ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΠΑΝΑΜΑ, ΠΑΝΑΜΑΣ 20 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1989
Ο πρόεδρος διέταξε τις δυνάμεις των ΗΠΑ να εκτελέσουν
προμελετημένες αποστολές στον Παναμά για να προστατεύσουν Αμερικανούς,
να αποκαταστήσουν τη δημοκρατία,
να τηρήσουν τις Συνθήκες της Διώρυγας και να συλλάβουν τον Μανουέλ Νοριέγκα.
Οι ΗΠΑ ουσιαστικά έχτισαν τη Διώρυγα του Παναμά και τους ανήκε επί χρόνια,
ώσπου η κυβέρνηση Κάρτερ συνθηκολόγησε τη μεταβίβασή της στον Παναμά.
Και τότε ανήλθε στην εξουσία ο Μανουέλ Νοριέγκα.
Δούλευε για την αμερικανική κυβέρνηση,
σε ρόλο κατά των ναρκωτικών,
ενώ ταυτόχρονα βοηθούσε τους λαθρεμπόρους ναρκωτικών.
Θα δίναμε τη διώρυγα στους Παναμέζους,
αλλά δεν γινόταν με έναν δικτάτορα σαν τον Νοριέγκα,
που ήταν πανίσχυρος και εμπλεκόταν στο εμπόριο ναρκωτικών.
Πριν από την εκτέλεση του Δίκαιου Σκοπού,
όλες οι πληροφορίες έλεγαν "Ξέρουμε πού είναι ο Νοριέγκα όλο το 24ωρο".
Μόλις φτάσαμε εκεί, κανείς δεν ήξερε πού ήταν.
Και φτάνουμε εκεί. Και το μεγάλο βραβείο, τον Νοριέγκα,
δεν τον βρίσκουμε.
Έτσι αρχίζει το κυνήγι.
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ
ΑΠΟΡΡΗΤΟ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΤΑΣΚΟΠΕΙΑΣ
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΔΙΚΑΙΟΣ ΣΚΟΠΟΣ
ΔΙΩΡΥΓΑ ΤΟΥ ΠΑΝΑΜΑ, ΠΑΝΑΜΑΣ
Η Διώρυγα του Παναμά, μεταξύ Ειρηνικού και Ατλαντικού ωκεανού, άνοιξε το 1914.
Οι ΗΠΑ κατασκεύασαν τη διώρυγα, αποψιλώνοντας χιλιόμετρα ζούγκλας
και φέρνοντας χιλιάδες εργάτες από μακριά, όπως από Κίνα και Ιταλία.
Η Διώρυγα του Παναμά ολοκληρώθηκε το 1914.
Την ίδια χρονιά,
οι ΗΠΑ είχαν πείσει τον Παναμά να ανεξαρτητοποιηθεί από την Κολομβία.
Η περιοχή όπου είναι η διώρυγα ήταν το πιο στενό σημείο
μεταξύ των δύο ωκεανών.
Η στάθμη των ωκεανών διαφέρει, αλλά ήταν το πιο στενό σημείο.
Οι Γάλλοι ξεκίνησαν να ανοίξουν διώρυγα,
αλλά λόγω ασθενειών, όπως της ελονοσίας, δεν την ολοκλήρωσαν.
Την αναλάβαμε εμείς, και οι ΗΠΑ την ολοκλήρωσαν.
ΡΟΥΣΒΕΛΤ, ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΗΠΑ
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ δημιούργησε τη Ζώνη της Διώρυγας,
που έχει πλάτος περίπου 30 χλμ. και μήκος περίπου 60 χλμ.
Η συμφωνία με τον Παναμά για τη διώρυγα, και εδώ είναι η διαφωνία,
ήταν πως η διώρυγα θα ήταν σχεδόν ιδιοκτησία των ΗΠΑ.
Η Ζώνη της Διώρυγας ήταν αυτοδιοίκητη, με δικούς της νόμους και φυλακές.
Αν ένας Παναμέζος περνούσε από τη διώρυγα από τη λεωφόρο που είχε,
ήταν υπό τη δικαιοδοσία των ΗΠΑ.
Έτσι, τελικά έγινε θέμα μεγάλης αντιπαράθεσης,
ώστε, όταν ανέλαβε ο Κάρτερ,
συμφώνησε να δώσει τέλος στη Ζώνη και να την παραδώσει στον Παναμά.
ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΝΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ, 7/9/1977
Οι συνθήκες ορίζουν πως ο Παναμάς θα έχει αυξανόμενα σημαντικό ρόλο
στη λειτουργία και την υπεράσπιση της διώρυγας τα επόμενα 23 χρόνια.
Μετά, οι ΗΠΑ θα διατηρούν τη δυνατότητα να αντεπιτεθούν σε απειλές
για την ουδετερότητα και την ανοιχτή χρήση της διώρυγας.
Όταν έγινε η συνθήκη με τον Κάρτερ,
στήσαμε στη διοίκηση επιχειρήσεων το Τμήμα Κοινής Συνθήκης.
Διοικητής ήμουν εγώ.
Ήμουν διευθυντής επιχειρήσεων στη Διοίκηση Νότου.
Είχαμε στρατιωτική παρουσία στον Παναμά
και ελέγχαμε τη διώρυγα μέχρι το 2000.
Είχα 12.000 στρατιώτες, ήταν η μεγαλύτερη μονάδα.
Αλλά είχαμε γύρω στους 12.000 πολίτες συναρτημένους του στρατού
και γύρω στους 20.000 κατοίκους της Ζώνης, που ήταν Αμερικανοί πολίτες.
Η CIA και ο στρατός…
ΧΟΣΕ ΡΟΝΤΡΙΓΚΕΖ ΔΙΕΥΘ. ΣΤΑΘΜΟΥ ΣΤΟΝ ΠΑΝΑΜΑ
…ενδιαφέρονταν για τον Παναμά.
Ο Παναμάς είναι σημαντικός για τις ΗΠΑ λόγω της διώρυγας συγκεκριμένα
και λόγω της διέλευσης εμπορικών πλοίων.
Είναι ζωτικής σημασίας για μας.
Η συμφωνία για τη Διώρυγα του Παναμά έγινε με τον Τορίχος.
Ο Τορίχος ήταν δικτάτορας.
Πολύ χαρισματικός άνθρωπος,
πολύ εθνικιστής, πολύ συμπαθής.
Διαπραγματευτήκαμε αποτελεσματικά.
Ο Νοριέγκα ήταν διευθυντής πληροφοριών του Τορίχος.
Αναγνώριζε τη σημασία της προπαγάνδας, για παράδειγμα,
της εξαπάτησης, των πηγών και των δικτύων.
Τον έλεγαν "αναναπρόσωπο" επειδή είχε σημάδια από όταν ήταν παιδί,
σε όλο το πρόσωπό του.
Το έλεγαν για να τον προσβάλουν.
Σίγουρα δεν του άρεσε, αλλά έτσι ήταν.
Ο Μανουέλ Νοριέγκα είχε ενδιαφέρουσα παιδική κι εφηβική ηλικία.
Ήταν γιος υπηρέτριας
και η μητέρα του προσπαθούσε πάντα να του παρέχει ό,τι καλύτερο μπορούσε.
Στο λύκειο, πήγε σε στρατιωτική ακαδημία στο Περού,
όπου αρίστευσε και πήγαινε καλά.
Όταν γύρισε στον Παναμά ως υπολοχαγός,
διορίστηκε υπό τις διαταγές του Ομάρ Τορίχος.
Ο Τορίχος τον πήρε υπό την προστασία του και έγινε μέντοράς του.
Αυτή η σχέση έφερε μεγάλη ανέλιξη.
Το 1971 έγινε διευθυντής της Υπηρεσίας Πληροφοριών.
Μας βοήθησε πολύ στους πολέμους της Κεντρικής Αμερικής.
Υποστήριζε τις τοπικές πολιτικές μας και μας έδινε πρόσβαση σε στόχους,
κάτι που εκτιμούσαμε πολύ.
Οι μαχητές στη Νικαράγουα
μπορούν να νικήσουν για τη δημοκρατία στην Κεντρική Αμερική.
Χρειάζονται τώρα τη στήριξή μας. Αύριο θα είναι αργά.
Στην Κεντρική Αμερική γινόταν ό,τι και σε μεγαλύτερη κλίμακα.
Συμμετείχαμε στη μάχη κατά των Σαντινίστας.
Είχαν την υποστήριξη της Κούβας,
η οποία, βέβαια, ήταν στη σφαίρα επιρροής της Σοβιετικής Ένωσης,
οπότε ανησυχούσαμε πολύ.
Ο Νοριέγκα είχε καλή σχέση με τους Κουβανούς.
Μας έδινε πληροφορίες για τις επαφές του και ό,τι μάθαινε.
Από την άλλη, συνεργαζόταν και με τις δύο πλευρές,
και πιθανότατα έλεγε και σε αυτούς τι κάναμε εμείς.
Υπήρχαν αμφιβολίες για τη γενικότερη αξιοπιστία του.
Ήξερα ότι η CIA πλήρωνε τον Νοριέγκα
200.000 δολάρια τον χρόνο για πληροφόρηση.
Ο Νοριέγκα έπαιρνε πράγματι απολαβές, αλλά ήταν πληρωμή για…
Για πράγματα που έκανε για μας, δηλαδή συλλογή πληροφοριών
ή στήσιμο εξοπλισμού που χρησιμοποιούσαμε
για να βρούμε πληροφορίες για δύσκολους στόχους.
Υπήρχε, όμως, το πρόβλημα της διαφθοράς του.
Ήξερε τη χώρα. Γνώριζε τους μεγάλους παίχτες.
Είχε σημαντικό ρόλο για την τότε κυβέρνηση του Παναμά
και ιδίως τον Τορίχος.
31 ΙΟΥΛΙΟΥ 1981
Ο Ομάρ Τορίχος σκοτώθηκε σε πύρινη πρόσκρουση αεροπλάνου.
Ο ΤΟΡΙΧΟΣ ΣΚΟΤΩΘΗΚΕ ΣΕ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΟ
Οι συνθήκες δεν είναι ξεκάθαρες.
Οι αρχές είπαν πως το αεροπλάνο του προσέκρουσε σε πλαγιά.
Μάρτυρες, όμως, είπαν πως εξερράγη εν πτήση.
Αν και ο θάνατός του κηρύχθηκε ατύχημα,
πολλοί υποπτεύονται δολοφονία.
ΜΠΕΝΙΑΜΙΝ ΚΟΛΑΜΑΡΚΟ
ΠΡΩΗΝ ΑΡΧΗΓΟΣ ΤΑΓΜΑΤΩΝ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑΣ ΥΠ. ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ
Όταν πέθανε ο στρατηγός Τορίχος στο Σέρο Μάρτα στις 31 Ιουλίου 1981,
επικράτησε εθνική αβεβαιότητα.
Ο Τορίχος δεν ήταν πρόεδρος δημοκρατίας. Ήταν αρχηγός της κυβέρνησης.
Στη μετάβαση, ο στρατηγός Νοριέγκα αναλαμβάνει την Εθνοφρουρά,
που μετά ονομάστηκε Δυνάμεις Άμυνας.
Ο στρατηγός Νοριέγκα διέταξε τη μετάβαση.
Έγινε επικεφαλής της Δύναμης Άμυνας του Παναμά.
Μπόρεσε να συγκεντρώσει εξουσία σταδιακά και άρχισε να κάνει κουμάντο.
Δεν ήταν πρόεδρος, αλλά ήταν η κεντρική φιγούρα,
ο δικτάτορας, στον Παναμά.
Γνώριζε πολύ καλά πού ήταν τα λεφτά και οι πλούσιοι
και εμπλεκόταν σε διάφορες μορφές διαφθοράς.
Νομίζω πως η χειρότερη ήταν το λαθρεμπόριο ναρκωτικών.
Ο Νοριέγκα χρησιμοποιούσε τον Παναμά ως σημείο διαμετακόμισης ναρκωτικών.
Είχε τον έλεγχο των πλωτών οδών.
Από την Κολομβία προς το Μαϊάμι και διόδους προς την Ευρώπη.
Ανέπτυξε αυτό το δίκτυο
σε συνεργασία με τους αρχηγούς των διάφορων καρτέλ,
και πληρωνόταν αδρά.
Αν τα καρτέλ θέλουν ασφαλή διέλευση από τη διώρυγα ή υποστήριξη,
το κανονίζει αυτός.
Για τα καρτέλ, είναι σημαντική αυτή η σχέση.
Ήταν ιδανικό άσυλο για το λαθρεμπόριο ναρκωτικών
και άλλα είδη διαφθοράς.
Η χώρα μας είχε αρχίσει ν' ανησυχεί πολύ για το εμπόριο ναρκωτικών.
Το 1986, ο πρόεδρος Ρέιγκαν
διέταξε τη CIA να βρει καλύτερες πληροφορίες
για να διαλύσει τις οργανώσεις ναρκεμπορίου.
Σχηματίσαμε την Ειδική Ομάδα Παναμά για να βελτιώσουμε την πληροφόρησή μας.
Αυτή ήταν η κατάσταση
όταν έφτασα εκεί στη δεύτερη μετάθεσή μου, το 1986.
Ζήτησα από την πρεσβεία λίστα των εταιρειών με τις οποίες συνεργαζόταν
και αναφορά για εκείνες που συνδέονταν με τον Νοριέγκα.
Όλες συνδέονταν με τον Νοριέγκα.
Είχε χώσει τα νύχια του.
Έκοψα τη συνεργασία με αυτές τις εταιρείες και εισήγαγα τα προϊόντα απ' τις ΗΠΑ.
Θεωρούσα μέρος της αποστολής μου να ξεφορτωθώ τον Νοριέγκα.
Έτσι, είχαμε μεγάλη έχθρα εγώ και ο Νοριέγκα.
Οι χώρες συνήθως δεν θέλουν ξένα στρατεύματα εντός τους.
Εκνευρίζονται κάποια στιγμή.
Σύντομα, ο Νοριέγκα άρχισε να έχει αμφιβολίες
για το αν ήμασταν οι καλύτεροι συνεργάτες,
οι καλύτεροι φίλοι.
Άρχισε να μας αντιτίθεται με διάφορους τρόπους.
ΤΖΟΝ ΠΟΪΝΤΕΞΤΕΡ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΡΕΪΓΚΑΝ
Ο Ποϊντέξτερ ζήτησε από τον στρατηγό Νοριέγκα να παρέμβει
υπέρ των Κόντρας στη Νικαράγουα.
Του ζήτησε ακόμη και να δανείσει μέρος του εδάφους του Παναμά
για την εκπαίδευση των Κόντρας για τις μάχες στη Νικαράγουα.
Ο στρατηγός Νοριέγκα αρνήθηκε, δεν θα το επέτρεπε αυτό.
Στον στρατηγό Μανουέλ Αντόνιο Νοριέγκα είδαν ένα εμπόδιο
για την υλοποίηση των γεωστρατηγικών και πολιτικών στόχων τους.
Έγινε πνεύμα αντιλογίας, ακόμα και αντιπαράθεσης,
έγινε σχεδόν πολέμιος των ΗΠΑ.
Και άρχισε να υπονομεύει τις πολιτικές μας στην Κεντρική Αμερική.
Αυτή η μάχαιρα συμβολίζει την αξιοπρέπεια και το θάρρος του λαού του Παναμά.
Λέει πως δεν θα κάνουμε ούτε βήμα πίσω.
Και αρχίζει να καταπιέζει,
να καταστέλλει το πολιτικό κατεστημένο στον Παναμά.
Άρχισε να βασανίζει και να σκοτώνει τους πολιτικούς αντιπάλους του.
Κάποια στιγμή δεν μπορούσαμε πια να κάνουμε τα στραβά μάτια.
Έπρεπε να κάνουμε κάτι.
Και τότε αποφασίσαμε να κόψουμε κάθε σχέση μαζί του.
ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ 1988
Ο πρόεδρος Μπους σταμάτησε την οικονομική και στρατιωτική αρωγή.
Η κατάσταση είχε εκτραπεί.
Το 1988, ο Νοριέγκα ήταν υπό δίωξη για λαθρεμπόριο ναρκωτικών στις ΗΠΑ.
Νο1 ΣΤΟΧΟΣ
ΤΟ ΑΝΤΡΟ ΤΟΥ ΚΑΚΟΠΟΙΟΥ
Με ένα ελικόπτερο που είχαν παρέχει οι Αμερικανοί,
ο ηγέτης, υπό δίωξη για λαθρεμπόριο ναρκωτικών,
μετακινείται ακόμα στη χώρα του.
Ο στρατηγός Μανουέλ Νοριέγκα διοικεί τον στρατό
και είναι η μορφή εξουσίας.
Ως επικεφαλής της ειδικής ομάδας,
πήγαινα στις συναντήσεις στον Λευκό Οίκο, του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας.
Στόχος ήταν να παραιτηθεί ειρηνικά
και να παραδώσει την εξουσία σε δημοκρατική κυβέρνηση κάποια στιγμή.
-Να φύγει ο Νοριέγκα; -Θα ήθελα πολύ να φύγει.
Θέλουμε να φύγει από κει.
ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΠΑΝΑΜΑ, ΠΑΝΑΜΑΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 1989
Το 1989, έγινε απόπειρα πραξικοπήματος,
τον Μάρτιο, από μέλη του ίδιου του του στρατού,
τα οποία σκοτώθηκαν, εκτελέστηκαν.
Ο στρατηγός Νοριέγκα ήταν καιρό έμμισθος της CIA,
και ξέρει από προπαγάνδα.
Άλλη μία φορά απέκρουσε απόπειρα απομάκρυνσής του.
Όσο κι αν θέλουν να φύγει οι Αμερικανοί,
φαίνεται να κρατάει γερά την εξουσία.
Δεν επιδιώκαμε πραξικόπημα.
Δεν τους δίναμε όπλα ούτε τους εκπαιδεύαμε καθόλου.
Απλώς πείσαμε τον στρατό να πιέσει τον Νοριέγκα να παραιτηθεί.
Ο Κερτ Μιουζ ήταν Αμερικανός πολίτης, η οικογένειά του πήγε στον Παναμά.
Ο πατέρας του είχε γραφιστική επιχείρηση, εκείνος δούλευε στον πατέρα του.
Τα παιδιά του πήγαιναν σχολείο στον Παναμά.
Ήταν μέλος της παναμέζικης κοινότητας. Είχε ενσωματωθεί στην κοινότητα.
Όμως, όπως και άλλοι, φίλοι του, Παναμέζοι,
ανησυχούσε πολύ με την κατάχρηση εξουσίας του Νοριέγκα.
Λέγονταν "Radio Voz de la Libertad".
RADIO VOZ DE LA LIBERTAD (ΡΑΔΙΟ ΦΩΝΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ)
Ανακάλυψαν ότι μπορούσαν να υποκλέπτουν
ραδιοφωνικές μεταδόσεις εμπορικών ραδιοφωνικών σταθμών
από το κέντρο της Πόλης του Παναμά και να "κλέβουν" το σήμα
και να μεταδίδουν το δικό τους πρόγραμμα.
Τότε έκαναν εκπομπές σποραδικά,
πολύ σύντομα μηνύματα κατά του Νοριέγκα και υπέρ της δημοκρατίας.
Η Φωνή της Ελευθερίας.
Τους δίναμε χρήματα για να νοικιάζουν κρησφύγετα
στο κέντρο της Πόλης του Παναμά, σε διάφορα σημεία.
Τους δώσαμε σύγχρονο εξοπλισμό,
όπου μπορούσαν να προγραμματίσουν την κατάληψη σήματος ανά πάσα στιγμή.
Μετά αποφασίσαμε να χρησιμοποιήσουμε αυτήν τη δυνατότητα
για να δράσουμε κατά του Νοριέγκα,
γιατί ήμασταν σίγουροι ότι θα έκανε απάτη.
Ότι θα παρέμβαινε στην εκλογική διαδικασία.
Στήναμε τον εξοπλισμό μας και περιμέναμε τη μέρα των εκλογών.
Τη μέρα των εκλογών, μαθαίναμε τα αποτελέσματα των exit poll
και διαβάζαμε το κείμενο που είχαμε γράψει.
"Προσοχή. Επείγον.
Διακόπτουμε αυτήν την εκπομπή
για να σας πούμε το αληθινό αποτέλεσμα των εκλογών βάσει exit poll".
Και διαβάζαμε στα γρήγορα
τις πληροφορίες που είχαμε πάρει στα εκλογικά κέντρα.
Μετά τα σβήναμε όλα και παρακολουθούσαμε τον ασύρματο του στρατού του Παναμά,
σε περίπτωση που μας έψαχναν.
Έπιασε μια χαρά.
Σχεδόν όλο το απόγευμα και μέχρι το βράδυ εκπέμπαμε μηνύματα,
υποκλέβοντας τις επικοινωνίες τους.
Τελικά, όμως, ο Νοριέγκα σταμάτησε την καταμέτρηση.
Και μια δυο μέρες αργότερα, ουσιαστικά ακύρωσε τις εκλογές.
Η δικαιολογία του ήταν παρέμβαση ξένης χώρας.
Τα Τάγματα Αξιοπρέπειας ήταν η έκφραση
σημαντικής μερίδας Παναμέζων πολιτών
που αποφάσισαν εθελοντικά να οργανωθούν σε πολιτοφυλακή,
ως δεύτερη γραμμή στήριξης για τις Δυνάμεις Άμυνας.
Θέλαμε να εμποδίσουμε
παρέμβαση ξένου στρατού.
Λέγομαι Αμαδίς Χιμένεζ δε Σαντοβάλ.
Ήμουν λοχαγός στη Δύναμη Άμυνας την περίοδο της εισβολής.
ΑΜΑΔΙΣ ΧΙΜΕΝΕΖ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΑΡΧΗΣ, ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΑΜΥΝΑΣ (ΑΠΟΣΤΡ.)
Γνωρίζω πολλά χρόνια τον Μπενχαμίν Κολαμάρκο.
Όπως πολλοί νεαροί εκείνη την εποχή, ήταν πολύ ιδεαλιστής,
και νομίζω πως πίστευε πολύ
στο θέμα του εθνικισμού και της εθνικής κυριαρχίας του Παναμά.
Διοικούσε τα Τάγματα Αξιοπρέπειας.
Αφού ακυρώθηκε το αποτέλεσμα των εκλογών
και γίνονταν μαζικές διαμαρτυρίες από πολίτες,
ο Νοριέγκα είχε δώσει εντολή στις Δυνάμεις Άμυνας του Παναμά
και στα Τάγματα Αξιοπρέπειας
να επιτεθούν στους νόμιμα εκλεγμένους.
Ένας ήταν ο Μπίλι Φορντ.
Του επιτέθηκαν στον δρόμο, ο σωματοφύλακάς του σκοτώθηκε
και ο Φορντ ξυλοκοπήθηκε άγρια.
Βία ξέσπασε στον Παναμά. Δυνάμεις του Νοριέγκα
επιτέθηκαν σε ηγέτες της αντιπολίτευσης.
Ο υποψήφιος πρόεδρος Γκιγιέρμο Εντάρα λιποθύμησε απ' τα χτυπήματα.
Οι υποψήφιοι αντιπρόεδροι επίσης κακοποιήθηκαν.
Έδειξε, όμως, το αληθινό του πρόσωπο. Έδειξε ότι ήταν δικτάτορας.
Ήταν η αρχή του τέλους γι' αυτόν.
ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΜΠΡΑΒΩΝ ΘΑ ΕΠΕΜΒΟΥΝ ΟΙ ΗΠΑ;
Διορίστηκα σε μια μονάδα ειδικών επιχειρήσεων.
Λεγόταν Κέντρο Συγχώνευσης Κοινών Πληροφοριών.
Αποστολή της μονάδας ήταν
να εντοπίζει και να προβλέπει τις κινήσεις του Νοριέγκα.
Μας έστειλαν εκεί ως ομάδα τον Νοέμβριο για να το κάνουμε αυτό.
Έκανα τζόγκινγκ στον πεζόδρομο Άμαντορ,
στην περιοχή που ήταν το αρχηγείο του,
μιλούσα στους φρουρούς μήπως μάθω πληροφορίες,
και μετά ανέφερα ό,τι είχα μάθει.
Μόλις έφτασα εκεί, άρχισα να αναπτύσσω ένα δίκτυο
με πηγές που μπορεί να έβλεπαν ή να μάθαιναν πού ήταν ο Νοριέγκα,
ώστε να προβλέπουμε κάθε κίνησή του.
Ήξερα ότι είχε ερωμένη, τη Βίκι Αμάδο,
και πήγα σε ένα νυχάδικο όπου πήγαινε συχνά εκείνη,
μήπως μάθω φήμες εκεί.
Υπήρχε επίσης ένα σπίτι όπου πήγαινε συχνά εκείνος,
που το έλεγαν σπίτι της μάγισσας.
Εκείνος ασχολούνταν πολύ με τα βουντού, που λέγονται "σαντερία" στα ισπανικά.
Πίστευε πως αυτές οι δυνάμεις θα πήγαιναν σ' εκείνον
με τα τελετουργικά, και θα αποκτούσε δυνάμεις.
ΦΟΡΤ ΚΛΕΪΤΟΝ, ΠΑΝΑΜΑΣ 16 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1989
Κάναμε τον χριστουγεννιάτικο χορό
και ο διοικητής μας, ο στρατηγός Σισνέρος, ανακοίνωσε διακοπή της βραδιάς.
Πήγα στο μικρόφωνο και είπα "Λυπάμαι που ακυρώνω την εκδήλωση,
αλλά προέκυψε ένα περιστατικό και διατάζω όλους τους αξιωματικούς
να πάνε την οικογένειά τους στο σπίτι και να αναφερθούν στη βάση".
Με ειδοποίησε ο βοηθός μου ότι είχε προκύψει κάτι,
ότι είχε σκοτωθεί ο πεζοναύτης.
Ο "ΠΕΖΟΝΑΥΤΗΣ" ΠΟΥ ΣΚΟΤΩΘΗΚΕ ΣΤΟΝ ΠΑΝΑΜΑ ΗΤΑΝ ΚΟΛΟΜΒΙΑΝΟΣ
Είχε βγει με δύο φίλους του.
Πέρασαν από το αρχηγείο του Παναμά. Είχε μπλόκο εκεί.
Εκεί του είπαν να σταματήσει.
Πέρασε απ' το μπλόκο. Τον πυροβόλησαν και τον σκότωσαν.
Έμαθα από αξιόπιστη πηγή πως όταν ενημέρωσαν τον Μπους,
πρόσθεσαν και ότι, εκτός από τον πεζοναύτη που σκοτώθηκε,
ήταν και ένας υποπλοίαρχος που επίσης κακώς ήταν εκεί, με τη γυναίκα του.
Κι αυτός πέρασε από εκεί και τον σταμάτησαν.
Τον έβγαλαν έξω, τον χτύπησαν και πήραν τη γυναίκα του.
Τότε ο Μπους έδωσε εντολή
για την επιχείρηση που ονομάστηκε Δίκαιος Σκοπός.
Οι Παναμέζοι τη λένε "Αμερικανική εισβολή",
οπότε θα τη λέω κι εγώ "Αμερικανική εισβολή στον Παναμά".
Αυτό ήταν.
19 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1989 10:00 μ.μ.
Γύριζα σπίτι μου γύρω στις 10:00, όταν έλαβα τηλεφώνημα
από τον λοχαγό Μοϊσές Κορτίσο…
που η βάση του ήταν στο Φορτ Άμαντορ.
Ο λοχαγός Κορτίσο μού είπε
"Μπενχαμίν, έγιναν παράξενα πράγματα.
Χάσαμε επικοινωνία με τον Αμερικανό εκπρόσωπο
των ΗΠΑ στον Παναμά".
Εκείνη τη νύχτα, καθώς περνούσαμε,
τα φώτα στο σημείο ελέγχου ήταν σβηστά, ήταν σπασμένα,
και δεν υπήρχε κανένας στρατιώτης, ούτε Παναμέζος ούτε Αμερικάνος.
Όλη η αριστερή πλευρά της βάσης, εκεί που ήταν οι Αμερικανοί,
εκεί που ήταν η διοίκηση του ναυτικού, ήταν σκοτεινή.
Σε πλήρες σκοτάδι.
Εγώ ήμουν ο αρχιλοχίας
του τάγματος πεζικού στη βάση,
το Πέμπτο Τάγμα, 87ο Σύνταγμα Πεζικού.
Η Δύναμη Δέλτα συμμετείχε στην εισβολή στον Παναμά,
στην επιχείρηση Δίκαιος Σκοπός για δύο λόγους.
Πρώτον, παρακολουθούσαν τον Νοριέγκα εδώ και μήνες.
Ο δεύτερος λόγος ήταν ο Κερτ Μιουζ.
Ο Κερτ Μιουζ, που ήταν μέλος της παναμέζικης ομάδας Voz de la Libertad.
Είχε πάει ταξίδι στις ΗΠΑ και είχε επιστρέψει στον Παναμά.
Η ομάδα είχε προδοθεί από κάποιον άγνωστο,
και είχαν πιάσει τον Κερτ και τον είχαν βάλει στη φυλακή.
Ο Κερτ ήταν κρατούμενος στη φυλακή Μοδέλο, στο κέντρο, στο Τσορίγιο,
απέναντι από το αρχηγείο της Δύναμης Άμυνας του Παναμά.
Ήταν πλέον ξεκάθαρο για τις ΗΠΑ
ότι το πρώτο βήμα της εισβολής ήταν να βγάλουμε έξω τον Κερτ.
Ήταν η αποστολή Acid Gambit.
Την περίοδο του Δίκαιου Σκοπού, ήμουν σε μονάδα ειδικών αποστολών του στρατού.
Μονάδα ειδικών αποστολών
είναι η ονομασία του στρατού για διάφορες απόρρητες μονάδες.
Η Δύναμη Δέλτα είναι οι επίλεκτοι στρατιώτες μας.
Πηγαίνουν σε οποιαδήποτε κατάσταση, κάνουν τη δουλειά και φεύγουν.
Θέλαμε να βγάλουμε ασφαλή τον Μιουζ από τη φυλακή.
Ξέραμε πως όσο έμενε εκεί τόσο περισσότερο κινδύνευε.
11:35 μ.μ.
Η Δύναμη Δέλτα
το σχεδίαζε αυτό εδώ και πολύ καιρό.
Ήξερα τον Λι από τότε που πέρασε από τη διαλογή,
από την εκπαίδευση χειριστών στη Δέλτα.
Προσγειώθηκαν στην ταράτσα της φυλακής,
μπήκαν μέσα με βία,
έσπαγαν πόρτες και κελιά
με εκρηκτικά που είχαν ειδικά γι' αυτό τον σκοπό,
άρπαξαν τον Κερτ Μιουζ και τον έχωσαν στο ελικόπτερο.
Καθώς απογειώνονταν, τους πυροβολούσαν.
Το ελικόπτερο χτυπήθηκε και έπεσε στον δρόμο.
Ο στρατός έστειλε ενισχύσεις.
Έπεφταν πυροβολισμοί, οπότε ένα τεθωρακισμένο μας
πήγε μέχρι εκεί, τον έσωσε και τον έφερε στη στρατιωτική βάση.
Ήταν εντυπωσιακή απόδραση από φυλακή.
Δύο από τη Δύναμη Δέλτα πυροβολήθηκαν,
αλλά όλοι επέζησαν και το τέλος ήταν αίσιο.
Από το ένα έως το δέκα, είναι δέκα.
ΜΕΣΑΝΥΧΤΑ
Στο μεταξύ, το υπόλοιπο τάγμα θα πήγαινε με ελικόπτερο στο Φορτ Άμαντορ,
θα το έπαιρνε και θα ξεκινούσε η επιχείρηση.
Το σχέδιο της επιχείρησης είχε ταυτόχρονες επιθέσεις
στη Ζώνη της Διώρυγας, στο Φορτ Άμαντορ,
στο αεροδρόμιο του Παναμά, το Τορίχος, στο Φορτ Σιμαρόν,
και στο Ρίο Χάτο, που ήταν πολύ βόρεια, απομονωμένο.
Είχαν στείλει την 82η Αερομεταφερόμενη Μεραρχία.
Καταδρομείς είχαν πέσει με αλεξίπτωτο στο ιστορικό τμήμα της Πόλης του Παναμά,
και, δυστυχώς, είχε παλίρροια.
Όταν συμβαίνει αυτό, τα νερά τραβιούνται σε μεγάλη απόσταση,
και, δυστυχώς, χάσαμε τέσσερις καταδρομείς,
αλλά επικρατούσε χάος.
Δεν το θεωρούσαμε εισβολή. Ήταν βόλτα απ' την πίσω πόρτα.
Η αλήθεια είναι πως το σύνορο μεταξύ της βάσης του Παναμά
και της βάσης των ΗΠΑ ήταν ο δρόμος.
Για να εισβάλουν, πέρασαν απέναντι.
Η πιο σημαντική κίνηση ήταν να εξοντώσουμε αμέσως
τις εστίες της Δύναμης Άμυνας στην πόλη,
να τις απομονώσουμε και να τις διαλύσουμε.
Το αρχηγείο σφυροκοπούνταν.
Χτυπιόταν από πολεμικά αεροπλάνα AC-130 που έριχναν βροχή τα πυρά,
και αργότερα το διασφάλισε ο στρατός.
Ξέραμε πως ο Νοριέγκα δεν ήταν εκεί,
αλλιώς θα μπαίναμε με στρατιώτες
και όχι με βόμβες και ρουκέτες από ψηλά.
Ουσιαστικά καταστράφηκε όταν ξεκίνησε η επιχείρηση.
Εκεί ήταν οι περισσότεροι νεκροί,
στη μάχη στο αρχηγείο.
Τότε έπιασαν φωτιά τα σπίτια που ήταν δίπλα.
Όπου κι αν ήσουν στην πόλη, έβλεπες τη λάμψη
που έβγαζε η φωτιά στο Ελ Τσορίγιο.
Δεν ξέραμε αν θα υπήρχε ακόμα το σπίτι μας όταν θα επιστρέφαμε.
Ήταν πολύ τρομακτικό.
Κάναμε στάχτη το Τσορίγιο.
Δώδεκα οικοδομικά τετράγωνα, ίσως παραπάνω.
Ξεχύνονταν άνθρωποι από κει.
Τα κτίρια τα είχαν χτίσει οι Γάλλοι
όταν άνοιγαν εκείνοι τη διώρυγα.
Ήταν από εγκάρδιο ξύλο πεύκου από τη Σαβάνα στην Τζόρτζια.
Αν έχετε δει εγκάρδιο ξύλο πεύκου να καίγεται… Πιάνει…
Αν ήσουν αργός, γέρος, ανάπηρος ή μικρόσωμος,
δεν έβγαινες από κει.
Τη νύχτα της 19ης Δεκεμβρίου,
ήμουν διοικητής λόχου πεζικού.
Μόλις είχα προαχθεί σε λοχαγό,
και εκείνη τη μέρα ανέλαβα το πρόσταγμα του λόχου.
Δεν ήξερα καν τον αριθμό τηλεφώνου της μονάδας.
Δεν ήξερα τα ονόματα των στρατιωτών εκεί.
Οι στρατιώτες σ' εκείνη τη μονάδα ήταν πολύ νεαροί.
Ήταν 18, 19, 20 χρονών παιδιά, και όταν ξεκίνησε ο βομβαρδισμός,
φοβήθηκαν πολύ. Μας είχαν περικυκλώσει.
Τότε ο στρατιώτης δίπλα μου λέει "Λοχαγέ, μην πας έξω,
θα σκοτωθείς".
Του απάντησα "Πρέπει να προσπαθήσουμε να σωθούμε,
γιατί η δύναμη του εχθρού εναντίον μας είναι μακράν ισχυρότερη.
Θα προσπαθήσω να παραδοθώ".
Μόλις πήγα να βγω έξω για να παραδοθώ, έσκασε μια χειροβομβίδα.
Ο στρατιώτης κι εγώ πέσαμε κάτω. Δεν πρόλαβε να καλυφθεί και χτυπήθηκε.
Πέθανε στα χέρια μου.
Υπάρχουν αναφορές πως μόνο τις πρώτες ώρες,
έσκασαν πάνω από 480 βόμβες στην περιοχή της πρωτεύουσας,
συγκεκριμένα στο Ελ Τσορίγιο.
Εγώ πιστεύω πως η μάχη τελείωσε σε μία ώρα.
Εγώ ήμουν στο στρατόπεδο αιχμαλώτων Ντέιβις.
Δεν ήξερα ότι ο νέος πρόεδρος του Παναμά ήταν ο πρόεδρος Εντάρα.
Η νέα κυβέρνηση που εγκατέστησε η εισβολή
ηγείται από τους υποψηφίους με τη στήριξη των ΗΠΑ στις ακυρωμένες εκλογές.
Ο Εντάρα αποκαλεί…
Και ο πρόεδρος Εντάρα μίλησε με τον στρατηγό Σισνέρος
και τον ρώτησε για μένα.
Τότε συνάντησα τον στρατηγό Σισνέρος
σε ένα κρησφύγετο στο Φορτ Ντέιβις.
Φαινόταν το μίσος στα μάτια του.
Βέβαια, σε κανέναν δεν αρέσουν οι εισβολές και τα πυρά.
Τότε ήμουν θυμωμένος.
Του είπα ότι ήθελα να γυρίσω στο στρατόπεδο αιχμαλώτων
και ότι δεν ήθελα να συμμετέχω πουθενά.
Αλλά του είπα "Άκου, όλα τελείωσαν.
Ο Νοριέγκα τράπηκε σε φυγή. Σας πρόδωσε.
Δεν χρειάζονται άλλοι θάνατοι και καταστροφές.
Θέλω να με βοηθήσεις".
Ο Σισνέρος μού λέει πως υπήρξε πυρκαγιά στο Ελ Τσορίγιο
και ότι πολλοί άνθρωποι έμειναν άστεγοι.
Οι άλλοι Αμερικανοί στρατηγοί ήθελαν να βομβαρδίσουν το Κολόν,
και σκόπευαν να το βομβαρδίσουν εκείνο το βράδυ.
Μου ζήτησε να τον βοηθήσω να πείσει τους αξιωματικούς στο Κολόν να παραδοθούν.
Συμφωνήσαμε και οι δύο να αποφευχθεί η περιττή αιματοχυσία.
Και κάναμε μαζί το τηλεφώνημα.
Μίλησαν μ' εμένα και με τον στρατηγό Σισνέρος.
Τους ζήτησε με σεβασμό, με πολύ σωστό ύφος, να παραδοθούν,
και είπε ότι ήθελε να αποφύγει τον βομβαρδισμό του Κολόν.
Είπα "Ακούστε, δεν θα σας βομβαρδίσω αν παραδώσετε τα όπλα σας.
Βγάλτε λευκή σημαία και δεν θα χτυπηθείτε".
Μετά από μερικές ώρες,
βγήκαν αξιωματικοί και κατευθύνονταν στο σημείο ελέγχου των Αμερικανών.
Και έτσι απέφυγαν τον βομβαρδισμό του Κολόν.
Αυτό έγινε… Γύρω στο 75% της Δύναμης του Παναμά
είχε παραδοθεί την τρίτη μέρα.
Πριν από την εκτέλεση του Δίκαιου Σκοπού,
όλες οι πληροφορίες έλεγαν "Ξέρουμε πού είναι ο Νοριέγκα όλο το 24ωρο.
Πείτε πότε θα πάτε και θα σας πούμε πού είναι".
Μόλις πήγαμε εκεί, κανείς δεν ήξερε πού ήταν.
Τα άτομα που τον παρακολουθούσαν είχαν σημειώσει ότι έκανε συναντήσεις
στην πλευρά του Ατλαντικού, στο Κολόν.
Μετά ήρθε στην πλευρά του Ειρηνικού,
σε ένα ξενοδοχείο κοντά στο αεροδρόμιο,
και μετά τον έχασαν.
Τελικά, δεν ήξερε κανείς πού ήταν
επειδή ήταν σε ένα πορνείο ενώ γινόταν ο Δίκαιος Σκοπός.
Είδε τα αεροσκάφη, τη φασαρία, τις εκρήξεις,
και κρύφτηκε.
Ο Νοριέγκα ήταν έξυπνος. Ήξερε ότι θα τον σκοτώναμε.
Πράγματι, θα τον σκοτώναμε.
Αν καταφέρναμε να τον πιάσουμε σ' εκείνη τη μάχη, ήταν νεκρός.
Έτσι, πήγαινε από κρυψώνα σε κρυψώνα.
Φορούσε πολιτικά, είχε οδηγό και φρουρό.
Δεν έμενε πουθενά για πολύ, γιατί τον κυνηγούσε η Δέλτα.
Κάναμε πάνω από 20 αποστολές σε περίοδο έξι ημερών,
σε μέρη όπου ήταν πιθανό να είναι ή όπου είχαμε αναφορές ότι ήταν.
Αλλά παντού το ίδιο, πουθενά ο Νοριέγκα.
ΚΟΥΟΡΙ ΧΑΪΤΣ, ΠΑΝΑΜΑΣ 21 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1989
Έτσι όπως το έβλεπα εγώ, ο Νοριέγκα
ήταν πολύ δειλός για να το σκάσει μέσα στις ζούγκλες.
Του άρεσε πολύ η άνεση.
Του άρεσε πολύ η ερωμένη του, η Βίκι Αμάδο.
Έτσι, άρχισα να σκέφτομαι
πως η Βίκι Αμάδο μπορεί να ήξερε πού πήγε εκείνος στο χάος που ακολούθησε.
Άνοιξα τον τηλεφωνικό κατάλογο. Έτσι βρίσκαμε τηλέφωνα τότε.
Έψαξα την οικία Αμάδο και πήρα τηλέφωνο.
Ήταν αργά την 21η Δεκεμβρίου.
Η μητέρα της, η Νόρμα, απάντησε.
Είπα ότι με λένε Μαρία
και έχω μήνυμα από τον Μανουέλ Νοριέγκα για τη Βίκι.
Έρχεται η Βίκι στο τηλέφωνο,
βαριανασαίνει, και με ρωτάει
"Είναι ασφαλής; Πού είναι;"
Έτσι κατάλαβα πως καμιά τους δεν ήξερε πού ήταν ο Νοριέγκα.
Οπότε, είπα στη Βίκι πως το μήνυμα του Μανουέλ
ήταν πως αν δεν ένιωθε ασφαλής,
να επικοινωνούσε μ' εμένα, τη Μαρία, και θα την πήγαινα σε ασφαλές μέρος.
Εκεί τελείωσε η συζήτηση την 21η Δεκεμβρίου.
Στις 22 Δεκεμβρίου, το απόγευμα, έλαβα ένα τηλεφώνημα.
Φοβόταν για τη ζωή της.
Της είπα ότι θα κανόνιζα να πάω να την πάρουν.
Στις 23 Δεκεμβρίου, τη συνάντησα στο συμφωνημένο μέρος.
Όταν, όμως, προσέχει ότι το αυτοκίνητο μπαίνει στη Ζώνη της Διώρυγας
και πλησιάζουμε στρατιωτική πύλη,
με κοιτάζει και λέει "Πού πάμε;"
Είπα "Σε ασφαλές μέρος".
Την ενημέρωσα ότι δεν ήμουν με την πλευρά του Νοριέγκα.
Ότι ήμουν με τις δυνάμεις των ΗΠΑ.
Ότι ήταν καιρός να αντιμετωπίσει τη δικαιοσύνη ο Νοριέγκα,
και ότι η χώρα χρειαζόταν τη δική της βοήθεια για να γίνει αυτό.
Οπότε, πιστεύω πως τις επόμενες μέρες
άρχισε να νιώθει ότι ο ρόλος της ήταν στ' αλήθεια πολύ σημαντικός,
και είχε να σκεφτεί τη ζωή των παιδιών της.
Πιστεύω πως αυτό ήταν προτεραιότητά της.
Ο λόγος που την πάτησε η Βίκι Αμάδο ήταν ότι της άρεσε να είναι στην καλή κοινωνία.
Η μητέρα της η Νόρμα ήταν υπεύθυνη ενός μπαρ
και ήταν γνωστό ότι μαγείρευε στον Νοριέγκα
επειδή αυτός φοβόταν τη δηλητηρίαση.
Έτσι ήταν η μητέρα της.
Η Βίκι, από την άλλη, ζούσε τη ζωή
που δεν είχε ποτέ την ευκαιρία να ζήσει
ώσπου γνώρισε τον Μανουέλ Νοριέγκα.
Δεν ξέραμε πού ήταν ο Νοριέγκα
όταν έφερα τη Βίκι στο κρησφύγετο
στις 23 Δεκεμβρίου.
ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΒΑΤΙΚΑΝΟΥ ΣΤΟΝ ΠΑΝΑΜΑ ΠΑΡΑΜΟΝΗ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ 1989
Το βράδυ της 24ης Δεκεμβρίου,
ο Νοριέγκα καλεί τον νούντσιο και ζητάει καταφύγιο.
Ο Νοριέγκα αναζήτησε καταφύγιο από την αποστολή του Πάπα
επειδή πρόκειται για άσυλο που έχει θεσπίσει η καθολική Εκκλησία.
Ο Πάπας είπε "Κανείς δεν παθαίνει τίποτα εντός της αποστολής της Αγίας Έδρας".
Τηλεφώνησε από ένα παγωτατζίδικο.
Λοιπόν, εκεί είναι το πάρκινγκ.
Ακριβώς δίπλα είναι το Βατικανό.
Βλέπετε τους δύο άντρες μέσα στο πάρκινγκ;
Απέναντι υποτίθεται πως είναι το δωμάτιο του Νοριέγκα.
Εκεί μένει ο Νοριέγκα.
Και τριγύρω έχει…
Κάποιοι λένε πως όταν μπήκε στην πρεσβεία του Βατικανού,
ήταν ντυμένος καλόγρια.
Άλλοι λένε πως ήταν ντυμένος γυναίκα.
Μια τρίτη εκδοχή λέει πως ο πάτερ Βιγιανουέβα τον έβαλε μέσα.
Δεν ξέρω, αλήθεια.
Εδώ γκαζώσαμε. Φτάσαμε πρώτοι.
Αποκλείσαμε την πρεσβεία, ώστε να μην ξεφύγει αυτός,
και γύρω μας υπήρχαν πολλοί ομόκεντροι κύκλοι ασφάλειας.
Τον είχαμε εγκλωβίσει μέσα.
Μετά στήσαμε απευθείας γραμμή επικοινωνίας στις 26 ή 27 Δεκεμβρίου
από το κρησφύγετο στην πρεσβεία, ώστε να έχουμε απευθείας επαφή,
τηλεφωνικές συζητήσεις μεταξύ της Βίκι και του Νοριέγκα.
Βάλαμε κοριό στο τηλέφωνο και άκουγα τον Νοριέγκα να μιλάει στη Βίκι.
Η συζήτησή της με τον Νοριέγκα ήταν
"Δεν θα μείνεις εκεί για πάντα".
Στο μεταξύ, ενώ εκείνη επικοινωνεί μαζί του,
εμείς αυξάνουμε την πίεση.
Τεράστια στρατιωτικά ηχεία να παίζουν ροκ στη διαπασών.
Το αγαπημένο μας ήταν το "I Fought the Law and the Law Won".
Ξέραμε σε ποιο δωμάτιο έμενε εκείνος,
οπότε βάλαμε ηχεία πολύ κοντά στον τοίχο,
και τα είχαμε στη διαπασών, μέρα νύχτα, χωρίς σταματημό.
Η Γενική Συνέλευση αποδοκιμάζει την εισβολή των ΗΠΑ στον Παναμά
ως "παράβαση του διεθνούς δικαίου"
με 75 ψήφους προς 20.
Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ
ενέκρινε το ψήφισμα 44/240,
που δείχνει ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ,
η κυβέρνηση Μπους τότε, παρέβη το διεθνές δίκαιο
και παραβίασε την εθνική κυριαρχία του Παναμά.
Εκείνο το πρωί πήγα στο αρχηγείο μου
και στην επιστροφή υπήρχε μεγάλο πλήθος
στο 1,5 χλμ. από την πρεσβεία, με Παναμέζους που διαδήλωναν.
Μόλις είδαν το αυτοκίνητό μου, έκαναν…
Ήμουν πολύ δημοφιλής τότε.
Είπαν "Άσε εμάς να μπούμε και θα φέρουμε σηκωτό τον Νοριέγκα".
Γύρισα στο αρχηγείο, τηλεφώνησα στην πρεσβεία και είπα
"Εδώ έξω είναι ένα πλήθος Παναμέζων
έτοιμων να έρθουν να πάρουν τον Νοριέγκα".
Εκείνος κατάλαβε και πήγε και φώναξε τον Νοριέγκα.
Έτσι μου το είπε.
Είπε "Είπα στον Νοριέγκα πως αν δεν παραδοθεί,
το πλήθος θα τον κρεμάσει σαν τον Μουσολίνι".
Είπε "Να τι θα συμβεί
αν δεν παραδοθείς, γιατί ο Σισνέρος πρέπει να σε προστατεύσει
αν σε έχει υπό κράτηση". Και ίσχυε.
Πιο πριν είχα μιλήσει με τη Βίκι
για το τι άνθρωπος ήταν ο Νοριέγκα, και είχε πει ότι ήταν πολύ περήφανος.
Χαιρόταν και καμάρωνε για τα στρατιωτικά επιτεύγματά του
και δεν του άρεσε καθόλου να γίνεται ρεζίλι.
Τότε σκέφτηκα πως ίσως αν τον πάρουμε από εκεί με τη στολή του,
να έβγαινε χωρίς να νιώθει ταπεινωμένος.
Η συζήτηση με τον Νοριέγκα ήταν "Φόρεσε τη στολή σου.
Βγες από την πρεσβεία έχοντας την περηφάνια σου.
Δεν γίνεται να μείνει η κατάσταση ως έχει".
Οι στρατιωτικές δυνάμεις μας είχαν πάει σε κάποιο απ' τα σπίτια του
για να πάρουν τη στολή, την καθάρισαν και τη σιδέρωσαν,
και την παρέδωσαν έτσι.
Όταν θα σήκωνε την κουρτίνα, θα έβγαινε.
Κάτι που είπε ήταν
"Θα παραδοθώ στον στρατηγό Σισνέρος".
Το μετέφερα στον στρατηγό Θέρμαν.
Είπε "Όχι, μην είσαι εκεί", οπότε δεν ήμουν στην πύλη.
Η διμοιρία των Ειδικών Δυνάμεων ήταν εκεί για να τον προσέχει.
Εγώ έμεινα πίσω.
ΔΕΚΑ ΜΕΡΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠ. ΔΙΚΑΙΟΣ ΣΚΟΠΟΣ 3 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ, 8:50 μ.μ.
Στις 8:50 εκείνο το βράδυ,
ο Νοριέγκα βγήκε από την πρεσβεία με τη στρατιωτική στολή του.
Όταν βγήκε, προσπαθούσαμε να φαινόμαστε ήρεμοι για να μην τον τρομάξουμε.
Δεν ήθελα να πάει στην πύλη, να πανικοβληθεί και να γυρίσει πίσω
και να είμαστε πάλι στο μηδέν.
Βγήκε από την πύλη. Θυμάμαι πως τον έπιασα από το μπράτσο
για να τον ψάξουμε.
Ρώτησε "Πού είναι ο στρατηγός Σισνέρος;"
Του είπα "Εκεί πέρα, απέναντι".
Του βάλαμε χειροπέδες και τον πήγαμε στο ελικόπτερο.
Ήμουν εκεί όταν του έβαλαν χειροπέδες.
Κουνιόταν μπρος πίσω, νόμιζε πως θα τον πετούσαμε έξω.
Γι' αυτό βάλαμε χειροπέδες. Είμαι σίγουρος.
Άρχισε να κάνει…
Φοβόταν. Ο δειλός. Ένας δειλός είναι.
Μόνο όταν ο Νοριέγκα έφυγε από την πρεσβεία
και τον είδα να τον παραδίδουν σε πράκτορες της Δίωξης Ναρκωτικών,
ανακουφίστηκα.
Υπήρχαν πολλοί μηχανισμοί στον Δίκαιο Σκοπό.
Δεν πήγε άψογα. Έγιναν λάθη.
Καμιά φορά ο εχθρός είναι παράγοντας, ή ο καιρός,
ή και η βλάβη σε όχημα. Τίποτα δεν πηγαίνει άψογα.
Για το μέγεθος της επιχείρησης, όμως,
ήταν εκπληκτική η εκτέλεσή της.
Σχετικά με την εισβολή στον Παναμά, την επιχείρηση,
δεν μετανιώνω που συμμετείχα.
Μάλιστα, χαίρομαι, γιατί ξέρω ότι έσωσα πολλές ζωές.
Η μεγάλη έκπληξη για μας, ή τουλάχιστον για μένα,
ήταν ότι ο Νοριέγκα συνεργαζόταν μέχρι τελευταία στιγμή με τη CIA.
Ρίσκαρα τη ζωή μου, παραλίγο να σκοτωθεί η μονάδα μου.
Ήταν μεγάλη πίκρα όταν έμαθα ότι μέχρι την τελευταία στιγμή
συνεργαζόταν με τον εχθρό που μου έκανε επίθεση.
Είναι δύσκολο να βλέπεις να πεθαίνουν οι διπλανοί σου.
Αυτό που εμένα μου έμεινε ξεκάθαρα
είναι ότι δεν υπάρχει καλός πόλεμος ούτε κακή ειρήνη.
Αυτό μου έμεινε περισσότερο.
Ακόμα δεν ξέρουμε τον αριθμό των νεκρών από την εισβολή.
Υπολογίζουμε γύρω στις 2.000 με 3.000 νεκρούς.
Αλλά δεν υπάρχουν καταγραφές.
Ο Νοριέγκα καταδικάστηκε σε φυλάκιση 40 ετών στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Μετά πήγε φυλακή στη Γαλλία επειδή παρέβη γαλλικό νόμο.
Μετά τον εξέδωσαν στον Παναμά
και τον έβαλαν σε φυλακή της Ζώνης της Διώρυγας.
Μετά έμαθαν ότι έχει καρκίνο και πέθανε.
Νομίζω ότι ο Νοριέγκα είχε καλύτερη αντιμετώπιση απ' ό,τι άξιζε.
Ήταν πολύ σκληρός άνθρωπος.
Ο Παναμάς είναι πετυχημένη ιστορία επειδή είναι δημοκρατική χώρα.
Ανέλαβαν τον έλεγχο της διώρυγας.
Τη λειτουργούν καλά. Βγάζουν λεφτά.
Αλλά πρέπει να προσέχουμε
να μην κάνουμε στο μέλλον τέτοιες στρατιωτικές καταλήψεις.
Καταλήγουν όχι μόνο στον θάνατο τόσων νέων στρατιωτών,
αλλά και σε απώλεια πόρων και υπόληψης στον κόσμο.
Ελπίζω να έχουν τελειώσει οι μέρες των εισβολών σε άλλες χώρες.
Ο ΕΠΙΣΗΜΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ ΠΑΝΑΜΕΖΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΔΙΚΑΙΟΣ ΣΚΟΠΟΣ ΕΙΝΑΙ 514
ΣΚΟΤΩΘΗΚΑΝ ΕΠΙΣΗΣ 23 ΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ ΚΑΙ 3 ΠΟΛΙΤΕΣ ΤΩΝ ΗΠΑ
Ο ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΜΑΝΟΥΕΛ ΝΟΡΙΕΓΚΑ ΕΞΕΤΙΣΕ 17 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗ ΦΥΛΑΚΗ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΤΑΣΚΟΠΕΙΑΣ
Υποτιτλισμός: Σύλβια Τσάτσαρη