‎LOẠT PHIM TÀI LIỆU DO NETFLIX SẢN XUẤT
‎Cách đây 50 năm,
‎cuối cùng chúng ta cũng mạo hiểm ‎đặt chân lên mặt trăng.
‎Và đó cũng chính là lần đầu tiên, chúng ta ‎nhìn thấy được hành tinh của mình.
‎Kể từ khi đó, dân số thế giới ‎đã tăng hơn gấp đôi.
‎Loạt phim này sẽ ngợi ca ‎những kỳ quan thiên nhiên vẫn còn tồn tại,
‎và cho thấy những thứ ‎chúng ta phải bảo tồn
‎để đảm bảo sự phát triển mạnh mẽ ‎của con người và tự nhiên.
‎Trên Trái đất vẫn có ‎những khu bảo tồn tự nhiên,
‎thỉnh thoảng, tại đây tập hợp được ‎những quần thể hoang dã tuyệt vời.
‎Chúng mang lại không gian sống thiết yếu, ‎nhưng điều đó lại đang biến mất rất nhanh.
‎TỪ HOANG MẠC TỚI ĐỒNG CỎ
‎Một phần năm diện tích đất liền ‎trên hành tinh được bao phủ bởi hoang mạc.
‎Hoang mạc khô cằn nhất trong số đó là ‎hoang mạc Atacama ở Nam Mỹ.
‎Tại đây có những khu vực chưa từng có mưa.
‎Hoang mạc trông có vẻ cằn cỗi và trơ trọi,
‎nhưng chúng vẫn có ‎tầm quan trọng tất yếu với sự sống.
‎Những sinh vật vượt qua được ‎sự khắc nghiệt của hoang mạc,
‎vẫn có được những nơi trú ẩn cần thiết.
‎Những con chim cốc Socotran,
‎xuất hiện từ trong cơn bão cát ‎ở hoang mạc Ả Rập.
‎Chính sự trơ trọi của vùng đất này ‎đã dẫn chúng tới đây,
‎và chúng tới với một số lượng khổng lồ.
‎Năm mươi nghìn con.
‎Một phần tư trong toàn bộ quần thể.
‎Chúng tới đây vì tại đây, ‎chúng có thể sinh sản…
‎mà không bị làm phiền.
‎Nhưng việc làm tổ ở hoang mạc ‎lại không hề giản đơn.
‎Nhiệt độ có thể lên tới 40 độ C.
‎Nhưng, cả những con đực và con cái ‎trưởng thành đều có lông trắng
‎đều sẵn sàng cho thử thách này.
‎Chúng tự giảm nhiệt cho bản thân ‎bằng cách thở gấp.
‎Bất kỳ con đực nào có vẻ ‎có thức ăn trong diều đều bị vây kín.
‎Nhưng một con đực chỉ chia thức ăn ‎với con cái của nó,
‎đang ở đâu đó lẫn trong đàn.
‎Những con cái theo đuổi con đực ‎ra tận bên ngoài.
‎Không ích gì.
‎Giờ chúng phải nhanh chóng quay lại ‎với sự an toàn cùng cả đàn.
‎Hoang mạc này không chỉ là ‎một nơi trú ẩn an toàn cho đàn chim.
‎Mỗi sáng, ‎chúng bắt đầu di chuyển đồng loạt.
‎Đây là giờ cao điểm.
‎Có một thềm lục địa nông ‎ở ngay bên cạnh chỗ trú ngụ của cả đàn
‎chứa đầy thức ăn.
‎Sự đủ đầy này có được từ chính hoang mạc.
‎Cát, thổi từ đất liền,
‎chứa chất dinh dưỡng ‎làm giàu cho những vùng nước quanh đó.
‎Rõ ràng, chính hoang mạc ‎đã làm biển cả thêm màu mỡ.
‎Ở Oman, trong những tháng mùa hè gió mùa, ‎sương mù dồn vào từ biển,
‎cuồn cuộn trên dãy núi Dhofar.
‎Màn sương mang đến vừa đủ độ ẩm ‎để duy trì một thảm thực vật,
‎và chính số lượng cây xanh rải rác này ‎trở thành trung tâm của sự sống.
‎Loài dê núi phải vượt qua những vách núi ‎gần như dựng đứng để tới nguồn nước ít ỏi.
‎Nhưng chúng đang lo lắng,
‎và điều đó‎ ‎hoàn toàn có cơ sở.
‎Một con báo hoa hoa mai Ả Rập,
‎một trong số chưa đến 200 cá thể ‎còn tồn tại trong hoang dã.
‎Lãnh thổ của con báo đực này
‎trải rộng trên 350 kilômét vuông từ ‎đỉnh núi cao tới suối cạn sâu.
‎Vùng biên giới phía nam của Bán đảo Ả Rập
‎là một trong số ít khu vực còn lại ‎có đủ con mồi
‎để duy trì quần thể báo hoa mai này.
‎Nhưng kể cả vậy, ‎có lẽ chỉ còn dưới 60 cá thể
‎sống trong toàn bộ khu vực rộng ‎hơn 15.000 kilômét vuông.
‎Những con báo này vốn luôn là ‎một loài động vật hiếm,
‎nhưng giờ đây, sự can thiệp của con người
‎càng làm giảm hơn nữa ‎số lượng của chúng.
‎Do chỉ còn lại vài cá thể, nên
‎điều mà máy quay giấu kín của chúng tôi ‎đang thu lại được giống như một phép màu.
‎Một con báo hoa mai cái,
‎và nó đang theo dấu con đực.
‎Những cuộc gặp gỡ như thế này ‎đang ngày càng trở nên khan hiếm.
‎Cuộc giao phối thần tốc này có thể đảm bảo ‎tương lai loài báo trong thời gian ngắn.
‎Nhưng về lâu dài,
‎số phận của chúng phụ thuộc vào việc ‎lãnh thổ của chúng được bảo vệ.
‎Nằm về phía bắc của dãy Dhofar
‎là một khu vực trơ trọi ‎đến không tưởng.
‎Hoang mạc Rub' al Khali,
‎Miền Hư Không.
‎Chính cái tên đó
‎đã thêu dệt nên bao câu chuyện về ‎vùng hoang mạc này.
‎Đây là biển cát lớn nhất trên thế giới.
‎Có những khu vực ‎mà con người không bao giờ đặt chân tới.
‎Chỉ những chuyên gia hoang mạc ‎thành thạo nhất mới có thể tồn tại ở đây.
‎Linh dương Ả Rập.
‎Phạm vi sinh sống của chúng rất rộng lớn,
‎trải rộng hơn 3.000 kilômét vuông.
‎Đây là một trong số ‎những nơi trú ẩn cuối cùng của chúng.
‎Từng có thời chúng bị săn bắt ‎đến mức gần như tuyệt chủng,
‎giờ chúng đã giành lại được ‎vùng đất của tổ tiên.
‎Với sự giúp đỡ từ các nhà bảo tồn, ‎chúng đã được trở về nhà.
‎Nhưng biện pháp đưa trở lại với môi trường ‎không thể cứu tất cả động vật ở hoang mạc.
‎Những con voi hoang mạc.
‎Chỉ còn dưới 150 cá thể còn tồn tại, ‎ở Namibia.
‎Hoang mạc lâu đời nhất này chằng chịt ‎dấu vết những lòng sông cạn,
‎hình thành từ những dòng nước ‎chỉ chảy một hay hai ngày mỗi năm.
‎Một con voi trưởng thành
‎phải kiếm được đến 200 kilôgam thức ăn ‎mỗi ngày nếu không muốn bị chết đói.
‎Vì vậy, với những cá thể cuối cùng này, ‎cuộc sống là chuyến di cư không hồi kết.
‎Cả đàn được dẫn dắt bởi duy nhất ‎một con voi cái có tuổi, con voi đầu đàn.
‎Nó đang dẫn cả đàn voi
‎tới một nơi đặc biệt, ‎một nơi có sẵn thức ăn
‎kể cả trong thời kỳ hạn hán.
‎Voi đầu đàn biết về sự tồn tại của nơi đó ‎từ mẹ của nó,
‎từ nhiều năm về trước.
‎Giờ nó đang dạy lại con mình ‎cách để đến được đó.
‎Những con voi không hề đơn độc ‎trong hành trình đi tìm thức ăn.
‎Những con sư tử hoang mạc.
‎Chúng cũng hiếm như những con voi.
‎Voi con được mẹ nó bảo vệ.
‎Nên những con sư tử ‎đành để đàn voi đi qua.
‎Những cái cây ở phía xa ‎là dấu hiệu của nước.
‎Lòng sông đã cạn khô.
‎Tuy nhiên những cây keo Faidherbia, ‎vẫn xanh tươi.
‎Nhưng lại có một vấn đề.
‎Bình thường vào thời điểm này trong năm, ‎những hạt keo khô rơi đầy trên đất.
‎Đó là nguồn thức ăn dồi dào cho đàn voi.
‎Nhưng năm nay lại không được mùa.
‎Con voi đầu đàn dẫn tất cả đến đây ‎mà không thu được gì.
‎Cả những cành cây rậm lá ‎cũng ngoài tầm với của chúng.
‎Cả đàn chẳng còn cách nào khác ‎ngoài tiếp tục di chuyển.
‎Một con voi đực, cao gần bốn mét.
‎Nó có thể với tới tán cây,
‎và nó có thể là giải pháp cho đàn voi.
‎Con voi đầu đàn biết nó từ rất lâu ‎và đã nhờ nó giúp đỡ.
‎Những con voi chỉ có thể tồn tại ở đây
‎nhờ những hiểu biết được ‎truyền từ đời này qua đời khác.
‎Nhưng số voi đầu đàn còn lại ‎không tới 20 con,
‎và nếu sự hiểu biết ‎không được truyền lại,
‎những con voi có lẽ ‎không thể tiếp tục tồn tại ở đây.
‎Hoang mạc không thể cung cấp sự sống ‎cho một số lượng lớn động vật quanh năm,
‎thậm chí những loài đã đặc biệt thích nghi ‎với những điều kiện đó
‎cũng chỉ có thể tồn tại với số lượng nhỏ.
‎Nhưng có một vài thời điểm đặc biệt,
‎quang cảnh hoang mạc hoàn toàn thay đổi.
‎Mỗi thập kỷ một lần,
‎có thể xuất hiện mưa lớn bất chợt.
‎Chỉ cần một cơn mưa cũng có thể khiến ‎hoang mạc trở nên xanh tốt.
‎Ở miền nam California,
‎sự thay đổi này ‎có thể nhìn thấy từ không gian.
‎Hàng trăm kilômét vuông ‎đột ngột trở nên tươi tốt.
‎Nếu những sự thay đổi như vậy ‎diễn ra thường xuyên,
‎một quần thể mới có thể phát triển.
‎Những vùng đồng cỏ.
‎Một trong số những môi trường sống ‎giá trị nhất hành tinh.
‎Chính là nơi tụ tập đông đúc nhất của ‎những loài động vật to lớn trên Trái Đất.
‎Vườn quốc gia Serengeti là nơi sinh sống ‎của hơn một triệu con linh dương đầu bò.
‎Chúng đi theo những cơn mưa ‎để tìm được nguồn cỏ tươi vừa mới mọc.
‎Những đàn linh dương đông đúc như vậy ‎thường thu hút những kẻ săn mồi.
‎Năm con báo đốm đực.
‎Một trong số những sự hợp tác lớn nhất ‎từng thấy ở loài báo.
‎Chúng chiếm lĩnh một lãnh thổ có ‎diện tích 450 kilômét vuông.
‎Cùng nhau đi săn ‎trên lãnh thổ của mình,
‎và điều đó lại gây ra sự chú ý.
‎Chúng cần một sự thay đổi ‎trong chiến thuật
‎nếu chúng muốn đi săn thành công.
‎Chúng cần phải ẩn nấp.
‎Một con linh dương đầu bò trưởng thành ‎là một đối thủ đáng gờm.
‎Bốn con báo bắt đầu lén lút di chuyển,
‎dần dần tiến thẳng về phía con mồi.
‎Con còn lại nhẹ nhàng ‎đi vòng sang bên cạnh.
‎Chúng cần tiến lại thật gần ‎trước khi chạy nước rút.
‎Chúng đã gần tới.
‎Cả năm con đồng loạt lao ra,
‎mỗi con đuổi theo một mục tiêu khác nhau.
‎Một sự hỗn loạn.
‎Một con báo đơn lẻ không đủ mạnh ‎để giữ được chiến lợi phẩm của nó.
‎Chúng cần hợp tác với nhau.
‎Những diễn biến kịch tính này vẫn ‎tiếp tục diễn ra vì Serengeti được bảo vệ,
‎trong hơn 65 năm qua.
‎Nhưng Serengeti chỉ là một ngoại lệ.
‎Trên khắp hành tinh, các đồng cỏ ‎đang biến mất một cách đều đặn.
‎180 năm trước, những đàn bò rừng bison, ‎lên đến hàng triệu con,
‎gặm cỏ khắp Đại Bình nguyên Bắc Mỹ.
‎Chúng lang thang trên vùng thảo nguyên ‎rộng hơn Serengeti cả trăm lần.
‎Đây đúng nghĩa là miền tây hoang dã.
‎Mỗi mùa hè đến, ‎những con đực lại gầm lên thách thức
‎và chiến đấu giành con cái.
‎Khi đến thời kỳ động dục dữ dội, ‎cuộc chiến càng ác liệt hơn.
‎Tuy nhiên, đến ngày nay, hầu hết ‎vùng thảo nguyên này đã trở nên tĩnh lặng.
‎Con người đã tàn sát ‎những quần thể đông đúc.
‎Giờ chỉ còn lại dưới 30.000 ‎cá thể bò rừng bison hoang dã,
‎và 90 phần trăm ‎diện tích thảo nguyên đã mất,
‎hầu hết bị biến thành đất nông nghiệp.
‎Việc chúng ta ăn gì, ‎và sản xuất thực phẩm như thế nào,
‎sẽ quyết định tương lai của ‎những vùng đồng cỏ trên khắp hành tinh.
‎Nhìn vào quá khứ, chúng ta có thể ‎biết cách tự nuôi bản thân
‎mà vẫn gìn giữ được thế giới tự nhiên.
‎Đồng cỏ khô lâu đời ở Hungary, ‎vẫn được canh tác theo cách truyền thống,
‎đã tạo ra môi trường sống cho ‎những quần thể phong phú khác thường.
‎Chiếm đa số là những loài bướm.
‎Có một loài có vòng đời phức tạp ‎một cách đáng ngạc nhiên.
‎Bướm xanh Alcon.
‎Con cái chỉ có thể giao phối và đẻ trứng ‎trên một loài thực vật duy nhất,
‎cây long đởm.
‎Trứng sẽ sớm nở thành sâu bướm.
‎Những con sâu bướm nằm trên cành cao, ‎an toàn khỏi những kẻ săn mồi phía dưới.
‎Nhưng rồi, chúng làm một việc ‎giống như tự sát.
‎Chúng tụt xuống dưới mặt đất ‎bằng những sợi tơ...
‎và rơi vào nguy hiểm.
‎Chúng không có khả năng tự vệ trước ‎những con kiến đang hung dữ
‎và bị chúng tha đi.
‎Nhưng đây chính xác là điều sâu bướm cần.
‎Chúng tiết ra một mùi thơm ‎giống như mùi ấu trùng kiến.
‎Lũ kiến phản ứng ‎bằng cách đưa chúng về tổ.
‎Tại đây, chúng được đưa vào ‎khu vực ấp trứng của bầy kiến.
‎Những con sâu bướm màu tím ‎nằm giữa những ấu trùng kiến màu trắng,
‎và phát ra những tín hiệu chính xác.
‎Những con kiến thợ vội vàng cho chúng ăn.
‎Nhưng không chỉ có vậy.
‎Sâu bướm bắt đầu ‎bắt chước âm thanh của kiến chúa,
‎và kết quả là, đàn kiến đối xử với chúng ‎như với chúa của mình.
‎Nếu lượng thức ăn giảm đi,
‎đàn kiến sẽ dành thức ăn cho sâu bướm ‎thay vì cho ấu trùng của chúng.
‎Chúng cung cấp thức ăn cho sâu bướm đầy đủ ‎giúp chúng phát triển mạnh mẽ.
‎Vậy là, sâu bướm được cho ăn và phát triển ‎gần hai năm trong lòng đất.
‎Cho đến một ngày, đàn kiến ‎không còn gì cho chúng ăn nữa.
‎Sâu bướm đã phát triển thành nhộng.
‎Một vài tuần sau đó,
‎một con bướm xanh Alcon bò ra.
‎Giờ, chúng bắt đầu rời tổ kiến,
‎nơi đã là nhà của chúng suốt 23 tháng qua.
‎Con bướm vừa trưởng thành đi ra khỏi tổ.
‎và leo lên một cọng cỏ.
‎Cánh của nó dang rộng, ‎nó đang chuẩn bị bay đi và tìm bạn đời.
‎Với loài bướm, vòng đời phức tạp này ‎có vẻ khá nhàn nhã,
‎nhưng cũng đầy rủi ro.
‎Nếu có điều gì xảy với đàn kiến ‎hay với cây long đởm,
‎loài bướm xanh Alcon sẽ tuyệt chủng.
‎Chỉ còn lại những mảnh nhỏ ‎của vùng đồng cỏ lâu đời này
‎ở châu Âu.
‎Nhưng xa hơn nữa về phía đông
‎là vùng đồng cỏ trước kia dài bằng ‎một phần năm chu vi đường xích đạo,
‎kéo dài từ Rumani đến Trung Quốc.
‎Tại đây, có những khu vực dài bao la, ‎từ dặm này qua dặm khác‎,
‎mà không hề có đường sá hay hàng rào.
‎Tại đây, không có cây cối, ‎không có tổ đại bàng trên mặt đất.
‎Trước kia, những con đại bàng này từng săn ‎những đàn linh dương với hàng triệu con.
‎Và hiện giờ, ‎một số vẫn còn sinh sống ở đây.
‎Đây là linh dương Saiga, chúng không sống ‎ở bất kỳ nơi nào khác trên thế giới.
‎Chiếc mũi khác thường của chúng ‎đã đặc biệt thay đổi để thích nghi
‎với việc lọc những đám bụi mù gây ra bởi ‎bởi những đàn lớn
‎từng sống ở đây.
‎Giờ chúng là loài động vật đang ‎bị đe dọa nghiêm trọng.
‎Nạn săn trộm và việc bị mất đi môi trường ‎sống đã làm tổn hại nặng nề tới chúng.
‎Nhưng những nỗ lực bảo tồn gần đây ‎đã bắt đầu tạo nên sự khác biệt.
‎Vẫn còn hy vọng cho ‎những cư dân đồng cỏ lạ thường này.
‎Và bằng chứng cho việc này có thể tìm thấy ‎về phía cực đông, tại Mông Cổ,
‎nơi những đồng cỏ phần lớn ‎vẫn còn nguyên vẹn.
‎Đây là những con ngựa Przewalski.
‎Năm mươi năm trước, chúng đã tuyệt chủng ‎trong môi trường hoang dã,
‎nhưng một vài con trưởng thành đã sống sót ‎trong môi trường nuôi nhốt.
‎Cẩn thận gây giống từ 12 cá thể ‎đã giúp tăng số lượng của chúng
‎cho đến khi đủ để thả về với đồng cỏ.
‎Đây là những hậu duệ của chúng.
‎Một con ngựa đực giống ‎đang bảo vệ cả một hậu cung.
‎Chúng phải luôn thận trọng ‎và chạy đua để bảo vệ đàn của chúng,
‎hoặc đuổi những gã độc thân ‎đang cố dụ dỗ ngựa cái.
‎Với số lượng hiện giờ đã lên tới 300 con,
‎tương lai của những con ngựa hoang dã này ‎đã được bảo đảm hơn.
‎Sự phục hồi của chúng là điều ‎có thể thực hiện được
‎đơn giản vì đồng cỏ Mông Cổ rộng lớn ‎hầu như vẫn còn nguyên vẹn.
‎Những cây cỏ này là một trong số ‎những giống cỏ cao nhất hành tinh.
‎Chúng cao đến mức ‎có thể che khuất cả những con voi.
‎Chúng khiến cho cả những gã khổng lồ ‎sống giữa chúng trở nên nhỏ bé.
‎Đó là chỗ lẩn trốn cuối cùng
‎của một loài bị đe dọa đặc biệt, ‎loài tê giác một sừng to lớn.
‎Đây là Ấn Độ,
‎một trong số quốc gia ‎đông dân nhất Trái Đất.
‎Nhưng lại đang có một nỗ lực không mệt mỏi ‎để bảo vệ môi trường đồng cỏ quan trọng.
‎Cái cảm giác sống trong môi trường
‎chen chúc và ngột ngạt này sẽ như thế nào?
‎Chỉ đi loanh quanh thôi ‎cũng có thể dẫn tới nguy hiểm.
‎Những ngọn cỏ ẩn đi những con hổ.
‎Những sọc vằn và bóng cỏ lẫn vào nhau.
‎Cỏ cao có thể giúp che giấu con hổ cái ‎khỏi con mồi của nó,
‎nhưng cũng che khuất con mồi ‎khỏi tầm mắt nó.
‎Nó cần phải tới gần trong khoảng 20 mét.
‎Và nó luôn phải biết chính xác ‎con mồi đang lẩn trốn ở đâu.
‎Có vẻ như nó đã mất dấu chúng.
‎Nó mạo hiểm ngẩng lên quan sát.
‎Và thế là những con hươu quanh đó ‎biết chính xác vị trí của con hổ.
‎Những loài khác chắc cũng ‎đã nghe được tín hiệu thất bại của nó.
‎Đàn con của nó.
‎Nó đã để chúng trốn trong đám cỏ.
‎Trong một trăm năm qua,
‎số lượng hổ hoang dã ‎đã giảm tới hơn 95 phần trăm.
‎Nhưng tại đây, ở Ấn Độ,
‎bất chấp những áp lực khổng lồ ‎từ nạn săn bắt trộm,
‎và sự gia tăng dân số,
‎số lượng hổ thực tế lại tăng lên.
‎Bảo vệ môi trường quý giá mà các đồng cỏ ‎và hoang mạc tạo ra,
‎sẽ giúp các quần thể động vật hồi phục.
‎Truy cập ourplanet.com
‎để tìm hiểu cách chúng ta ‎có thể bảo vệ những đồng cỏ hoang dã.
‎I can hear the whole world ‎Singing together
‎I can hear the whole world ‎Say it's now or never
‎'Cause it's not too late ‎If we change our ways
‎And connect the dots to our problems
‎I can hear the whole world ‎Say we're in this together
‎We're in this together
‎Chuyển ngữ phụ đề bởi An Nguyen