NETFLIX — ORYGINALNY SERIAL DOKUMENTALNY
Zaledwie 50 lat temu
wyruszyliśmy wreszcie na Księżyc.
Po raz pierwszy mogliśmy podziwiać z dala własną planetę.
Od tamtego dnia ludzka populacja ponad dwukrotnie zwiększyła swoją liczebność.
Serial ten przedstawia ocalałe cuda natury,
odkrywając to, co musimy chronić,
aby zapewnić przetrwanie ludzkości i przyrodzie.
Na Ziemi wciąż istnieją azyle,
w których czasem gromadzą się niezwykłe zbiorowiska dzikich zwierząt.
Jednak te ważne przestrzenie szybko dziś zanikają.
OD PUSTYŃ PO STEPY
Jedną piątą powierzchni naszej planety pokrywają pustynie.
Najsuchszą z nich jest Atakama w Ameryce Południowej.
Na niektórych jej obszarach nigdy nie zarejestrowano opadów deszczu.
Choć pustynie sprawiają wrażenie jałowych i opustoszałych,
ich wpływ na życie na Ziemi jest nieoceniony.
Istoty, które przetrwają w tym trudnym środowisku
znajdą tu bezpieczne schronienie.
Kormorany arabskie.
Wyłaniają się z burzy piaskowej na Pustyni Arabskiej.
Przyciągnął je tutaj opustoszały krajobraz pustyni.
Ptaki nadlatują w ogromnych liczbach.
Jest ich 50 tysięcy.
To jedna czwarta całej ich populacji.
Przyleciały tu, bo tylko w tym miejscu mogą się rozmnażać...
w spokoju.
Gniazdowanie na pustyni nie jest łatwe.
Temperatury sięgają 40 stopni Celsjusza.
Jednak dorosłe ptaki i ich pisklęta
są gotowe na to wyzwanie.
Chłodzą się, dysząc.
Ptak, który zdaje się ukrywać pokarm w swoim wolu, pada ofiarą ataków.
Kormoran nakarmi tylko swoje pisklę.
Gdzieś tu musi być...
Pisklęta ścigają dorosłego aż na otwartą pustynię.
Mają pecha.
Muszą teraz szybko powrócić do bezpiecznej kolonii.
Pustynia zapewnia kormoranom nie tylko bezpieczne schronienie.
Każdego ranka masy ptaków zaczynają się przemieszczać.
To godzina szczytu.
Płytkie ramię rzeki, tuż obok kolonii,
jest pełne pożywienia.
Pokarm pochodzi z samej pustyni.
Pył przywiewany z lądu
zawiera składniki odżywcze użyźniające okoliczne wody.
To sama pustynia wzbogaca zatem morze.
W Omanie, podczas letniego monsunu, mgły napływające znad morza
kłębią się nad górami Dhofar.
Mgła dostarcza odrobiny wilgoci podtrzymującej nieliczną roślinność.
Wokół rozproszonych kępek zieleni gromadzi się życie.
Koziorożce nubijskie pokonują niemal pionowe klify,
by dotrzeć do jednego z niewielu źródeł.
Denerwują się.
Mają ku temu powód.
Lampart arabski.
Na wolności żyje ich mniej niż 200.
Terytorium tego samca
rozciąga się na 350 kilometrach kwadratowych
wysokich gór i głębokich dolin wadi.
Południowa granica Półwyspu Arabskiego
jest jednym z ostatnich miejsc na Ziemi, w którym ilość pożywienia
pozwala przetrwać populacji tych lampartów.
Mimo to na powierzchni 15 tysięcy kilometrów kwadratowych
żyje prawdopodobnie nie więcej niż 60 tych zwierząt.
Liczebność lampartów arabskich od zawsze była niewielka,
jednak obecnie człowiek
znacznie przyspieszył ich wymieranie.
Lampartów jest tak mało,
że zdjęcia zarejestrowane przez nasze ukryte kamery można uznać za cud.
Samica lamparta.
Podąża za samcem.
Takie spotkania stają się coraz rzadsze.
To krótkie zjednoczenie może zabezpieczyć tym lampartom najbliższą przyszłość.
W dłuższej perspektywie
ich los zależy jednak od ochrony ich środowiska.
Na północ od gór Dhofar
leży niewyobrażalna wręcz pustka.
Ar-Rab al-Chali,
„pusty kwartał”.
Sama nazwa
oddaje ducha tych pustynnych terenów.
To największa piaszczysta pustynia świata.
W niektóre jej części nigdy nie zapuszczają się ludzie.
Przetrwają tu tylko najlepsi specjaliści od życia na pustyni.
Oryksy arabskie.
Wędrują po połaciach pustyni
o powierzchni ponad 3000 kilometrów kwadratowych.
To jedno z ich ostatnich schronień.
Polowania doprowadziły je na skraj wyginięcia.
Dziś odzyskały terytoria swoich przodków.
Działacze na rzecz przyrody pomogli im wrócić do domu.
Takie działania nie mogą jednak ocalić wszystkich pustynnych zwierząt.
Słonie pustynne.
Przetrwało ich niecałe 150. Żyją tutaj, w Namibii.
Ta najstarsza z pustyń poznaczona jest suchymi korytami rzecznymi,
utworzonymi przez wodę płynącą zaledwie przez dzień lub dwa w roku.
Dorosły słoń
dziennie musi znaleźć 200 kilogramów pożywienia. Inaczej będzie głodował.
Dla tej grupy ocalałych życie jest niekończącą się wędrówką.
Słonie prowadzi stara samica, matrona stada.
Wiedzie swą rodzinę
do wyjątkowego miejsca, w którym pokarm można znaleźć
nawet podczas suszy.
Dowiedziała się o nim od matki,
wiele lat temu.
Teraz pokazuje drogę własnemu słoniątku.
Nie tylko słonie poszukują jedzenia.
Lwy pustynne.
Są równie rzadkie, co słonie.
Słoniątko jest pod ochroną matki.
Lwy nie niepokoją więc stada.
Majaczące w oddali drzewa zwiastują obecność wody.
Koryto jest wyschnięte.
Jednak drzewa Faidherbia albida wciąż się zielenią.
Ale coś jest nie tak.
O tej porze roku
ziemia powinna być usiana strąkami drzew.
To wysokokaloryczny pokarm dla słoni.
W tym roku drzewa nie obrodziły.
Matrona przyprowadziła tu stado po nic.
Ulistnione gałęzie drzew są poza zasięgiem słoni.
Rodzina nie ma wyboru. Musi ruszyć dalej.
Oto niemal czterometrowy słoń.
Zwisające gałęzie są w jego zasięgu.
To może rozwiązać problem stada.
Stara samica zna go od zawsze. Nieraz korzystała z jego pomocy.
Słonie przeżywają tu
dzięki wiedzy przekazywanej kolejnym pokoleniom.
Obecnie żyje jednak zaledwie 20 matron.
Gdy ich wiedza przepadnie,
słonie nie będą mogły już tu żyć.
Pustynie nie są w stanie podtrzymywać przez cały rok egzystencji wielu zwierząt.
Nawet istoty przystosowane do życia w takich warunkach
nie mogą występować tu w dużych liczbach.
Zdarza się jednak,
że pustynie się przemieniają.
Raz na dziesięć lat
przychodzi oberwanie chmury.
To wystarczy, by pustynia się zazieleniła.
W południowej Kalifornii
zmianę widać z kosmosu.
Setki kilometrów kwadratowych pokrywają się kwiatami.
Jeśli zjawisko zachodzi dość często,
może powstać nowe środowisko.
Stepy.
To jedne z najbogatszych krajobrazów planety.
Żyją tu największe gromady dużych zwierząt na świecie.
Serengeti utrzymuje stada ponad miliona gnu.
Zwierzęta podążają za deszczami, skubiąc świeżą trawę.
Wielkie stada przyciągają drapieżców.
Pięć samców geparda.
To jedna z największych zaobserwowanych grup.
Ich teren ma powierzchnię 450 kilometrów kwadratowych.
Przemierzają go razem...
zwracając na siebie uwagę.
Pora na zmianę strategii.
Tylko to da im powodzenie.
Potrzeba im osłony.
Dorosłe gnu to groźny przeciwnik.
Cztery gepardy zaczynają się skradać.
Idą prosto w stronę ofiary.
Piąty drapieżca czai się z boku.
Nim puszczą się biegiem, muszą zakraść się jak najbliżej.
Już prawie.
Cała piątka opuszcza kryjówki.
Każdy z kotów ściga inny cel.
To czysty chaos.
Pojedynczy gepard jest zbyt słaby, by pokonać swą zdobycz.
Pora na pracę zespołową.
Podobne dramaty mogą się tu rozgrywać,
bo Serengeti jest obszarem chronionym.
Nie zmienia się to od ponad 65 lat.
Serengeti jest jednak wyjątkiem.
Stepy naszej planety od lat stopniowo znikają.
Sto osiemdziesiąt lat temu milionowe stada bizonów
pasły się na Wielkich Równinach Ameryki Północnej.
Przemierzały prerię stokrotnie większą od Serengeti.
Tak wyglądał prawdziwy Dziki Zachód.
Każdego lata samce wyzywały się do walki rykiem
i staczały boje o samice.
U szczytu rui walki stawały się szczególnie zaciekłe.
Dziś na prerii panuje cisza.
Ludzie wybili wielkie stada.
Przeżyło niecałe 30 tysięcy dzikich bizonów.
Aż 90% prerii całkowicie zniknęło.
Miejsce stepu zajęły pola uprawne.
To, co jemy i w jaki sposób to produkujemy
zadecyduje o przyszłości naszych stepów.
Przeszłość uczy nas pożywiania się
bez niszczenia przyrody.
Pradawne węgierskie łąki, wciąż uprawiane tradycyjnie,
stanowią środowiska o niezwykłym bogactwie życia.
Mnóstwo tu motyli.
Pewien gatunek może pochwalić się niebywale wręcz złożonym cyklem życiowym.
Modraszek alkon.
Każda z samic musi odbyć gody i złożyć jaja na określonej roślinie,
goryczce wąskolistnej.
Z jajeczek wykluwają się gąsienice.
Wysokie rośliny chronią je przed drapieżnikami na dole.
Gąsienice przystępują jednak do, zdawałoby się, samobójczej misji.
Opuszczają się na cienkich niciach aż na ziemię...
gdzie czeka zagrożenie.
Pozbawione ochrony, padają łupem mrówek, które zabierają je ze sobą.
Jednak właśnie na to liczą gąsienice.
Ich zapach przypomina woń wytwarzaną przez larwy mrówek.
Mrówki natychmiast reagują, zanosząc je do swoich gniazd.
Umieszczają je w swojej wylęgarni.
Fioletowe gąsienice leżące wśród larw mrówek
wysyłają odpowiednie sygnały.
Natychmiast zostają nakarmione.
Ale to nie wszystko.
Gąsienice naśladują dźwięki wydawane przez królową.
W ten sposób zapewniają sobie królewskie traktowanie.
Gdy brakuje jedzenia,
mrówki karmią gąsienice zamiast swoich młodych.
Dostarczają im takich ilości jedzenia, że intruzi rosną do wielkich rozmiarów.
Karmią się i rosną pod ziemią przez niemal dwa lata.
Pewnego dnia mrówki nie mają już czego karmić.
Gąsienice się przepoczwarzyły.
Kilka tygodni później
z kokonu wyłania się motyl, modraszek alkon.
Owady opuszczają gniazdo,
w którym mieszkały przez ostatnie 23 miesiące.
Młody motyl wydostaje się z gniazda
i wspina się po łodydze trawy.
Rozwija skrzydła, przygotowując się do lotu i poszukiwań partnerki.
Choć skomplikowana droga rozwoju nie wymaga od motyla wysiłku,
to niesie ze sobą ryzyko.
Jeśli coś stanie się mrówkom lub goryczce,
modraszek alkon wyginie.
W Europie zachowało się niewiele takich pradawnych łąk.
Dalej na wschód
stepy rozciągały się niegdyś na odległość 1/5 obwodu Ziemi,
od Rumunii aż po Chiny.
Istnieją tu miejsca, w których na przestrzeni wielu kilometrów
na próżno szukać dróg czy ogrodzeń.
Tam, gdzie nie rośnie nawet jedno drzewo, orły gniazdują na ziemi.
Kiedyś te orły polowały na antylopy, których stada liczyły miliony.
Niektóre z nich wciąż tu są.
Oto suhak, antylopa, której nie znajdziemy w żadnym innym miejscu na świecie.
Ich niezwykłe nosy są przystosowane
do zatrzymywania pyłu wzbijanego przez kopyta olbrzymich stad,
które niegdyś tu żyły.
Teraz grozi im wyginięcie.
Kłusownictwo i utrata siedlisk zebrały straszliwe żniwo.
Ostatnio podjęto jednak działania na rzecz ochrony tych zwierząt.
Nadal istnieje więc nadzieja dla tych niezwykłych mieszkańców równin.
Dowód na to znajdujemy dalej na wschód, w Mongolii,
gdzie stepy do dziś pozostają w większości nienaruszone.
Oto konie Przewalskiego.
Jeszcze 50 lat temu były gatunkiem wymarłym na wolności,
jednak w niewoli przetrwało kilka dorosłych osobników.
Ostrożna hodowla 12 osobników zwiększyła liczebność zwierząt,
dzięki czemu konie mogły powrócić na równiny.
Oto ich potomkowie.
Każdy harem chroni jeden ogier.
Musi wykazać się czujnością i bronić stada...
lub przeganiać samców próbujących zwabić samicę.
Liczba koni sięga dziś 300.
Ich przyszłość wygląda znacznie pewniej.
Ich powrót był możliwy,
bo wielki mongolski step do dziś w większości pozostaje nienaruszony.
Oto jedne z najwyższych traw na całej planecie.
Są tak wysokie, że mogą się w nich ukryć słonie.
Żyjące tu olbrzymy wydają się małe.
To ostatnia kryjówka
zagrożonego wyginięciem nosorożca pancernego.
Jesteśmy w Indiach,
jednym z najbardziej zaludnionych krajów.
Mimo to te ważne tereny trawiaste znajdują się tu pod szczególną ochroną.
Jak wygląda życie
w tym gęstym, klaustrofobicznym świecie?
Zwykły spacer może stanowić wielkie niebezpieczeństwo.
Trawy ukrywają obecność tygrysów.
Paski wtapiają się w cienie.
Wysoka trawa daje osłonę tygrysicy...
ale i ukrywa przed nią zdobycz.
Tygrysica musi podejść na 20 metrów.
Musi znać dokładne położenie swej zdobyczy.
Chyba straciła z oczu ofiarę.
Odważa się zerknąć.
Wszystkie jelenie znają już dokładne położenie tygrysicy.
Pozostali usłyszeli już sygnał oznajmiający jej porażkę.
Jej kocięta.
Matka ukryła je w trawie.
W ciągu ostatnich stu lat
liczba dzikich tygrysów spadła o 95%.
Jednak tutaj, w Indiach,
pomimo ogromnych zagrożeń kłusownictwa
i rosnącej ludzkiej populacji,
liczba tygrysów rośnie.
Musimy chronić cenne przestrzenie stepów i pustyń.
Wtedy powrócą zwierzęta.
Na stronie ourplanet.com
dowiesz się, w jaki sposób musimy chronić dzikie stepy.