thấy được an ủi khi nghe giọng mẹ qua điện thoại, chỉ tôi nấu nó.
Mẹ bảo tôi phải đảm bảo là nó được ninh ở lửa nhỏ.
Khi làm mẻ thứ hai, tôi chồm lên trên nồi đúng nghĩa, cứ nhìn nó, nói chuyện với nó.
Tôi đã đứng đó khoảng một tiếng, đứng xem nó sôi lăn tăn…
lấy tất cả nguyên liệu,
gọi mẹ lần nữa, và tôi hỏi: "Nghe đúng chưa mẹ?"
Bà ấy nói: "Ừ, được rồi.
Giờ thì nếm thử đi.
Nó có vị giống như con nhớ không?" Tôi bảo: "Sắp rồi ạ".
Rồi mẹ kiểu: "Rồi, tốt đó". Rồi mẹ cúp máy.
Trong suốt quá trình thử nghiệm, tôi thường mời bạn bè đến ăn món nước.
Và rồi bạn họ sẽ dẫn theo bạn của họ.
Dựa vào phản hồi, nước dùng ngày càng ngon hơn.
Từ đó, tôi mở quầy Pop-up, bữa tối kín…
Và rồi tôi tham gia chương trình vườn ươm, La Cocina.
La Cocina là một tổ chức phi lợi nhuận
giúp phụ nữ da màu theo đuổi việc kinh doanh của họ.
Khi tôi vào La Cocina, tôi phải học làm nhiều hơn một món nước.
Tôi thường xuyên ở trong bếp, gọi điện thoại với mẹ,
học cách nấu các món mới.
Và sau đó tôi làm các quầy Pop-up.
Dì ơi, ngồi đây luôn đi. Ta nên ăn cùng nhau.
Tôi lôi đồ đạc đi khắp nơi, dựng lều, dựng bàn…
cố tìm cách chỉ cho người ta về đồ ăn Campuchia.
Người ta cứ so sánh nó với đồ Thái và đồ Việt Nam.
Tôi nghĩ: "Mình là cái gì mà làm việc này chứ?"
Tôi đã rất buồn.
Tôi thấy thất bại.
Việc đại diện cả nền văn hóa không nên để một người lo.
Thế là bất công với Nite.
Nó quá lớn để gánh vác.
Ariel, đến xem thử đi.
Ta còn gì nữa? Chúng là đồ mang về sau khi tàn tiệc à?
Tôi không nghĩ có đủ cho tất cả, mà chà, tôi đã dốc hết sức cho quầy Pop-up này.
Sao không lấy một ít này đi?
Cái này thì sao?
- Gì vậy? - Thêm nhiều thứ hay ho. Cứ treo ở đâu đó.
Tôi đối mặt với nhiều nghi ngờ khi học làm mọi thứ từ đầu.
- Muỗng đũa ở trên bàn nhé? - Ừ.
Khi tôi không tin vào bản thân,
Loxena bảo tôi cứ tiếp tục, tin vào quá trình.
Trong những ngày đầu ấy, cô ấy sẽ ở trong nhà bếp suốt 12 giờ liền.
Ngay khi thử nước dùng của cô ấy,
tôi kiểu: "Ồ, họ có món ăn tiền rồi".
Mỗi quầy Pop-up thành công dẫn đến quầy khác cũng thành công.
Càng ngày càng có nhiều người hỏi tôi về Campuchia.
Điều đó làm tôi phấn khích.
Lần đầu tiên, món ăn của tôi trở nên nổi tiếng.
Nhiều nơi đề nghị lấy nhà hàng của họ làm điểm bán Pop-up.
Và rồi tôi có một cơ hội tuyệt vời để mở một nhà hàng.
Khi nhìn thấy không gian đó, tôi cảm thấy phải là nó.
Linh tính mách bảo tôi chính là nơi này.
Tôi biết ta chỉ đang thử nghiệm mọi thứ,
nhưng tôi nghĩ với món này, để trên đá sẽ ngon hơn.
Ừ.
Tôi cũng thích kiểu này vì chia nhỏ ra trình bày.
- Mà ừ, ta chắc chắn sẽ làm nó. - Tốt. Được rồi.
- Bật nồi Hủ tiếu Nam Vang đi. - Ừ.
Cô ấy mở nhà hàng, cô ấy được cả nước hoan nghênh.
Tốp mười nhà hàng hàng đầu của "Bon Appétit", "Eater" Young Gun.
Có lần, tôi đang ngồi ăn với các đầu bếp giỏi nhất nước Mỹ, đúng nghĩa.
Tôi ngồi xem mấy anh này ăn kiểu: "Ôi Chúa ơi!"
Cô ấy làm mọi người phục sát đất.
Rất nhiều sự chú ý đến cùng lúc.
Mọi người cứ hỏi tôi về Campuchia,
hỏi ở đó người ta ăn gì.
Tôi nhận được các giải thưởng, sự thành công.
Tôi cảm thấy mình đã làm cộng đồng Khơ-me được chú ý.
Đó là thứ duy nhất tôi muốn.
Nyum Bai bùng nổ vì nó ngon kinh khủng.
Và đó là trải nghiệm mới
trong thời gian và địa điểm nơi chúng tôi có rất ít trải nghiệm mới.
Nite Yun đã khiến đồ ăn Campuchia nổi tiếng ở nước này.
Tôi đã nấu đồ ăn Campuchia nhiều năm rồi…
nhưng bố mẹ tôi vẫn chưa thử món tôi nấu.
Họ biết tôi đang làm gì, nhưng không thật sự hiểu.
Hoặc họ không xem việc tôi làm là việc lớn.
Tuần đầu tiên mở nhà hàng…
mẹ tôi gọi. Mẹ kiểu: "Bố rất muốn thử đồ ăn của con".
Khi họ đến nhà hàng…
tôi ra ngoài chào họ.
Tôi nhớ mình đã đứng rình họ từ trong bếp, nhìn ra cửa sổ
để xem họ có thật sự ăn đồ của mình không.
Tôi đã rất hồi hộp.
Và rồi bố tôi bảo lấy một tô thứ hai để mang về.
Lúc đó tôi mới thả lỏng.
Cuối ngày hôm đó, mẹ tôi nói với tôi:
"Bố con rất muốn con biết rằng ông ấy rất thích hủ tiếu của con…
và bố con tự hào về con.
Ông ấy không biết rằng nó sẽ ngon như vậy".
Chỉ cần nghe thế thôi là tôi đã rất vui rồi.
Đó là giây phút rất đặc biệt.
Nyum Bai được nhiều giải thưởng, và chúng tôi có các bài viết khen ngợi.
Rồi tôi nhận được cuộc gọi từ anh trai, và anh ấy nói bố đã qua đời.
Ông ấy đã tự tử.
Đó là cú sốc với tôi.
Và rồi tôi nhận ra,
khi bố mẹ tôi đến nhà hàng, bố tôi là người đã khởi xướng chuyến thăm.
Ông ấy biết mình sẽ không còn ở đây nữa.
Đó là lần cuối tôi gặp bố.
Khi tôi nghĩ về cái chết của bố và cách ông ấy qua đời…
tôi không biết phải chấp nhận thế nào.
Tôi làm việc 14 tiếng một ngày, mỗi ngày…
làm mình tê liệt trước mọi thứ.
Nhìn bên ngoài, người ta chỉ thấy giải thưởng,
người ta thấy thành công…
nhưng đằng sau tất cả, họ không biết chuyện gì đang xảy ra.
Cảm giác thật là cô đơn.
Tôi nhớ mình đã tự nhủ: "Phải chi mình biết trước".
Trong ba năm, nhà hàng bận rộn mỗi ngày.
Tôi phải gắng giả vờ, cố làm mọi người xung quanh tôi vui vẻ.
Tôi mang theo kỳ vọng của mọi người…
đồng thời, không để cái chết của bố nguôi ngoai.
Và mọi thứ trong tôi cứ thế đổ sụp.
Tất cả những áp lực khi có một nhà hàng hào nhoáng lớn…
và Nite chưa từng thích thế.
Cô ấy chỉ muốn có một tiệm hủ tiếu nhỏ.
Một ngày nọ, tôi không thể bắt bản thân ngồi dậy để đến nhà hàng.
Tôi như bị sập nguồn.
Khi hợp đồng thuê đến hạn,
có gì đó mách bảo tôi là hãy đóng cửa nhà hàng.
Ngay khi tôi đưa ra thông báo, điện thoại bắt đầu đổ chuông.
Nhiều người nói với tôi: "Sao lại đóng cửa nhà hàng thành công như vậy?"
Chỉ là cảm giác không đúng.
Tôi cảm thấy đây là lúc để bước tiếp.
TRANG TRẠI GIA ĐÌNH CHANG
Sau khi đóng cửa Nyum Bai, tôi đã sẵn sàng để đau buồn về cái chết của bố.
Chào buổi sáng!
Ngò, củ cải trắng…
Ồ, cái này thì sao? Rồi. Cái này ngon đấy. Ừ.
Cảm ơn!
Trong thời gian đó, tôi đã gần gũi hơn với mẹ.
Chúng tôi nói chuyện khá thường xuyên.
Và rồi mẹ tôi nói với tôi là mẹ muốn đến Campuchia.
Tôi muốn là một phần trong đó.
Xin chào!
Chào! Cô khỏe không?
Khỏe, cảm ơn ạ!
Đã nói tôi sẽ trở lại mà.
- Với vài người nữa. - Ừ!
Hồi tôi ở Campuchia,
tôi nhớ đã thấy mẹ tôi đi cùng bạn bè và những người thân ở quê nhà.
Bà ấy hóa thành một cô gái nhỏ. Đúng môi trường của mẹ.
Đó là trải nghiệm rất đặc biệt.
Tôi được biết trước khi tôi ra đời,
bố tôi làm nghề sửa xe máy,
có quả tóc rất ngầu…
Bố thích nhạc Rock và Roll.
Mẹ tôi rất chăm học.
Mẹ có mái tóc dài, đen nhánh.
Người ta gọi mẹ là hoa khôi của làng.
Khi biết được ngày xưa bố mẹ tôi thế nào…
tôi như được thổi vào sự sống.
Một ngày nọ, mẹ tôi mở lòng nói về chiến tranh.
Bà ấy chạy bộ đi trốn.
Bà ấy thấy người ta chết như ngả rạ.
Có những mảnh cơ thể rải rác khắp nơi.
Bà ấy đang có thai,
và cảnh đó quá sức chịu đựng.
Và rồi bà ấy nghĩ đến việc tự sát bằng cách bước vào bãi mìn.
Khi bà ấy bước vào, chúng không nổ.
Bà ấy cứ tiếp tục đi.
Và bà ấy nói: "Sao mình vẫn còn sống?"
Rồi bà ấy nhìn xuống bụng mình,
và bà ấy nói: "Mình cần phải sống vì con mình".
Và từ ngày đó, bà ấy vẫn kiên trì tiếp tục.
Đó là cách mẹ đã có thể sống sót sau chiến tranh.
Và khi tôi nghe câu chuyện đó, tôi đã hiểu tại sao mẹ cư xử như vậy.
Đây là người đã đối mặt với cái chết,
và vẫn có thể tiếp tục tiến lên.
Mẹ là nguồn cảm hứng lớn cho tôi.
Tất cả bạn bè con, khi họ thấy mẹ, họ đều nhận ra mẹ đấy.
- Người ta nói con giống mẹ. - Đúng ạ.
Họ nói: "Chà, giống hệt nhau". Ăn đi, nhóc.
Tôi thương mẹ nhiều lắm.
Chà, ngon quá mẹ ơi.
HỦ TIẾU KOH-KO
MẮM BÒ HÓC CHẤM
CÀ RI CÁ HẤP AMOK
MÌ KOLA
GỎI ĐU ĐỦ ĐĂM
HỦ TIẾU CHA "HỦ TIẾU SINH VIÊN"
CANH CHUA CAMPUCHIA
BÚN GẠO NOM BANH CHOK
HỦ TIẾU NAM VANG
- Walter, cho anh. - Cảm ơn.
Cảm ơn mọi người. Một lần nữa, tôi rất cảm kích.
Cảm ơn vì đã làm được việc này. Mọi thứ đều rất ngon, nhìn rất đẹp.
Nó tuyệt lắm. Cạn ly nào, mọi người!
- Cạn ly! - Cạn!
Khi đóng cửa Nyum Bai, tôi thật sự nghĩ mình đã hết muốn điều hành một nhà hàng.
Tôi suy sụp vì nó, và không muốn trải qua nó lần nữa.
Nhưng những lá thư và bưu thiếp mà tôi nhận được từ cộng đồng người Campuchia,
thể hiện rằng họ tự hào mình là người Khơ-me
vì có Nyum Bai, đó chính là thứ giúp tôi tiếp tục.
Sau khi thân thiết hơn với mẹ, chấp nhận cái chết của bố,
tôi nhận ra mình đã sẵn sàng quay lại.
Lunette như chị gái của Nyum Bai vậy.
Nó đã trưởng thành.
Nó đã trải qua nhiều thứ.
Và giờ nó sẵn sàng để tiếp quản và ăn mừng thật hoành tráng.
Nite tạo ra cho bản thân một cảm giác có trách nhiệm còn to lớn hơn
cả món hủ tiếu cô ấy nấu hay món canh cô ấy làm.
Cô ấy kể một câu chuyện cao cả hơn.
Và cô ấy đang làm theo cách ngon lành nhất có thể.
Tôi hy vọng là Nite sẽ thật sự trân trọng sức mạnh của mình.
Cô ấy có định mệnh làm việc lớn.
Tôi nghĩ Nite có thể dời cả núi.
Biên dịch: Christine Tran