1
00:00:06,923 --> 00:00:11,094
‎LOẠT PHIM TÀI LIỆU DO NETFLIX SẢN XUẤT

2
00:00:20,645 --> 00:00:22,814
‎Cách đây 50 năm,

3
00:00:23,440 --> 00:00:26,276
‎cuối cùng chúng ta cũng mạo hiểm
‎đặt chân lên mặt trăng.

4
00:00:40,331 --> 00:00:42,167
‎Và đó cũng chính là lần đầu tiên,

5
00:00:42,917 --> 00:00:45,754
‎chúng ta nhìn thấy được
‎hành tinh của mình.

6
00:00:53,344 --> 00:00:58,600
‎Kể từ khi đó, dân số thế giới
‎đã tăng hơn gấp đôi.

7
00:01:04,147 --> 00:01:08,610
‎Loạt phim này sẽ ngợi ca
‎những kỳ quan thiên nhiên vẫn còn tồn tại,

8
00:01:09,527 --> 00:01:12,238
‎và cho thấy những thứ
‎chúng ta phải bảo tồn

9
00:01:12,655 --> 00:01:16,868
‎để đảm bảo sự phát triển mạnh mẽ
‎của con người và tự nhiên.

10
00:01:44,562 --> 00:01:45,480
‎Cá heo.

11
00:01:47,190 --> 00:01:48,024
‎Đang hoảng sợ.

12
00:01:52,487 --> 00:01:56,866
‎Chúng đang bị săn đuổi
‎bởi những con cá giả hổ kình.

13
00:02:13,258 --> 00:02:16,219
‎Cá heo nhanh hơn ở cự li ngắn.

14
00:02:25,687 --> 00:02:27,730
‎Nhưng những kẻ săn chúng
‎lại có sự dẻo dai.

15
00:02:37,574 --> 00:02:39,701
‎Ngay khi những con cá
‎voi sát thủ này tới gần,

16
00:02:41,578 --> 00:02:45,748
‎đàn cá heo đột ngột đổi hướng để tránh
‎những kẻ đi săn.

17
00:02:59,637 --> 00:03:03,933
‎Những sự kiện lạ thường này
‎xảy ra ở khơi xa,

18
00:03:04,267 --> 00:03:06,352
‎nơi rất ít người ‎dám‎ đặt chân tới.

19
00:03:10,273 --> 00:03:14,319
‎Đây là đại dương không thuộc lãnh hải
‎của bất cứ quốc gia nào.

20
00:03:15,111 --> 00:03:19,449
‎Vô chính phủ, vô pháp và hoang dã.

21
00:03:19,866 --> 00:03:25,872
‎VÙNG BIỂN CẢ

22
00:03:34,255 --> 00:03:38,134
‎Không có gì tượng trưng cho
‎mối quan hệ của chúng ta với vùng biển cả

23
00:03:38,468 --> 00:03:41,262
‎tốt hơn loài cá voi xanh.

24
00:03:48,561 --> 00:03:52,232
‎Với cân nặng 200 tấn
‎cùng chiều dài lên tới 30 mét,

25
00:03:52,523 --> 00:03:56,277
‎đây là loài động vật lớn nhất
‎từng tồn tại.

26
00:03:57,528 --> 00:04:01,574
‎Nhưng, đa phần cuộc sống của chúng
‎vẫn còn là một bí ẩn với chúng ta.

27
00:04:07,580 --> 00:04:10,541
‎Cá voi xanh sống
‎ở vùng khơi xa,

28
00:04:12,335 --> 00:04:16,172
‎tung hoành từ đại dương nơi miền nhiệt đới
‎tới đại dương nơi vùng cực.

29
00:04:22,136 --> 00:04:24,389
‎Chỉ gần đây, chúng ta
‎mới khám phá ra rằng

30
00:04:24,555 --> 00:04:29,185
‎chỉ ở một vài nơi đặc biệt
‎chúng mới tiến tới gần bờ.

31
00:04:35,775 --> 00:04:37,527
‎Vịnh California,

32
00:04:40,905 --> 00:04:43,116
‎trên vùng duyên hải Thái Bình Dương
‎thuộc Mexico.

33
00:04:58,840 --> 00:05:02,176
‎Đây là một nơi bảo tồn
‎cá voi xanh.

34
00:05:17,817 --> 00:05:21,029
‎Hãy cùng gặp đứa bé sơ sinh
‎lớn nhất thế giới.

35
00:05:24,699 --> 00:05:25,825
‎Một con cá voi xanh con.

36
00:05:27,368 --> 00:05:28,786
‎Mới chỉ một tháng tuổi,

37
00:05:29,620 --> 00:05:34,334
‎nó đã dài tám mét
‎và nặng sáu tấn.

38
00:05:37,128 --> 00:05:40,757
‎Mẹ của nó luôn che chở
‎cho nó bằng một cái vây bảo vệ.

39
00:05:45,511 --> 00:05:50,683
‎Chúng âu yếm nhau,
‎thể hiện sự gắn bó bền chặt.

40
00:05:53,519 --> 00:05:56,856
‎Đây là những hình ảnh gần gũi nhất
‎từng được ghi lại

41
00:05:57,106 --> 00:06:00,735
‎về một con cá voi xanh mẹ
‎và đứa con của nó.

42
00:06:19,087 --> 00:06:23,716
‎Con cái này chỉ sinh nở
‎hai hoặc ba năm một lần,

43
00:06:24,008 --> 00:06:27,845
‎nên mỗi con cá voi xanh con
‎đều vô cùng quý giá.

44
00:06:32,975 --> 00:06:36,270
‎Con con sẽ nặng thêm
‎ba tấn mỗi tháng.

45
00:06:48,116 --> 00:06:52,537
‎Đã từng có hơn 300.000 con cá voi xanh,

46
00:06:53,871 --> 00:06:56,999
‎nhưng trong một thế kỷ qua,
‎chúng đã bị săn bắt liên tục,

47
00:06:57,792 --> 00:07:00,294
‎và chỉ còn vài nghìn con sống sót.

48
00:07:10,012 --> 00:07:11,889
‎Cá voi xanh giờ đây được bảo vệ,

49
00:07:13,057 --> 00:07:15,268
‎và số lượng
‎đang tăng lên một cách chậm chạp.

50
00:07:20,440 --> 00:07:24,068
‎Chỉ một thời gian ngắn nữa, con con này
‎sẽ rời khỏi vùng nước an toàn

51
00:07:24,986 --> 00:07:26,863
‎để vẫy vùng khắp biển cả.

52
00:07:37,623 --> 00:07:42,462
‎Chúng ta đã từng nghĩ biển cả đơn giản
‎là quá rộng lớn nên khó mà hủy hoại,

53
00:07:46,966 --> 00:07:52,054
‎nhưng giờ đây ta biết ngôi nhà đại dương
‎của con non đang gặp nguy hơn bao giờ hết.

54
00:08:02,773 --> 00:08:07,778
‎Ở đây, trong làn nước xanh rộng lớn,
‎chỉ còn rất ít nơi ban sơ

55
00:08:08,029 --> 00:08:12,158
‎để có thể nhắc chúng ta nhớ
‎đại dương vẫn có thể dồi dào ra sao.

56
00:08:23,878 --> 00:08:25,254
‎Cá heo Spinner.

57
00:08:28,424 --> 00:08:29,258
‎Ở Thái Bình Dương,

58
00:08:29,342 --> 00:08:32,094
‎ngoài vùng duyên hải Costa Rica,
‎miền Trung Mỹ,

59
00:08:32,512 --> 00:08:34,847
‎chúng bắt đầu tập hợp thành đàn lớn.

60
00:08:38,351 --> 00:08:40,394
‎Cá heo Spinner sống thành đàn,

61
00:08:40,770 --> 00:08:44,982
‎những nhóm gồm các cá thể liên kết
‎bởi những mối quan hệ xã hội phức tạp.

62
00:08:56,077 --> 00:08:59,455
‎Những con cá heo liên tục chạm
‎và nói chuyện với nhau,

63
00:08:59,997 --> 00:09:03,042
‎sử dụng một ngôn ngữ là
‎những tiếng lách cách và huýt gió.

64
00:09:10,049 --> 00:09:12,969
‎Chúng đang được bao quanh
‎bởi những con cá ngừ vây vàng.

65
00:09:16,264 --> 00:09:19,475
‎Cá ngừ phụ thuộc vào cá heo
‎để tìm kiếm thức ăn.

66
00:09:21,978 --> 00:09:24,605
‎Tất cả đều có chung một con mồi.

67
00:09:27,441 --> 00:09:28,401
‎Cá đèn lồng.

68
00:09:29,569 --> 00:09:31,529
‎Loài cá đông đảo nhất trên Trái Đất.

69
00:09:38,703 --> 00:09:40,162
‎Không dài hơn một ngón tay,

70
00:09:40,538 --> 00:09:43,916
‎cá đèn lồng dành phần lớn thời gian
‎ẩn mình dưới biển sâu.

71
00:09:45,334 --> 00:09:49,797
‎Vì vậy, dù đông đến mức đáng kinh ngạc,
‎chúng không hề bị đánh bắt.

72
00:09:53,593 --> 00:09:56,679
‎Là một trong số ít
‎những loài cá vẫn còn phát triển mạnh mẽ.

73
00:10:00,600 --> 00:10:06,022
‎Vì được sống gần những con mồi,
‎những đàn cá heo trở nên đông dần.

74
00:10:11,193 --> 00:10:14,363
‎Đàn cá heo này
‎có thể có đến 10.000 cá thể khỏe mạnh.

75
00:10:25,791 --> 00:10:29,754
‎Trong khi tất cả bơi trên mặt nước,
‎hai mươi con lại lặn xuống phía dưới.

76
00:10:55,488 --> 00:10:59,200
‎Sử dụng khả năng định vị bằng tiếng vang,
‎một loại kỹ thuật sử dụng lan truyền âm,

77
00:10:59,617 --> 00:11:02,370
‎cá heo phát hiện cá đèn lồng
‎dưới đáy biển

78
00:11:02,870 --> 00:11:04,664
‎và dồn chúng lên bề mặt.

79
00:11:20,721 --> 00:11:22,932
‎Chúng bám sát phía dưới đàn cá

80
00:11:23,557 --> 00:11:26,185
‎để ngăn không cho con mồi
‎bơi ngược trở lại xuống đáy.

81
00:11:43,119 --> 00:11:45,079
‎Một khi cá heo đã no nê,

82
00:11:45,830 --> 00:11:48,374
‎thì vẫn còn rất nhiều thức ăn
‎cho những kẻ săn mồi khác.

83
00:12:02,805 --> 00:12:04,974
‎Cá đuối dơi đang đột kích vào.

84
00:12:16,610 --> 00:12:20,698
‎Để có thể săn được nhiều nhất,
‎cá đuối sẽ tấn công có tổ chức.

85
00:12:44,722 --> 00:12:48,100
‎Một bức tường bằng những cái miệng
‎sẽ nuốt trọn con mồi.

86
00:13:00,488 --> 00:13:06,702
‎Vì chúng ta không săn bắt, nên cả cá đèn
‎lồng và những kẻ săn mồi đều phát triển.

87
00:13:12,416 --> 00:13:17,087
‎Tất cả những kẻ đi săn này đều gần như
‎không tạo ra lỗ hổng nào trong đàn lớn.

88
00:13:20,841 --> 00:13:26,472
‎Hầu hết sự sống nơi biển khơi
‎đều tập trung ở bề mặt nông,

89
00:13:26,597 --> 00:13:29,683
‎nơi mặt trời có
‎ảnh hưởng lớn nhất.

90
00:13:33,646 --> 00:13:38,484
‎Những vùng nông được mặt trời chiếu tới
‎trở nên màu mỡ đáng ngạc nhiên.

91
00:13:41,737 --> 00:13:45,032
‎Chất thải do cá heo tạo ra
‎đóng một vai trò quan trọng,

92
00:13:45,866 --> 00:13:49,703
‎giúp tái chế các chất dinh dưỡng từ
‎đáy biển lên phía trên bề mặt.

93
00:13:54,542 --> 00:13:56,377
‎Loại phân bón biển này

94
00:13:56,669 --> 00:14:02,049
‎là nguồn năng lượng cơ bản
‎cho tất cả sự sống nơi biển khơi.

95
00:14:11,851 --> 00:14:13,352
‎Thực vật phù du.

96
00:14:14,812 --> 00:14:17,481
‎Những loại thực vật trôi nổi siêu nhỏ.

97
00:14:19,149 --> 00:14:23,153
‎Chúng kết hợp dinh dưỡng trong nước biển
‎với năng lượng từ mặt trời

98
00:14:23,487 --> 00:14:27,867
‎để tạo ra nền tảng đầu tiên cho mọi
‎chuỗi thức ăn nơi đây.

99
00:14:32,621 --> 00:14:36,876
‎Nhờ vậy, tất cả động vật, từ loài cá
‎nhỏ nhất tới những con cá voi khổng lồ,

100
00:14:37,418 --> 00:14:41,380
‎thực sự đều phụ thuộc nguồn thức ăn
‎vào những loài thực vật nhỏ bé này.

101
00:14:44,967 --> 00:14:49,638
‎Và để đổi lại, thực vật phù du
‎hưởng lợi từ những chất dinh dưỡng

102
00:14:49,722 --> 00:14:51,599
‎được tạo ra từ những loài động vật.

103
00:14:56,645 --> 00:15:03,110
‎Thực tế, thực vật phù du cũng tạo ra
‎một nửa lượng ôxy mà chúng ta đang thở.

104
00:15:05,613 --> 00:15:07,531
‎Vì thế, dù bạn có sống ở đâu chăng nữa,

105
00:15:07,698 --> 00:15:10,409
‎bạn cũng phải cảm ơn những loài
‎thực vật nhỏ bé tinh tế này

106
00:15:10,576 --> 00:15:12,494
‎cho mỗi hơi thở của bạn.

107
00:15:18,709 --> 00:15:22,796
‎Trong điều kiện lý tưởng, chúng có thể
‎phát triển mạnh mẽ tới mức

108
00:15:24,548 --> 00:15:28,552
‎toàn bộ đại dương vĩ đại
‎có thể chuyển thành màu xanh lá cây.

109
00:15:45,235 --> 00:15:51,533
‎Thật đáng ngạc nhiên, thực vật phù du đóng
‎vai trò quan trọng trong việc tạo mây.

110
00:16:01,085 --> 00:16:03,462
‎Hơi ẩm bốc hơi lên từ đại dương

111
00:16:04,088 --> 00:16:07,967
‎ngưng tụ lại quanh những hạt nhỏ
‎tạo ra bởi những sinh vật trôi nổi.

112
00:16:13,389 --> 00:16:17,893
‎Những giọt nhỏ này kết hợp lại
‎tạo nên những đám mây khổng lồ.

113
00:16:24,858 --> 00:16:28,654
‎Chúng có thể di chuyển 20 kilômét
‎trong bầu khí quyển.

114
00:16:48,507 --> 00:16:53,929
‎Những đám mây đại dương này phản chiếu
‎năng lượng mặt trời ngược trở lại vũ trụ,

115
00:16:54,555 --> 00:16:57,766
‎giúp bảo vệ Trái Đất khỏi
‎việc tăng nhiệt độ.

116
00:17:06,316 --> 00:17:09,862
‎Các đại dương không chỉ tạo ra
‎một nửa lượng ôxy mà chúng ta hít thở,

117
00:17:10,279 --> 00:17:13,198
‎mà còn giúp điều hòa
‎thời tiết và khí hậu,

118
00:17:14,241 --> 00:17:18,120
‎mang nguồn nước ngọt cho sự sống
‎đi khắp thế giới.

119
00:17:28,297 --> 00:17:33,218
‎Biển cả là hệ thống hỗ trợ sự sống
‎của hành tinh chúng ta.

120
00:17:40,142 --> 00:17:44,104
‎Chúng có sức mạnh đó
‎đơn giản vì chúng quá rộng lớn.

121
00:17:47,900 --> 00:17:52,696
‎Đại dương bao phủ hai phần ba hành tinh,
‎và đó mới chỉ là bề mặt.

122
00:17:57,201 --> 00:17:59,244
‎Chúng còn sâu tưởng chừng vô tận nữa.

123
00:18:04,458 --> 00:18:08,003
‎Chúng ta chỉ có thể du hành
‎trong vũ trụ chưa được khai phá này

124
00:18:08,378 --> 00:18:12,466
‎bằng những chiếc tàu ngầm đặc biệt có thể
‎chịu được áp lực nghiền nát mọi thứ.

125
00:18:19,807 --> 00:18:24,019
‎Độ sâu trung bình của các đại dương
‎là gần bốn nghìn kilômét,

126
00:18:25,312 --> 00:18:29,191
‎và điểm sâu nhất là hơn
‎mười nghìn kilômét.

127
00:18:31,985 --> 00:18:37,324
‎Đáy biển chiếm 95 phần trăm
‎không gian cho sự sống.

128
00:18:45,541 --> 00:18:50,963
‎Cái thế giới xa lạ này là nhà của
‎những sinh vật kỳ lạ và bí ẩn.

129
00:18:56,343 --> 00:18:59,471
‎Loài vật này là một trong
‎những loài rất lạ lẫm.

130
00:19:13,026 --> 00:19:18,699
‎Trong nhiều năm, chúng ta biết chúng
‎tồn tại nhờ đôi lần chúng trôi dạt vào bờ.

131
00:19:24,872 --> 00:19:27,624
‎Hiếm khi ta nhìn thấy chúng còn sống.

132
00:19:35,632 --> 00:19:37,009
‎Một con cá mái chèo.

133
00:19:39,887 --> 00:19:41,263
‎Dài mười mét.

134
00:19:53,233 --> 00:19:54,443
‎Đang treo mình thẳng đứng,

135
00:19:54,568 --> 00:19:57,529
‎và với những làn sóng nhịp nhàng
‎tạo ra từ vây dọc lưng của chúng,

136
00:19:58,280 --> 00:20:02,576
‎cá mái chèo di chuyển dễ dàng
‎giữa mặt nước và đáy biển.

137
00:20:09,208 --> 00:20:13,795
‎Ở độ sâu 200 mét, không có đủ ánh sáng
‎cho các loài thực vật sống,

138
00:20:14,087 --> 00:20:18,967
‎nên những động vật ở đáy sâu phụ thuộc
‎vào nguồn thức ăn chìm xuống từ bề mặt:

139
00:20:20,177 --> 00:20:21,678
‎tuyết biển.

140
00:20:25,265 --> 00:20:29,811
‎Một con sứa vương miện đang trôi dạt
‎với những xúc tu căng rộng

141
00:20:30,062 --> 00:20:31,605
‎để bẫy mồi.

142
00:20:35,234 --> 00:20:39,905
‎Chúng sống trong mọi đại dương,
‎ở độ sâu bảy kilômét.

143
00:20:44,660 --> 00:20:50,832
‎Đáy biển sâu tới nỗi chúng có thể là loài
‎đông nhất trong số tất cả các loài sứa.

144
00:20:55,837 --> 00:20:58,632
‎Chúng ta từng nghĩ rằng đáy biển
‎có rất ít sự sống,

145
00:20:59,675 --> 00:21:01,343
‎nhưng giờ, các nhà khoa học tin rằng

146
00:21:01,426 --> 00:21:05,681
‎nơi đây có số lượng động vật gấp mười lần
‎so với chúng ta từng nghĩ trước đây.

147
00:21:08,100 --> 00:21:11,436
‎Vì vậy, chắc chắn có rất nhiều loài
‎chưa được khám phá.

148
00:21:27,119 --> 00:21:33,250
‎Loài giáp xác dưới biển sâu,
‎Cystisoma này, trong suốt như kính.

149
00:21:37,546 --> 00:21:39,798
‎Chúng náu mình.

150
00:21:43,802 --> 00:21:45,554
‎Và ở nơi tranh tối tranh sáng này,

151
00:21:45,762 --> 00:21:51,601
‎việc vô hình sẽ quyết định
‎việc kiếm ăn hoặc trở thành thức ăn.

152
00:21:56,189 --> 00:21:59,901
‎Đôi mắt lớn của nó căng ra
‎để nhìn trong bóng tối.

153
00:22:09,911 --> 00:22:13,623
‎Không ánh sáng nào có thể xuyên qua
‎ở độ sâu một nghìn mét.

154
00:22:18,295 --> 00:22:21,840
‎Trong bóng tối này, các loài động vật
‎phải tự tạo ánh sáng của chính mình.

155
00:22:24,051 --> 00:22:25,677
‎Sự phát quang sinh học.

156
00:22:29,890 --> 00:22:36,480
‎Một mồi nhử phát sáng dụ dỗ con mồi
‎vào hàm răng đáng sợ của con cá rồng này.

157
00:22:42,277 --> 00:22:47,366
‎Trên hành trình lặn xuống dưới sâu này, có
‎những thứ mới mẻ khiến ta ngạc nhiên.

158
00:22:54,831 --> 00:22:57,250
‎Cá quỷ Anglerfish biển sâu.

159
00:23:00,962 --> 00:23:03,215
‎Một mạng lưới cảm ứng lạ thường của nó

160
00:23:03,548 --> 00:23:08,845
‎sẽ phát hiện những chuyển động dù nhỏ nhất
‎của con mồi đang bị nó quyến rũ.

161
00:23:15,060 --> 00:23:20,899
‎Ở đây, nơi tầng giữa sâu thẳm, những kẻ
‎săn mồi chơi một trò chơi kiên nhẫn.

162
00:23:38,125 --> 00:23:40,544
‎Cuối cùng, chúng ta
‎cũng tới được đáy biển,

163
00:23:42,379 --> 00:23:44,673
‎sâu gần một nghìn mét.

164
00:23:49,719 --> 00:23:53,974
‎Đồng bằng biển thẳm bao phủ
‎hơn một nửa bề mặt Trái Đất,

165
00:23:56,101 --> 00:23:59,980
‎nhưng thực sự chúng ta còn biết về bề mặt
‎của Mặt Trăng nhiều hơn nơi đây.

166
00:24:06,736 --> 00:24:10,157
‎Cá mập ma Chimaera,
‎một họ hàng cổ xưa của cá mập,

167
00:24:10,532 --> 00:24:11,992
‎dài tới hai mét.

168
00:24:19,249 --> 00:24:24,463
‎Có vài loài với kích cỡ này
‎có thể kiếm sống ở đáy biển khô cằn.

169
00:24:29,968 --> 00:24:32,262
‎Di chuyển chậm chạp
‎để tiết kiệm năng lượng,

170
00:24:32,804 --> 00:24:36,266
‎chúng sử dụng những cảm ứng điện đặc biệt
‎quanh miệng của chúng

171
00:24:36,600 --> 00:24:40,187
‎để tìm kiếm những con mồi khan hiếm
‎chôn trong lớp trầm tích.

172
00:24:49,779 --> 00:24:55,368
‎Những ụ đất đá nổi lên từ đáy biển
‎có thể từng là những ốc đảo sa mạc.

173
00:24:59,289 --> 00:25:02,876
‎Con cá mập răng nhọn này
‎có lý do để tới đây.

174
00:25:06,129 --> 00:25:08,965
‎Sâu xuống năm trăm mét,
‎ngoài vùng duyên hải thuộc Florida,

175
00:25:09,466 --> 00:25:11,927
‎là một điểm nóng hiếm hoi
‎của sự sống.

176
00:25:19,184 --> 00:25:22,521
‎San hô Lophelia.
‎Rạn san hô ở đáy biển sâu.

177
00:25:39,454 --> 00:25:41,164
‎Chúng ta từng nghĩ rằng san hô

178
00:25:41,248 --> 00:25:44,167
‎chỉ có thể được tìm thấy ở những
‎vùng nước nông, ấm áp đầy nắng.

179
00:25:47,003 --> 00:25:52,551
‎Nhưng, thật đáng ngạc nhiên, những rạn san
‎hô biển sâu lại chiếm nhiều diện tích đáy

180
00:25:52,884 --> 00:25:55,095
‎hơn là những người họ hàng
‎ở vùng nước nông.

181
00:26:03,019 --> 00:26:05,105
‎Những cánh rừng dưới mặt nước này

182
00:26:05,772 --> 00:26:10,443
‎cung cấp chỗ trú ngụ và thức ăn cho một
‎cộng đồng thịnh vượng, đầy sự sống.

183
00:26:15,657 --> 00:26:19,494
‎Chúng cũng là nơi chăm sóc của
‎rất nhiều những sinh vật biển sâu.

184
00:26:29,921 --> 00:26:33,800
‎Rạn san hô được tạo nên từ nhiều cá thể
‎trông giống như hải quỳ,

185
00:26:34,342 --> 00:26:39,180
‎loài thủy tức sống thành những tập đoàn
‎được kết nối bởi một khung xương cứng.

186
00:26:47,397 --> 00:26:50,567
‎Loài thủy tức có những tế bào gai
‎ở các xúc tu

187
00:26:50,775 --> 00:26:54,613
‎giúp bẫy những con mồi đi ngang qua,
‎nguồn thức ăn duy nhất của chúng.

188
00:27:00,327 --> 00:27:03,204
‎Nhưng không phải lúc nào chúng
‎cũng giữ được thức ăn của mình.

189
00:27:06,708 --> 00:27:10,170
‎Một con sâu tua tủa đã trú ngụ
‎ngay trong san hô.

190
00:27:17,010 --> 00:27:20,013
‎Nó kiểm tra những cây thủy tức,
‎tìm kiếm mẩu thức ăn vừa bắt được,

191
00:27:22,557 --> 00:27:24,976
‎và lấy nó từ san hô.

192
00:27:27,854 --> 00:27:31,358
‎Nhưng tên trộm này thực ra
‎là một bảo kê.

193
00:27:37,864 --> 00:27:41,034
‎Những con nhím biển tấn công
‎và ăn san hô.

194
00:27:44,371 --> 00:27:45,914
‎Đã tới lúc để trả ơn rồi.

195
00:27:47,832 --> 00:27:52,295
‎Con nhím biển có thể có các chiếc gai bảo
‎vệ nhưng con sâu có một vũ khí đáng gờm,

196
00:27:54,172 --> 00:27:55,507
‎và sắp tấn công.

197
00:28:18,113 --> 00:28:20,407
‎Con nhím biển đã phải rời đi,

198
00:28:22,200 --> 00:28:25,078
‎và con sâu đã bảo vệ được nhà của nó.

199
00:28:27,163 --> 00:28:29,165
‎Giống như hầu hết
‎các động vật biển sâu,

200
00:28:31,126 --> 00:28:34,129
‎san hô phát triển cực kỳ chậm chạp.

201
00:28:36,464 --> 00:28:39,759
‎Một số rạn san hô
‎có thể lên tới 40.000 năm tuổi.

202
00:28:41,010 --> 00:28:46,891
‎Mặc dù ở sâu dưới mặt nước, con người vẫn
‎tác động được tới những rạn san hô này.

203
00:28:53,022 --> 00:28:56,526
‎Những lưới bắt cá biển sâu
‎rải khắp đáy biển

204
00:28:56,735 --> 00:28:59,404
‎biến những rạn san hô mỏng manh
‎thành đá vụn.

205
00:29:01,698 --> 00:29:06,077
‎Một nửa số rạn san hô biển sâu
‎đã bị hủy diệt.

206
00:29:07,328 --> 00:29:10,790
‎Có thể mất nhiều thế kỷ để những
‎cộng đồng như vậy hồi phục trở lại.

207
00:29:23,011 --> 00:29:25,847
‎Vượt ngoài lãnh hải
‎của bất kỳ quốc gia nào,

208
00:29:26,306 --> 00:29:29,976
‎biển cả thật hoang sơ
‎và không được bảo vệ.

209
00:29:33,897 --> 00:29:36,483
‎Hoang sơ nhất là Nam Đại Dương,

210
00:29:38,985 --> 00:29:40,945
‎quê hương của chim hải âu lớn.

211
00:29:49,162 --> 00:29:53,500
‎Chim hải âu lớn sống cuộc đời hiu quạnh
‎ở ngoài khơi xa.

212
00:29:59,339 --> 00:30:02,091
‎Chúng có thể di chuyển
‎hàng trăm kilômét mỗi ngày,

213
00:30:02,300 --> 00:30:05,762
‎thường thì mỗi lần kéo dài vài tuần,
‎để tìm kiếm thức ăn.

214
00:30:10,058 --> 00:30:13,478
‎Một con sư tử biển đã chết
‎là một cơ hội hiếm có.

215
00:30:24,155 --> 00:30:26,825
‎Những con chim hải âu lớn Petrel
‎là những con tới đầu tiên.

216
00:30:29,577 --> 00:30:33,289
‎Chúng dùng những cái mỏ cứng cáp
‎để xé toạc xác con sư tử biển.

217
00:30:35,458 --> 00:30:37,085
‎Được gọi là kền kền biển,

218
00:30:37,168 --> 00:30:40,630
‎chúng là động vật ăn xác thối hàng đầu
‎ở những vùng nước Nam Cực.

219
00:30:54,102 --> 00:30:58,022
‎Chim hải âu mày đen có khả năng
‎đánh hơi phi thường,

220
00:30:58,273 --> 00:31:01,693
‎và có thể ngửi thấy mùi
‎từ cách đó 20 kilômét.

221
00:31:06,614 --> 00:31:09,617
‎Những con hải âu mày đen phải ngậm
‎thật đầy thức ăn khi có thể.

222
00:31:15,206 --> 00:31:19,460
‎Chúng sẽ bị bắt nạt bởi những con
‎chim hải âu lớn hung dữ.

223
00:31:37,103 --> 00:31:39,898
‎Chim báo bão Wilson
‎quá nhỏ để có thể tranh đấu,

224
00:31:39,981 --> 00:31:42,984
‎và chỉ có thể nhặt nhạnh mấy mảnh vụn
‎từ rìa của đám đông.

225
00:31:48,615 --> 00:31:53,369
‎Những con chim nhỏ bé mỏng manh này có số
‎lượng đông nhất trong các loài chim biển

226
00:31:53,703 --> 00:31:55,830
‎vì chúng được tìm thấy ở mọi đại dương.

227
00:32:03,463 --> 00:32:05,965
‎Chỉ khi những con chim bình thường
‎thì cô độc

228
00:32:06,049 --> 00:32:07,342
‎tập trung lại thế này

229
00:32:07,425 --> 00:32:12,096
‎chúng ta mới trân trọng sự giàu có của
‎sự sống được hỗ trợ bởi biển cả.

230
00:32:25,860 --> 00:32:29,405
‎Một con hải âu lớn lang thang
‎là kẻ tới cuối cùng.

231
00:32:37,580 --> 00:32:41,626
‎Nó đẩy lùi những con chim nhỏ khác
‎và dùng kích thước to lớn của mình

232
00:32:42,543 --> 00:32:45,630
‎với sải cánh dài ba mét,
‎để thống trị.

233
00:32:56,265 --> 00:32:58,559
‎Thậm chí những con hải âu Petrel
‎cũng phải lùi lại.

234
00:33:11,864 --> 00:33:14,492
‎Kẻ lang thang cuối cùng
‎cũng có phần.

235
00:33:26,629 --> 00:33:29,841
‎Trong những năm gần đây,
‎chim hải âu và những loài chim biển khác

236
00:33:30,091 --> 00:33:31,676
‎đang bị giảm số lượng.

237
00:33:33,636 --> 00:33:36,931
‎Việc di chuyển những quãng đường xa
‎làm chúng

238
00:33:37,056 --> 00:33:41,769
‎gặp nguy hiểm đến từ các đại dương
‎thiếu kiểm soát và bị khai thác quá đà.

239
00:33:43,604 --> 00:33:46,858
‎Đây thực sự là một vấn đề đối với
‎tất cả những kẻ săn mồi vùng biển cả.

240
00:33:50,945 --> 00:33:55,491
‎Những gã khổng lồ này đang băng qua các
‎đại dương để tìm kiếm thức ăn.

241
00:33:58,828 --> 00:34:03,374
‎Chúng có thể phát triển tới độ dài ba mét
‎và nặng nửa tấn.

242
00:34:10,548 --> 00:34:11,924
‎Cá ngừ vây xanh.

243
00:34:14,677 --> 00:34:18,890
‎Chúng có một dáng thuôn hoàn hảo
‎được tạo nên để di chuyển thật nhanh.

244
00:34:23,895 --> 00:34:27,273
‎Chúng đi săn theo từng đàn,
‎gồm hàng trăm cá thể khỏe mạnh.

245
00:34:50,755 --> 00:34:53,716
‎Mục tiêu của chúng:
‎một đàn cá cơm.

246
00:35:08,189 --> 00:35:13,152
‎Chúng nhẹ nhàng lùa đàn cá cơm
‎thành một quả bóng nén ở mặt nước,

247
00:35:16,489 --> 00:35:18,866
‎cẩn thận để không làm đàn cá hoảng sợ.

248
00:35:22,161 --> 00:35:23,996
‎Và rồi chúng tấn công.

249
00:35:40,096 --> 00:35:42,390
‎Đây là một cuộc đi săn rất đoàn kết.

250
00:35:42,807 --> 00:35:44,267
‎Cá ngừ lần lượt,

251
00:35:44,350 --> 00:35:47,979
‎tấn công từ cùng một hướng
‎để giữ được đàn cá cơm đang chạy trốn.

252
00:35:56,612 --> 00:36:01,367
‎Sau khi đã no nê, mỗi con cá ngừ vây xanh
‎tách ra để bơi về phía sau.

253
00:36:02,785 --> 00:36:05,705
‎Hết lớp này đến lớp khác,
‎tiếp tục cuộc săn mồi.

254
00:36:21,637 --> 00:36:23,931
‎Với sức mạnh và tốc độ hủy diệt của mình,

255
00:36:24,140 --> 00:36:28,436
‎cá ngừ vây xanh là một trong những
‎kẻ đi săn ấn tượng nhất ở đại dương.

256
00:36:39,780 --> 00:36:43,409
‎Chúng cũng là loài cá
‎có giá trị nhất vùng biển.

257
00:36:46,120 --> 00:36:50,458
‎Giá trị tới nỗi mỗi con cá ngừ vây xanh
‎có thể được bán ở Nhật Bản

258
00:36:50,625 --> 00:36:52,668
‎với giá hơn một triệu đô la.

259
00:36:55,379 --> 00:36:57,298
‎Vì vậy, có lẽ không khó hiểu

260
00:36:57,632 --> 00:37:00,760
‎khi chúng bị săn bắt
‎tới gần như tuyệt chủng.

261
00:37:05,848 --> 00:37:09,477
‎Cá ngừ vây xanh không phải
‎là loài duy nhất gặp nguy hiểm.

262
00:37:13,689 --> 00:37:15,816
‎Hàng thập kỷ săn bắt cá không bền vững

263
00:37:16,108 --> 00:37:19,237
‎đã làm cho số lượng nhiều loài cá
‎giảm đi nghiêm trọng.

264
00:37:22,865 --> 00:37:25,076
‎Một phần ba lượng cá đã biến mất.

265
00:37:29,121 --> 00:37:32,291
‎Ô nhiễm nhựa cũng là một vấn đề
‎nghiêm trọng đối với những đại dương,

266
00:37:33,125 --> 00:37:37,213
‎nhưng việc đánh bắt cá công nghiệp
‎quá đà lại còn nguy hiểm hơn rất nhiều.

267
00:37:39,757 --> 00:37:42,969
‎Nếu chúng ta tiếp tục vắt kiệt biển
‎theo cách này,

268
00:37:43,427 --> 00:37:45,763
‎thì không chỉ ngành đánh bắt hải sản
‎sẽ sụp đổ.

269
00:37:48,683 --> 00:37:51,978
‎Mà cả hệ thống đại dương
‎cũng sẽ sụp đổ theo.

270
00:37:58,484 --> 00:38:02,280
‎Một trăm triệu con cá mập
‎bị giết mỗi năm,

271
00:38:04,031 --> 00:38:06,409
‎chỉ để làm món súp vi cá mập.

272
00:38:16,419 --> 00:38:21,090
‎Chín mươi phần trăm những loài săn mồi
‎sống ở những đại dương lớn đã biến mất.

273
00:38:25,845 --> 00:38:30,975
‎Không có chúng đứng ở đầu chuỗi thức ăn,
‎toàn bộ cộng đồng sinh thái dưới biển

274
00:38:31,559 --> 00:38:35,271
‎sẽ suy giảm và thay đổi
‎tới mức không thể nhận ra.

275
00:38:56,667 --> 00:39:00,755
‎Số lượng mực đang tăng dần
‎thay thế cho loài cá.

276
00:39:07,720 --> 00:39:12,141
‎Chúng ta đang làm suy kiệt nghiêm trọng cả
‎loài đi săn lẫn những đối thủ của chúng.

277
00:39:13,642 --> 00:39:15,978
‎và vì thế, mực đang dần chiếm lĩnh,

278
00:39:19,231 --> 00:39:23,569
‎một dấu hiệu cho thấy sự mất cân bằng
‎nghiêm trọng ở các đại dương.

279
00:39:29,700 --> 00:39:33,371
‎Mực sinh sản nhanh chóng và có
‎rất nhiều con non phát triển nhanh,

280
00:39:35,164 --> 00:39:40,086
‎nên chúng sẽ nhanh chóng lợi dụng các lỗ
‎hổng bỏ lại do các loài cá mà ta săn bắt.

281
00:39:42,213 --> 00:39:44,673
‎Chúng đẻ trứng trong các lỗ dưới đáy biển.

282
00:39:44,965 --> 00:39:49,303
‎Những con non phát triển thậm chí còn
‎nhanh hơn ở các vùng nước ấm, nông.

283
00:39:52,556 --> 00:39:55,601
‎Với những thay đổi mạnh mẽ như vậy
‎trong danh sách thức ăn ở biển,

284
00:39:55,810 --> 00:39:58,270
‎những loài đi săn phải
‎đang cố thích ứng.

285
00:40:02,733 --> 00:40:06,278
‎Sư tử biển thích ăn
‎những con mồi giàu năng lượng,

286
00:40:06,404 --> 00:40:08,489
‎như cá cơm và cá mòi,

287
00:40:09,407 --> 00:40:11,242
‎nhưng với nguồn cung ít ỏi này,

288
00:40:11,450 --> 00:40:14,662
‎chúng buộc phải sống phụ thuộc nhiều hơn
‎vào việc ăn mực.

289
00:40:19,583 --> 00:40:22,878
‎Tương tự vậy, chúng ta cũng sẽ buộc phải
‎thay đổi việc ăn hải sản

290
00:40:23,254 --> 00:40:25,673
‎nếu ta tiếp tục đánh bắt
‎như cách chúng ta vẫn làm.

291
00:40:29,802 --> 00:40:33,264
‎Nhưng nếu chúng ta đánh bắt nơi đại dương
‎theo một cách bền vững,

292
00:40:34,390 --> 00:40:36,725
‎thì những đại dương sẽ trở nên
‎vô cùng phì nhiêu,

293
00:40:37,643 --> 00:40:40,688
‎và sẽ cung cấp cho chúng ta
‎nguồn thức ăn dồi dào.

294
00:40:46,652 --> 00:40:49,447
‎Đã có những dấu hiệu cho thấy
‎đại dương có một sức mạnh

295
00:40:49,655 --> 00:40:52,032
‎hồi phục một cách nhanh chóng
‎tới đáng kinh ngạc.

296
00:41:01,959 --> 00:41:03,377
‎Cá voi lưng gù.

297
00:41:11,218 --> 00:41:13,179
‎Chúng có mặt ở tất cả đại dương,

298
00:41:13,471 --> 00:41:16,682
‎di chuyển trong những vùng biển cả,
‎từ nơi kiếm ăn vùng cực

299
00:41:16,932 --> 00:41:18,893
‎tới miền nhiệt đới,
‎nơi chúng sinh sản.

300
00:41:22,897 --> 00:41:26,567
‎Nhưng, cá voi không phải lúc nào cũng được
‎tận hưởng sự tự do đó.

301
00:41:29,695 --> 00:41:33,073
‎Trước kia, đã từng có hơn một trăm nghìn
‎cá thể cá voi lưng gù

302
00:41:33,157 --> 00:41:34,033
‎ở các đại dương,

303
00:41:35,117 --> 00:41:39,079
‎nhưng trong một thế kỷ qua, chúng đã
‎bị săn bắt tới gần như tuyệt chủng.

304
00:41:44,793 --> 00:41:48,172
‎Chỉ còn lại vài nghìn con sống sót
‎khỏi những cuộc tấn công dữ dội.

305
00:41:56,847 --> 00:41:58,766
‎Một cuộc phản đối công khai lớn

306
00:41:59,183 --> 00:42:04,146
‎cuối cùng cũng dẫn tới lệnh cấm săn bắt
‎cá voi cho mục đích thương mại năm 1986.

307
00:42:07,733 --> 00:42:12,613
‎Kể từ đó, số lượng cá voi lưng gù
‎đã dần tăng lên.

308
00:42:18,619 --> 00:42:21,455
‎Chúng quay trở lại nơi từ thời tổ tiên
‎chúng kiếm ăn,

309
00:42:21,580 --> 00:42:24,083
‎giống những con cá voi này
‎ngoài vùng duyên hải Nam Phi.

310
00:42:33,467 --> 00:42:37,888
‎Chúng tập trung lại để tận dụng lượng
‎nhuyễn thể dồi dào theo mùa,

311
00:42:38,138 --> 00:42:40,182
‎những loài giáp xác nhỏ bé
‎trông giống tôm.

312
00:42:52,778 --> 00:42:55,489
‎Những con cá voi hớp đầy nước trong miệng,

313
00:42:56,240 --> 00:42:59,243
‎nhốt đám nhuyễn thể bởi
‎một dàn những chiếc lông cứng

314
00:42:59,326 --> 00:43:00,703
‎xếp dọc theo hàm của chúng.

315
00:43:22,516 --> 00:43:25,811
‎Mỗi con cá voi có thể ăn
‎hơn một tấn mỗi ngày.

316
00:43:56,759 --> 00:44:01,722
‎Với lượng thức ăn dồi dào, những con
‎hải cẩu cũng tới góp mặt tranh phần.

317
00:44:24,828 --> 00:44:29,833
‎Những cảnh tượng phi thường này, nếu cách
‎đây vài năm, thật khó mà tưởng tượng được.

318
00:44:45,891 --> 00:44:49,311
‎Chúng lập thành những nhóm siêu lớn,
‎gồm hàng trăm cá thể khỏe mạnh.

319
00:45:11,709 --> 00:45:17,005
‎Đây là sự tập hợp cá voi lớn nhất được
‎chứng kiến trong suốt một thế kỷ qua.

320
00:45:37,192 --> 00:45:41,572
‎Cá voi tái chế lại chất dinh dưỡng,
‎cung cấp cho các vùng nước bề mặt,

321
00:45:42,114 --> 00:45:44,700
‎giúp hỗ trợ sự phát triển
‎của các thực vật phù du,

322
00:45:45,617 --> 00:45:50,581
‎đổi lại, chúng trở thành nguồn thức ăn cho
‎nhuyễn thể trong chuỗi bền vững hoàn hảo.

323
00:45:53,542 --> 00:45:56,795
‎Giờ đây, ta biết rằng một cộng đồng
‎vững mạnh gồm những kẻ đi săn lớn,

324
00:45:57,129 --> 00:46:00,174
‎cá voi, cá heo, cá ngừ và cá mập,

325
00:46:01,091 --> 00:46:04,094
‎là cần thiết cho một đại dương
‎để có thể vận hành đầy đủ.

326
00:46:07,431 --> 00:46:11,894
‎Và một đại dương vận hành đầy đủ là
‎thiết yếu đối với sức khỏe cả hành tinh

327
00:46:12,519 --> 00:46:13,771
‎và con người.

328
00:46:18,275 --> 00:46:20,152
‎Trong sự hồi phục đáng ghi nhận,

329
00:46:20,611 --> 00:46:24,448
‎cá voi lưng gù gần như
‎đã quay lại với số lượng như lúc đầu.

330
00:46:27,493 --> 00:46:29,161
‎Nhưng trong suốt quá trình đó,

331
00:46:29,578 --> 00:46:34,917
‎chúng ta đã làm hại đại dương nhiều hơn
‎bất kỳ lúc nào trong lịch sử loài người.

332
00:46:44,301 --> 00:46:47,012
‎Chỉ khi có sự hợp tác toàn cầu,

333
00:46:47,429 --> 00:46:51,183
‎thì các đại dương của chúng ta
‎mới có thể hồi phục và phát triển trở lại.

334
00:46:55,145 --> 00:46:58,607
‎Chúng ta đã cứu được những con cá voi
‎bằng sự đồng thuận quốc tế.

335
00:47:01,026 --> 00:47:05,072
‎Giờ đây, đã tới lúc chúng ta
‎cứu lấy những đại dương.

336
00:47:17,960 --> 00:47:22,673
‎Truy cập ourplanet.com để khám phá điều
‎chúng ta phải làm ngay bây giờ

337
00:47:22,881 --> 00:47:24,883
‎nhằm bảo vệ biển cả.

338
00:47:27,344 --> 00:47:33,183
‎I can hear the whole world
‎Singing together

339
00:47:35,894 --> 00:47:41,775
‎I can hear the whole world
‎Say it's now or never

340
00:47:44,611 --> 00:47:48,907
‎'Cause it's not too late
‎If we change our ways

341
00:47:48,991 --> 00:47:52,536
‎And connect the dots to our problems

342
00:47:52,870 --> 00:47:58,709
‎I can hear the whole world
‎Say we're in this together

343
00:47:59,001 --> 00:48:00,794
‎We're in this together

344
00:48:20,314 --> 00:48:22,649
‎Chuyển ngữ phụ đề bởi An Nguyen