‎Lẽ ra tôi phải chết từ lâu rồi.
‎Mọi người trong gia đình tôi đều chết, ‎trừ tôi.
‎Tôi luôn tự hỏi tại sao.
‎Sao tôi vẫn còn sống?
‎Trong gia đình, tôi là kẻ lạc loài.
‎Tôi là kẻ duy nhất gây rắc rối.
‎Ở HOA KỲ HƠN 135.000 NGƯỜI ‎BỊ BỎ TÙ VÌ TỘI GIẾT NGƯỜI
‎HƠN 25% TRONG SỐ HỌ ĐƯỢC CHẨN ĐOÁN ‎MẮC BỆNH TÂM THẦN NGHIÊM TRỌNG
‎ĐÂY LÀ CÂU CHUYỆN CỦA TÙ NHÂN #1585559
‎Tôi thực sự nghĩ ngoài tôi ra, ‎còn có kẻ nào đó
‎chơi đùa với tâm trí tôi, hay kiểu thế.
‎Tôi có thể nói rõ những việc tôi đã làm…
‎nhiều thứ tôi không nhớ, ‎hoặc làm thế nào tôi làm điều đó.
‎Tôi như nghe thấy có giọng nói,
‎"Ừ, mày đã làm điều này". Anh biết đó.
‎Tôi nói, "Không, không phải tao làm".
‎Giống như ‎tôi đang đùa giỡn với chính mình.
‎LOẠT PHIM NETFLIX
‎MỘT NGƯỜI KHÁC
‎Ừ.
‎NGÀY 2 THÁNG TƯ NĂM 1988, DERYL MADISON ‎ĐÂM CHẾT BEULAH JOLIVET, 81 TUỔI
‎Phải.
‎Chắc chắn rồi.
‎MADISON NÓI RẰNG ‎LÚC ĐÓ HẮN LÊN CƠN TÂM THẦN
‎Không sao đâu, ừ.
‎Tên tôi là Deryl Wayne Madison.
‎Tôi sinh ngày 29 tháng Tám năm 1958 ‎tại Monroe, Louisiana.
‎Tôi đã bị giam suốt 33 năm qua,
‎vì một tội ác mà tôi đã phạm
‎ở khu phố của tôi,
‎vào năm 1988.
‎Tôi lớn lên ở Texas.
‎Mẹ tôi…
‎là một y tá có bằng cấp.
‎Bà ấy là một phụ nữ chăm chỉ, ‎một phụ nữ Công giáo.
‎Tôi gần gũi với mẹ hơn là với bố.
‎Từ hồi tôi năm tuổi ‎là bố và tôi đã gây gổ.
‎Tôi chưa bao giờ hòa thuận với ông ấy.
‎Bố tôi đánh tôi rất nhiều.
‎Nhiều lắm.
‎Hầu hết là bằng dây điện và bảng gỗ.
‎Nhiều lần tôi bỏ đi và không về.
‎Anh biết đó.
‎Chuyện ngày càng tệ hơn.
‎Lần đầu tiên tôi đốt lửa,
‎tôi đã đốt một tờ lịch, trên tường. ‎Tôi đốt cháy nó.
‎Tôi cứ ngồi đó nhìn nó cháy.
‎Và từ lúc đó, kiểu như…
‎tôi bị ám ảnh bởi lửa.
‎Tôi không biết đó là sự hung hăng
‎trút lên bố tôi, hay là ‎một phần của bố tôi, tôi không biết là gì.
‎Nhưng thật ra…
‎Tôi đã nổi điên.
‎Hồi tôi ở tuổi thiếu niên…
‎Lúc 12, 13 tuổi…
‎Tôi đốt rất nhiều nhà,
‎rất nhiều nhà hoang.
‎Trong lúc nó cháy,
‎vài người nghĩ tôi bị điên nhưng…
‎tôi thủ dâm khi đám cháy bùng lên.
‎Và khi tôi xong,
‎kiểu, được rồi,
‎tôi ổn. Tôi bỏ đi.
‎Anh biết đó.
‎Có vẻ kỳ quặc.
‎Khi tôi đứng giữa đám cháy,
‎thủ dâm trong lúc lửa đang cháy.
‎Ai lại làm thế?
‎Hiểu ý tôi chứ?
‎Như thể tôi nghe được một giọng nói khác, ‎nói rằng,
‎"Đến lúc nổi lửa". Nhỉ?
‎Kiểu như, "Đến lúc nổi lửa".
‎Tôi muốn nói đó là một người khác.
‎Tôi cảm thấy như…
‎ngoài tôi ra có một thứ gì đó, ‎có người nào đó bên trong tôi.
‎Có lần tôi đốt nhà mình.
‎Cả nhà đi nhà thờ.
‎Tôi đốt nhà rồi quay lại giường,
‎nằm xuống.
‎Tôi cứ nằm đó.
‎Trước khi tôi kịp nhận ra, ‎lính cứu hỏa đã kéo tôi ra khỏi giường,
‎lôi tôi ra khỏi nhà, ‎người tôi đầy khói và các thứ khác.
‎Họ hỏi, "Ai đốt nhà?" ‎Tôi nói, "Cháu không biết".
‎Tôi phát hiện ra đó là tôi.
‎Là tôi, hay là người khác?
‎Không biết, tôi không thể nói.
‎Tôi… Tôi không làm thế.
‎Hẳn là kẻ khác, tôi không làm thế.
‎Trời, tôi bắt đầu hút cần sa ‎và uống rượu khi tôi 12 tuổi.
‎Rồi tôi bắt đầu dùng Valium và Dexedrine,
‎đi trên đỉnh các tòa nhà.
‎Khi tôi làm những việc như thế, ‎tôi bạo gan lắm.
‎Tôi thấy mình cao hơn ba mét ‎và làm đủ trò.
‎Khi tôi 16 tuổi,
‎tôi đi bộ trên đường phố Houston.
‎Mọi thứ làm tôi hào hứng.
‎Tôi sẽ vào cửa hàng và trộm thứ gì đó,
‎hoặc trộm tiền của người ta, ‎làm mấy trò đó.
‎NĂM 1977, KHI 19 TUỔI, ‎MADISON BỊ TỐNG GIAM VÌ PHẠM MỘT LOẠT TỘI
‎Tôi ra tù năm 1983.
‎Tôi được nhận vào làm ở một khu chung cư.
‎Mọi chuyện tốt đẹp ‎cho đến khi tôi hút ma túy đá.
‎Để duy trì thói quen đó,
‎thời điểm đó tôi trộm cướp như điên.
‎Đó là lúc cuộc đời tôi xuống dốc.
‎NĂM 1988, MADISON SỐNG Ở QUẬN NĂM, ‎GẦN NHÀ BEULAH JOLIVET, 81 TUỔI
‎Ngày hôm đó,
‎là một ngày tháng Tư.
‎Tôi đang đi bộ trên phố.
‎Túi tôi có chừng 1.800 đô.
‎Và túi tôi có 85 gram đá, cocaine.
‎Bà Jolivet đang ngồi ở hiên nhà. ‎Tôi vẫy chào bà, bà vẫy chào lại tôi.
‎Tôi nhảy qua hàng rào, ‎ngồi ở hiên nhà với bà ấy.
‎Chúng tôi nói về thời tiết, ‎hỏi han mọi thứ thế nào.
‎Vườn tược ra sao, những chuyện như thế.
‎Tôi từng giúp dọn dẹp nhà để xe ‎và các việc khác, dọn dẹp sân.
‎Hôm đó tôi không cần gì cả.
‎Tôi đã có mọi thứ tôi muốn.
‎Tôi chỉ ngồi đó.
‎Đột nhiên, tôi thay đổi, ‎đầu tôi bật lên một suy nghĩ.
‎Bà ấy đứng dậy và hỏi, "Sẵn sàng đi chưa?" ‎Tôi đáp, "Rồi".
‎Tôi đứng dậy đỡ bà ấy vào nhà, ‎giữ cửa cho bà ấy,
‎vì lý do chết tiệt nào đó,
‎tôi đẩy bà ấy vào trong nhà.
‎Anh biết đó…
‎Tôi đẩy bà ấy vào nhà, bà ngã xuống sàn.
‎Tôi đánh bà ấy ba hay bốn lần gì đó.
‎Bà ấy hét lên.
‎Tôi lôi bà ra sau,
‎tôi chạy vào trong, ‎lấy một con dao trong ngăn kéo bếp,
‎đâm bà ấy hai nhát.
‎Cứ như thế, kiểu như…
‎Tôi không biết là gì. ‎Không biết sao tôi lại làm thế.
‎Rồi tôi ngồi xuống sàn.
‎Tôi chỉ ngồi đó, ngay cạnh bà ấy, ‎tôi cứ ngồi đó.
‎Họ nói tôi làm đủ thứ chuyện. ‎Nói tôi đập phá căn nhà…
‎Tôi không tin điều đó, ‎vì tôi không phá nhà ai cả.
‎Ít nhất tôi không nghĩ mình đã phá nhà.
‎Tôi quá phê, không biết tôi đã làm gì. ‎Tôi không biết.
‎Tôi chạy thật xa, ‎cứ chạy đến khi không chạy nổi nữa.
‎Tôi ngồi ở lề đường…
‎chỗ góc đường Tuam và Main, ‎tôi cứ ngồi đó.
‎Tôi chợt nhận ra mình đã giết người.
‎Không, tôi không giết ai cả.
‎Tôi đâu thể giết ai, đúng không?
‎QUẬN NĂM, HOUSTON ‎TEXAS
‎Quận Năm là một cộng đồng lâu đời,
‎đã được thành lập ở Houston ‎từ rất, rất nhiều năm.
‎Hồi năm 1988 khi vụ án mạng xảy ra,
‎đây là một khu vực nổi cộm về buôn ma túy,
‎giờ sau nhiều năm, ‎cũng không chắc có thay đổi gì không.
‎Tôi là Trung sĩ Sharon Evans,
‎tôi là một trong các thanh tra
‎được chỉ định ‎điều tra vụ sát hại Beulah Jolivet.
‎THI THỂ CỦA BEULAH JOLIVET ‎ĐƯỢC PHÁT HIỆN HAI NGÀY SAU KHI BỊ SÁT HẠI
‎Là điều tra viên,
‎chúng tôi là người đại diện cho nạn nhân
‎trong mọi vụ án chúng tôi điều tra.
‎Nên khi làm việc này,
‎tôi thấy như mình ‎là người đại diện cho bà Jolivet.
‎Trong quá trình điều tra,
‎chúng tôi biết bà Jolivet
‎đã sống ở ngôi nhà này nhiều năm.
‎ĐIỀU TRA VIÊN
‎Hàng xóm biết đến bà, rất tôn trọng bà.
‎Với tôi, cuộc điều tra bắt đầu ‎từ giây phút tôi ra khỏi xe,
‎đi đến cửa trước,
‎và khi tôi mở cửa,
‎việc của tôi là xem xét chi tiết ‎mọi thứ bên trong ngôi nhà đó.
‎Mọi thứ.
‎Ngay khi bước vào đó, ‎tôi đã biết vụ này rất tàn bạo.
‎Sàn nhà đầy máu.
‎Ở tấm thảm trên sàn nhà,
‎tìm thấy vài cái răng của nạn nhân ‎trong vũng máu.
‎Rồi có những vết máu từ vị trí đó
‎đến hành lang và vương vãi khắp ngôi nhà.
‎Có cái radio rớt khỏi cái bàn cạnh giường,
‎hắn dùng dây của cái radio đó ‎để siết cổ bà ấy,
‎sợi dây vẫn còn đó.
‎Trên sàn, gần chỗ bà ấy ‎còn có một con dao dính máu
‎mà hắn dùng ‎để đâm hai nhát vào lưng bà ấy.
‎Theo kết quả khám nghiệm tử thi,
‎hai nhát dao cuối cùng ‎là những nhát dao chí mạng.
‎Nên, ta biết hắn đã hành hung ‎bà Jolivet khắp nhà một cách tàn bạo,
‎đá rồi đánh bà ấy, dùng dây siết cổ bà,
‎đặt máy sưởi lên chân bà,
‎nhưng những trò đó ‎không khiến bà ấy mất mạng.
‎Bà ấy đã bị hành hạ tàn bạo như thế ‎ngay trong chính nhà mình.
‎Hắn đã lục soát khắp nhà bà Jolivet,
‎tìm những thứ hắn nghĩ có thể bán được.
‎Hắn kéo rèm cửa ở tất cả các phòng
‎để có đủ thời gian mà hắn muốn, ‎hoặc hắn cần,
‎để lục soát đồ đạc của bà ấy.
‎Theo tôi biết, ‎Deryl đã ra vào nhà ít nhất ba lần,
‎rồi hắn rời khỏi đó ‎và ghé vài nhà khác trong khu phố,
‎bán những thứ đó ‎cho một tay buôn ma túy ở đây.
‎Dù đã giết hại bà ấy ‎một cách tàn bạo như thế
‎hắn vẫn thản nhiên đi ra đi vào ngôi nhà.
‎Những chi tiết đó rất quan trọng
‎để hiểu hắn là ai, ‎và tại sao hắn lại làm vậy.
‎Đó không phải phút bồng bột.
‎Hắn không đánh bà ấy một lần, ‎đầu bà ấy đập xuống bàn cà phê và tử vong.
‎Theo tôi, Deryl Madison là một kẻ tàn bạo.
‎Hắn đã lên sẵn kế hoạch, hoặc tính toán ‎khi hắn vào được trong nhà, hoặc cả hai,
‎nhưng hắn không vội vàng.
‎HÀNG XÓM NHẬN RA MADISON, ‎HẮN BỊ BẮT VÀO NGÀY 9 THÁNG TƯ, 1988
‎Ở PHIÊN TÒA, BỒI THẨM ĐOÀN PHÁN QUYẾT
‎MADISON PHẠM TỘI CỐ Ý GIẾT NGƯỜI
‎TRƯỜNG ĐẠI HỌC TEXAS A&M
‎DỰA TRÊN PHÁN QUYẾT CÓ TỘI, ‎TÒA BƯỚC VÀO PHẦN TUYÊN ÁN
‎KHOA TÂM LÝ
‎Được rồi, cảm ơn các em đã đến tham dự.
‎Hôm nay lớp ta sẽ thảo luận
‎một cách tổng quan ngắn gọn ‎về hình phạt tử hình,
‎và vai trò ‎của bằng chứng về sức khỏe tâm thần
‎trong những trường hợp này.
‎Ở BANG TEXAS, ÁN TỬ HÌNH ĐƯỢC CÂN NHẮC ‎ÁP DỤNG CHO TỘI CỐ Ý GIẾT NGƯỜI
‎Nó xoay quanh các tình tiết giảm nhẹ ‎mà bồi thẩm đoàn có thể xem xét
‎để quyết định ‎một người không đáng chịu án tử hình.
‎Tên tôi là John Edens.
‎Tôi là nhà tâm lý học tội phạm ‎được đào tạo,
‎và tôi là giáo sư giảng dạy ‎tại đại học Texas A&M,
‎nơi tôi nghiên cứu và tư vấn ‎về các vụ cố ý giết người
‎trong khoảng 20 năm qua.
‎Ta đang bàn về một người
‎đã bị kết án tử hình, ‎hoặc chung thân không ân xá.
‎LUẬT SƯ CỦA MADISON ĐÃ TRÌNH BÀY ‎CÁC TÌNH TIẾT GIẢM NHẸ
‎ĐỂ PHẢN BÁC ÁN TỬ HÌNH
‎NÓ GỒM CÁC THÔNG TIN ‎VỀ QUÁ KHỨ RẮC RỐI CỦA MADISON
‎Trong một vụ cố ý giết người, như vụ này
‎thường thì bên bào chữa sẽ tập trung
‎vào các yếu tố tâm lý, nếu có,
‎giúp người ta ‎có cái nhìn tích cực hơn về bị cáo.
‎Ta không nói về việc trả tự do,
‎hay nói rằng họ vô tội, ‎hoặc không đáng bị trừng phạt…
‎GIÁO SƯ VÀ NHÀ TƯ VẤN TÂM LÝ
‎…mà để chỉ ra họ không đáng bị tử hình ‎dựa trên quy chế kết án mà Texas áp dụng.
‎CHỨNG CỨ QUAN TRỌNG ĐỂ BÀO CHỮA
‎LÀ MỘT BÁO CÁO ‎CỦA TIẾN SĨ TÂM LÝ HỌC WENDALL DICKERSON
‎TRƯỚC KHI TUYÊN ÁN ‎ÔNG ẤY ĐÃ THĂM KHÁM MADISON
‎VÀ PHÁT HIỆN MỘT SỐ VẤN ĐỀ NGHIÊM TRỌNG ‎VỀ SỨC KHỎE TÂM THẦN
‎LUẬT PHÁP VÀ SỨC KHỎE TÂM THẦN
‎Cơ bản, tiến sĩ Dickerson nói rằng ‎Deryl bị rối loạn nhân dạng phân ly.
‎ANH TA CHỊU ẢNH HƯỞNG BỞI SỰ MẤT KẾT NỐI ‎VỚI CÁC MỐI QUAN HỆ XÃ HỘI
‎Về cơ bản, triệu chứng chính ‎là sự hiện diện của ít nhất
‎hai nhân cách riêng biệt ‎trong cùng một người,
‎mà phần lớn các trường hợp ‎có thể hành động…
‎hoàn toàn tách biệt nhau.
‎Người ta từng gọi ‎đây là chứng rối loạn đa nhân cách.
‎RẤT KHÓ HIỂU ĐƯỢC SỰ LIÊN HỆ ‎GIỮA CẢM XÚC VÀ HÀNH ĐỘNG CỦA ANH TA…
‎Dựa trên đánh giá của tiến sĩ Dickerson,
‎nhân cách của Deryl bị phân mảnh ‎thành nhiều phần khác nhau
‎và khả năng kiểm soát hành vi của anh ta
‎có vẻ đã bị suy yếu rất rõ.
‎TIẾN SĨ JOHN EDENS
‎Hồi đó tôi khoảng 14 tuổi.
‎Tôi đang ngồi trong lớp.
‎Cả lớp nhìn tôi chằm chằm.
‎Rồi giáo viên hỏi,
‎"Em nói chuyện với ai?" Tôi nói…
‎"Ý thầy là sao? Em đâu nói chuyện với ai".
‎Cả lớp nhìn tôi, tôi có nói chuyện…
‎mà tôi không ý thức là mình…
‎đang nói chuyện.
‎Tôi không hề biết.
‎Tôi biết đó là một nhân cách khác, ‎hẳn là như thế.
‎Nó cứ đột ngột xuất hiện.
‎Ông ta mô tả các triệu chứng liên quan ‎đến sự phân ly và giải thể nhân cách.
‎Việc ông ta không nhận ra mình đang ‎nói chuyện một mình có hơi bất thường.
‎Chắc chắn là dấu hiệu ‎của một người bị mất kết nối
‎hoặc tâm trí bị phân mảnh.
‎Không biết sao tôi lại giết bà Jolivet.
‎Thật sự không biết.
‎Như một cơn thịnh nộ.
‎Một cơn giận dữ không biết từ đâu ra.
‎Bà ấy không làm gì tôi hết nhưng…
‎Sao tôi lại lấy mạng bà ấy?
‎Vấn đề là, về mặt đạo đức, ‎Deryl có xấu xa đến mức đáng bị tử hình?
‎Và nếu tôi chỉ căn cứ ‎vào những gì tiến sĩ Dickerson mô tả
‎về trạng thái tinh thần của Deryl,
‎thì với tôi, có vẻ đó rõ ràng ‎là một tình tiết giảm nhẹ quan trọng
‎mà bồi thẩm đoàn nên cân nhắc.
‎Tôi đã suy nghĩ rất nhiều
‎về vụ án,
‎nghĩ xem người này ‎có đáng bị tử hình không.
‎Nếu tôi có quyền năng ‎để đưa Deryl vào một nơi
‎mà tôi nghĩ sẽ hợp lý nhất ‎với người như ông ta,
‎nơi đó sẽ là ‎bệnh viện giam giữ phạm nhân tâm thần,
‎hơn là nhà tù thông thường.
‎Nhưng tôi không có quyền năng đó.
‎SAU KHI NGHE VỀ CÁC TÌNH TIẾT GIẢM NHẸ
‎BỒI THẨM ĐOÀN CŨNG PHẢI ĐƯA RA PHÁN QUYẾT
‎LIỆU MADISON CÓ TIẾP TỤC ‎LÀ MỐI NGUY CHO XÃ HỘI
‎Ở Hoa Kỳ, Texas có quy chế rất đặc biệt ‎về tội cố ý giết người,
‎bồi thẩm đoàn ‎phải trả lời hai câu hỏi cụ thể.
‎Một là, "Hành động của bị cáo
‎có phải là hành động chủ tâm? ‎Nó có gây ra cái chết của nạn nhân?"
‎Tiếp theo, bồi thẩm đoàn ‎phải nhất trí quyết định rằng
‎bị cáo tiếp tục là mối đe dọa cho xã hội.
‎Và nếu họ nhất trí với cả hai ‎câu hỏi đặc biệt này,
‎phán quyết sẽ là án tử hình.
‎Nó giống như tung đồng xu vậy. ‎Sống hoặc chết. Thế đó.
‎Tên tôi là James W. Marquart,
‎tôi là nhà xã hội học, ‎nhà tội phạm học được đào tạo.
‎Trong vụ Deryl Madison, ‎tôi được mời cho ý kiến trước tòa
‎như một chuyên gia trong lĩnh vực ‎mối họa cho xã hội trong tương lai.
‎NHÀ TÙ BANG MISSISSIPPI ‎THẺ KHÁCH
‎Thứ nhất, vụ giết người này, ‎Deryl chịu trách nhiệm hoàn toàn.
‎Không nghi ngờ gì.
‎Nhưng…
‎bàn về án phạt, ‎trong vụ này có yếu tố giảm nhẹ nào không?
‎NHÀ XÃ HỘI HỌC TỘI PHẠM
‎Tôi hoàn toàn tin là có.
‎Deryl lớn lên trong một ‎gia đình người Mỹ gốc Phi nghèo.
‎Bố ông ta là kẻ ưa bạo hành.
‎Nhà có bốn đứa con, ‎ông ta có ba anh chị em khác,
‎và tất cả đều bị đối xử tệ hại.
‎Hình như vài người trong số họ ‎đã chết khi còn trẻ.
‎Ông ta chưa bao giờ hiểu được ‎cách ứng xử trong xã hội
‎như một con người.
‎Nên ông ta đã gặp khó khăn trong việc ‎thích nghi với cuộc sống bình thường
‎và điều đó khiến đứa trẻ đi vào con đường
‎không có tương lai.
‎Không có bất kỳ cơ hội nào.
‎Nếu xem xét bối cảnh của Houston ‎vào thời điểm xảy ra vụ án,
‎Houston đầy rẫy cocaine.
‎Trong thành phố, ‎tội phạm bạo lực như một đại dịch.
‎Tôi nhớ đã từng xem tin tức.
‎Mỗi đêm, lại có một vụ giết người, ‎rồi một vụ giết người khác.
‎Như thể ngày nào ‎cũng xảy ra chuyện như vậy.
‎Như một quả cầu tuyết ‎hay một đoàn tàu trượt dốc không phanh.
‎Ông ta cũng bị cuốn vào bối cảnh đó.
‎Nếu lúc đó ‎tôi là thành viên bồi thẩm đoàn,
‎tất cả những vụ giết người ‎xảy ra trong thành phố,
‎có lẽ tôi sẽ nghĩ, ‎"Tôi sẽ không nương tay với mấy người".
‎DÙ ĐƯỢC NGHE TRÌNH BÀY ‎CÁC TÌNH TIẾT GIẢM NHẸ,
‎VÀO NGÀY 23 THÁNG SÁU NĂM 1989,
‎BỒI THẨM ĐOÀN PHÁN QUYẾT ‎DERYL MADISON PHẢI CHỊU ÁN TỬ HÌNH
‎Tin hay không thì tùy,
‎tôi không cảm thấy gì ‎khi họ tuyên án tử hình.
‎Tôi không biết phải cảm thấy thế nào. ‎Tôi không cảm thấy gì cả.
‎Tôi không biết sao lại thế.
‎Khi mẹ tôi mất, các anh chị em tôi…
‎tôi chưa từng rơi một giọt nước mắt.
‎Tôi không biết cảm giác…
‎được mọi người yêu thương.
‎Không biết. Không biết là thế nào.
‎Tôi không biết đó là gì.
‎Gần như ngay từ khi sinh ra
‎đời ông ta đã có nhiều khó khăn ‎vì gặp các vấn đề ở trường
‎cũng như ở nhà.
‎Nếu bị nghiện và gặp đủ rắc rối ‎ta sẽ bị hoang tưởng.
‎Và những người nghiện cocaine ‎sẽ có các hành vi nguy hiểm.
‎Điều đó đã phá hủy các vùng đệm ‎hay chốt chặn trong tâm trí ông ta.
‎Ông ta không suy nghĩ mà cứ xem bà ấy ‎là mục tiêu, tấn công bà ấy.
‎Ông ta đã đưa ra một quyết định…
‎một quyết định bốc đồng
‎mà không hề nghĩ đến ‎những hậu quả phải chịu.
‎Ông ta không phải tội phạm chuyên nghiệp.
‎Ông ta vô tổ chức, ‎hôm sau có thể đi trộm đồ ở cửa hàng.
‎Ông ta không có xu hướng bạo lực
‎khiến ông ta trở thành ‎mối đe dọa trong tương lai.
‎GIẢI THƯỞNG BRUCE SMITH SR.
‎Tôi hiểu ông ta đã phạm ‎một tội ác kinh khủng, tôi hiểu điều đó.
‎Nhưng vào thời điểm đó ‎án tử hình không phải là bản án thích hợp.
‎Tôi thấy nó không hợp lý.
‎CHÀO MỪNG ĐẾN KATY
‎CHÀO MỪNG ĐẾN GRINGO'S TEX-MEX TUYỆT VỜI
‎Là một điều tra viên,
‎tôi hoàn toàn tin tưởng ‎hệ thống tư pháp của ta.
‎Chúng tôi điều tra hết khả năng.
‎Các công tố viên ‎tham gia quá trình xét xử,
‎tất cả bằng chứng ‎được trình với bồi thẩm đoàn.
‎Bồi thẩm đoàn lắng nghe cả hai bên ‎và xem xét mọi thứ được trình bày,
‎rồi họ ra quyết định.
‎Họ không thấy có bất cứ vấn đề gì ‎khi tuyên bố hắn có tội
‎và tuyên án tử hình.
‎BEULAH JOLIVET KHÔNG CÓ HỌ HÀNG GẦN
‎Tôi vẫn có thể hình dung ‎bà Jolivet nằm trên sàn
‎trong tình trạng như lúc được tìm thấy.
‎Đó là động lực để tôi ngồi đây ‎và lên tiếng thay cho bà.
‎Lúc này, chúng tôi là những người duy nhất ‎đại diện cho bà Jolivet.
‎Tôi không biết bà ấy trải qua ‎những giây phút cuối đời như thế nào,
‎tôi không muốn việc đó bị lãng quên.
‎FORMIA, Ý
‎Tôi đã chứng kiến hai vụ hành quyết.
‎Tôi là người phụ nữ Ý đầu tiên ‎chứng kiến một vụ hành hình ở Mỹ.
‎Việc đó không dễ dàng gì,
‎vì ta có thể quan sát,
‎nhưng không thể làm gì cho người sắp chết.
‎Trải nghiệm đó
‎ta sẽ giữ mãi trong tâm trí ‎và trái tim suốt cả cuộc đời.
‎Tôi là Michela Mancini,
‎tôi là phó chủ tịch Liên Minh Ý ‎đấu tranh bãi bỏ án tử hình.
‎Là Liên Minh Ý, ‎chúng tôi cố gắng giúp nhiều tù nhân,
‎đặc biệt là ở Hoa Kỳ
‎vì đó là nền dân chủ cuối cùng…
‎BẠN CỦA DERYL
‎…còn áp dụng án tử hình.
‎Ý định của chúng tôi là đến đó
‎để giúp họ hiểu rằng, có lẽ,
‎đó không phải giải pháp đúng đắn.
‎Ta là công dân toàn cầu.
‎Ta phải lo lắng
‎về những gì đang xảy ra ở nơi khác.
‎HƠN 30 NĂM QUA,
‎NHIỀU TÙ NHÂN LÃNH ÁN TỬ HÌNH ‎ĐÃ ĐƯỢC MICHELA GIÚP
‎SAU KHI NGHE VỀ NHỮNG VIỆC MICHELA LÀM, ‎MADISON ĐÃ VIẾT THƯ CHO BÀ
‎Lần đầu tiên ‎tôi nhận được thư từ Deryl Madison
‎là vào năm 1995.
‎Tôi viết thư trả lời ông ta.
‎Và sau đó, ‎chúng tôi tiếp tục trao đổi thư từ.
‎Và vào năm 1996,
‎tôi đến thăm ông ta lần đầu tiên.
‎Kể từ đó,
‎tôi coi ông ta như người nhà.
‎Điều thuyết phục tôi
‎giúp ông ta
‎là vì Deryl rất cô độc,
‎không ai lo lắng cho ông ta, thật đấy.
‎Một lần duy nhất ‎tôi không thể nhìn vào mắt Deryl…
‎là sau cái ngày ‎tôi thấy bức ảnh của người phụ nữ đã chết.
‎Nếu ai đó giết bà tôi,
‎tôi sẽ muốn người đó ở tù ‎vì tội hắn đã làm.
‎Nhưng, trong chuyến thăm,
‎khi trò chuyện và nghe
‎những điều ông ta nói,
‎tôi đã hiểu, ngay lúc đó,
‎cái người ở trước mặt tôi
‎không còn là người gây ra tội ác đó nữa.
‎Mà đó là bạn tôi, Deryl.
‎NĂM 2001, SAU NĂM NĂM KẾT BẠN,
‎MICHELA BIẾT ĐƯỢC MADISON SẼ BỊ HÀNH HÌNH ‎TRONG VÒNG MỘT THÁNG
‎Ý định của tôi là cứu mạng ông ta.
‎Tôi không quan tâm là làm thế nào.
‎Ba tuần trước ngày hành quyết,
‎chúng tôi cố gắng nhanh chóng ‎tìm một luật sư giỏi,
‎người chắc chắn có thể…
‎giúp được ông ta.
‎Và chúng tôi rất may mắn ‎vì đã tìm được Mayer và Brown,
‎họ đề nghị được giúp ông ta miễn phí.
‎Khi họ có tất cả tài liệu,
‎họ hiểu ngay rằng
‎họ có thể làm gì đó có ích cho Deryl.
‎LUẬT SƯ MỚI CỦA MADISON ĐÃ THÀNH CÔNG ‎TRONG VIỆC CHỨNG MINH
‎CÁC TÌNH TIẾT GIẢM NHẸ ‎CHƯA ĐƯỢC CÂN NHẮC HỢP LÝ Ở PHIÊN TÒA
‎MADISON ĐƯỢC TRAO CƠ HỘI ‎THAM DỰ MỘT PHIÊN KẾT ÁN MỚI
‎HOẶC LỰA CHỌN CHẤP NHẬN TÙ CHUNG THÂN
‎Deryl đã rất sợ hãi.
‎Khi người ta sợ hãi,
‎thì rất khó…
‎suy nghĩ, lựa chọn, và đưa ra quyết định.
‎Nhưng, rõ ràng, ‎sẽ có rủi ro là một bồi thẩm đoàn khác
‎xác nhận bản án tử hình là thích đáng.
‎Ông ta không muốn lại bị đưa ra tòa.
‎Vì vậy, sau khi suy nghĩ rất nhiều,
‎ông ta chấp nhận chịu tù chung thân.
‎NĂM 2009, SAU HAI MƯƠI NĂM ‎BỊ TUYÊN ÁN TỬ HÌNH
‎BẢN ÁN CỦA DERYL MADISON ĐƯỢC SỬA LẠI ‎THÀNH TÙ CHUNG THÂN KHÔNG ÂN XÁ
‎Tôi rất ngạc nhiên khi thấy ‎bản án của hắn bị đảo ngược.
‎Tôi thất vọng,
‎vì tôi nghĩ ở thời điểm đó, ‎đó là một vụ án rất tiêu biểu.
‎Tôi sẽ không làm thế nếu tỉnh táo.
‎Anh biết chứ?
‎Tôi nghĩ ngoài tôi ra còn có người khác.
‎Có lẽ khi tôi chơi ma túy
‎thì…
‎nhân cách khác của tôi, trỗi dậy.
‎Tôi như nghe thấy có giọng nói,
‎"Ừ, mày đã làm điều này". Anh biết đó.
‎Tôi nói, "Không, không phải tao làm".
‎Giống như ‎tôi đang đùa giỡn với chính mình.
‎Cá nhân tôi nghĩ rằng Deryl, ‎cũng như một số người khác trong tù,
‎chắc chắn là những kẻ chịu án tử hình,
‎đã học được từ hệ thống
‎là cần phải nói những gì.
‎Tôi nghĩ là chuyện thường tình ‎khi những phạm nhân
‎nói rằng do tinh thần họ không ổn định,
‎hay vì cách họ được nuôi dạy,
‎hoặc vì họ bị bạo hành khi còn nhỏ,
‎hoặc vì họ thường chơi ma túy, ‎tất cả những lý do họ nghĩ ra sau đó
‎để biện minh cho việc họ đã làm.
‎Riêng tôi thấy việc Deryl nói rằng ‎hắn bị tâm thần vào thời điểm đó,
‎và hắn nghĩ đó là một người khác,
‎tôi nghĩ đó có thể ‎là cách nhìn nhận của hắn lúc này,
‎khác với cách hắn nhìn vấn đề lúc đó.
‎Có lẽ giờ hắn hơi hối hận,
‎nhưng điều đó ‎không làm bà Jolivet sống lại.
‎Không cho phép bà ấy ‎sống nốt phần đời còn lại.
‎Không xóa được nỗi đau đớn và sự tàn bạo
‎mà hắn đã gây ra cho bà ấy,
‎vào thời điểm hắn làm việc đó.
‎Hắn xứng đáng
‎nhận án tử hình
‎vì những gì hắn đã làm với bà Jolivet,
‎vì tội ác hắn đã gây ra, ‎cướp đi mạng sống của bà ấy.
‎Theo tôi, hắn không xứng đáng ‎với bản án chung thân không ân xá.
‎TRẠI CẢI TẠO TEXAS CHO PHÉP THỰC HIỆN ‎CUỘC PHỎNG VẤN THỨ HAI VỚI DERYL MADISON
‎SAU 90 NGÀY THEO LUẬT ĐỊNH
‎Suốt phiên tòa, ‎sau khi trải qua mọi chuyện,
‎sau khi nghe tất cả lời khai,
‎và nhìn lại cuộc đời mình,
‎và những gì tôi đã làm,
‎vào thời điểm đó, phải, ‎tôi đáng nhận án tử hình.
‎Đâu thể cướp đi mạng sống
‎của một người lớn tuổi như vậy.
‎Việc đó đáng bị trừng phạt.
‎Tôi đáng bị án tử hình vì điều tôi đã làm.
‎Ừ, tôi hiểu.
‎Luật pháp là thế, nhỉ?
‎Tôi phải ở tù suốt phần đời còn lại. ‎ Không bao giờ được thả…
‎Anh biết đấy…
‎Tôi không phải quái vật, nhỉ?
‎Nhưng tôi đã phạm tội,
‎và tôi đang trả giá.
‎Theo tôi biết, ‎Deryl đã ra vào nhà ít nhất ba lần,
‎rồi hắn rời khỏi đó
‎bán những thứ đó ‎cho một tay buôn ma túy ở đây.
‎Theo tôi, Deryl Madison là một kẻ tàn bạo.
‎Hắn đã lên sẵn kế hoạch,
‎hoặc tính toán khi hắn vào được trong nhà, ‎hoặc cả hai,
‎nhưng hắn không vội vàng.
‎Bà ấy điều tra vụ án của tôi à?
‎Họ liên tục tra hỏi tôi.
‎Tôi đã kể chính xác những gì tôi đã làm.
‎Tôi không nói dối gì.
‎Tôi có mang đồ ra khỏi nhà.
‎Tôi không lên sẵn kế hoạch,
‎nhưng khi vào đó, và sau khi bà ấy chết,
‎tôi lấy đồ, mang ra khỏi nhà.
‎Những thứ tôi bán để lấy tiền mua ma túy.
‎Tôi suy nghĩ như một thằng nghiện, ‎đầu óc không tỉnh táo.
‎Tôi là thằng nghiện, tôi cần ma túy.
‎Là thế đấy.
‎Tôi không lên kế hoạch giết bà Jolivet.
‎Chuyện xảy ra khi tôi ở đó. ‎Là một ý nghĩ bất chợt, nó là…
‎Nó là một vấn đề khác.
‎Khi tôi ở đó,
‎đầu óc tôi thay đổi.
‎Tôi không coi mình là ác quỷ, nhưng…
‎Ta phải trả giá…
‎khi làm chuyện xấu xa.
‎Có thể tôi không thích nhưng…
‎nhưng như ông bà ta nói, ‎"Có gan ăn cướp, có gan chịu đòn".
‎Hồi tôi mới sinh ra ‎bà tôi gọi tôi là Bubba.
‎Tôi gọi nhân cách khác của mình ‎bằng tên đó.
‎Bubba là…
‎Chính xác không phải ‎là nhân cách khác của tôi nhưng…
‎Kiểu như một tính cách khác ‎trong con người tôi.
‎Hắn khiến tôi gặp rắc rối. ‎Có thể nói như thế.
‎Hắn…
‎Giống như tôi tự hỏi bản thân mình.
‎"Mày làm thế để làm cái quái gì?"
‎Nửa đêm tôi thức giấc, ‎đi đi lại lại trong phòng giam.
‎Hắn sẽ nói…
‎"Không ngủ được à?"
‎Trời ơi, điên lắm… Tôi không biết…
‎Tôi mong hắn ‎không làm chuyện ngu ngốc nữa.
‎Không còn đáng sợ nữa nhỉ, ‎vì tôi ở trong này rồi.
‎Nếu tôi tự do, mọi chuyện sẽ khác.
‎Biên dịch: Vũ Ngọc Ái Vy