1
00:00:07,007 --> 00:00:11,094
EEN NETFLIX
ORIGINAL-DOCUMENTAIREREEKS

2
00:00:20,645 --> 00:00:22,772
Slechts 50 jaar geleden...

3
00:00:23,440 --> 00:00:26,276
...gingen we eindelijk naar de maan.

4
00:00:40,331 --> 00:00:45,837
Voor de allereerste keer,
keken we naar onze eigen planeet.

5
00:00:53,386 --> 00:00:58,683
Sindsdien is de menselijke populatie
meer dan verdubbeld.

6
00:01:04,189 --> 00:01:08,651
Deze serie viert de wonderen der natuur
die er nog zijn...

7
00:01:09,569 --> 00:01:12,572
....en laat zien wat we moeten behouden...

8
00:01:12,655 --> 00:01:16,785
...zodat mens en natuur floreren.

9
00:01:58,993 --> 00:02:00,370
Zoet water.

10
00:02:01,746 --> 00:02:08,002
Alles wat leeft op land,
dier of plant, is ervan afhankelijk.

11
00:02:09,754 --> 00:02:13,758
Toch hebben we
slechts één procent ter beschikking.

12
00:02:33,194 --> 00:02:35,530
De woestijn van Centraal-Australië.

13
00:02:38,366 --> 00:02:42,162
Een van de heetste,
droogste plekken ter wereld.

14
00:02:45,874 --> 00:02:49,544
Vrijwel niets kan hier leven.

15
00:02:52,463 --> 00:02:57,510
Toch ondergaat deze verlaten woestijn
eens in de tien jaar een transformatie.

16
00:03:00,930 --> 00:03:05,101
Daarvoor moet een kettingreactie
in gang worden gezet...

17
00:03:05,185 --> 00:03:07,770
...2000 kilometer naar het noorden.

18
00:03:15,028 --> 00:03:21,576
Daar vormen zich elk jaar
de waterrijke wolken van de moesson.

19
00:03:35,215 --> 00:03:39,385
Uiteindelijk barst het los
en begint het proces.

20
00:03:52,398 --> 00:03:55,944
Rivierbeddingen die jaren droog stonden,
vullen zich met water.

21
00:04:01,991 --> 00:04:08,248
De stromen voegen zich samen
en racen naar het laagste deel.

22
00:04:10,708 --> 00:04:15,755
Hier vloeien ze door de woestijn
en vormen het grootste meer van Australië.

23
00:04:15,964 --> 00:04:18,216
Het Eyremeer.

24
00:04:24,973 --> 00:04:29,060
Enorme aantallen vis zwemmen
via de brede wateren...

25
00:04:29,143 --> 00:04:31,062
...naar het groeiende meer.

26
00:04:37,402 --> 00:04:42,532
Pelikanen komen vanaf de kust,
honderden kilometers verderop.

27
00:04:46,077 --> 00:04:50,707
Vele zullen het meer
slechts één keer in hun leven zien.

28
00:04:51,624 --> 00:04:56,421
Dus hoe ze weten dat het er is,
en hoe ze er moeten komen...

29
00:04:56,504 --> 00:04:58,298
...is nog altijd een mysterie.

30
00:05:07,515 --> 00:05:13,229
Deze nieuwe wateren hebben zoveel voedsel
dat de vogels zich gaan voortplanten.

31
00:05:24,324 --> 00:05:26,034
Maar de klok tikt.

32
00:05:29,412 --> 00:05:30,747
De pelikanen eten...

33
00:05:32,206 --> 00:05:33,124
...en eten...

34
00:05:35,168 --> 00:05:36,002
...en eten.

35
00:05:38,629 --> 00:05:40,548
De jongen moeten snel groeien.

36
00:05:40,631 --> 00:05:44,552
Ze moeten sterk genoeg zijn
om binnen een paar weken te vertrekken.

37
00:05:48,598 --> 00:05:50,224
Ze hebben niet lang...

38
00:05:50,308 --> 00:05:54,562
...want de ouders kunnen alleen
eten vinden zolang het water er is.

39
00:06:00,693 --> 00:06:04,238
De jonge pelikanen beginnen
aan hun eerste lange reis.

40
00:06:07,492 --> 00:06:11,162
Het wordt een lastige reis naar de kust.

41
00:06:11,245 --> 00:06:14,165
De dichtstbijzijnde is
500 kilometer verderop.

42
00:06:17,668 --> 00:06:19,921
Het meer zal snel opdrogen...

43
00:06:20,004 --> 00:06:23,925
...en het water komt wellicht pas
over tien jaar weer terug.

44
00:06:29,138 --> 00:06:34,477
Deze plotselinge transformatie
is een uitzonderlijke gebeurtenis.

45
00:06:38,648 --> 00:06:41,984
Maar overal wordt
de beschikbaarheid van zoet water...

46
00:06:42,068 --> 00:06:46,114
...onvoorspelbaarder en onzekerder.

47
00:06:59,669 --> 00:07:04,090
Veel van ons zoete water zit opgesloten.

48
00:07:06,968 --> 00:07:11,848
Bijna twee derde
ligt bevroren rond de polen.

49
00:07:13,933 --> 00:07:17,353
Dit ijs is kilometers dik...

50
00:07:17,437 --> 00:07:21,315
...en kan er al miljoenen jaren liggen.

51
00:07:34,370 --> 00:07:36,622
Elke zomer smelt een deel...

52
00:07:36,706 --> 00:07:40,001
...dat zich een weg baant
naar het hart van de gletsjers.

53
00:07:45,423 --> 00:07:48,676
Deze grote grotten
zijn prachtig en romantisch...

54
00:07:48,759 --> 00:07:53,848
...maar ook heel gevaarlijk,
omdat gletsjers altijd bewegen.

55
00:08:15,244 --> 00:08:20,458
Ook buiten de polen om bevriest veel
van het zoete water elke winter.

56
00:08:22,835 --> 00:08:28,049
Maar als de lente komt,
smelt dit enorme sneeuwreservoir...

57
00:08:28,132 --> 00:08:30,218
...en begint er een lange reis.

58
00:08:36,766 --> 00:08:39,227
Racend over de steile berghellingen...

59
00:08:39,310 --> 00:08:43,314
...verzamelt het ijskoude water
een belangrijk ingrediënt.

60
00:08:46,359 --> 00:08:47,193
Zuurstof.

61
00:08:54,075 --> 00:08:57,203
Hier in de rivieren
van de Andes in Zuid-Amerika...

62
00:08:57,787 --> 00:08:59,205
...is leven mogelijk...

63
00:08:59,288 --> 00:09:02,708
...voor degene die
met deze sterke stromingen om kunnen gaan.

64
00:09:03,543 --> 00:09:05,336
En riviereenden kunnen dat.

65
00:09:16,973 --> 00:09:20,518
Deze frisse wateren
mogen dan veel zuurstof bevatten...

66
00:09:20,601 --> 00:09:23,104
...maar ze bevatten
weinig voedingsstoffen.

67
00:09:24,522 --> 00:09:29,193
De riviereend verzamelt het beetje voedsel
dat er is onder de oppervlakte.

68
00:09:43,165 --> 00:09:46,752
Larven van steenvliegen en haften
hebben kieuwen...

69
00:09:46,836 --> 00:09:49,547
...waarmee ze zuurstof
uit het water halen.

70
00:09:53,009 --> 00:09:57,013
Hun platte lichamen helpen
tegen de sterke stroming.

71
00:10:01,183 --> 00:10:04,687
Kriebelmuglarven.
Een van de favoriete prooien van de eend.

72
00:10:06,522 --> 00:10:11,652
Hun gespecialiseerde mond filtert
kleine stukjes voedsel uit het water.

73
00:10:13,946 --> 00:10:16,949
Haakjes aan hun achterste
grijpen in de rotsen...

74
00:10:17,491 --> 00:10:20,494
...maar soms kan de stroming
niet worden weerstaan.

75
00:10:26,208 --> 00:10:31,088
Maar ze hebben een speciale reddingslijn
waarlangs ze terug kunnen.

76
00:10:46,729 --> 00:10:51,859
Ieder jaar komen bezoekers
naar deze kolkende, zuurstofrijke wateren.

77
00:10:54,695 --> 00:10:55,529
Zalm.

78
00:10:58,074 --> 00:11:01,577
De meeste tijd brengen ze door
in de Grote Oceaan.

79
00:11:06,707 --> 00:11:11,671
Als volwassenen keren ze terug naar
specifieke rivieren in Noord-Amerika...

80
00:11:11,754 --> 00:11:14,215
...om hun eitjes te leggen.

81
00:11:18,719 --> 00:11:23,015
Zalm heeft het bijzondere vermogen
om springend een waterval op te gaan.

82
00:11:24,433 --> 00:11:29,438
Maar zonder hulp kunnen ze niet
over de dammen die wij hebben gebouwd.

83
00:11:34,026 --> 00:11:39,240
Er is nog minder dan één procent
van de aantallen die er ooit waren.

84
00:11:39,740 --> 00:11:43,035
Dat is een probleem voor menig ander dier.

85
00:11:48,416 --> 00:11:52,044
Bruine beren uit Alaska wachten op de zalm
bij de watervallen.

86
00:11:59,468 --> 00:12:00,803
Zonder deze vissen...

87
00:12:00,886 --> 00:12:07,268
...kunnen ze niet de benodigde vetreserves
opbouwen voor hun lange winterslaap.

88
00:12:13,733 --> 00:12:17,403
Er is stevige competitie
voor de beste visplekjes.

89
00:12:55,065 --> 00:12:59,820
Waar het water over de rotsen schuurt,
heeft het weinig voedingsstoffen...

90
00:12:59,904 --> 00:13:02,406
...en kunnen weinig planten groeien.

91
00:13:04,158 --> 00:13:09,914
Hier in Zuid-Amerika lukt het
de Macarenia clavigera echter te floreren.

92
00:13:13,209 --> 00:13:15,044
Een paar maanden in het jaar...

93
00:13:15,127 --> 00:13:18,798
...als het water laag staat
en het zonlicht de bodem bereikt...

94
00:13:18,881 --> 00:13:21,133
...bloeit de Macarenia clavigera.

95
00:13:27,389 --> 00:13:31,852
Dit is de Caño Cristales,
de regenboogrivier van Colombia.

96
00:13:41,695 --> 00:13:47,743
Soms verdwijnt het water echter
onder de grond, weg van het licht...

97
00:13:47,827 --> 00:13:50,621
Daar kunnen geen planten leven.

98
00:13:53,707 --> 00:13:58,546
Dertig procent van al het zoete water
ligt onder de grond.

99
00:13:59,004 --> 00:14:05,010
In poreuze rotsen
of in ondergrondse meren en rivieren.

100
00:14:08,639 --> 00:14:10,599
Gezuurd door de regen...

101
00:14:10,683 --> 00:14:15,187
...lost het water langzaam de kalksteen op
en ontstaan er grote grotten.

102
00:14:16,939 --> 00:14:22,653
Een labyrint van zulle passages en kamers
ligt onder een groot deel van Florida.

103
00:14:24,321 --> 00:14:26,448
De meeste zijn onvruchtbaar.

104
00:14:29,618 --> 00:14:33,330
Maar waar het water
aan de oppervlakte komt, zit 't vol leven.

105
00:14:35,499 --> 00:14:37,209
Er is een overvloed aan vis.

106
00:14:44,133 --> 00:14:46,135
En ook aan viseters.

107
00:14:47,928 --> 00:14:48,762
Otters.

108
00:15:01,901 --> 00:15:05,487
In de hele staat borrelt zoet water
naar de oppervlakte...

109
00:15:05,571 --> 00:15:09,241
...vanuit de grootste verzameling bronnen
op aarde.

110
00:15:27,551 --> 00:15:31,889
Ze voeden rivieren en plassen,
met allerlei soorten leven...

111
00:15:32,306 --> 00:15:35,851
...inclusief een
van Florida's specialiteiten.

112
00:15:37,478 --> 00:15:38,479
Zeekoeien.

113
00:15:44,318 --> 00:15:46,695
Vele brengen de zomer in de zee door.

114
00:15:47,154 --> 00:15:51,992
Als de winter begint,
zwemmen ze de relatief warme rivieren op.

115
00:16:00,668 --> 00:16:04,838
Daar grazen ze in een overvloed
aan zoetwaterplanten.

116
00:16:09,802 --> 00:16:14,223
Maar mensen halen nu zoveel water
uit deze bronnen...

117
00:16:14,306 --> 00:16:16,558
...en vervuilen zoveel andere...

118
00:16:16,642 --> 00:16:19,853
...dat de zeekoeien hun huis
voor de winter kwijtraken.

119
00:16:33,784 --> 00:16:37,997
Rivieren worden snel warm
omdat ze in verhouding erg ondiep zijn.

120
00:16:38,080 --> 00:16:44,336
In de lente zorgen stijgende temperaturen
in Europa voor een uitbarsting van leven.

121
00:17:00,144 --> 00:17:05,107
In de Hongaarse rivier Tisza
komen enorme eendagsvliegen boven water.

122
00:17:11,655 --> 00:17:14,783
Drie jaar hebben ze
onder water geleefd als larven.

123
00:17:16,535 --> 00:17:18,954
Nu, in slechts drie uur...

124
00:17:19,038 --> 00:17:24,543
...komen miljoenen volwassenen boven
om te dansen en paren voor ze sterven.

125
00:17:41,101 --> 00:17:45,189
Dit bijzondere spektakel
was ooit normaal in Oost-Europa.

126
00:17:45,731 --> 00:17:49,026
Maar veel rivieren hebben nu
gestabiliseerde oevers...

127
00:17:49,109 --> 00:17:53,238
...en zijn ernstig vervuild,
waardoor de vliegen grotendeels weg zijn.

128
00:17:56,700 --> 00:18:00,913
Maar als de rivieren schoon zijn,
komt de fauna snel terug.

129
00:18:23,310 --> 00:18:27,064
De ijsvogel, de meest glorieuze duiker.

130
00:18:57,010 --> 00:19:00,806
De visarend, de meest kundige grijper.

131
00:19:39,303 --> 00:19:43,891
De Watervallen van de Iguaçu,
op de grens tussen Brazilië en Argentinië.

132
00:19:46,435 --> 00:19:49,938
Dit zijn de grootste watervallen
ter wereld.

133
00:19:51,648 --> 00:19:56,570
Duizenden tonnen zoet water
razen hier overheen per seconde.

134
00:20:06,914 --> 00:20:13,337
Veel van het water kom uit de Amazone,
duizend kilometer verderop.

135
00:20:22,638 --> 00:20:26,642
Daar steeg het op als damp,
uit het bladerdak van de jungle.

136
00:20:28,477 --> 00:20:32,272
Een enkele boom
kan zorgen voor duizend liter per dag.

137
00:20:34,191 --> 00:20:39,696
Als de damp opstijgt,
condenseert het tot wolken.

138
00:20:42,991 --> 00:20:46,620
Twintig miljard ton water
verlaat zo dagelijks het bos...

139
00:20:46,995 --> 00:20:50,040
...meer dan er
door de Amazone rivier stroomt.

140
00:20:53,335 --> 00:20:55,545
Als het regenwoud wordt vernield...

141
00:20:55,712 --> 00:20:58,548
...wordt deze levenschenkende cyclus
doorbroken.

142
00:21:00,217 --> 00:21:04,304
De wolken laten hun water los
als ze over het continent drijven...

143
00:21:04,388 --> 00:21:06,974
...en irrigeren zo
landbouwgrond en bossen.

144
00:21:08,183 --> 00:21:10,102
En op de vlaktes van Brazilië...

145
00:21:10,185 --> 00:21:13,855
...creëren ze het grootste
tropische draslandgebied op aarde.

146
00:21:14,898 --> 00:21:16,024
De Pantanal.

147
00:21:17,943 --> 00:21:22,364
Elk jaar verandert de rivier
door seizoensveranderingen...

148
00:21:22,447 --> 00:21:26,118
...en krimpt de Panatal
tot slechts een paar kanalen.

149
00:21:31,373 --> 00:21:34,251
Dit komt een groot roofdier goed uit.

150
00:21:38,213 --> 00:21:39,172
De jaguar.

151
00:21:42,050 --> 00:21:44,469
Hij kan goed zwemmen, maar in het water...

152
00:21:44,553 --> 00:21:48,849
...kan hij zijn sprong niet maken,
die hem zo gevaarlijk maakt.

153
00:21:53,854 --> 00:21:55,647
Nu, in het droge seizoen...

154
00:21:57,399 --> 00:21:59,693
...kan het druk worden op de oever.

155
00:22:04,698 --> 00:22:09,161
Maar de jaguar heeft een prooi gezien
aan de rand van de rivier.

156
00:22:24,176 --> 00:22:25,010
Capibara's.

157
00:22:28,513 --> 00:22:30,891
Hij moet dichtbij komen.

158
00:22:59,920 --> 00:23:04,132
Twee capibara's staan onbehoedzaam
in het lage water.

159
00:23:15,852 --> 00:23:17,270
Ze hebben elkaar gezien.

160
00:23:22,901 --> 00:23:24,694
Wie gaat als eerste rennen?

161
00:23:47,175 --> 00:23:52,013
Verderop biedt dichte begroeiing
betere beschutting.

162
00:23:54,141 --> 00:23:56,685
Maar de oever is daar erg hoog.

163
00:24:00,439 --> 00:24:02,858
Capibara's hebben een goed gehoor.

164
00:24:05,819 --> 00:24:07,446
Een klein geluidje...

165
00:24:09,114 --> 00:24:10,449
...en de kans is verkeken.

166
00:24:25,380 --> 00:24:26,590
Alweer mislukt.

167
00:25:10,634 --> 00:25:14,554
Misschien is het tijd voor andere prooi.

168
00:25:21,436 --> 00:25:23,522
Deze overmeesteren is riskant...

169
00:25:24,314 --> 00:25:27,150
...maar de jaguar heeft honger.

170
00:25:36,826 --> 00:25:41,331
Als hij een kaaiman wil vangen,
moet hij in z'n nek bijten en vasthouden.

171
00:25:41,414 --> 00:25:43,583
Dan kan hij niet terugvechten.

172
00:25:46,461 --> 00:25:50,173
Hij moet een positie kiezen
boven zijn prooi.

173
00:25:56,805 --> 00:25:58,515
Dit is gevaarlijk.

174
00:26:21,371 --> 00:26:24,583
De kaaiman rolt
en probeert zo de jaguar te verdrinken.

175
00:26:30,171 --> 00:26:32,591
Roofdier en prooi lijken even sterk.

176
00:26:39,931 --> 00:26:41,891
De jaguar laat niet los.

177
00:27:01,119 --> 00:27:06,708
Na 20 minuten,
en de uitputting nabij, wint de jaguar.

178
00:27:17,093 --> 00:27:21,473
Soms wordt de reis van een rivier
onderbroken door meren.

179
00:27:22,807 --> 00:27:28,688
Samen bevatten deze 40 keer meer water
dan alle rivieren bij elkaar.

180
00:27:31,941 --> 00:27:34,194
Het Tanganyikameer in Afrika...

181
00:27:34,277 --> 00:27:39,115
...bevat bijna een vijfde
van 't toegankelijke zoete water op aarde.

182
00:27:44,245 --> 00:27:49,334
Maar ondanks zijn grootte,
bevat het meer maar weinig leven.

183
00:27:55,507 --> 00:27:58,343
Het is bijna anderhalve kilometer diep.

184
00:27:59,135 --> 00:28:03,682
Op de bodem beweegt het water amper
en is er geen zuurstof.

185
00:28:06,184 --> 00:28:11,022
Alleen dicht bij de oppervlakte,
de bovenste 150 meter...

186
00:28:11,106 --> 00:28:14,943
...zit er genoeg zuurstof
in het water voor leven.

187
00:28:17,779 --> 00:28:20,949
Hier is het dan ook in overvloed.

188
00:28:24,035 --> 00:28:28,248
Tweehonderdvijftig soorten cichliden
hebben zich hier ontwikkeld.

189
00:28:28,331 --> 00:28:30,500
Sommige vind je nergens anders.

190
00:28:40,802 --> 00:28:44,556
De concurrentie in het drukke water
is groot.

191
00:28:47,809 --> 00:28:51,688
Een mannetjes Lamprologus callipterus
verzamelt schelpen.

192
00:28:54,149 --> 00:28:58,236
Hoe meer schelpen hij heeft,
hoe meer vrouwtjes hij aantrekt.

193
00:29:02,907 --> 00:29:05,034
En deze is goed bezig.

194
00:29:34,647 --> 00:29:37,734
Zijn buurman heeft een kleinere berg.

195
00:29:43,740 --> 00:29:45,950
En de buurman is een dief.

196
00:29:52,081 --> 00:29:53,792
Zodra hij zich omdraait...

197
00:29:57,045 --> 00:29:59,005
...komt de dief...

198
00:30:01,800 --> 00:30:03,343
...en steelt een schelp.

199
00:30:14,145 --> 00:30:18,691
De hardwerkende eigenaar van de grote berg
lijkt het niet te zien.

200
00:30:21,361 --> 00:30:25,031
Dus doet de dief het nog eens.

201
00:30:26,950 --> 00:30:27,867
En nog eens.

202
00:30:32,163 --> 00:30:35,625
Tot hij de grootste berg heeft.

203
00:30:40,004 --> 00:30:42,715
De schelpen zijn niet alleen
om naar te kijken.

204
00:30:42,799 --> 00:30:46,427
Ze worden door de vrouwtjes
als wieg gebruikt.

205
00:30:50,515 --> 00:30:51,766
Er komt een vrouwtje.

206
00:30:52,392 --> 00:30:55,562
Ze is klein,
slechts een tiende van zijn omvang.

207
00:30:57,647 --> 00:31:01,234
Ze is zo klein
dat ze in een schelpje past.

208
00:31:10,201 --> 00:31:15,290
Daar legt ze haar eitjes,
en het mannetje bevrucht ze snel.

209
00:31:18,084 --> 00:31:23,381
Ze blijft dan om ze te beschermen
tot ze uitkomen, zo'n twee weken later.

210
00:31:29,304 --> 00:31:33,016
De Boulengerochromis microlepis,
de grootste van alle cichliden.

211
00:31:36,019 --> 00:31:40,815
Dit vrouwtje van bijna een meter lang,
moet haar jongen in open water opvoeden.

212
00:31:46,279 --> 00:31:50,700
Ze bewaken is daarom een fulltime baan
voor beide ouders.

213
00:32:00,084 --> 00:32:03,588
Maar de toekomst van al deze vissen
is onzeker.

214
00:32:07,091 --> 00:32:11,346
Nu de temperaturen stijgen,
wordt het Tanganyikameer warmer.

215
00:32:13,431 --> 00:32:16,684
Het water mengt niet meer zo goed
als het ooit deed.

216
00:32:17,185 --> 00:32:20,521
De bovenste zuurstofrijke laag
wordt dus kleiner.

217
00:32:31,074 --> 00:32:33,451
De Mekong rivier in Zuidoost-Azië.

218
00:32:34,327 --> 00:32:39,165
Vierduizend kilometer lang,
en met de breedste watervallen ter wereld.

219
00:32:43,127 --> 00:32:47,840
Tegenwoordig zijn meer dan 60 miljoen
mensen afhankelijk van de rivier.

220
00:33:11,114 --> 00:33:15,076
De moessons brengen
zo'n enorme hoeveelheid water...

221
00:33:15,159 --> 00:33:17,745
...dat de watervallen bijna verdwijnen.

222
00:33:20,790 --> 00:33:23,084
Het water zit vol sediment...

223
00:33:23,167 --> 00:33:27,130
...meegenomen tijdens de lange reis
vanaf het Tibetaans Hoogland.

224
00:33:30,758 --> 00:33:35,179
Al voor de overstromingen bedekt het water
een groot deel van het land.

225
00:33:41,352 --> 00:33:44,188
Deze blootgelegde wortels
zijn het bewijs...

226
00:33:44,272 --> 00:33:47,608
...van de enorme stijging
van het waterpijl die nadert.

227
00:33:52,613 --> 00:33:57,618
Tijdens de grote overstroming staan
deze bomen tot hun takken in het water.

228
00:34:02,373 --> 00:34:03,583
Een aantal maanden...

229
00:34:03,666 --> 00:34:08,880
...zijn deze overstromingsgebieden
de broedplaats van zoetwatervissen.

230
00:34:12,759 --> 00:34:16,679
Een soort heeft
een ingenieuze oplossing...

231
00:34:16,763 --> 00:34:20,600
...voor het probleem
van leven in ondiep, zuurstofarm water.

232
00:34:23,895 --> 00:34:26,105
De Siamese kempvis.

233
00:34:31,569 --> 00:34:35,114
Het mannetje ademt door lucht te happen
aan de oppervlakte.

234
00:34:35,198 --> 00:34:40,536
In het broedseizoen bouwt hij
met die vaardigheid een vlot van bellen.

235
00:34:42,789 --> 00:34:44,999
Dag in dag uit werkt hij.

236
00:34:52,215 --> 00:34:56,844
Een vrouwtje, dat dichtbij wacht,
komt omhoog om het vlot te bekijken.

237
00:35:11,818 --> 00:35:16,864
Een tedere omhelzing volgt.

238
00:35:26,874 --> 00:35:30,586
Dit samenzijn moedigt haar aan
de eitjes los te laten.

239
00:35:33,589 --> 00:35:37,051
Terwijl ze zinken,
bevrucht het mannetje de eitjes.

240
00:35:42,890 --> 00:35:45,309
Beide verzamelen de eitjes voorzichtig.

241
00:35:49,689 --> 00:35:54,861
Ze blazen ze een voor een
in het nest van belletjes.

242
00:35:58,823 --> 00:36:01,868
Zuurstof is schaars
in deze stilstaande wateren...

243
00:36:01,951 --> 00:36:06,205
...maar voor de eitjes zit er genoeg
in de bellen om zich te ontwikkelen.

244
00:36:08,457 --> 00:36:11,294
De climax van de overstroming
moet nog komen.

245
00:36:14,213 --> 00:36:17,758
Uiteindelijk stroomt er
zoveel water door de Mekong...

246
00:36:17,842 --> 00:36:23,347
...dat het Tonlé Sapmeer vijf keer
zo groot wordt als in het droge seizoen.

247
00:36:25,808 --> 00:36:30,396
Grote aantallen vissen zwemmen nu
naar de nieuwe foerageerplekken.

248
00:36:32,398 --> 00:36:36,235
Mensen oogsten al eeuwen
deze seizoensgebonden overvloed.

249
00:36:37,653 --> 00:36:40,489
Ze plaatsen netten
tot de helft van de rivier.

250
00:36:40,865 --> 00:36:45,786
De andere helft blijft vrij zodat de rest
van de vis verder kan en kan voortplanten.

251
00:36:49,498 --> 00:36:55,129
De Mekong voorziet
's werelds grootste binnenlandse visserij.

252
00:37:01,552 --> 00:37:06,098
Een vijfde van alle gevangen zoetwatervis
ter wereld...

253
00:37:06,557 --> 00:37:08,601
...komt uit deze ene rivier.

254
00:37:10,978 --> 00:37:15,608
Maar de toekomst van de Mekong
komt net als die van zoveel rivieren...

255
00:37:15,691 --> 00:37:17,652
...steeds meer in gevaar.

256
00:37:21,072 --> 00:37:22,865
We hebben de stroming...

257
00:37:22,949 --> 00:37:26,744
...van meer dan twee derde
van de langste rivieren veranderd...

258
00:37:26,827 --> 00:37:30,957
...onder meer door er dammen in te bouwen.

259
00:37:39,465 --> 00:37:44,095
Daardoor stromen veel rivieren niet meer.

260
00:37:50,935 --> 00:37:54,855
Hier in Oost-Afrika, in Ruaha, Tanzania...

261
00:37:55,815 --> 00:37:58,276
...zoeken deze olifanten naar water.

262
00:38:01,779 --> 00:38:08,035
Elk moet 200 liter per dag drinken,
maar er lijkt niets te zijn.

263
00:38:09,704 --> 00:38:14,625
Maar de olifanten weten
dat baobabhout veel vocht bevat.

264
00:38:17,169 --> 00:38:20,840
In noodgevallen eten ze dat
in grote hoeveelheden.

265
00:38:28,514 --> 00:38:31,058
Leeuwen hebben ook water nodig.

266
00:38:35,771 --> 00:38:40,985
Wat handig is, is dat hun prooi
zich verzamelt zich bij het water.

267
00:38:44,905 --> 00:38:48,826
Dus zowel roofdier als prooi
gaan naar de rivier.

268
00:38:54,790 --> 00:38:59,587
Tot 30 jaar geleden stonden rivieren
in dit deel van Afrika nooit droog.

269
00:39:04,800 --> 00:39:08,596
Nu verbruikt landbouw verderop
water in grote hoeveelheden...

270
00:39:08,679 --> 00:39:13,309
...en tijdens het droge seizoen blijven er
slechts wat kleine plasjes over.

271
00:39:30,451 --> 00:39:36,165
Nijlpaarden hebben stromend water nodig
om overdag koel te blijven.

272
00:39:36,791 --> 00:39:40,086
Maar nu moeten ze het doen met modder.

273
00:39:44,423 --> 00:39:48,719
Als het water meer en meer verdwijnt,
zitten ze steeds dichter bij elkaar.

274
00:39:52,640 --> 00:39:54,433
De gemoederen raken verhit.

275
00:40:14,787 --> 00:40:20,668
Elke dag worden de modderpoelen kleiner,
en het lot van de nijlpaarden grimmiger.

276
00:40:33,806 --> 00:40:36,934
Buffels, dringend op zoek naar water.

277
00:40:49,029 --> 00:40:52,908
Bij deze plas zijn al leeuwen.

278
00:41:01,834 --> 00:41:07,089
Maar toch komen de buffels,
gedreven door hun behoefte aan water.

279
00:41:20,936 --> 00:41:23,355
Ze moeten elke dag drinken.

280
00:41:38,746 --> 00:41:41,040
Elke slok water is nu een risico.

281
00:41:42,791 --> 00:41:45,044
Maar de buffels hebben geen keuze.

282
00:42:59,743 --> 00:43:03,706
Nu de droogte aanhoudt,
worden de buffels zwakker.

283
00:43:05,624 --> 00:43:08,544
De kansen keren ten gunste van de leeuwen.

284
00:43:24,435 --> 00:43:27,146
De olifanten hebben de rivier bereikt.

285
00:43:31,025 --> 00:43:35,070
Er is hier niets, omdat het droog staat.

286
00:43:47,207 --> 00:43:51,003
Maar olifanten kunnen water vinden
waar anderen dat niet kunnen.

287
00:43:52,630 --> 00:43:57,009
Ze gebruiken hun slurf om gaten te graven
in het zand van de rivierbedding.

288
00:44:06,518 --> 00:44:08,979
Hun bijzondere reukvermogen...

289
00:44:09,313 --> 00:44:12,983
...waarmee ze open water vinden
kilometers verderop...

290
00:44:13,734 --> 00:44:17,404
...helpt ze ook de plekken
onder de grond te vinden...

291
00:44:17,488 --> 00:44:20,574
...waar het water het dichtst
aan de oppervlakte zit.

292
00:44:24,995 --> 00:44:29,249
Tijdens ernstige droogte
kunnen deze putten hun redding zijn.

293
00:44:38,634 --> 00:44:42,429
Ontberingen in het droge seizoen
hoorden altijd bij het leven...

294
00:44:42,513 --> 00:44:44,598
...op de Oost-Afrikaanse vlaktes.

295
00:44:45,099 --> 00:44:50,562
Maar nu de planeet opwarmt
en we zelf zoveel water gebruiken...

296
00:44:51,313 --> 00:44:54,650
...zijn er meer droge periodes
en zijn ze ook heftiger.

297
00:45:09,039 --> 00:45:12,835
De Platte,
een rivier een Nebraska, Noord-Amerika.

298
00:45:30,936 --> 00:45:36,358
Elk jaar komen hier Canadese kraanvogels
als ze naar het noorden vliegen.

299
00:45:36,442 --> 00:45:40,404
Een van de laatste grote migraties
van dieren ter wereld.

300
00:45:42,781 --> 00:45:45,284
Het is een belangrijke tussenstop voor ze.

301
00:45:53,917 --> 00:45:58,630
Ooit overstroomde de rivier de prairie
zo'n anderhalve kilometer aan alle kanten.

302
00:46:02,134 --> 00:46:06,638
Een perfecte plaats om te eten en rusten.

303
00:46:12,478 --> 00:46:14,354
Nu is er een dam...

304
00:46:15,397 --> 00:46:18,442
...en nemen we zoveel water
voor eigen gebruik...

305
00:46:18,984 --> 00:46:22,362
...dat er weinig plek over is
voor de kraanvogels.

306
00:46:36,919 --> 00:46:41,965
Natuurbeschermers zorgen er nu voor
dat de rivier zo stroomt...

307
00:46:42,049 --> 00:46:46,053
...dat er toch zandbanken worden gevormd,
die de kraanvogels nodig hebben.

308
00:46:57,940 --> 00:47:00,943
We hebben allemaal water nodig.

309
00:47:06,907 --> 00:47:12,788
Maar wij kunnen ervoor zorgen
dat het water blijft stromen...

310
00:47:14,748 --> 00:47:19,336
...en alleen wij kunnen bepalen
hoe dit water wordt gedeeld.

311
00:47:29,888 --> 00:47:32,140
Kijk op ourplanet.com...

312
00:47:32,224 --> 00:47:36,770
...om te ontdekken wat we moeten doen
om het water te laten stromen.

