Un millón de ñus.
Despois dunha marcha de mil quilómetros,
enfróntanse ao maior obstáculo da súa migración anual.
O río Mara, en Tanzania.
Con eles, viaxan as cebras, algunhas delas, femias con poldros.
E, esperando por eles…
os crocodilos.
Canto máis pequeno sexa un poldro, menos posibilidades ten.
E el é un dos máis pequenos.
Intenta permanecer o máis preto posíbel da súa nai.
Os que se separan, rara vez sobreviven.
Cústalle seguir o ritmo.
Só pode patexar
mentres outros pagan o pato.
A distracción dura o suficiente
como para chegar onda a nai…
e continúan a súa marcha co rabaño máis numeroso do planeta.
CAPÍTULO 3 A NOVA XERACIÓN
Algúns animais danlles ás crías o mellor comezo posíbel
facendo viaxes verdadeiramente incríbeis.
E a cuestión non é só onde van, senón cando.
A costa do Pacífico en México.
A praia parece deserta.
Porén, baixo a area,
milleiros de animais póñense en marcha.
Son crías de tartaruga mariña olivácea.
En outubro, a area está á temperatura perfecta para saíren.
As primeiras en aparecer
quedan quietas.
Calquera movemento podería chamar a atención.
Teñen que agardar.
Axiña emprenderán
a viaxe máis perigosa das súas vidas.
E é mellor que a fagan xuntas.
Para os cazadores…
este e o maior festín do ano.
Acaban coa metade das crías da praia.
Pero a cantidade de tartarugas que chegan é tal
que os predadores non dan abasto.
Esa é a súa única oportunidade de chegar á auga.
Está baixando a marea.
A cousa estase a pór aínda máis perigosa para as tartarugas.
Só poderán sobrevivir se seguen as demais.
Algunhas chegan á beira do mar.
Mesmo así, aínda non están a salvo.
As que sobreviven,
nadarán con máis forza nas próximas 24 horas
que no resto da súa vida.
Mentres viaxan, quedarán marcadas polo campo magnético terrestre.
Este sinal mental guiaraas de volta cando chegue o momento de reproducirse.
As tartarugas mariñas oliváceas
pasarán os próximos 15 anos das súas vidas no Pacífico,
alimentándose e crecendo soas.
Cada unha delas percorrerá milleiros de quilómetros
até que, un día, cambie de rumbo…
e comece a longa viaxe de volta á praia que a viu nacer.
Por primeira vez en máis dunha década,
esta tartaruga adolescente
atópase con outras da súa mesma especie.
Son unhas 250 000.
É a maior reunión de tartarugas do mundo.
Aquí aparearase e logo nadará até a costa para desovar.
Xa non é unha cría pequeniña.
Pero as augas pouco fondas aínda son aterradoras.
Por fin, terra.
É a primeira vez que a pisa en 15 anos.
Agora, ten cousas urxentes que facer.
Os ovos están listos para saír
e debe facerlles un niño na area.
Se desova por debaixo da liña da marea, as crías afogarán.
Pero se pon os ovos moi arriba, poderían secar.
Por iso, a zona intermedia está moi concorrida.
A medida que chegan tartarugas adultas,
até un 80 % dos ovos desta zona
acaban destruídos polos milleiros de femias que veñen desovar.
Así e todo, hai tantos ovos
que millóns deles quedarán intactos baixo a area.
Ela pon máis ou menos cen.
Traballo feito.
O ano que vén, pola mesma época,
volverá a esta praia a desovar de novo.
E así durante o resto da súa vida.
A maioría das rutas de reprodución
levan milenios case sen cambiar.
Nun lugar remoto do Atlántico, ao leste de América do Sur,
atópanse as illas Malvinas.
Os elefantes mariños levan miles de anos vindo aquí a aparearse.
Estamos a finais de outubro, e nesta praia
só hai cachorros.
As súas nais marcharon hai xa semanas e agora deben apañarse sós.
Nos vindeiros días, eles partirán tamén
para comezar as súas vidas de nómades nas profundidades do océano.
Pero antes deben aprender a nadar.
Esta zona recollida ao lado da praia
parece un bo sitio para practicar.
Vanse afacendo ao mar.
Fan os movementos correctos de xeito instintivo,
pero aínda non comprenden o perigo.
Candorcas.
Baleas asasinas.
E non se trata dunha manda que vai de paso.
Percorreron milleiros de quilómetros para chegaren aquí neste preciso momento.
Hai 20 anos, a femia líder descubriu cando ían os cachorros á piscina de xogos…
e tamén que, ao subir a marea, era quen de chegar a ela.
Até entón, toca esperar.
Se escolle mal o momento do ataque, quedará varada nas rochas.
Coa marea no punto medio,
xa hai profundidade abondo para as baleas asasinas.
Os cachorros non recoñecen a ameaza,
nin sequera cando a teñen xusto diante.
Precisa que un cachorro estea na auga,
pero aínda hai moi pouca profundidade para ela.
Un paso en falso
e quedará encallada.
Os cachorros están case ao seu alcance.
Observa e agarda
a que un se achegue o suficiente para cazalo.
Arrástrao, aínda con vida, a mar aberto.
Esta femia de candorca é a única que usa este método.
E caza para toda a familia.
O cachorro permanece con vida durante horas.
Estas candorcas aproveitan a viaxe anual para reproducirse dos elefantes mariños.
E, sorprendentemente,
saben xusto cando teñen que volver todos os anos.
Para algúns animais, reproducirse sen perigos
implica evitar as multitudes.
Estamos en Nova Zelandia,
a última masa terrestre habitábel á que chegou o ser humano.
Para vir aquí,
os polinesios percorreron milleiros de quilómetros de océano aberto.
E iso mesmo fan os animais.
Mais hai un visitante que, todos os anos, fai unha viaxe de 6000 quilómetros
a través do océano Antártico
para ir aos recunchos máis recónditos da illa.
É tímido e misterioso.
Trátase do pingüín de Fiordland, ou tawaki.
O pingüín da xungla.
Está buscando a súa cría de oito semanas.
Mentres, a súa compañeira busca alimento no mar.
Se non cumpre a súa misión, é posíbel que o abandone.
A taxa de divorcio entre os pingüíns é ben alta.
Máis lle vale que non se achegue ninguén.
A súa compañeira volveu á costa tras un día moi atarefado buscando comida.
Pero chegar a terra non é nada fácil.
Hai que buscar o momento xusto.
Case!
Ben feito.
Para chegar onda o polo,
ten que atravesar penedos,
raíces
e barrancos.
É como Deliveroo ao estilo pingüín.
Papá mira con envexa.
A medida que o polo crece, tamén o fai o seu apetito.
Para cubrir a demanda,
mamá ten que superar o circuíto de obstáculos da xungla
unha vez
e outra.
Para criar o seu polo, camiñará a distancia dun maratón
e nadará máis de mil quilómetros.
Perderá case a metade do seu peso.
Pero iso non a detén.
Entón, tras dez longas semanas,
decide que xa tivo abondo.
Ao cancelarse o reparto de comida,
a fame leva o polo ao mar.
Hai alimento de sobra xusto na costa,
pero, curiosamente, opta por marchar cos demais,
nadar milleiros de quilómetros
e quedar a medio camiño da Antártica.
É a viaxe máis longa feita por un pingüín dunha soa vez
e, posibelmente, sexa inútil.
ANTÁRTICA
Crese que os seus devanceiros a facían hai dous millóns de anos
cando só atopaban comida alí.
Algúns costumes son ben difíciles de abandonar.
En novembro,
ao aumentar as horas de luz, o océano Índico quéntase
e dá comezo o monzón.
No seu camiño, atópase a illa de Nadal.
O incremento da humidade esperta un exército de animais.
Os caranguexos vermellos
viven agora case todo o tempo na terra.
Con todo, precisan
humidade nas branquias para respirar
e o mar para pór os seus ovos.
Por iso, inician unha viaxe até a costa, coma levan facendo desde hai 200 000 anos.
Con todo, ultimamente houbo moitos cambios.
Por sorte, axiña chega a axuda.
Os habitantes da illa construíron tamén pontes especiais
para que poidan cruzar as estradas máis transitadas ao seu ritmo.
Guíanse por unha rede de pasos subterráneos.
Soben o ritmo
porque deben chegar para a preamar.
Nunha soa noite, chegan á costa catro millóns de caranguexos.
As femias sacódense e liberan nas ondas uns 100 000 ovos cada unha.
Os ovos ábrense no momento e deles saen larvas nadadoras.
Normalmente, a gran maioría convértese en comida ou acaba nas profundidades,
e ningunha delas volve.
Porén, con algo de sorte, na preamar do mes seguinte
o mar arrastraraas de novo ás costas da illa.
OCÉANO ATLÁNTICO SUR
Miles de quilómetros ao sur,
outra primeira viaxe está a piques de empezar.
Finais de novembro.
Estamos en pleno verán no fin do mundo.
Velaquí a Patagonia, o punto máis meridional de América.
Nesta área remota do sur habita só un gran depredador terrestre.
O puma.
Este é Machito,
o gris.
Ten un ano e está a piques de se enfrontar á maior proba da súa vida.
Aínda que el non o sabe.
A súa irmá, Niña, e mais el
xa teñen idade de separase e buscar un territorio propio.
Debido á competencia entre machos,
Machito terá que viaxar moito máis lonxe que a súa irmá.
Pero, primeiro, deben aprender a cazar.
Mesmo para a súa nai,
non hai maior desafío…
que atrapar un guanaco adulto,
un animal que a triplica en tamaño.
Pero ela é unha experta.
Os cachorros miran con atención.
Para conseguilo, ten que situarse a poucos metros del.
E, despois, non soltalo por moito que espernexe.
Os cachorros teñen que aproveitar esta comida gratis.
A vida fácil que tiveron até agora está a punto de rematar.
A súa nai xa fixo todo o que puido por eles.
Despois dun ano xuntos,
o seu territorio xa non é o deles.
É hora de que marchen.
Durante varias semanas, os irmáns permanecen xuntos,
pero axiña deberán tomar camiños separados.
Niña, a femia,
poderá vivir máis preto da casa da súa nai.
Pero Machito non.
Os territorios dos machos son máis amplos.
Para atopar espazo abondo,
pode que deba percorrer centos de quilómetros.
Por primeira vez na súa vida,
está só.
Despois de semanas de viaxe,
está morto de fame.
Mirou como se caza,
pero será quen de facelo el?
Parece que non.
Se quere atopar comida, debe seguir avanzando
para se adentrar en terras descoñecidas.
Non se detén até que…
detecta o inconfundíbel aroma dunha captura fresca.
Pero a presa pertence…
a un macho enorme.
Dobra en tamaño a Machito…
e podería acabar con el en segundos.
Pero ten demasiada fame como para se render agora.
Incribelmente, o vello puma retrocede
e permítelle comer ao máis novo,
un comportamento moi pouco frecuente entre os machos.
O valor de Machito fíxolle gañar algo de tempo,
mais este é apenas o comezo da súa travesía.
Os pumas macho viaxan lonxe e rápido.
Por este motivo, sabemos moi pouco das súas vidas independentes.
Pénsase que só uns poucos sobreviven ao seu primeiro ano sós.
Con sorte, el será un deles.
DECEMBRO
É Noiteboa
e as costas da illa de Nadal tínguense de vermello brillante.
Unha vez cada década,
as correntes mariñas permítenlles volver aos pequenos caranguexos.
E nunca antes se viran tantos xuntos.
Miles de millóns enchen o arrecife…
e desconcertan os veciños.
Intentan chegar a terra firme
por todos os medios.
Precisan volver ao bosque de onde proceden os seus pais,
a apenas dous quilómetros de distancia, onde estarán a salvo.
Pero os pais non eran do tamaño da cabeza dun alfinete.
Agora mudan as cunchas e cambian o traxe de neopreno
por algo co que sexa máis doado respirar.
Listo.
Porén, aínda non saíron da praia…
cando os ataca alguén inesperado.
Mamá?
Vese que os caranguexos vermellos adultos non son moi rapaceiros.
Deben marchar da praia canto antes.
Para iso, teñen que rubir polo dique.
Resúltalles tan impoñente como a nós un rañaceos.
Cando chegan á cima, teñen que arrastrarse pola vila.
Pero é difícil non chamar a atención
cando marchas cun exército de miles de millóns de soldados.
O mundo é moi moi perigoso
cando es tan tan pequeniño.
Deben ir con tino.
Velaí o límite do bosque.
Axiña estarán a salvo.
Mais aínda non poden relaxarse.
Formigas tolas amarelas,
que comen crías de caranguexo.
Aqueles que sobreviven,
volven á casa polo Nadal.
Pasarán os próximos cinco anos alimentándose e crecendo
até que emprendan a viaxe de volta ao mar,
onde terán os seus propios caranguexiños.
A primeira viaxe dun animal
case sempre é a máis difícil.
Porén, algunhas son especialmente aterradoras.
Os grous pequenos novos
enfróntanse a unha das migracións máis duras do mundo das aves.
Viaxan cara ao sur,
fuxindo da xélida Mongolia para pasaren o inverno na India.
Pero esta travesía non sempre foi tan complicada.
Hai 45 millóns de anos,
as terras que sobrevoan eran moito máis chas.
Logo, chocaron e eleváronse até formar grandes pregos,
que se converteron no que hoxe é a cordilleira máis alta da Terra.
O Himalaia.
Para cruzala, os grous deben agora subir até os 8000 metros sobre o nivel do mar.
Canto máis alto voan, menos osíxeno hai.
Esgotados, son vulnerábeis aos ataques.
As aguias reais, elevadas polo aire morno que sobe das escarpadas pendentes,
planan sobre os grous.
Logo, lánzanse en picado sobre eles.
Para abater unha presa tan grande,
as aguias traballan en parellas.
A primeira viaxe dese polo
foi tamén a derradeira.
Hai rutas máis seguras e a menor altitude,
pero o instinto dos grous
é voar na dirección en que foron sempre.
Até hai ben pouco, sufrían pola caza
e pola perda de moitas das súas zonas de alimentación.
Entón, un día, unha pequena aldea situada ao norte da India
fixo que cambiase a súa sorte.
Os habitantes de Khichan comezaron a protexer os grous e a darlles de comer.
Cada inverno, empezaron a chegar máis grous.
Hoxe, 15 000 exemplares destas aves visitan Khichan cada ano.
É a xuntanza de grous pequenos máis numerosa do mundo.
Para os polos,
a súa viaxe a través da cordilleira máis alta do planeta
chega ao seu fin.
Até o ano que vén, claro.
Neste mundo en constante cambio,
as especies migratorias precisan máis que nunca a nosa axuda.
O bosque tropical de Yunnan
é o último hábitat dos elefantes salvaxes da China, en perigo de extinción.
En marzo de 2020,
o bosque sufriu a seca máis intensa e prolongada desde que se teñen rexistros.
Moitas árbores morreron
e os elefantes non que comer.
Cun novo membro da familia a piques de nacer…
a manda decidiu trasladarse.
Pero esta non sería unha viaxe calquera.
A súa historia marabillou a todo o planeta.
Aí estaba o animal terrestre máis grande do mundo
buscando un sitio onde vivir
no país máis poboado da Terra.
A familia dirixiuse ao norte
para se adentrar nunha China moi diferente á que deixaban atrás.
Durante oito meses, camiñaron por terras descoñecidas,
mais non atoparon onde asentarse.
A nova incorporación á familia naceu polo camiño.
Isto é algo moi pouco frecuente entre os elefantes.
O comezo da súa vida sería esgotador.
Pero a familia, agora con 17 membros, debía seguir avanzando.
Para aqueles que aínda ben non aprenderan a andar,
calquera obstáculo era un problema.
Cada pendente,
unha montaña.
Seguiron andando 400 quilómetros máis.
Canto máis ao norte ían,
menos se adaptaban ao lugar.
Para comer e beber,
víronse obrigados a roubar.
Porén, sorprendentemente,
no canto de espantalos,
a xente ofreceulles un salvoconduto…
e deixoulles saquear canto quixeron.
Despois dun ano viaxando,
estaban derreados.
Os elefantes adoitan durmir de pé.
Só se deitan cando están completamente exhaustos.
Se seguimos mudando o noso planeta,
cada vez máis animais
veranse forzados a emprender novas viaxes coma esta.
Non obstante, o máis extraordinario de todo
foi o que fixeron a continuación.
Subtítulos: Noelia Bernárdez Alonso