1
00:00:06,339 --> 00:00:11,594
2 JUTA TAHUN LALU

2
00:00:23,064 --> 00:00:28,945
Dua juta tahun lalu, dan planet kita
ialah tempat yang sangat berbeza.

3
00:00:34,325 --> 00:00:37,704
Seekor kucing bergigi lengkung, Smilodon.

4
00:00:43,918 --> 00:00:46,212
Pemangsa menakutkan pada zamannya.

5
00:00:51,384 --> 00:00:56,931
Berdiri di hadapannya,
burung teror besar, setinggi dua meter.

6
00:01:04,689 --> 00:01:07,150
Kedua-dua haiwan berperisai hebat…

7
00:01:09,986 --> 00:01:11,988
dan bersedia untuk bertempur.

8
00:01:28,505 --> 00:01:32,926
Inilah kisah pertempuran hebat
demi kelangsungan hidup

9
00:01:33,843 --> 00:01:37,847
dan dinasti-dinasti
yang akan menguasai dunia.

10
00:01:43,144 --> 00:01:48,066
Inilah kisah kehidupan.

11
00:03:00,138 --> 00:03:04,809
MASA KINI

12
00:03:05,310 --> 00:03:06,936
Jika anda tahu di mana untuk cari,

13
00:03:07,604 --> 00:03:10,190
anda masih boleh jumpa petunjuk

14
00:03:10,273 --> 00:03:13,568
bagi asal-usul
kehidupan dalam planet kita.

15
00:03:21,659 --> 00:03:25,038
Ini bukan sekadar perhimpunan
sekumpulan pemangsa laut.

16
00:03:28,833 --> 00:03:32,921
Ini perhimpunan keturunan-keturunan purba.

17
00:03:36,841 --> 00:03:39,385
Jerung, fosil hidup,

18
00:03:40,178 --> 00:03:43,723
tidak berubah langsung
selama beratus-ratus juta tahun.

19
00:03:45,850 --> 00:03:48,561
Ikan dolfin, mamalia bernafas udara

20
00:03:48,645 --> 00:03:51,606
yang nenek moyangnya
pernah merayau di darat.

21
00:03:54,859 --> 00:03:58,821
Paus, lebih besar daripada mana-mana
haiwan lain yang pernah hidup.

22
00:04:05,328 --> 00:04:06,746
Burung-burung,

23
00:04:08,498 --> 00:04:11,793
mangsa terakhir yang terselamat
daripada dinosaur…

24
00:04:14,462 --> 00:04:17,131
dinasti terhebat di dunia.

25
00:04:23,763 --> 00:04:25,306
Semua pemangsa,

26
00:04:25,390 --> 00:04:27,517
semuanya memburu mangsa yang sama,

27
00:04:27,600 --> 00:04:31,771
tapi semuanya dengan asal-usul
yang cukup berbeza.

28
00:04:40,655 --> 00:04:45,159
Terdapat lebih sepuluh juta spesies
tumbuhan dan haiwan yang hidup hari ini.

29
00:04:53,001 --> 00:04:58,506
Namun, ia hanya satu peratus
daripada semua spesies yang pernah wujud.

30
00:05:03,636 --> 00:05:05,638
Dengan mengimbau semula masa lalu,

31
00:05:06,306 --> 00:05:10,268
kita akan jumpa banyak daripada 99 peratus
spesies yang sudah pupus.

32
00:05:18,067 --> 00:05:20,987
Untuk mendedahkan kisah
yang paling luar biasa,

33
00:05:22,071 --> 00:05:25,158
kisah kehidupan dalam planet kita.

34
00:05:33,541 --> 00:05:35,752
BABAK 1

35
00:05:35,835 --> 00:05:40,631
PERATURAN DALAM KEHIDUPAN

36
00:05:44,177 --> 00:05:49,766
4 BILION TAHUN LALU

37
00:05:53,978 --> 00:05:59,692
Kehidupan dan kepelbagaiannya yang hebat
perlu bermula di suatu tempat.

38
00:06:08,659 --> 00:06:13,247
Titik pertama muncul
empat bilion tahun lalu.

39
00:06:17,377 --> 00:06:22,382
Mungkin secara unik,
planet kita mempunyai keadaan yang sesuai.

40
00:06:25,301 --> 00:06:26,344
Cecair air,

41
00:06:27,220 --> 00:06:28,638
tenaga daripada Matahari

42
00:06:29,430 --> 00:06:33,101
dan kimia sempurna
untuk kehidupan bermula.

43
00:06:40,400 --> 00:06:45,530
Prosesnya yang tepat hilang dalam sejarah.

44
00:06:47,698 --> 00:06:53,621
Namun, apa yang dihasilkannya
ialah sebuah sel hidup yang kecil.

45
00:06:55,498 --> 00:06:56,457
LUCA,

46
00:06:57,542 --> 00:07:01,003
Leluhur Universal Terakhir…

47
00:07:05,133 --> 00:07:09,971
asal-usul semua kehidupan.

48
00:07:19,105 --> 00:07:21,315
Daripada permulaan yang biasa ini,

49
00:07:21,399 --> 00:07:23,526
kehidupan mengambil masa
berbilion tahun lagi

50
00:07:23,609 --> 00:07:25,611
untuk membentuk kerumitan sebenar.

51
00:07:31,742 --> 00:07:35,246
450 JUTA TAHUN LALU

52
00:07:36,122 --> 00:07:39,876
Kejayaannya di lautan buat pertama kali.

53
00:07:45,673 --> 00:07:48,593
Haiwan terawal yang mencapai keistimewaan

54
00:07:49,594 --> 00:07:51,512
ialah bentuk-bentuk kehidupan yang mudah.

55
00:07:57,935 --> 00:07:59,604
Invertebrata-invertebrata ini,

56
00:08:00,646 --> 00:08:02,523
haiwan tanpa tulang belakang,

57
00:08:03,774 --> 00:08:06,944
memerintah laut selama berjuta tahun.

58
00:08:12,200 --> 00:08:16,329
Sepanjang sejarah,
kehidupan sentiasa berperang.

59
00:08:18,122 --> 00:08:19,916
Satu dinasti bangkit,

60
00:08:19,999 --> 00:08:22,710
hanya untuk ditewaskan
oleh dinasti seterusnya.

61
00:08:29,675 --> 00:08:32,470
Tumbuhan adalah antara spesies pertama
yang menakluki darat…

62
00:08:34,889 --> 00:08:37,642
mencipta keadaan yang, lama-kelamaan,

63
00:08:39,477 --> 00:08:41,896
membolehkan invertebrata mengikuti

64
00:08:42,980 --> 00:08:44,148
dan mengambil alih.

65
00:08:55,618 --> 00:08:58,704
Namun, invertebrata
tidak boleh memerintah selamanya.

66
00:09:07,088 --> 00:09:09,340
Satu dinasti baharu akan mengatasinya.

67
00:09:14,011 --> 00:09:16,889
Dinasti yang juga datang daripada air.

68
00:09:25,565 --> 00:09:26,983
Amfibia…

69
00:09:33,573 --> 00:09:38,494
yang bentuk tubuh baharu
berkaki empat dan bertulang belakang

70
00:09:38,578 --> 00:09:41,998
terbukti berkesan untuk mencapai kejayaan.

71
00:09:46,002 --> 00:09:49,005
Pencapaiannya terbatas di dalam air.

72
00:09:54,385 --> 00:09:58,598
Namun, ia membangkitkan satu lagi dinasti
yang tiada batasan sebegitu.

73
00:10:03,686 --> 00:10:04,812
Reptilia.

74
00:10:07,773 --> 00:10:10,776
Berupaya mengeksploitasi
walaupun kawasan terkering,

75
00:10:11,694 --> 00:10:14,864
gaya berjalannya yang tergelimpang
membawanya ke seluruh dunia.

76
00:10:22,622 --> 00:10:26,876
Untuk kali pertama dalam sejarah,
terdapat satu kuasa global.

77
00:10:29,545 --> 00:10:31,380
Daripada reptilia awal ini

78
00:10:33,341 --> 00:10:36,135
datanglah dinasti paling ikonik.

79
00:10:39,972 --> 00:10:41,182
Dinosaur.

80
00:10:53,402 --> 00:10:58,157
Ia memerintah selama lebih 150 juta tahun.

81
00:11:06,999 --> 00:11:11,420
Sekumpulan kepelbagaian yang mengagumkan,
yang kekuasaan mutlak

82
00:11:12,213 --> 00:11:16,258
dimusnahkan oleh nasib malang
yang bermalapetaka.

83
00:11:25,768 --> 00:11:27,269
Daripada bayang-bayangnya

84
00:11:28,229 --> 00:11:31,899
bangkitlah keturunan terakhir yang agung.

85
00:11:34,568 --> 00:11:35,569
Mamalia.

86
00:11:43,077 --> 00:11:47,331
Spesies yang kemudiannya
mengubah planet kita

87
00:11:48,624 --> 00:11:50,292
bukan seperti spesies lain.

88
00:11:58,718 --> 00:12:01,637
Kebangkitan dan kejatuhan
dinasti-dinasti ini,

89
00:12:01,721 --> 00:12:03,889
selama empat bilion tahun,

90
00:12:03,973 --> 00:12:06,434
bukan hanya satu kebetulan.

91
00:12:09,395 --> 00:12:10,771
Seluruh perjalanan ini,

92
00:12:11,272 --> 00:12:14,316
daripada permulaan kehidupan
kepada kepelbagaian tidak berkesudahan

93
00:12:14,400 --> 00:12:15,901
yang kita tahu hari ini,

94
00:12:17,319 --> 00:12:20,740
didorong oleh prinsip asas tertentu.

95
00:12:23,284 --> 00:12:25,119
Peraturan dalam kehidupan.

96
00:12:27,663 --> 00:12:29,165
Peraturan pertama ialah

97
00:12:30,166 --> 00:12:33,627
yang mahir menyesuaikan diri
sentiasa akan menang.

98
00:12:36,756 --> 00:12:41,594
Setiap satu daripada telur rama-rama ini
nampak sama.

99
00:12:44,305 --> 00:12:47,183
Namun, masing-masing mempunyai
kombinasi gen berbeza

100
00:12:48,309 --> 00:12:52,605
yang menjadikannya
cukup unik secara individu.

101
00:13:01,405 --> 00:13:05,785
Sesetengah daripadanya akan mempunyai
sifat genetik yang membantu ia hidup.

102
00:13:14,835 --> 00:13:20,007
Sifat-sifat yang akan diturunkan
dari generasi ke generasi…

103
00:13:26,055 --> 00:13:27,306
sehingga akhirnya,

104
00:13:28,057 --> 00:13:31,519
satu akan menjadi
sangat berbeza dengan yang terdahulu

105
00:13:31,602 --> 00:13:34,230
sehingga ia menjadi spesies baharu,

106
00:13:36,899 --> 00:13:40,486
lebih mahir menyesuaikan diri
dengan persekitarannya.

107
00:13:44,240 --> 00:13:47,201
Inilah evolusi.

108
00:13:56,919 --> 00:14:00,339
Namun, bukan hanya ulat bulu
yang berkembang.

109
00:14:08,138 --> 00:14:12,434
Semua benda di hutan ini
berjuang untuk terus hidup…

110
00:14:15,563 --> 00:14:18,357
termasuk tumbuhan.

111
00:14:25,447 --> 00:14:29,243
Tanpa dikawal,
ulat bulu akan merosakkannya.

112
00:14:38,586 --> 00:14:43,716
Namun, tumbuhan ini telah mengembangkan
penyesuaiannya sendiri untuk hidup.

113
00:14:46,927 --> 00:14:48,804
Racun di dalam daunnya,

114
00:14:49,847 --> 00:14:52,850
mampu membunuh apa saja yang memakannya.

115
00:14:54,685 --> 00:14:56,228
Ini peperangan kimia.

116
00:14:59,732 --> 00:15:02,568
Kemudian spesies ulat bulu baharu
berkembang…

117
00:15:05,279 --> 00:15:08,908
yang boleh memakan daun beracun itu,

118
00:15:09,825 --> 00:15:12,328
bersama-sama telur yang ada padanya.

119
00:15:20,336 --> 00:15:21,795
Sebagai tindak balas,

120
00:15:21,879 --> 00:15:25,257
rama-rama lain menyesuaikan diri
untuk hanya bertelur pada tumbuhan

121
00:15:25,341 --> 00:15:26,842
yang tiada telur…

122
00:15:33,265 --> 00:15:37,144
memastikan anak-anaknya
mempunyai permulaan hidup yang terbaik.

123
00:15:47,655 --> 00:15:50,032
Namun, tumbuhan itu membalas…

124
00:15:52,660 --> 00:15:54,620
membentuk ketumbuhan pada daunnya

125
00:15:55,704 --> 00:15:57,706
yang menyerupai telur rama-rama…

126
00:16:04,964 --> 00:16:08,801
mencegah mana-mana rama-rama betina
daripada bertelur di sana.

127
00:16:12,596 --> 00:16:14,431
Tambahan pula, telur-telur palsu itu

128
00:16:14,515 --> 00:16:17,726
menghasilkan nektar manis
yang menarik semut…

129
00:16:20,521 --> 00:16:23,190
yang memakan ulat bulu.

130
00:16:29,738 --> 00:16:31,448
Peraturan pertama dalam kehidupan,

131
00:16:31,949 --> 00:16:34,326
bahawa yang mahir menyesuaikan diri
akan menang,

132
00:16:36,161 --> 00:16:39,999
menghasilkan kepelbagaian besar
yang wujud hari ini.

133
00:16:49,591 --> 00:16:51,010
Peraturan dalam kehidupan seterusnya

134
00:16:51,844 --> 00:16:54,304
ialah persaingan mendorong penyesuaian.

135
00:16:56,724 --> 00:17:01,186
2 JUTA TAHUN LALU

136
00:17:02,813 --> 00:17:08,068
Persaingan paling sengit
datang daripada spesies sendiri.

137
00:17:14,658 --> 00:17:16,285
Seekor burung teror jantan.

138
00:17:21,248 --> 00:17:24,376
Kawasannya ialah sisir tasik.

139
00:17:38,182 --> 00:17:39,433
Namun, ia tak bersendirian.

140
00:17:43,353 --> 00:17:46,190
Seekor burung teror jantan lebih muda
mahukan tempat bagus ini.

141
00:17:54,406 --> 00:17:56,909
Yang lebih tua
tidak boleh abaikan ancaman.

142
00:18:16,678 --> 00:18:18,806
Yang lebih muda enggan berundur.

143
00:18:22,351 --> 00:18:24,812
Ia memerlukan kawasan sendiri.

144
00:18:35,072 --> 00:18:37,825
Kedua-duanya memulakan upacara penunjukan.

145
00:18:48,669 --> 00:18:50,629
Menilai kekuatan yang lain…

146
00:18:57,261 --> 00:18:59,221
sambil menayangkan kekuatan sendiri.

147
00:19:07,688 --> 00:19:09,648
Gerakannya yang selaras,

148
00:19:10,149 --> 00:19:12,067
formal umpama tarian.

149
00:19:24,496 --> 00:19:26,582
Siapa yang akan berundur dahulu?

150
00:19:35,465 --> 00:19:36,675
Atau menyerang?

151
00:19:44,892 --> 00:19:49,021
Tanpa apa-apa untuk memisahkannya,
pergaduhan tidak dapat dielakkan.

152
00:20:02,993 --> 00:20:04,328
Namun, ia ada teman.

153
00:20:13,962 --> 00:20:16,590
Kelicikan mamalia Smilodon

154
00:20:16,673 --> 00:20:19,551
ialah satu sebab burung teror pupus.

155
00:20:25,682 --> 00:20:30,270
Persaingan, dalam dan antara spesies,

156
00:20:31,021 --> 00:20:33,148
sentiasa mendorong evolusi.

157
00:20:36,944 --> 00:20:41,490
Namun, bukan hanya yang bertempur
yang sentiasa berubah.

158
00:20:42,699 --> 00:20:45,619
Medan tempur itu sendiri juga berubah,

159
00:20:46,453 --> 00:20:49,081
yang membawa
kepada peraturan dalam kehidupan ketiga,

160
00:20:50,832 --> 00:20:53,752
Bumi tidak pernah kekal stabil
dengan lama.

161
00:20:54,836 --> 00:20:56,797
Kadangkala ia membantu kehidupan.

162
00:20:57,547 --> 00:20:59,967
Kadangkala ia menghalangnya.

163
00:21:05,973 --> 00:21:10,477
Sepanjang sejarah, gunung berapi
salah satu agen terbesar perubahan.

164
00:21:28,537 --> 00:21:31,456
Letusan yang bertahan beribu-ribu tahun

165
00:21:32,666 --> 00:21:37,212
telah berulang kali menelan
sebahagian besar planet kita.

166
00:21:39,589 --> 00:21:42,301
Melepaskan gas ke atmosfera,

167
00:21:42,384 --> 00:21:45,012
mengubah iklim dan yang paling teruk,

168
00:21:46,305 --> 00:21:48,890
menyebabkan kepupusan besar-besaran
global.

169
00:21:59,318 --> 00:22:01,278
Dunia ini jarang stabil.

170
00:22:01,903 --> 00:22:04,573
Kadangkala, dunia yang berapi.

171
00:22:07,159 --> 00:22:09,619
Kadangkala, dunia yang berais.

172
00:22:19,129 --> 00:22:22,924
Planet kita yang berubah
mencipta banyak cabaran untuk kehidupan.

173
00:22:25,052 --> 00:22:26,595
Daripada laut beracun…

174
00:22:30,766 --> 00:22:32,392
kepada tanah tandus global…

175
00:22:35,604 --> 00:22:38,065
dan tempoh hujan
yang hampir tidak berkesudahan…

176
00:22:45,072 --> 00:22:47,324
Pada empat kali berbeza,

177
00:22:48,742 --> 00:22:52,746
planet ini telah menyebabkan kehidupan
hampir pupus.

178
00:22:53,789 --> 00:22:57,751
Setiap kali, lebih tiga suku
daripada semua spesies

179
00:22:57,834 --> 00:23:00,379
musnah dalam kepupusan besar-besaran.

180
00:23:05,384 --> 00:23:08,345
Planet kita boleh jadi planet yang kejam.

181
00:23:12,057 --> 00:23:16,686
76 JUTA TAHUN LALU

182
00:23:17,312 --> 00:23:19,106
Namun, ada satu tempoh

183
00:23:20,315 --> 00:23:25,028
apabila Bumi stabil selama 100 juta tahun.

184
00:23:29,116 --> 00:23:34,663
Tempoh yang membolehkan satu kumpulan
menjadi dinasti paling berkuasa.

185
00:23:39,251 --> 00:23:42,295
Zaman ini zaman dinosaur.

186
00:23:52,305 --> 00:23:57,894
Ketenangan yang lama membantu dinosaur
berkembang dalam jumlah yang besar.

187
00:24:07,821 --> 00:24:10,198
Ini Maiasaura,

188
00:24:11,700 --> 00:24:16,371
pemakan tumbuhan lemah-lembut
yang membentuk kawanan beribu-ribu.

189
00:24:26,506 --> 00:24:29,801
Perhimpunan besar-besaran ini
memberikannya keselamatan

190
00:24:31,178 --> 00:24:32,929
dan bukan hanya untuk dewasa.

191
00:24:39,186 --> 00:24:41,688
Maiasaura betina
yang agak berhati-hati ini

192
00:24:42,439 --> 00:24:44,649
mahu kembali ke sarangnya.

193
00:24:57,579 --> 00:25:00,749
Maiasaura bermaksud "ibu yang baik".

194
00:25:04,377 --> 00:25:05,921
Seperti betina lain,

195
00:25:06,796 --> 00:25:09,799
ia telah membuat sarangnya
di sebuah koloni besar.

196
00:25:13,094 --> 00:25:14,095
Untuk ke sana,

197
00:25:14,679 --> 00:25:17,849
ia perlu lari melepasi
sekumpulan ibu yang defensif

198
00:25:17,933 --> 00:25:19,726
yang ingin melindungi anak-anaknya.

199
00:25:34,157 --> 00:25:35,867
Ketika mengelak seekor penyerang,

200
00:25:36,952 --> 00:25:38,954
ia terlalu dekat
dengan penyerang seterusnya.

201
00:25:54,219 --> 00:25:57,889
Akhirnya, ia tiba di sarang sendiri.

202
00:26:08,024 --> 00:26:11,820
Ia memberikan anak-anaknya makan
dengan cara sama seperti burung.

203
00:26:31,131 --> 00:26:34,175
Ia akan melindungi anaknya
di dalam sarang selama beberapa bulan,

204
00:26:35,552 --> 00:26:38,763
hingga ia cukup besar
untuk sertai kawanan selebihnya.

205
00:26:47,272 --> 00:26:51,776
Namun, planet ini bukan hanya
menyokong sebilangan besar dinosaur,

206
00:26:52,944 --> 00:26:58,700
kestabilannya juga menyokong dinosaur
dalam setiap bentuk dan saiz.

207
00:27:11,880 --> 00:27:16,426
Triceratops sangat berbeza
dengan Maiasaura yang tiada pertahanan.

208
00:27:22,265 --> 00:27:26,269
Seberat lima tan
dan mempunyai tiga tanduk,

209
00:27:26,936 --> 00:27:28,355
perisainya cukup hebat…

210
00:27:30,774 --> 00:27:32,567
yang disesuaikan dengan dunia

211
00:27:32,651 --> 00:27:36,071
di mana bentuk pertahanan terbaik
ialah menyerang.

212
00:27:42,577 --> 00:27:47,123
Dengan musim pembiakan yang hampir tiba,
tubuhnya perlu berada dalam keadaan bagus.

213
00:27:49,834 --> 00:27:54,631
Hal itu bermakna ia perlu mencari
makanan terbaik di mana saja.

214
00:27:59,886 --> 00:28:02,597
Namun, pencariannya telah menjauhkannya
daripada kawanannya…

215
00:28:05,475 --> 00:28:08,478
dan hampir ke pinggir hutan.

216
00:28:18,863 --> 00:28:20,532
Ia patut rasa takut.

217
00:28:21,574 --> 00:28:24,869
Triceratops bukan satu-satunya gergasi
di hutan ini.

218
00:28:38,925 --> 00:28:40,802
Tyrannosaurus rex.

219
00:28:44,514 --> 00:28:46,266
Pemangsa utama.

220
00:28:53,857 --> 00:28:56,067
Ia bersama dua ekor anaknya.

221
00:29:22,802 --> 00:29:25,305
Adik-beradik itu
lebih tangkas daripada ibunya.

222
00:29:29,726 --> 00:29:31,019
Ia bekerja sepasukan.

223
00:29:34,063 --> 00:29:36,858
Triceratops boleh bertahan
daripada yang muda,

224
00:29:37,859 --> 00:29:39,027
tapi bukan yang dewasa.

225
00:30:00,632 --> 00:30:03,343
Hanya perlindungan kawanannya
boleh menyelamatkannya.

226
00:30:07,722 --> 00:30:09,390
Ia membentuk dinding pertahanan.

227
00:30:15,939 --> 00:30:20,235
Pemangsa terhebat di dunia pun tahu
apabila ia akan kalah.

228
00:30:32,705 --> 00:30:34,499
Tidak seperti jantan muda itu.

229
00:30:50,640 --> 00:30:55,228
66.04 JUTA TAHUN LALU

230
00:30:55,979 --> 00:31:01,568
Dinosaur mungkin masih memerintah hari ini
jika keadaan di Bumi kekal sama.

231
00:31:03,778 --> 00:31:06,698
Namun, semuanya akan berubah

232
00:31:07,490 --> 00:31:09,742
dan dalam masa sehari sahaja.

233
00:31:20,962 --> 00:31:24,257
Sebuah asteroid bersaiz Gunung Everest,

234
00:31:25,592 --> 00:31:28,511
mengembara 20 kali
lebih laju daripada peluru,

235
00:31:28,595 --> 00:31:30,388
melanggar planet.

236
00:31:36,436 --> 00:31:41,524
Ia mencipta lubang sedalam 20 kilometer
dan selebar 180 kilometer…

237
00:31:45,153 --> 00:31:48,239
mencetuskan rantai peristiwa yang dahsyat.

238
00:31:53,369 --> 00:31:57,874
Pembunuh sebenar bangkit
dari kawah besar itu.

239
00:32:01,336 --> 00:32:05,340
Dinding abu dan serpihan
setebal beratus kilometer…

240
00:32:07,508 --> 00:32:09,385
yang menyelubungi dunia.

241
00:32:15,350 --> 00:32:17,435
Awan menghalang cahaya matahari,

242
00:32:18,770 --> 00:32:21,898
menyebabkan kematian
hampir semua dinosaur…

243
00:32:35,036 --> 00:32:38,289
dan tiga suku kehidupan di Bumi.

244
00:32:44,045 --> 00:32:46,798
Kemusnahan itu global.

245
00:32:55,264 --> 00:32:58,184
Ia kepupusan besar-besaran kelima
di dunia.

246
00:33:29,382 --> 00:33:31,092
Namun, ada yang terselamat.

247
00:33:34,595 --> 00:33:40,184
Mangsa terselamat yang menjadi asas
bagi semua spesies yang wujud hari ini.

248
00:33:50,236 --> 00:33:54,115
Burung hanyalah dinosaur yang tinggal.

249
00:33:59,871 --> 00:34:03,082
Hari ini, jumlahnya lebih 10,000 spesies,

250
00:34:04,625 --> 00:34:07,128
menduduki setiap habitat di Bumi.

251
00:34:10,840 --> 00:34:13,885
Namun, bukan burung sahaja
menduduki planet ini.

252
00:34:16,721 --> 00:34:21,184
Satu lagi dinasti hebat
juga bangkit dari abu itu.

253
00:34:29,025 --> 00:34:29,984
Mamalia.

254
00:34:35,281 --> 00:34:37,366
Jika dibandingkan dengan dinosaur,

255
00:34:37,450 --> 00:34:39,952
mamalia hanya satu nota kaki
dalam sejarah.

256
00:34:48,419 --> 00:34:50,213
Tanpa serangan asteroid itu,

257
00:34:50,838 --> 00:34:54,842
mangsa-mangsa terselamat ini
tidak akan berpeluang memerintah.

258
00:34:59,972 --> 00:35:02,934
Daripada bencana
kepupusan besar-besaran itu

259
00:35:04,435 --> 00:35:07,063
datanglah sejumlah besar
kehidupan baharu ini

260
00:35:08,731 --> 00:35:11,567
dengan kepelbagaiannya yang menakjubkan…

261
00:35:19,033 --> 00:35:24,038
semuanya menyesuaikan diri
dengan cabaran-cabaran kehidupan,

262
00:35:32,004 --> 00:35:35,133
perjuangan untuk melindungi
dan membesarkan anak-anak,

263
00:35:38,094 --> 00:35:39,345
untuk mencari makanan

264
00:35:40,263 --> 00:35:41,347
dan untuk membiak.

265
00:35:46,602 --> 00:35:48,980
Spesies-spesiesnya mungkin berubah,

266
00:35:51,440 --> 00:35:54,694
tapi perkara yang penting kekal sama.

267
00:35:57,238 --> 00:36:02,702
Air dan tenaga daripada Matahari
terus menyokong kehidupan,

268
00:36:02,785 --> 00:36:06,372
seperti yang ia lakukan
selama berbilion tahun.

269
00:36:16,090 --> 00:36:20,386
Sehingga hari ini, peraturan-peraturan
dalam kehidupan ini masih terpakai.

270
00:36:23,723 --> 00:36:27,351
Hanya yang mahir menyesuaikan diri
akan menang.

271
00:36:39,238 --> 00:36:42,742
Persaingan mendorong evolusi.

272
00:36:47,872 --> 00:36:51,792
Planet yang berubah dengan cepat
menyebabkan huru-hara.

273
00:37:02,011 --> 00:37:06,015
Peraturan-peraturan dalam kehidupan ini
menentukan cara dinasti akan bangkit

274
00:37:06,974 --> 00:37:08,392
dan cara ia akan jatuh.

275
00:37:13,356 --> 00:37:15,858
Setiap benda yang masih hidup hari ini

276
00:37:17,193 --> 00:37:20,613
boleh menjejaki warisannya
empat bilion tahun lalu.

277
00:37:26,327 --> 00:37:29,830
Ia berhadapan
dengan ketidakmungkinan hebat.

278
00:37:39,757 --> 00:37:44,178
99 peratus daripada semua spesies
yang pernah wujud

279
00:37:44,887 --> 00:37:47,265
kini sudah pupus.

280
00:37:52,895 --> 00:37:54,188
Kehidupan hari ini

281
00:37:55,439 --> 00:37:58,401
terdiri daripada satu peratus
spesies yang berjaya.

282
00:38:09,787 --> 00:38:14,458
Siri ini akan menerokai
peristiwa terpenting

283
00:38:14,542 --> 00:38:15,960
dalam sejarah kehidupan.

284
00:38:25,636 --> 00:38:29,307
Daripada saat mamalia
mengukuhkan dirinya sebagai kuasa global…

285
00:38:37,315 --> 00:38:41,986
kepada nenek moyang burung
yang terbang di udara buat pertama kali…

286
00:38:48,117 --> 00:38:51,037
kepada evolusi telur berkulit keras

287
00:38:51,954 --> 00:38:55,875
yang membawa kepada kebangkitan
dinosaur yang hebat.

288
00:39:04,216 --> 00:39:09,180
Malah, ketika haiwan
mula-mula keluar dari air.

289
00:39:18,397 --> 00:39:23,069
Dalam babak seterusnya, kita kembali
ke asal-usul kehidupan di lautan…

290
00:39:30,201 --> 00:39:33,079
dan pertarungan pertama untuk terus hidup…

291
00:39:36,040 --> 00:39:38,292
di planet kita yang luar biasa.

292
00:41:25,691 --> 00:41:28,235
Terjemahan sari kata oleh Siti Salmi