EEN NETFLIX ORIGINAL-DOCUMENTAIREREEKS
Slechts 50 jaar geleden...
...gingen we eindelijk naar de maan.
Voor de allereerste keer, keken we naar onze eigen planeet.
Sindsdien is de menselijke populatie meer dan verdubbeld.
Deze serie viert de wonderen der natuur die er nog zijn...
...en laat zien wat we moeten behouden...
...zodat mens en natuur floreren.
Bossen.
Meer dan de helft van alle bomen ter wereld, groenblijvende- en loofbomen...
...staan in deze grote verzamelingen.
Voor de meesten van ons een plek vol mysterie en duisternis.
Ze zijn belangrijk voor ons klimaat, en het thuis van eindeloos veel soorten.
In het verleden hebben we ze zonder aarzeling vernietigd.
Maar bossen hebben het verbluffende vermogen zich te herstellen.
Dit is de zuidelijke rand van de taiga.
Het bos dat overheerst in het verre noorden.
Het strekt zich duizenden kilometers uit over Rusland in oostelijke richting.
Nu, midden in de winter, is het grotendeels stil.
Er lijkt geen enkel dier te wonen.
Maar dit is het thuis van een dier zo zeldzaam, dat het bijna een mythe is.
Een Siberische tijger.
Er bestaan minder dan 600 van deze tijgers.
Dit zijn de meest intieme beelden ooit gemaakt in het wild.
Een mannetjestijger patrouilleert een territorium...
...van bijna 2.000 vierkante kilometer.
Dat is ook nodig, wil hij voldoende voedsel vinden...
...om zichzelf in leven te houden tijdens de lange winter.
Dit is een verarmd land waar voedsel schaars is.
Een dennenappel.
Pijnboompitten voorzien in belangrijke energie tijdens de wintermaanden.
Wilde zwijnen zijn afhankelijk van deze pitten.
Het moet pakken en wegwezen zijn.
Anders worden ze zelf voer voor een tijger.
Dit kat-en-muisspelletje wordt in een enorm bosgebied gespeeld...
...terwijl alle dieren naar de voedzame pijnbomen zoeken.
Door stroperij is de Siberische tijger bijna uitgestorven.
Maar sinds de jaren 80 nemen hun aantallen weer langzaam toe.
Deze zeldzame beelden laten zien...
...dat hun toekomst nog steeds afhangt van de aanwezigheid van grote bossen...
...om in te jagen.
De taiga strekt zich uit van Rusland in het oosten...
...over Europa, naar Noord-Amerika.
Er staan zo'n 750 miljard bomen.
Hierin wordt meer dan 40 procent van de koolstof ter wereld opgeslagen.
Dit maakt het een cruciaal element in het gevecht tegen klimaatverandering.
Tijdens de winter zijn de dagen zo kort, en de temperatuur zo laag...
...dat alle groei stopt.
Zo ver noordelijk kan het bos maar weinig dieren in leven houden...
...vergeleken met de regenwouden van de tropen.
Velen zijn afhankelijk van wat in de rivieren gevonden kan worden.
In het westen van Alaska, zowel in de lente als nu in het najaar...
...komt zalm de rivier opgezwommen, op weg naar hun voorouderlijke paaigrond.
Hun reis van de zee naar het bos...
...is de grootste overdracht van voedingsstoffen tussen leefgebieden...
...waar dan ook ter wereld.
De vissen zijn belangrijk voedsel voor alle roofdieren die in dit bos leven.
De Amerikaanse zeearend heeft zijn nest dicht bij de rivier.
Jonge arenden, nog zonder wit hoofd...
...zoeken het eerste jaar naar voedsel in het bos.
Maar, net als dit vier jaar oude vrouwtje...
...zijn ze nu groot genoeg om een plek op te eisen langs de rivier.
Eerst kan ze alleen de restjes van anderen te pakken krijgen.
En zelfs die krijgt ze niet zonder ervoor te vechten.
Ze zal elders moeten kijken.
De taiga mag dan enorm zijn...
...maar de plekken waar de zalmen paaien, zijn bekend bij alle roofdieren.
Als het gaat vriezen, wordt de strijd nog intenser.
Deze jongeling heeft geluk, maar dat blijft niet onopgemerkt.
Ze heeft één voordeel.
Vrouwtjes, ook als ze jong zijn, zijn groter dan mannetjes.
En dat is hier belangrijk.
Als de winter vordert...
...moeten jong en oud de intense kou zien te doorstaan.
Als ze kan overleven, heeft ze een plek veroverd...
...in één van de grootste en ruwste bossen ter wereld.
Iets verder naar het zuiden bevindt zich het laatste mammoetbomenbos.
Nog niet zo lang geleden groeiden deze reuzen in de Pacific Northwest.
Nu is er slechts vijf procent van over.
De omstandigheden zijn hier minder ruw.
De wind zorgt voor warme, vochtige lucht vanaf de Grote Oceaan...
...waardoor deze bomen het hele jaar kunnen groeien.
Verstopt in de vegetatie van de vochtige bodem...
...vind je een drukbevolkte onderwereld.
Een mannelijke ruwe salamander.
Elk voorjaar voelt hij het mysterieuze verlangen...
....terug te gaan naar de plas waar hij als kikkervisje uitkwam.
En hij moet snel zijn.
Er zijn er namelijk nog anderen...
...met hetzelfde idee.
Ze zoeken allemaal een vrouwtje.
Maar een trektocht van honderden meters door het bos is niet makkelijk.
De concurrentie is groot.
En het vrouwtje wil graag beginnen.
Na het paren houdt hij zich vast...
...want het kan een paar uur duren voor ze alle eieren heeft uitgescheiden.
Andere mannetjes willen hem graag vervangen indien mogelijk.
De concurrentie is zo hevig...
....dat de vrouwtjes in deze kronkelende kluwens...
...kunnen verdrinken door gebrek aan zuurstof.
Haar eerste partner houdt vast.
Binnen een paar weken komen de kikkervisjes uit.
En niets te vroeg, want het bos staat op het punt drastisch te veranderen.
Aan het eind van de zomer is het bos zo verbrand door de zon...
...dat het kurkdroog is.
Een sterke wind voert de vlammen...
...en de temperatuur stijgt tot 700 graden.
Het resultaat lijkt totale vernietiging.
De wind schuurt over de blootgelegde bosgrond...
...en blaast duivelse aswolken op.
Al het leven lijkt vernietigd.
Maar het bos is verre van dood.
Binnen een paar maanden groeien bloemen en zaailingen uit de grond.
Velen zouden nooit zijn uitgekomen zonder de doop van het vuur.
Het licht dat nu door het geopende bladerdak schijnt...
...zorgt voor de energie die nodig is voor nieuwe begroeiing.
De oudere mammoetbomen hebben het overleefd...
dank zij hun dikke, vuurbestendige schors.
Deze natuurlijke weerbaarheid is van belang voor de gezondheid van deze bossen.
De meeste bossen kunnen zich niet alleen herstellen.
Veel bossen worden geholpen door dieren.
De bomen en hun bewoners zijn afhankelijk van elkaar.
En nergens is die afhankelijkheid duidelijker dan in de West-Ghats in India.
Dit belangrijke leefgebied...
...huisvest een derde van alle diersoorten die in India te vinden zijn.
De wanderoe.
Ze eten het fruit van veel soorten bomen.
Op die manier verspreiden ze de zaadjes...
...die weer tevoorschijn komen in hun ontlasting.
De meeste aapjes reizen niet heel ver.
Als planten hun zaadjes verder weg willen krijgen...
...hebben ze ander transport nodig.
Vleugels.
Dubbelhoornige neushoornvogels hebben een spanwijdte van bijna 2 meter.
Ze kunnen ver vliegen op zoek naar eten.
Ze voeden zich met het fruit van zo'n 40 verschillende bomen...
...en transporteren de onverteerbare zaden over de hele West-Ghats.
De boom doet er dus goed aan hun aandacht te trekken.
De vijgen zelf, hoe smakelijk ook, zijn niet erg voedzaam.
De vogels moeten er dus grote hoeveelheden van eten.
Het kan vermoeiend zijn.
Maar het is geen vreetpartij.
Een vruchtdragende vijgenboom trekt heel veel vogels aan.
De concurrentie is hevig.
Dit luchtgevecht tussen mannetjes is nog nooit eerder gefilmd.
Het doel is onduidelijk.
Wellicht kibbelen ze gewoon over eten.
Maar er lijkt meer te spelen.
De winnaar kan zijn kracht en kunde laten zien aan vrouwtjes die langskomen.
De mannetjes lijken een wit voetje te willen halen.
Het is belangrijk voor de vogels om een goede partner te vinden...
...want zodra man en vrouw een band hebben...
...is deze voor het leven.
Het bos heeft ook profijt van dit gekibbel.
Zelfs een verslagen vogel...
...zal zaadjes wijd verspreiden, op zoek naar zijn volgende maaltijd.
De relatie tussen de bomen en dieren in een bos is niet altijd harmonieus.
Dit is het grootste bos van Afrika, het Miombo-bos...
...genoemd naar een veel voorkomende boom.
Het strekt zich uit over meer dan 1500 kilometer...
...van Angola in het westen tot Mozambique in het oosten.
Als de droogte op zijn hoogtepunt is, trekt het dieren aan uit zuidelijk Afrika.
De olifanten hebben het liefste gras. Het is erg voedzaam.
Als dat er niet is...
...struinen ze door de bladeren en takken die het Miombo-bos in overvloed heeft.
Maar ze zijn niet de enigen met honger.
Deze gonimbrasia belina's zijn geen wormen, maar rupsen.
Ze komen in enorme aantallen tegelijk uit.
En net als het bos nieuwe blaadjes krijgt, beginnen ze met hun aanval.
Ze eten zo gulzig...
...dat ze 40 keer zo groot worden in slechts zes weken tijd.
Wanneer ze volledig ontwikkeld zijn, heeft dit leger...
...het hele bos van al zijn gebladerte ontdaan.
Maar het Miombo-bos herstelt.
Nu de rupsen weg zijn, komt er een tweede groei van bladeren.
Dit verse feest trekt de olifanten aan.
Zij zijn minder kieskeurig dan de rupsen.
Zij eten alle delen van de boom.
En een hongerige olifant kan zo'n 200 kilo vegetatie per dag eten.
Maar zelfs deze vernieling heeft z'n voordelen.
Het vormt het bos ten gunste van een van de meest bedreigde dieren van Afrika.
Afrikaanse wilde honden.
Ze worden het vaakst, en makkelijkst, gezien op grasland.
Maar eigenlijk voelen ze zich meer thuis in deze open bossen.
Grazende olifanten maken het bos open...
...en dat trekt dieren aan waar de honden op jagen.
Voor de honden is het Miombo-bos een perfect jachtterrein.
En het is ook een geweldige plek om jongen groot te brengen.
De puppy's groeten de volwassenen die terugkomen van de jacht enthousiast.
Eten.
De eerste drie maanden brengen ze beschermd onder de grond door.
Nu hebben ze genoeg zelfvertrouwen om langere tijd buiten te zijn.
En dan hebben ze, net als alle puppy's, plezier.
Spelen is belangrijk voor de jongen.
Zo ontwikkelen ze de sociale banden...
...die ze nodig hebben als ze straks samen gaan jagen.
Het Miombo-bos is altijd belangrijk geweest voor de honden.
Zowel voor voedsel als om te schuilen.
Nooit is het belangrijker geweest voor het voorbestaan van dit soort.
Maar ze zullen alleen overleven als anderen hun leefomgeving vormen.
Madagaskar heeft een bos dat helemaal uit één vreemde boomsoort bestaat.
Baobabs.
Het eiland is al meer dan 80 miljoen jaar geïsoleerd.
Gedurende deze lange periode hebben de dieren en planten...
...zich totaal anders ontwikkeld dan elders.
Dit maakt het een van de meest kostbare bossen ter wereld.
Dit is geen aap, maar verre familie. Het is een lemuur.
Er zijn minstens 40 verschillende soorten lemuren...
...allemaal uniek voor Madagaskar, en allemaal bedreigd.
Lemuren zijn cruciaal voor het bos.
Zonder hen kunnen sommige boomsoorten niet overleven.
Het bos heeft zelfs een eigen lemurenjager.
De beste jager van Madagaskar.
Zijn aanwezigheid is reden voor alarm.
Ze kunnen wel anderhalve meter lang worden.
Je ziet ze zelden in het wild.
Een fretkat.
Fretkatten zijn eenlingen...
...maar tijdens het broedseizoen komen ze op geheel eigen wijze samen.
Elk volwassen vrouwtje gaat in een speciale paringsboom zitten.
Een mannetje of zes heeft zich onder de boom verzameld.
Maar ze is duidelijk bezig.
Dus laat één van de mannen zijn geur achter.
Een visitekaartje, om te laten zien dat hij er was.
Nu is het afwachten of ze er aandacht aan schenkt.
Haar huidige afspraakje kan de hele nacht duren.
Nu de belangrijkste jagers zijn afgeleid, kunnen de andere dieren...
...ongestoord hun nachtelijke bezigheden uitvoeren.
Dit zijn onvolgroeide flatiden, een soort die je alleen op Madagaskar vindt.
Waarom ze zo bijzonder gevormd zijn, weet niemand.
Ze leven van boomsap.
Ze absorberen wat ze nodig hebben en scheidden de rest uit.
Dit staat soms ook bekend als honingdauw.
En honingdauw is weer eten voor een bijzondere soort kleine lemuren.
De dwergmuismaki is slechts 15 centimeter lang.
Eén van de kleinste primaten ter wereld.
Het is erg actief en heeft energierijk eten nodig.
En hoewel de suikerdruppels heerlijk zijn, zijn ze niet echt versterkend.
Ze laat dus geen druppel verloren gaan.
De mannelijke fretkatten wachten nog steeds op hun beurt.
Dus na zoveel mogelijk te hebben gegeten...
...gaat ze veilig terug naar haar holletje om overdag te slapen.
Rondom de paringsboom gaat het niet allemaal naar tevredenheid.
Het stelletje boven is nog steeds bezig.
Hij moet of een andere paringsboom vinden of heel veel geduld hebben.
Maar hij zou zomaar kunnen falen.
Een derde van alle fretkatten is de afgelopen 20 jaar verdwenen.
Een gevolg van de voortdurende vernietiging van bossen door mensen.
Sinds deze beelden zijn opgenomen, is dit bos met al zijn unieke leven...
...totaal verdwenen.
Slechts drie procent van de droge bossen op Madagaskar bestaat nog.
Wereldwijd hebben we meer dan de helft van de bossen op onze planeet vernietigd.
We verliezen niet alleen de dieren die hier ooit leefden...
...maar we veranderen ook het klimaat van de gehele planeet.
Maar de bossen op onze planeet zijn bijna ongelooflijk veerkrachtig.
Misschien wel het beste bewijs van hun veerkracht...
...kan worden gevonden op de plek van één van onze grootste rampen.
Tsjernobyl.
In 1986 ontplofte een van de vier kernreactoren in Tsjernobyl.
Het veranderde deze utopische toekomstvisie in een spookstad.
Meer dan 100.000 mensen werden direct geëvacueerd, en ze bleven weg.
Het gebied werd voor de komende 20.000 jaar onbewoonbaar verklaard.
Ondanks de straling is er toch een opmerkelijk herstel te zien.
Binnen slechts tien jaar begon vegetatie te ontkiemen in de verwoeste stad.
En toen de bossen zich herstelden, verschenen er dieren.
Eerst dacht men dat het zeldzame bezoekers waren.
Maar al snel werd duidelijk dat de voormalige stad...
...werd bezet door een gemeenschap die daar was gevestigd en het goed deed.
Binnen slechts 20 jaar neemt men dierenpopulaties waar...
...gelijk aan elders in Europa waar wilde dieren leven.
Reeën die door de voorsteden wandelen zijn nu heel gewoon.
Kuddes van de bedreigde Przewalskipaarden...
...struinen door de eens zo drukke stad.
Het meest verrassend is wellicht dat de belangrijkste roofdieren er weer zijn.
Wolven.
Jagers zoals wolven komen alleen terug als hun prooi en omgeving het goed doen.
Onderzoek heeft aangetoond...
...dat er zeven keer meer wolven binnen de vervreemdingszone zijn, dan er buiten.
De onbeschermde mens kan hier niet lang blijven zonder risico.
Maar door ons te verdrijven...
...heeft de straling een plek gecreëerd waar wilde dieren kunnen terugkomen.
De dramatische herbevolking van Tsjernobyl in slechts 30 jaar tijd...
...is het bewijs van de enorme veerkracht van bossen.
Als we bossen tijd en ruimte geven, kunnen ze de aarde weer bedekken...
...met veel van de rijke en gevarieerde flora en fauna...
...die we het zo recent hebben afgenomen.
Een toekomst met meer bossen is belangrijk voor de veerkracht van onze planeet.
Kijk op ourplanet.com...
...om te ontdekken wat we nu moeten doen om onze bossen te herstellen.
Ondertiteld door: Linda van der Logt-Choufoer