เป็นเวลาหลายพันล้านปี ที่โลกของเราเผชิญกับการทำลายล้าง
จากสภาพแวดล้อม และพลังธรรมชาติอย่างไร้ความปราณี
แต่นี่คือเรื่องราวของสิ่งที่เกิดขึ้นใต้ท้องทะเล
ที่นี่ เพราะมีพายุปกป้อง ชีวิตจึงเจริญเติบโตได้
และกำลังจะเปลี่ยนแปลง โลกของเราไปตลอดกาล
(ชีวิตบนโลกของเรา)
(บทที่ 2)
(พรมแดนแรกเกิด)
(สองหมื่นสี่พันล้านปีก่อน)
ย้อนกลับไปในอดีตอันไกลโพ้น
โลกไม่ได้มีสภาพเหมือนโลก ที่เรารู้จักกันในปัจจุบันเลย
พื้นผิวเกือบ 90% เป็นน้ำ
แต่นี่ก็ไม่ใช่ดาวเคราะห์สีน้ำเงิน
กลุ่มก๊าซมีเทนกลับทำให้ ชั้นบรรยากาศเป็นสีเหลือง
บนพื้นดิน สภาพยิ่งเลวร้ายกว่านั้น
ภูเขาไฟระเบิดต่อเนื่องนับล้านๆ ปี
พลังระเบิดของภูเขาไฟ
คือหนึ่งในเสียงไม่กี่อย่างในอาณาจักรที่เงียบงันนี้
โลกที่มีแต่อากาศพิษและธารลาวา...
ชีวิตอย่างที่เรารู้จักไม่อาจเกิดขึ้นได้เลย
แต่ในทะเลยุคก่อนประวัติศาสตร์
เกิดบางอย่างที่น่าตื่นเต้น
ใต้ผิวน้ำรายรอบด้วยแพลงก์ตอนจำนวนมหาศาล
เซลล์ขนาดเล็กจิ๋วเหล่านี้ได้พัฒนาสิ่งใหม่ขึ้นมา
การสังเคราะห์แสง
ซึ่งหมายความว่า มันสามารถดึง พลังงานแสงอาทิตย์มาใช้เพื่อเติบโต
ซึ่งเป็นวิวัฒนาการครั้งสำคัญมาก
จนทำให้สักวันแพลงก์ตอน จะให้กำเนิดพืชทุกชนิดบนโลก
แต่ไม่ใช่แค่นั้น
ผลพลอยได้ของการสังเคราะห์แสงคือก๊าซ
องค์ประกอบที่ยังขาดอยู่ สำหรับการดำรงอยู่ของสัตว์...
ออกซิเจน
เป็นเวลาเกือบสองพันล้านปี
ที่แพลงก์ตอนผลิตออกซิเจน มากเสียจนเปลี่ยนโลกของเราได้
ดาวโลกไม่อันตรายอีกแล้ว มันกลายเป็นโลกใหม่
ในที่สุดสรรพชีวิตก็เติบโตได้ไร้ขีดจำกัด
ปัจจุบัน หลายล้านปีต่อมา
ยังพอมองเห็นร่องรอยของ คลื่นชีวิตลูกต่อมาในตอนนั้นว่าเป็นอย่างไร
เพราะในพื้นที่ตื้นบางส่วนของท้องทะเลนั้น
ชีวิตยังคงคล้ายที่เป็นในยุคบุพกาล
อาจจะหน้าตาไม่เหมือน...
แต่พวกมันคือสัตว์...
ที่คล้ายมากกับรูปแบบชีวิตที่ซับซ้อนยุคแรก
ส่วนใหญ่มีลำตัวอ่อนนิ่มและหยั่งรากกับพื้นทะเล
ทั้งหมดมีประสาทสัมผัส
และบางพวกก็สามารถมองเห็น สภาพแวดล้อมได้อีกด้วย
จำนวนมากหาอาหารด้วยอวัยวะกรองกิน
คัดกรองแพลงก์ตอน
ซึ่งบางครั้งก็เป็นวิธีที่น่าฉงนที่สุด
แต่ไม่ใช่ว่าสัตว์ทุกตัวนี้จะอยู่ติดที่
บางตัวสามารถเคลื่อนที่
สำรวจพื้นทะเล
เหมือนญาติของพวกมัน ที่เป็นนักบุกเบิกเมื่อหลายล้านปีก่อน
แหล่งน้ำตื้นนี้อาจดูเหมือนสวนอีเดน
แหล่งคุ้มภัยของสรรพชีวิต
แต่นี่ไม่ใช่สวรรค์
สิ่งมีชีวิตที่อาศัยอยู่ในบริเวณ ที่เป็นแคลิฟอร์เนียยุคใหม่...
คือทากเปลือยสีรุ้ง
ลักษณะที่เฉื่อยชาของมัน อำพรางความชั่วร้ายเอาไว้...
เหตุผลเดียวกับบรรพบุรุษ
มันมาที่นี่เพื่อล่า
มันปรับตัวให้สมกับชีวิตของนักล่า
และเหยื่อที่มันเลือกก็คือ
ดอกไม้ทะเล
แต่ก็เช่นเดียวกับนักล่ายุคเริ่มแรก
ทากเปลือยยังต้องฝึกปรืออีกเยอะ...
เพราะที่นี่ จังหวะ…
สำคัญที่สุด
โชคดีสำหรับนักล่า
เหยื่อของมันถูกตรึงไว้กับพื้นทะเล
และไม่อาจหลบซ่อนไปได้ตลอด
แล้วชะตากรรมของดอกไม้ทะเลล่ะ
ถูกคว้านกินจนไม่เหลือซาก
(ห้าร้อยสามสิบล้านปีที่แล้ว)
การมาถึงของนักล่าเป็นการเปลี่ยนแปลง ครั้งมโหฬารในทะเลยุคโบราณ
ผู้ถูกล่าต้องปรับตัว
ไม่เช่นนั้นจะเสี่ยงสูญพันธุ์
และกลุ่มหนึ่งก็ปรับตัวในแบบที่ไม่เคยมีมาก่อน
แม้จะเป็นสัตว์ที่ไม่ต้องสืบพันธุ์
พวกมันก็สามารถที่จะแตกตัวเป็นแว่นๆ
และหลุดเป็นอิสระ
แมงกะพรุน
ห้าร้อยสามสิบล้านปีที่แล้ว
พวกมันเป็นสัตว์กลุ่มแรกๆ ที่ว่ายน้ำหนีจากก้นทะเล
แต่นักล่าก็มีอยู่แล้วทุกหนแห่ง
ความที่มีอาวุธเป็นฉมวกพิษ
ดอกไม้ทะเลเหล่านี้จึงจัดการ แมงกะพรุนตัวน้อยได้อย่างง่ายดาย
และพวกมันก็มีเยอะเสียด้วย
การหลบหนีดูจะเป็นไปไม่ได้เลย
ถูกจับแล้ว
แต่ไม่นาน
ก็เป็นอิสระในที่สุด
เพราะความที่พวกมันว่ายน้ำได้
แมงกะพรุนจึงเป็นสัตว์กลุ่มแรก ที่กล้าเสี่ยงออกจากเขตน้ำตื้น
เข้าสู่ท้องทะเลกว้างใหญ่
ที่นี่ เมื่อปลายังไม่ถือกำเนิด
แมงกะพรุนจึงปลอดภัยจากนักล่าโดยสิ้นเชิง
เวลาผ่านไป สัตว์กลุ่มอื่นจึงตามมา
แต่ห้าร้อยล้านปีก่อนนี้
มหาสมุทรกว้างใหญ่เป็นของพวกมัน
(ห้าร้อยแปดล้านปีที่แล้ว)
สำหรับพวกที่ยังติดอยู่ก้นทะเล
จะหลบหนีนักล่าได้ต้องใช้วิธีอื่น
สัตว์ขี้สงสัยตัวนี้
คือไทรโลไบต์
มันมาพร้อมการปรับตัวสุดล้ำนั่นคือเกราะ
ไทรโลไบต์เป็นสัตว์กลุ่มแรกๆ ในวงศ์ตระกูลที่เกิดใหม่
สัตว์ขาปล้อง
พวกมันพัฒนาโครงกระดูกให้อยู่ภายนอก
เปลือกที่เหมือนเกราะ ซึ่งคอยปกป้องเนื้อนุ่มด้านใน
และในน่านน้ำเช่นนี้ เกราะเป็นสิ่งจำเป็น
นี่คือ อโนมาโลคาริส
สัตว์หน้าตาประหลาดตัวนี้
ชื่อของมันแปลว่า "กุ้งประหลาด"
และในบริเวณน้ำตื้นเขตร้อนเมื่อ 508 ล้านปีก่อน
มันคือนักล่าลำดับสูงสุดตัวแรกของโลก
แม้ว่าไทรโลไบต์จะมีเกราะ การหลบให้พ้นสายตาก็น่าจะดีกว่า
แต่พอออกมาจากหุบเขาลึกแล้ว ก็ไม่มีที่หลบซ่อนอีก...
เพราะสิ่งที่ทำให้นักล่าชนิดนี้อยู่สูงสุด...
ก็คือความเร็วของมัน
ไม่เหมือนแมงกะพรุน อโนมาโลคาริสกำหนดทิศทางและความเร็วได้
แต่นั่นไม่เพียงพอเสมอไป...
เพราะเมื่อจนมุม เกราะของไทรโลไบต์ก็จะแผลงฤทธิ์
เมื่อม้วนตัวจนกลม ก็จะไม่มีใครสามารถรุกรานเกราะนี้ได้
แม้แต่เจ้ากุ้งประหลาดนี้
เมื่อชายฝั่งปลอดภัย ไทรโลไบต์ ก็ออกเดินทางอย่างสบายใจต่อไปอีกครั้ง
มันกำลังค้นหาสถานที่ สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของมหาสมุทรยุคโบราณ
เขตจับคู่ของไทรโลไบต์
ที่พวกมันหลายพันตัวจะมารวมตัวกันเพื่อผสมพันธุ์
ในเรื่องราวของชีวิต การมีเกราะสำคัญมากขนาดนั้น
จนทุกวันนี้ สัตว์เกือบ 80%
ซึ่งรวมแมลง แมงมุม และปู
ล้วนเป็นทายาทสัตว์ขาปล้องโบราณชนิดนี้
แต่เกราะไม่สามารถป้องกันพวกมันจากทุกอย่าง
(สี่ร้อยหกสิบแปดล้านปีที่แล้ว)
สี่สิบล้านปีต่อมา ยุคใหม่ของชีวิตก็ได้เริ่มขึ้น
และหลากหลายมากกว่าที่เคยเป็นมา
ที่นี่ ไทรโลไบต์ยังคงแข็งแกร่ง
แต่เกราะของมันแกร่งกว่าเดิมด้วยซ้ำ...
เพราะแนวปะการังแห่งนี้ มีอันตรายจากนักล่าพันธุ์ใหม่
บรรพบุรุษของหมึกยักษ์และปลาหมึกในปัจจุบัน
ยักษ์มีหนวดเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่ง ของวงศ์ตระกูลที่เรียกว่า เซฟาโลพอด
พันธุ์ที่ใหญ่ที่สุด ซึ่งมีกระดองยาวแปดเมตร
คือ หมึกกระดองยักษ์
ไทรโลไบต์ดูแคระไปเลย เมื่อเทียบกับนักล่าสูงตระหง่านพันธุ์นี้
แต่ขนาดตัวไม่ใช่สิ่งที่ทำให้มันเป็นภัยขนาดนั้น
หมึกกระดองยักษ์พัฒนาวิธีจับเหยื่อแบบใหม่…
แม้แต่ตอนที่พวกมันมองไม่เห็น…
เพราะในน่านน้ำนี้ พวกมันล่าโดยไม่ได้ใช้แค่สายตา
แต่ใช้สัมผัสด้วย
ไทรโลไบต์ทำได้แค่พยายามอยู่ห่างๆ
ความที่มีจะงอยปากเหมือนกรรไกร
มันจึงเฉือนเกราะที่แกร่งที่สุดได้
หมึกกระดองยักษ์จึงครองท้องทะเล
แต่ทว่า มีผู้มาใหม่รายสำคัญอีกพันธุ์หนึ่ง
สัตว์ที่มีหน้าตาเหมือนประหลาดใจอยู่ตลอดนี้
คือ อรันดาสปิส
ปลาในยุคแรกๆ สายพันธุ์หนึ่ง
มันยังไม่พัฒนาขากรรไกร
มันจึงทำได้แค่ดูดเศษซากเล็กๆ น้อยๆ
แต่สิ่งที่มันพัฒนาขึ้น
จะเปลี่ยนวิถีของประวัติศาสตร์ไปเลย
มันมีโครงกระดูกภายในแบบใหม่ ที่ทำให้มันทั้งเร็วและปราดเปรียว
กระดูกสันหลัง
และแม้อาจจะดูไม่เหมือนนัก
ในวันข้างหน้า ปลาอย่างอรันดาสปิส ก็จะให้กำเนิดสัตว์มีกระดูกสันหลังชนิดอื่น
สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก สัตว์เลื้อยคลาน สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม และนก
แต่ตอนนี้ สัตว์มีกระดูกสันหลัง ยังเพิ่งอยู่ในช่วงเริ่มต้น
การเดินทางอันแสนยาวนานมากๆ
(สี่ร้อยสี่สิบห้าล้านปีที่แล้ว)
ยี่สิบล้านปีต่อมา ชีวิตเผชิญกับ ความท้าทายครั้งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่ง...
เมื่อจู่ๆ สภาพภูมิอากาศก็เย็นลง...
เหตุการณ์ซึ่งจะส่งผลกระทบร้ายแรงตามมา
ทะเลเริ่มแข็งตัว ทีละนิด ทีละนิด
สำหรับชีวิตที่เคยอาศัยในน่านน้ำเขตร้อนของโลก
นี่คือหายนะ
เขตทะเลตื้นกลายเป็นสุสานแช่แข็ง
การสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ครั้งแรกของโลก
สุสานแช่แข็งเกิดจาก คาร์บอนไดออกไซด์ลดลง 60%
เมื่อไม่มีก๊าซเรือนกระจกที่สร้างความอบอุ่น
ดาวดวงนี้ก็กระโจนเข้าสู่ยุคน้ำแข็ง
ยุคซึ่งจะดำรงต่อไปถึง 200,000 ปี
ในขั้นรุนแรงที่สุด โลกเกือบครึ่งถูกน้ำแข็งห่อหุ้ม
ทำให้ 85% ของชีวิตทั้งหมดถึงแก่ความตาย
หายไปจากผังเครือญาติเราตลอดกาล
เมื่อน่านน้ำตื้นเขตร้อนถูกทำลาย
ผู้รอดชีวิตจำนวนน้อยนิดคือ ผู้ที่สามารถมุ่งสู่เขตน้ำลึกกว่าเดิมได้
เช่นสัตว์อย่างหอยงวงช้าง
ญาติผู้ตัวเล็กกว่าของหมึกกระดองยักษ์
มันพัฒนาขึ้นมาครั้งแรกเมื่อหลายร้อยล้านปีก่อน
แต่ยังดำรงอยู่กระทั่งปัจจุบัน
มันยังอยู่มาได้เพราะธรรมชาติ ที่ไม่เปลี่ยนแปลงของมหาสมุทรน้ำลึก
ลึกลงไป 600 เมตร อุณหภูมิแทบไม่ผันผวน
ทำให้มันเป็นแหล่งที่สงบและมั่นคง
เมื่อยุคน้ำแข็งเกิดขึ้น
สัตว์ทุกชนิดมุ่งหน้าสู่ทะเลลึก
แต่ตระกูลที่เติบโตมาได้คือเซฟาโลพอด
ทุกวันนี้ จำนวนมากยังคงสิงสถิตในทะเลลึก...
ซึ่งรวมถึงหมึกยักษ์และหมึก
ร่างกายที่เป็นเจลาตินของพวกมัน ไม่สะทกสะท้านต่อแรงดันมหาศาล
และประสาทสัมผัสที่ยอดเยี่ยม ทำให้พวกมันเดินทางได้ในความมืด
เมื่อไม่ถูกจำกัดอยู่ในกระดองอีกต่อไป
พวกมันจึงพัฒนามีเกือบทุกขนาดและรูปร่าง
แต่โลกที่มืดมิดนี้ไม่ได้เป็นของพวกมันเท่านั้น
สัตว์ขาปล้อง อย่างปูแมงมุมตัวนี้ก็อาศัยอยู่ที่นี่
มันใช้ประสาทสัมผัสสำรวจทั่วก้นมหาสมุทร
นอกจากพวกนี้ ก็มีสัตว์มีกระดูกสันหลัง
ความที่อาหารมีน้อย ที่นี่จึงพบพวกมันได้ยาก
ปัจจุบันมีปลาประมาณ แค่สิบเปอร์เซ็นต์อาศัยอยู่ในน้ำลึก
นี่ไม่ใช่ที่ที่พวกมันจะได้แสดงความเก่ง
ไม่เหมือนเซฟาโลพอดที่กลายเป็นนักล่า ที่เกือบสมบูรณ์แบบของทะเลลึก...
ซึ่งเป็นสิ่งที่กุ้งตัวนี้อาจได้รู้ในไม่ช้า
รอบตัวมัน ผืนน้ำวิบวับ ไปด้วยแพลงก์ตอนเรืองแสง
การรบกวนแม้เพียงเล็กน้อย ก็ทำให้ตัวมันสว่างวาบขึ้นมาวูบหนึ่ง
แต่กุ้งก็มีเพื่อน
หมึกที่โผล่มาครึ่งตัว
กำลังชมการแสดงอยู่
ตาโตๆ ของมันทำให้มองเห็น ได้ดีเยี่ยมในความมืด
ความที่แยกแยะจุดแสงได้
มันจึงสามารถติดตามกุ้งทุกฝีก้าว
เหลือแค่ต้องการจังหวะเหมาะ
กุ้งไม่มีวันทันรู้ตัว
ความที่มีประสาทสัมผัสยอดเยี่ยมขนาดนั้น
จึงไม่น่าประหลาดใจนัก ที่หมึกเจนจัดในโลกที่ทั้งมืดและหนาว
แต่สำหรับพวกที่อาศัยอยู่ในยุคน้ำแข็งโน้น
สิ่งต่างๆ เริ่มจะคุกรุ่น
(444 ล้านปีที่แล้ว)
สองแสนปีหลังการแช่แข็งครั้งใหญ่
ก็ปรากฏเส้นสายสีน้ำเงินในน้ำแข็ง
น้ำนั่นเอง
ระดับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์กลับคืนมา
ทำให้อุณหภูมิโลกสูงขึ้น
น้ำแข็งเริ่มการละลายครั้งใหญ่
จากช้าๆ ในตอนแรก จากนั้นก็ละลายอย่างรวดเร็ว
ไม่นานนัก ธารน้ำแข็งสูงหลายร้อยเมตร
ก็หล่นร่วงลงในทะเลอุ่น
ภายในไม่กี่พันปี
น้ำแข็งเกือบครึ่งโลกทยอยละลาย
จากนั้นไม่นาน มันก็หายไปจนหมด
สำหรับพวกที่ลี้ภัยไปยังทะเลลึก
ตอนนี้คือโอกาสที่จะกลับขึ้นมาแล้ว
นอกชายฝั่งออสเตรเลียยุคปัจจุบัน
นี่คือหมึกกระดองยักษ์รุ่นเยาว์
เช่นเดียวกับบรรพบุรุษยุคน้ำแข็งของมัน
มันมาที่เขตน้ำตื้นเพื่อหาคู่
แต่มีตัวอื่นมาที่นี่ก่อนแล้ว...
รวมถึงตัวผู้จ่าฝูง...
ซึ่งหวงแหนคู่ที่มันเลือกแล้ว
และมันไม่คิดจะแบ่งใคร
แต่ตัวผู้ที่เล็กกว่าไม่ย่อท้อ
ตรงกันข้าม มันรอเวลา
และเฝ้ามอง
เมื่อมีตัวผู้ตัวใหม่เข้ามาในถิ่น...
และแสดงเจตนาชัดเจน…
ว่าจะท้าทายจ่าฝูง
เมื่อไม่มีใครยอมถอย ย่อมไม่อาจหลีกเลี่ยงการต่อสู้...
เปิดโอกาสให้เจ้าหนุ่มรายนี้ทำตามแผน
ขณะที่เคลื่อนเข้าไป มันก็เก็บหนวดของมัน
และเปลี่ยนสี…
เพื่อเลียนแบบตัวเมีย
อย่างแนบเนียน
ความที่มันใช้สมอง ไม่ใช่กำลัง
มันจึงดอดเข้าไปได้
ตอนนี้จ่าฝูงคิดว่าตัวเองไม่ได้ ปกป้องตัวเมียแค่หนึ่งตัว...
แต่เป็นสองตัว
มันไม่รู้เลยว่าผู้บุกรุกเจ้าเล่ห์ที่ตัวเล็กกว่านี้
กำลังผสมพันธุ์กับคู่ที่มันเลือกไว้
ความฉลาดและประสาทสัมผัส อันน่าอัศจรรย์ของพวกมัน
ช่วยให้เซฟาโลพอดตั้งถิ่นฐาน ไปทั่วทุกมหาสมุทรบนโลก
แต่ในเขตน้ำตื้น
พวกมันแทบไม่เคยเป็นนักล่าอันดับต้น อย่างที่บรรพบุรุษร่างยักษ์ของพวกมันเคยเป็น…
เพราะในทะเลยุคโบราณ
ย่อมต้องมีการเปลี่ยนถ่ายอำนาจ
(374 ล้านปีที่แล้ว)
เจ็ดสิบล้านปีหลังการละลายครั้งใหญ่
ในยุคที่เรียกว่า ดีโวเนียน
สัตว์มีกระดูกสันหลังก้าวเข้ามามีบทบาท
นี่คือ ปลาหัวเกราะ
ผู้สืบเชื้อสายของอรันดาสปิส
แต่ด้วยความที่มีลำตัวยาวเก้าเมตร ปลาตัวนี้ไม่เป็นรองใคร
แม้ยังเด็กอยู่และมีขนาดแทบไม่ถึงครึ่งหนึ่ง ของตัวเต็มวัย มันก็เป็นนักล่าที่น่ากลัวแล้ว
และเจ้าหนุ่มตัวนี้ ก็เห็นบางสิ่งในทะเลสีน้ำเงิน...
แอมโมนอยด์
ญาติผู้ใกล้ชิดของหอยงวงช้างน้ำลึกในปัจจุบัน
ในฐานะสัตว์มีกระดูกสันหลัง
ปลาหัวเกราะไวพอจะไล่ตามพวกมันทัน
แต่แอมโมนอยด์มีกลเม็ดของตัวเอง
แรงขับเคลื่อนไอพ่น
สิ่งจำเป็นเพียงอย่างเดียว ในการเอาชนะปลาหนุ่ม
เมื่อมันเริ่มว่ายวน...
แอมโมนอยด์ก็ทำอย่างเดียวกัน...
และปกป้องลำตัวด้วยเปลือกแข็ง
เมื่อนานมาแล้ว การป้องกันตัวเช่นนี้คงได้ผล
แต่ปลาหัวเกราะมีอาวุธ ที่บรรพบุรุษตัวเล็กของมันไม่มี...
ขากรรไกร
มันสามารถงับและบดเคี้ยวเหยื่อได้
ขอเพียงแค่หามุมเหมาะเจาะได้เท่านั้น
โชคดีของแอมโมนอยด์ตัวนี้
ขากรรไกรของเจ้าหนุ่มตัวนี้ ยังไม่แข็งแรงพอที่จะทำลายเปลือก
แต่ของตัวเต็มวัยทำได้
การจับคู่กระดูกสันหลังกับขากรรไกร พิสูจน์ว่าเป็นการรวมพลังที่เหนือชั้น
สมบูรณ์แบบเสียจนนับตั้งแต่นั้น
สัตว์มีกระดูกสันหลังมีแต่จะก้าวไปข้างหน้า
ปัจจุบันมีปลามากกว่า 30,000 สายพันธุ์
จำนวนมากกว่าเซฟาโลพอดถึงสี่สิบเท่า
แม้ว่าพวกมันจะหลากหลายจนน่าทึ่ง...
แต่ละพันธุ์ก็ยังคงมีการจับคู่ที่สมบูรณ์แบบ
กระดูกสันหลังให้ความเร็วและพลัง…
ไม่ว่าจะมีขนาดเท่าใด
ขณะที่ขากรรไกร
ทำให้มันกัดได้
แต่ขากรรไกรเป็นมากกว่านั้น
ปลาบางตัวใช้ขากรรไกรเพื่อปกป้องไข่
บางตัวใช้เพื่อมัดใจคู่
และปลาฟรินจ์เฮดขี้วีนตัวนี้
มันไม่ได้ใช้ขากรรไกรจับปูเท่านั้น
มันยังใช้ขากรรไกรแสดง นิสัยข่มขู่ดุดันที่สุดแบบหนึ่ง
เพื่อขับไล่คู่แข่ง
สำหรับปลาพวกนี้ ขนาดสำคัญที่สุด
ขากรรไกรขนาดใหญ่เอื้อให้ ปลาฟรินจ์เฮดตัวนี้ครองก้นทะเลแถบนี้
แต่มันก็ยอมให้ปลากลุ่มหนึ่ง ที่โด่งดังกว่าครองน่านน้ำด้วยเช่นกัน
พวกมันปรากฏตัวครั้งแรก เมื่อกว่า 400 ล้านปีก่อน
และเป็นที่หวาดกลัวตั้งแต่นั้นมา
พวกมันคือ
ฉลาม
นอกจากการจับคู่ที่ยอดเยี่ยม ระหว่างกระดูกสันหลังกับขากรรไกรแล้ว
พวกมันยังมีประสาทสัมผัสที่เฉียบคมมาก
จนสามารถตามรอยเหยื่อ ที่ห่างออกไปหลายร้อยเมตรได้
ความที่จำนวนมากมีขนาด ที่ใหญ่โตและแข็งแรงประกอบกัน
พวกมันจึงใกล้เคียงกับการเป็นนักล่า
ในมหาสมุทรที่สมบูรณ์แบบที่สุดเท่าที่เคยมีมา
ในทะเลนอกชายฝั่งออสเตรเลียตะวันตก
ปลาพวกนี้รวมฝูงกันเพื่อปกป้องตัวเอง
แต่ฉลามกลับล่าถอย...
เพราะพวกมันมีแผนโจมตีที่ไม่ธรรมดา
ดูเหมือนพวกมันจะทำงานกันเป็นทีม
ฉลามบางตัวโผล่มาจากด้านล่าง เพื่อดักล่อปลาไว้ที่ผิวน้ำ
ตัวอื่นๆ เข้ามาจากด้านข้าง
ไล่ต้อนฝูงปลาขนาดมหึมา จากทะเลเปิดไปสูู่เขตน้ำตื้น
ตอนนี้พวกมันมากันเป็นร้อยตัวแล้ว
ฉลามอดทนรอ...
ขณะที่เหยื่อของพวกมันเริ่มอ่อนแรง
นี่คือเทคนิคการล่าที่ใช้เวลาพัฒนามาหลายล้านปี
แต่การสังหารหมู่เริ่มขึ้นในพริบตา
ความที่มันแทบไม่เปลี่ยนแปลงเลย ตั้งแต่การละลายครั้งใหญ่
ฉลามจึงเป็นหนึ่งในวงศ์ตระกูล ที่ประสบความสำเร็จที่สุดในประวัติศาสตร์
แต่ความก้าวหน้าของพวกมันเกิดขึ้นได้ เพราะคู่แข่งที่ยิ่งใหญ่ที่สุดล่มสลาย
(360 ล้านปีก่อน)
ย้อนกลับไปในทะเลยุคโบราณ
ปลาหัวเกราะครองทะเลอยู่ 20 ล้านปี
เป็นนักล่าที่โหดเหี้ยม จนแม้แต่ฉลามยุคแรกๆ ยังไม่อาจต่อกร
แต่ปลาหัวเกราะกลับเผชิญหายนะ เพราะโชคชะตาที่พลิกผัน
ฝีมือของแพลงก์ตอน
หลายพันล้านปีก่อนหน้านี้
แพลงก์ตอนเป็นตัวเร่งปฏิกิริยาชีวิตสัตว์
แต่ตอนนี้มันแทบจะเป็นตัวนำไปสู่จุดจบ
สารอาหารในมหาสมุทรที่เพิ่มขึ้นอย่างฉับพลัน
ทำให้ประชากรแพลงก์ตอนเพิ่มขึ้น
ในระดับที่ไม่เคยเป็นมาก่อน
เมื่อมันแพร่ไปยังน้ำตื้นที่แดดส่องถึง ซุปข้นนี้ก็เริ่มบูดเน่า...
ทำให้ออกซิเจนในมหาสมุทรลดฮวบ
เมื่อขาดองค์ประกอบสำคัญสำหรับชีวิต สัตว์ก็เริ่มขาดอากาศหายใจ
สำหรับพวกที่หนีจากของเสียนี้ไม่ได้ ผลลัพธ์ที่เป็นไปได้จึงมีเพียงอย่างเดียว...
สูญพันธุ์
ปลาหัวเกราะคือหนึ่งใน สัตว์จำนวนหลายชีวิตที่หายไปจากโลกของเรา
ชายฝั่งทั่วโลกเกลื่อนกลาดไปด้วยซากศพ
มีผู้โชคดีเพียงน้อยนิด รวมถึงฉลามยุคแรก
ที่รอดมาได้
โดยรวมแล้ว 80% ของ สิ่งมีชีวิตในทะเลถูกกวาดหายไปในครั้งนี้
การสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ครั้งที่สองของโลก
แต่นี่ก็เป็นเพียงเรื่องราวครึ่งหนึ่ง
สารอาหารที่ทำให้แพลงก์ตอนแพร่ระบาด
ไม่ได้เริ่มขึ้นในทะเล
พวกมันถูกนำมาจากบนบก...
พืชเป็นผู้ปลดปล่อยมันลงทะเลในช่วง เหตุการณ์ที่น่าทึ่งที่สุดคราวหนึ่ง
เหตุการณ์ที่โลกกลายเป็นสีเขียว
สิ่งที่เคยเป็นดินแดนภูเขาไฟรกร้าง
ตอนนี้กลับท่วมท้นไปด้วยชีวิต
และโลกใหม่นี้ก็หยิบยื่นโอกาส
เมื่อพืชแผ้วถางทางไว้ตรงไหน
สัตว์ก็ตามไปตรงนั้น
อีกไม่นานนัก การช่วงชิงกันครองผืนดินจะเริ่มขึ้น
คำบรรยายโดย เพียรพิไล ธรรมลิขิตชัย