1
00:00:12,000 --> 00:00:17,720
‎(ปานามาซิตี้ ปานามา
‎วันที่ 20 ธันวาคม 1989)

2
00:00:20,440 --> 00:00:23,800
‎เช้าวันนี้ ท่านประธานาธิบดีได้สั่งให้
‎กองกำลังสหรัฐฯ ดำเนินการ

3
00:00:24,600 --> 00:00:29,800
‎ตามภารกิจที่วางแผนไว้ล่วงหน้า
‎ในปานามาเพื่อปกป้องชีวิตคนอเมริกัน

4
00:00:29,880 --> 00:00:31,720
‎ฟื้นฟูประชาธิปไตย

5
00:00:31,800 --> 00:00:34,320
‎ดำรงไว้ซึ่งสนธิสัญญาคลองปานามา

6
00:00:34,400 --> 00:00:36,400
‎และจับกุมมานูเอล โนริเอกา

7
00:00:40,880 --> 00:00:45,560
‎สหรัฐฯ สร้างคลองปานามา เป็นเจ้าของ
‎และควบคุมการใช้งานอยู่หลายปี

8
00:00:45,640 --> 00:00:50,880
‎จนกระทั่งรัฐบาลคาร์เตอร์
‎เซ็นสนธิสัญญาส่งมอบมันให้ปานามา

9
00:00:52,400 --> 00:00:55,200
‎จากนั้นมานูเอล โนริเอกาก็ขึ้นมามีอำนาจ

10
00:00:55,280 --> 00:00:58,480
‎ที่จริงเขาทำงานให้รัฐบาลสหรัฐฯ

11
00:00:58,560 --> 00:01:00,960
‎ด้านการต่อต้านยาเสพติด

12
00:01:01,040 --> 00:01:04,520
‎โดยช่วยเหลือพวกค้ายาไปด้วยในเวลาเดียวกัน

13
00:01:07,800 --> 00:01:10,160
‎เรายกคลองให้ชาวปานามา

14
00:01:10,240 --> 00:01:14,080
‎เราจะทำแบบนั้น
‎ในขณะที่เผด็จการอย่างโนริเอกา

15
00:01:14,160 --> 00:01:17,680
‎มีอำนาจเบ็ดเสร็จ
‎และพัวพันกับการค้ายาเสพติดไม่ได้

16
00:01:18,400 --> 00:01:21,280
‎ก่อนจะเริ่มปฏิบัติการจัสท์คอส

17
00:01:21,360 --> 00:01:26,200
‎ข้อมูลทั้งหมดที่เราได้รับบอกว่า
‎"เรารู้ที่อยู่ของโนริเอกาตลอด 24 ชั่วโมง"

18
00:01:27,560 --> 00:01:31,320
‎แต่พอเราลงพื้นที่จริง
‎กลับไม่มีใครรู้ว่าเขาอยู่ที่ไหน

19
00:01:38,800 --> 00:01:42,400
‎ก็อย่างที่ว่า เป้าหมายหลัก โนริเอกา

20
00:01:42,480 --> 00:01:44,040
‎เราหาเขาไม่เจอ

21
00:01:44,120 --> 00:01:45,640
‎การไล่ล่าจึงเริ่มขึ้น

22
00:01:58,840 --> 00:02:00,760
‎(สำนักข่าวกรองกลาง)

23
00:02:03,520 --> 00:02:05,280
‎(ลับสุดยอด)

24
00:02:18,120 --> 00:02:20,480
‎(ปฏิบัติการลับลวงพราง)

25
00:02:20,560 --> 00:02:23,240
‎(ปฏิบัติการจัสท์คอส)

26
00:02:24,280 --> 00:02:28,200
‎(คลองปานามา ปานามา)

27
00:02:28,280 --> 00:02:33,200
‎ทางเชื่อมมหาสมุทรแปซิฟิกและแอตแลนติก
‎คลองปานามา ถูกเปิดใช้งานในปี 1914

28
00:02:33,800 --> 00:02:37,720
‎สหรัฐอเมริกาขุดคลอง
‎แผ้วถางป่าเป็นระยะทางหลายกิโลเมตร

29
00:02:37,800 --> 00:02:41,800
‎และนำเข้าคนงานหลายพันคน
‎จากประเทศห่างไกลอย่างจีนและอิตาลี

30
00:02:42,400 --> 00:02:46,240
‎คลองปานามาสร้างเสร็จในปี 1914

31
00:02:46,800 --> 00:02:48,120
‎ตอนต้นปีนั้น

32
00:02:48,200 --> 00:02:52,480
‎สหรัฐฯ โน้มน้าวให้ปานามา
‎แยกตัวเป็นเอกราชจากโคลอมเบีย

33
00:02:52,560 --> 00:02:56,440
‎และบริเวณที่คลองอยู่เป็นจุดที่แคบที่สุด

34
00:02:56,520 --> 00:02:57,920
‎ระหว่างสองมหาสมุทร

35
00:02:58,880 --> 00:03:02,480
‎ถึงแม้ระดับน้ำทะเลจะต่างกัน
‎แต่มันเป็นจุดที่แคบที่สุด

36
00:03:03,920 --> 00:03:05,880
‎ฝรั่งเศสเคยพยายามสร้างคลอง

37
00:03:06,400 --> 00:03:10,240
‎แต่โรคระบาดอย่างมาลาเรีย
‎ทำให้ไม่สามารถสร้างจนเสร็จ

38
00:03:10,320 --> 00:03:14,280
‎เรารับช่วงต่อ และสหรัฐอเมริกา
‎ก็สร้างคลองได้สำเร็จ

39
00:03:14,360 --> 00:03:17,560
‎รัฐบาลสหรัฐฯ ได้ก่อตั้งคาแนลโซน

40
00:03:18,080 --> 00:03:22,640
‎ซึ่งมีความกว้าง 30 กิโลเมตร
‎และยาว 65 กิโลเมตร

41
00:03:26,440 --> 00:03:30,520
‎ข้อตกลงเรื่องคลองกับปานามา
‎เป็นจุดที่เกิดประเด็นถกเถียง

42
00:03:31,040 --> 00:03:35,600
‎คือคลองแทบจะถือว่า
‎เป็นทรัพย์สินของสหรัฐอเมริกา

43
00:03:36,880 --> 00:03:41,760
‎คาแนลโซนมีรัฐบาล
‎กฎหมาย และเรือนจำของตัวเอง

44
00:03:42,480 --> 00:03:46,920
‎ดังนั้น ถ้าชาวปานามาข้ามคลอง
‎ด้วยทางด่วนของพวกเขา

45
00:03:47,440 --> 00:03:49,760
‎ก็จะอยู่ในขอบเขตอำนาจของสหรัฐฯ

46
00:03:53,080 --> 00:03:55,960
‎ในที่สุดก็เกิดความขัดแย้งอย่างรุนแรง

47
00:03:57,280 --> 00:03:59,000
‎ซึ่งเป็นจุดที่คาร์เตอร์ก้าวเข้ามา

48
00:03:59,880 --> 00:04:03,400
‎เขาตกลงว่าจะยุติคาแนลโซน
‎และส่งมอบมันให้ปานามา

49
00:04:08,120 --> 00:04:12,600
‎ภายใต้ข้อตกลงนี้
‎ปานามาจะมีบทบาทมากขึ้นเรื่อยๆ

50
00:04:13,400 --> 00:04:18,120
‎ในการดำเนินงานและปกป้องคลอง
‎ในระยะเวลา 23 ปีข้างหน้า

51
00:04:19,280 --> 00:04:23,600
‎และหลังจากนั้น สหรัฐอเมริกา
‎ยังคงสามารถต่อต้านภัยคุกคาม

52
00:04:24,360 --> 00:04:28,280
‎ต่อความเป็นกลางและความเปิดเผย
‎ในการใช้คลองปานามา

53
00:04:33,400 --> 00:04:35,720
‎หลังจากคาร์เตอร์ทำสนธิสัญญา

54
00:04:35,800 --> 00:04:39,400
‎เราตั้งหน่วยปฏิบัติการย่อย
‎ที่เรียกว่าสนธิสัญญาร่วม

55
00:04:41,040 --> 00:04:42,320
‎ซึ่งอยู่ในความดูแลของผม

56
00:04:43,560 --> 00:04:46,000
‎ผมเป็นหัวหน้าฝ่ายปฏิบัติการ
‎ของศูนย์บัญชาการภาคใต้

57
00:04:47,600 --> 00:04:50,280
‎ปานามาต้องยอมรับว่าเรามีทหารอยู่ที่นั่น

58
00:04:50,360 --> 00:04:53,360
‎และเป็นผู้ควบคุมคลองจนถึงปี 2000

59
00:04:54,280 --> 00:04:57,760
‎ผมมีทหารใต้บังคับบัญชา 12,000 นาย
‎เป็นกองทหารที่ใหญ่ที่สุด

60
00:04:58,280 --> 00:05:02,280
‎แต่เรามีพลเรือนที่เป็นผู้พึ่งพิงทหาร 12,000 คน

61
00:05:02,960 --> 00:05:07,640
‎และมีชาวคาแนลโซนอีก 20,000 คน
‎ที่เป็นพลเมืองอเมริกัน

62
00:05:16,960 --> 00:05:19,080
‎ซีไอเอและกองทัพสหรัฐฯ

63
00:05:20,160 --> 00:05:22,800
‎เป็นผู้มีส่วนได้ส่วนเสียรายใหญ่ในปานามา

64
00:05:25,320 --> 00:05:29,480
‎ปานามามีความสำคัญต่อสหรัฐฯ มาก
‎หลักๆ ก็เพราะคลองปานามา

65
00:05:30,000 --> 00:05:32,600
‎และสินค้ามากมายที่ขนส่งทางคลอง

66
00:05:32,680 --> 00:05:34,800
‎มันเป็นจุดยุทธศาสตร์ของเรา

67
00:05:36,000 --> 00:05:40,720
‎เราทำสนธิสัญญาคลองปานามากับตอร์ริโฮส

68
00:05:44,840 --> 00:05:46,400
‎ตอร์ริโฮสเป็นเผด็จการ

69
00:05:47,280 --> 00:05:53,400
‎เป็นคนมีเสน่ห์มาก ชาตินิยมจัด
‎เป็นที่ชื่นชอบของประชาชน

70
00:05:53,480 --> 00:05:55,200
‎เรารับมือกับเขาอย่างมีประสิทธิภาพ

71
00:05:56,840 --> 00:05:59,800
‎โนริเอกาเป็นหัวหน้า
‎หน่วยข่าวกรองของตอร์ริโฮส

72
00:06:00,880 --> 00:06:04,120
‎เขารู้ถึงความสำคัญของการโฆษณาชวนเชื่อ

73
00:06:04,200 --> 00:06:08,120
‎การหลอกลวง แหล่งข้อมูล และเครือข่าย

74
00:06:08,200 --> 00:06:12,480
‎คนเรียกเขาว่า "หน้าสับปะรด"
‎เพราะเขามีแผลจากโรคฝีดาษสมัยเด็ก

75
00:06:13,520 --> 00:06:16,280
‎เขามีแผลเป็นเต็มหน้า

76
00:06:16,360 --> 00:06:19,200
‎มันเป็นคำเรียกเชิงด่าทอ

77
00:06:19,280 --> 00:06:21,840
‎ผมมั่นใจว่าเขาคงไม่ชอบ แต่คนเรียกกันแบบนั้น

78
00:06:22,360 --> 00:06:27,960
‎มานูเอล โนริเอกา
‎มีวัยเด็กและวัยรุ่นที่น่าสนใจมาก

79
00:06:28,040 --> 00:06:32,800
‎เขาเป็นลูกของสาวใช้ และแม่ของเขาพยายาม

80
00:06:32,880 --> 00:06:35,920
‎หาเลี้ยงเขาอย่างสุดความสามารถ

81
00:06:37,760 --> 00:06:41,440
‎พอถึงวัยเข้าเรียนมัธยมปลาย
‎เขาถูกส่งไปโรงเรียนทหารในเปรู

82
00:06:41,520 --> 00:06:43,640
‎ซึ่งเขาก็เรียนเก่งและทำได้ดีมาก

83
00:06:45,640 --> 00:06:48,320
‎พอเขากลับมาปานามาพร้อมยศผู้กอง

84
00:06:48,400 --> 00:06:52,160
‎เขาได้รับมอบหมาย
‎ให้ทำงานกับโอมาร์ ตอร์ริโฮส

85
00:06:52,240 --> 00:06:56,320
‎ตอร์ริโฮสก็ดูแลเขา
‎และกลายเป็นที่ปรึกษาของเขา

86
00:06:57,160 --> 00:07:00,680
‎ความสัมพันธ์นั้นส่งเสริมหน้าที่การงานของเขา

87
00:07:01,360 --> 00:07:06,040
‎เขาขึ้นเป็นหัวหน้าหน่วยสืบราชการลับในปี 1971

88
00:07:09,480 --> 00:07:13,040
‎เขาเคยช่วยเหลือเราหลายอย่าง
‎ในช่วงสงครามอเมริกากลาง

89
00:07:13,120 --> 00:07:18,880
‎เขาสนับสนุนนโยบายระดับภูมิภาค
‎และช่วยเราเข้าถึงเป้าหมายที่เข้าถึงได้ยาก

90
00:07:18,960 --> 00:07:20,880
‎ซึ่งเรารู้สึกขอบคุณมาก

91
00:07:24,360 --> 00:07:26,280
‎นักสู้เพื่ออิสรภาพในนิการากัว

92
00:07:26,360 --> 00:07:29,440
‎สามารถคว้าชัยชนะให้
‎ระบอบประชาธิปไตยในอเมริกากลางได้

93
00:07:30,360 --> 00:07:34,200
‎แต่พวกเขาต้องการความช่วยเหลือของเรา
‎ในตอนนี้ พรุ่งนี้จะไม่ทันการณ์

94
00:07:35,360 --> 00:07:38,720
‎สถานการณ์ระดับนานาชาติ
‎ในอเมริกากลางในตอนนั้นคือ

95
00:07:39,800 --> 00:07:44,240
‎เรามีส่วนในการต่อสู้กับพวกซานดินิสตา

96
00:07:44,320 --> 00:07:46,920
‎พวกเขาได้รับการสนับสนุน
‎จากชาวคิวบา และแน่นอนว่า

97
00:07:47,000 --> 00:07:50,160
‎คิวบาเป็นรัฐบริวารของสหภาพโซเวียต

98
00:07:50,960 --> 00:07:52,880
‎เราจึงกังวลกับเรื่องนี้มาก

99
00:07:53,400 --> 00:07:56,200
‎โนริเอกามีความสัมพันธ์อันดีกับชาวคิวบา

100
00:07:56,280 --> 00:07:59,640
‎เขาสามารถให้ข้อมูลภายใน
‎เกี่ยวกับสายของเขาและข้อมูลที่เขาได้มา

101
00:08:04,520 --> 00:08:06,640
‎ในทางกลับกัน เขาเป็นนกสองหัว

102
00:08:06,720 --> 00:08:10,960
‎และอาจบอกพวกเขาว่า
‎เรามีแผนอะไรหรือทำอะไรอยู่

103
00:08:11,480 --> 00:08:15,080
‎มีข้อสงสัยว่าโดยรวมแล้วเขาเชื่อถือได้แค่ไหน

104
00:08:18,520 --> 00:08:21,000
‎ผมรู้ว่าซีไอเอจ่ายเงินให้โนริเอกา

105
00:08:21,080 --> 00:08:24,000
‎ปีละ 200,000 ดอลลาร์เป็นค่าข้อมูล

106
00:08:24,600 --> 00:08:29,160
‎โนริเอกาได้รับค่าตอบแทน
‎แต่มันเป็นค่าตอบแทนสำหรับ…

107
00:08:31,000 --> 00:08:35,880
‎สิ่งที่เขาทำให้เรา ในแง่ของการรวบรวมข้อมูล

108
00:08:35,960 --> 00:08:39,720
‎จัดเตรียมอุปกรณ์ที่เราใช้

109
00:08:39,800 --> 00:08:43,600
‎รวบรวมข่าวกรองเกี่ยวกับเป้าหมายที่เข้าถึงยาก

110
00:08:45,480 --> 00:08:48,200
‎แต่โนริเอกามีปัญหาเรื่องทุจริตมาตลอด

111
00:08:48,720 --> 00:08:51,840
‎เขารู้จักประเทศตัวเอง รู้จักคนใหญ่คนโต

112
00:08:51,920 --> 00:08:56,760
‎เขาเป็นส่วนสำคัญของรัฐบาลปานามาในตอนนั้น

113
00:08:56,840 --> 00:08:58,160
‎โดยเฉพาะกับตอร์ริโฮส

114
00:09:02,280 --> 00:09:05,920
‎โอมาร์ ตอร์ริโฮสเสียชีวิตในอุบัติเหตุ
‎เครื่องบินตกแล้วเกิดไฟลุกไหม้

115
00:09:06,000 --> 00:09:08,720
‎(ตอร์ริโฮสดับ เครื่องบินตกในปานามา)

116
00:09:10,760 --> 00:09:13,440
‎สถานการณ์ยังไม่ชัดเจน

117
00:09:13,960 --> 00:09:17,320
‎เจ้าหน้าที่กล่าวว่าเครื่องบินของเขาพุ่งชนภูเขา

118
00:09:17,840 --> 00:09:21,120
‎แต่พยานหลายคนบอกว่า
‎เครื่องบินระเบิดขณะกำลังบินอยู่

119
00:09:22,000 --> 00:09:24,600
‎แม้จะมีประกาศอย่างเป็นทางการ
‎ว่าเขาเสียชีวิตด้วยอุบัติเหตุ

120
00:09:24,680 --> 00:09:26,920
‎แต่คนจำนวนมากสงสัยว่าเขาถูกลอบสังหาร

121
00:09:27,440 --> 00:09:28,600
‎(เบนฮามิน โกลามาร์โก)

122
00:09:28,680 --> 00:09:31,720
‎(อดีตผู้นำกองพันดิกนิตี้
‎รัฐมนตรีกระทรวงโยธาธิการ ปานามา)

123
00:09:31,800 --> 00:09:38,200
‎ตอนที่นายพลตอร์ริโฮสเสียชีวิต
‎ในเซร์โรมาร์ตา ในวันที่ 31 กรกฎาคม 1981

124
00:09:40,000 --> 00:09:43,840
‎เกิดความไม่แน่นอนขึ้นในประเทศ

125
00:09:45,400 --> 00:09:49,560
‎ตอร์ริโฮสไม่ได้เป็นประธานาธิบดี
‎ของสาธารณรัฐ เขาเป็นหัวหน้ารัฐบาล

126
00:09:50,760 --> 00:09:54,520
‎ดังนั้นในช่วงเปลี่ยนผ่าน นายพลโนริเอกา
‎เข้าควบคุมกองกำลังพิทักษ์ชาติ

127
00:09:54,600 --> 00:09:56,600
‎ซึ่งต่อมาถูกเรียกว่ากองกำลังป้องกัน

128
00:09:56,680 --> 00:10:00,240
‎เขาเป็นคนสั่งให้เปลี่ยนชื่อ

129
00:10:04,000 --> 00:10:07,560
‎เขากลายเป็นหัวหน้ากองกำลังป้องกันปานามา

130
00:10:07,640 --> 00:10:12,600
‎และสามารถสั่งสมอำนาจ
‎จนกลายเป็นผู้ทรงอิทธิพลในที่สุด

131
00:10:13,120 --> 00:10:16,840
‎เขาไม่ได้เป็นประธานาธิบดี
‎แต่เขาเป็นหัวหน้าใหญ่

132
00:10:16,920 --> 00:10:18,760
‎ผู้นำเผด็จการของปานามา

133
00:10:20,960 --> 00:10:26,120
‎เขารู้ดีว่าจะหาเงินได้ที่ไหนและรู้จักพวกคนรวย

134
00:10:26,200 --> 00:10:29,440
‎เขามีส่วนเกี่ยวข้องกับการทุจริตทุกรูปแบบ

135
00:10:30,000 --> 00:10:33,360
‎ผมคิดว่าที่แย่ที่สุดน่าจะเป็นการค้ายาเสพติด

136
00:10:45,440 --> 00:10:50,120
‎โนริเอกาสามารถใช้ปานามา
‎เป็นจุดขนย้ายยาเสพติด

137
00:10:53,440 --> 00:10:56,280
‎เขาเป็นคนควบคุมทางน้ำ

138
00:10:57,600 --> 00:11:02,520
‎ค้าขายในโคลอมเบีย นำเข้าไมอามี ส่งไปยุโรป

139
00:11:03,280 --> 00:11:07,840
‎และเขาพัฒนาเครือข่ายนั้นด้วยการทำงานกับ

140
00:11:07,920 --> 00:11:13,440
‎คนจากแก๊งค้ายาต่างๆ
‎เขาได้ค่าตอบแทนอย่างงาม

141
00:11:13,520 --> 00:11:19,320
‎ถ้าแก๊งค้ายาอยากส่งยาทางคลอง
‎อย่างปลอดภัย หรือต้องการความช่วยเหลือ

142
00:11:19,920 --> 00:11:21,200
‎เขาจัดการให้ได้

143
00:11:21,720 --> 00:11:24,880
‎มันจึงเป็นความสัมพันธ์
‎ที่มีความสำคัญสำหรับแก๊งค้ายา

144
00:11:25,400 --> 00:11:29,240
‎ที่นั่นเป็นแหล่งเฟื่องฟูของการค้ายา

145
00:11:29,320 --> 00:11:31,440
‎และการทุจริตอื่นๆ

146
00:11:33,600 --> 00:11:38,000
‎ประเทศของเราเริ่มกังวลเรื่องการค้ายาเสพติด

147
00:11:39,440 --> 00:11:44,200
‎ในปี 1986 ประธานาธิบดีเรแกน
‎สั่งให้สำนักข่าวกรองกลาง

148
00:11:44,280 --> 00:11:49,400
‎หาข่าวกรองที่ดีขึ้นเพื่อปราบปราม
‎องค์กรค้ายาเสพติด

149
00:11:50,000 --> 00:11:55,000
‎เราตั้งหน่วยปฏิบัติการปานามา
‎เพื่อสนับสนุนการรวบรวมข้อมูล

150
00:11:57,560 --> 00:11:59,040
‎และนั่นคือสถานการณ์

151
00:11:59,120 --> 00:12:03,080
‎ตอนผมไปประจำการที่นั่น
‎เป็นครั้งที่สองในปี 1986

152
00:12:06,440 --> 00:12:11,320
‎ผมขอให้สถานทูตเอารายชื่อบริษัท
‎ที่พวกเขาทำธุรกิจด้วยให้ผม

153
00:12:11,400 --> 00:12:14,920
‎และขอรายงานว่าบริษัทไหน
‎มีความเชื่อมโยงกับโนริเอกาบ้าง

154
00:12:15,440 --> 00:12:17,240
‎ทุกบริษัทมีความเชื่อมโยงกับโนริเอกา

155
00:12:18,200 --> 00:12:19,840
‎โนริเอกาควบคุมพวกเขาอยู่

156
00:12:19,920 --> 00:12:23,240
‎ผมเลยอยากสั่งห้ามทำธุรกิจกับบริษัทพวกนั้น

157
00:12:23,320 --> 00:12:25,000
‎แล้วใช้บริษัทของสหรัฐฯ แทน

158
00:12:25,080 --> 00:12:28,280
‎ผมคิดว่านั่นคือแก่นแท้
‎ของภารกิจของผม การกำจัดโนริเอกา

159
00:12:28,800 --> 00:12:31,600
‎ผมกับโนริเอกาเลยกลายเป็นศัตรูคู่อาฆาต

160
00:12:34,880 --> 00:12:37,800
‎ประเทศส่วนใหญ่ไม่ชอบให้
‎กองกำลังต่างชาติมาอยู่ในประเทศ

161
00:12:37,880 --> 00:12:39,840
‎พอถึงจุดหนึ่ง พวกเขาจะไม่พอใจ

162
00:12:41,480 --> 00:12:44,640
‎ในไม่ช้า โนริเอกาก็เริ่มตั้งคำถาม

163
00:12:44,720 --> 00:12:47,200
‎ว่าเราเป็นหุ้นส่วนที่ดีที่สุดจริงๆ เหรอ

164
00:12:47,280 --> 00:12:49,000
‎เป็นเพื่อนที่ดีที่สุดจริงๆ เหรอ

165
00:12:49,800 --> 00:12:52,640
‎และเริ่มต่อต้านเราด้วยวิธีการต่างๆ

166
00:12:52,720 --> 00:12:55,920
‎(จอห์น พอยน์เด็กซ์เตอร์
‎ที่ปรึกษาด้านความมั่นคงของเรแกน)

167
00:12:56,000 --> 00:13:00,320
‎พอยน์เด็กซ์เตอร์ขอให้
‎นายพลโนริเอกาเข้าแทรกแซง

168
00:13:00,400 --> 00:13:02,520
‎แทนกลุ่มกอนตราในนิการากัว

169
00:13:02,600 --> 00:13:08,120
‎เขาถึงกับขอให้โนริเอกา
‎แบ่งพื้นที่บางส่วนของปานามา

170
00:13:08,200 --> 00:13:14,120
‎ให้กลุ่มกอนตราใช้ฝึกซ้อมเพื่อต่อสู้ในนิการากัว

171
00:13:14,200 --> 00:13:17,960
‎นายพลโนริเอกาตอบว่าไม่ เขาไม่อนุญาต

172
00:13:18,040 --> 00:13:21,240
‎พวกเขาเห็น
‎นายพลมานูเอล อันโตนิโอ โนริเอกา

173
00:13:21,320 --> 00:13:27,120
‎เป็นอุปสรรคต่อเป้าหมาย
‎ทางภูมิยุทธศาสตร์และการเมืองเหล่านั้น

174
00:13:29,640 --> 00:13:33,720
‎เขาเริ่มแสดงท่าทีเป็นปฏิปักษ์ ก้าวร้าว

175
00:13:33,800 --> 00:13:36,400
‎และเกือบจะมุ่งร้ายต่อสหรัฐฯ

176
00:13:37,280 --> 00:13:41,960
‎และเขาเริ่มบ่อนทำลาย
‎นโยบายอเมริกากลางของเรา

177
00:13:42,640 --> 00:13:49,240
‎มีดนี้เป็นสัญลักษณ์ของศักดิ์ศรี
‎และความกล้าหาญของชาวปานามา

178
00:13:49,320 --> 00:13:52,120
‎มันบอกว่าจะไม่ถอยแม้แต่ก้าวเดียว

179
00:13:58,440 --> 00:14:02,200
‎แล้วเขาก็เริ่มกดขี่ข่มเหง

180
00:14:02,280 --> 00:14:06,480
‎ปราบปรามผู้มีบทบาททางการเมืองในปานามา

181
00:14:07,800 --> 00:14:12,360
‎เขาเริ่มทรมานและสังหารคู่แข่งทางการเมือง

182
00:14:13,440 --> 00:14:17,480
‎ถึงจุดหนึ่ง เราก็รู้ว่า
‎เราจะทำปิดหูปิดตาไม่ได้อีกต่อไป

183
00:14:17,560 --> 00:14:19,640
‎เรารู้ว่าเราต้องทำอะไรสักอย่าง

184
00:14:20,160 --> 00:14:24,280
‎และนั่นคือตอนที่เราตัดสินใจว่า
‎จะตัดความสัมพันธ์กับเขา

185
00:14:25,560 --> 00:14:31,080
‎(วอชิงตัน ดี.ซี. - ปี 1988)

186
00:14:31,160 --> 00:14:35,600
‎ปธน.จอร์จ บุช ซีเนียร์หยุดให้ความช่วยเหลือ
‎ด้านการเงินและการทหารแก่ปานามา

187
00:14:35,680 --> 00:14:37,280
‎สถานการณ์อยู่เหนือการควบคุม

188
00:14:43,480 --> 00:14:49,440
‎ในปี 1988 โนริเอกาถูกตั้งข้อหาค้ายาเสพติด
‎ตามกฎหมายอาญาของสหรัฐฯ

189
00:14:50,720 --> 00:14:51,800
‎(โนริเอกา เป้าหมายหลัก)

190
00:14:53,000 --> 00:14:55,960
‎แม้ว่าจะขึ้นเฮลิคอปเตอร์ที่ได้รับจากอเมริกา

191
00:14:56,480 --> 00:14:59,360
‎แต่ผู้นำที่ถูกตั้งข้อหาค้ายาเสพติด

192
00:14:59,440 --> 00:15:01,280
‎ก็ยังบินไปทั่วประเทศ

193
00:15:03,840 --> 00:15:07,040
‎นายพลมานูเอล โนริเอกาเป็นผู้บัญชาการกองทัพ

194
00:15:07,120 --> 00:15:08,840
‎และคนที่มีอำนาจที่สุดในปานามา

195
00:15:10,080 --> 00:15:11,640
‎ในฐานะหัวหน้าหน่วยปฏิบัติการ

196
00:15:11,720 --> 00:15:15,800
‎ผมเข้าร่วมการประชุม
‎คณะกรรมการที่ทำเนียบขาว

197
00:15:15,880 --> 00:15:17,680
‎การประชุมสภาความมั่นคงแห่งชาติ

198
00:15:20,960 --> 00:15:25,920
‎เป้าหมายคือทำให้เขาลงจากตำแหน่งอย่างสันติ

199
00:15:26,000 --> 00:15:30,600
‎และส่งมอบอำนาจให้
‎รัฐบาลประชาธิปไตยเมื่อถึงเวลา

200
00:15:33,400 --> 00:15:34,240
‎ไล่โนริเอกาเหรอ

201
00:15:34,320 --> 00:15:37,840
‎ผมอยากเห็นเขาออกไป
‎เราอยากเห็นเขาไปให้พ้นๆ

202
00:15:41,640 --> 00:15:44,880
‎ในปี 1989 มีความพยายามทำรัฐประหาร

203
00:15:44,960 --> 00:15:48,960
‎ในเดือนมีนาคม โดยสมาชิกของกองทัพของเขา

204
00:15:49,040 --> 00:15:51,600
‎พวกเขาถูกปราบและประหารชีวิต

205
00:15:52,320 --> 00:15:55,320
‎นายพลโนริเอกาเคยทำงานให้ซีไอเออยู่พักใหญ่

206
00:15:55,400 --> 00:15:57,560
‎และเขามีความรู้เรื่องการโฆษณาชวนเชื่อ

207
00:15:57,640 --> 00:16:00,560
‎เป็นอีกครั้งที่เขาสกัดความพยายาม
‎ที่จะปลดเขาจากตำแหน่ง

208
00:16:00,640 --> 00:16:03,200
‎และไม่ว่าอเมริกาจะอยากให้เขาออกไปแค่ไหน

209
00:16:03,280 --> 00:16:05,760
‎แต่อำนาจของเขายังมั่นคงไม่มีเปลี่ยน

210
00:16:06,360 --> 00:16:08,360
‎เราไม่อยากให้เกิดรัฐประหาร

211
00:16:08,880 --> 00:16:12,240
‎เราไม่ได้จัดหาอาวุธให้หรือฝึกพวกเขา

212
00:16:12,320 --> 00:16:16,000
‎เราแค่โน้มน้าวให้กองทัพ
‎กดดันให้โนริเอกาลงจากตำแหน่ง

213
00:16:22,040 --> 00:16:26,160
‎เคิร์ท มิวส์เป็นพลเมืองอเมริกัน
‎ที่ครอบครัวไปอยู่ที่ปานามา

214
00:16:26,880 --> 00:16:31,760
‎พ่อของเขามีบริษัทกราฟฟิก เขาทำงานให้พ่อเขา

215
00:16:32,280 --> 00:16:35,880
‎ลูกๆ ของเขาเรียนที่โรงเรียนในปานามา

216
00:16:37,200 --> 00:16:42,040
‎เขาเป็นส่วนหนึ่งของชุมชนที่นั่น
‎เป็นส่วนหนึ่งของชุมชนปานามา

217
00:16:43,440 --> 00:16:46,640
‎แต่เขาก็เหมือนเพื่อนๆ ชาวปานามาของเขา

218
00:16:46,720 --> 00:16:50,240
‎ที่เป็นกังวลเรื่องโนริเอกา
‎และการใช้อำนาจในทางที่ผิดของเขา

219
00:16:51,000 --> 00:16:54,400
‎พวกเขาเรียกตัวเองว่า
‎"ราดิโอ โวซ เด ลา ลิเบร์ตัด"

220
00:16:56,440 --> 00:17:01,400
‎พวกเขาค้นพบว่าตัวเองสามารถสกัดกั้น

221
00:17:01,480 --> 00:17:05,360
‎สัญญาณวิทยุเชิงพาณิชย์จากสถานีวิทยุเชิงพาณิชย์

222
00:17:05,440 --> 00:17:09,240
‎ในตัวเมืองปานามาซิตี้แล้วเข้าแทนที่
‎พูดง่ายๆ คือยึดสัญญาณ

223
00:17:10,560 --> 00:17:12,800
‎และถ่ายทอดรายการของตัวเองได้

224
00:17:13,480 --> 00:17:16,960
‎ตอนนั้นพวกเขาออกอากาศไม่เป็นเวลา

225
00:17:17,040 --> 00:17:21,520
‎มีแค่ข้อความต่อต้านโนริเอกา
‎และสนับสนุนประชาธิปไตยสั้นๆ

226
00:17:21,600 --> 00:17:24,560
‎เสียงแห่งอิสรภาพ

227
00:17:27,040 --> 00:17:31,560
‎เราให้เงินพวกเขาเป็นทุนสำหรับเช่าเซฟเฮ้าส์

228
00:17:31,640 --> 00:17:34,760
‎ตามสถานที่ต่างๆ ในตัวเมืองปานามาซิตี้

229
00:17:36,000 --> 00:17:38,600
‎ที่ซึ่งเราจัดหาอุปกรณ์ล้ำสมัยให้

230
00:17:38,680 --> 00:17:42,880
‎พวกเขาสามารถตั้งโปรแกรมให้
‎มันยึดสถานีวิทยุในเวลาที่กำหนดได้

231
00:17:51,760 --> 00:17:55,720
‎แล้วเราก็ตัดสินใจว่าเราจะใช้ความสามารถนี้

232
00:17:55,800 --> 00:18:01,000
‎ต่อต้านโนริเอกา
‎เพราะเรารู้อยู่แล้วว่าเขาจะเล่นไม่ซื่อ

233
00:18:01,080 --> 00:18:03,920
‎เขาจะแทรกแซงกระบวนการเลือกตั้ง

234
00:18:09,760 --> 00:18:13,600
‎เราจะติดตั้งอุปกรณ์และรอให้ถึงวันเลือกตั้ง

235
00:18:14,600 --> 00:18:20,040
‎ในวันเลือกตั้ง เราจะได้ผลเอ็กซิตโพล

236
00:18:21,440 --> 00:18:25,560
‎จากนั้นเราจะอ่านบทที่ทุกคนช่วยกันเขียน

237
00:18:25,640 --> 00:18:28,800
‎"โปรดทราบ ข่าวด่วน

238
00:18:28,880 --> 00:18:31,440
‎เราขอขัดจังหวะการออกอากาศ

239
00:18:31,520 --> 00:18:35,600
‎เพื่อแจ้งผลการเลือกตั้งที่แท้จริง
‎โดยอ้างอิงจากเอ็กซิตโพล"

240
00:18:38,640 --> 00:18:45,320
‎และเราจะรีบตรวจสอบข้อมูล
‎ที่ได้รับจากเอ็กซิตโพล

241
00:18:45,400 --> 00:18:50,160
‎และปิดกั้นและจับตามอง
‎การสื่อสารของกองทัพปานามา

242
00:18:50,240 --> 00:18:52,120
‎เพื่อให้แน่ใจว่าพวกเขาไม่ได้ตามหาเรา

243
00:18:52,200 --> 00:18:53,440
‎มันได้ผลดีเยี่ยม

244
00:18:55,520 --> 00:18:59,720
‎เราใช้เวลาส่วนใหญ่ในตอนบ่าย
‎และตอนเย็นส่งข้อความ

245
00:18:59,800 --> 00:19:02,160
‎สกัดกั้นการสื่อสารทางวิทยุของพวกเขา

246
00:19:02,800 --> 00:19:06,520
‎แต่สุดท้าย โนริเอกากลับสั่งให้หยุดการนับคะแนน

247
00:19:10,400 --> 00:19:13,680
‎และหนึ่งหรือสองวันต่อมา
‎เขาก็ประกาศให้การเลือกตั้งเป็นโมฆะ

248
00:19:13,760 --> 00:19:17,240
‎เหตุผลคือมีการแทรกแซงจากต่างประเทศ

249
00:19:23,880 --> 00:19:26,960
‎กองพันดิกนิตี้เป็นการแสดงออก

250
00:19:27,040 --> 00:19:29,400
‎ของชาวปานามากลุ่มหนึ่งที่มีความสำคัญ

251
00:19:29,480 --> 00:19:34,360
‎และอาสาจัดตั้งตัวเองเป็นกองกำลังพลเรือน

252
00:19:34,960 --> 00:19:39,720
‎ซึ่งจะเป็นกองหนุนให้กองกำลังป้องกันชาติ

253
00:19:39,800 --> 00:19:41,680
‎สิ่งที่เราต้องการคือป้องกัน

254
00:19:41,760 --> 00:19:44,680
‎การแทรกแซงทางการทหารของต่างประเทศ

255
00:19:47,160 --> 00:19:49,400
‎ผมชื่ออามาดิส ฮิเมเนซ เด ซันโดวัล

256
00:19:50,560 --> 00:19:55,000
‎ผมเป็นผู้กองในกองกำลังป้องกันชาติ
‎ในช่วงที่เกิดการรุกราน

257
00:19:55,080 --> 00:19:59,720
‎(อามาดิส ฮิเมเนซ
‎ผู้พัน กองกำลังป้องกันปานามา - เกษียณ)

258
00:19:59,800 --> 00:20:02,560
‎ผมรู้จักเบนฮามิน โกลามาร์โกมานานหลายปี

259
00:20:02,640 --> 00:20:07,800
‎และก็เหมือนกับชายหนุ่มหลายคนในยุคนั้น
‎เขาเป็นคนที่ยึดมั่นในอุดมการณ์

260
00:20:07,880 --> 00:20:12,640
‎ผมคิดว่าเขามีความเชื่อมั่นอันแรงกล้า
‎ในแนวคิดชาตินิยม

261
00:20:12,720 --> 00:20:14,440
‎และอธิปไตยของปานามา

262
00:20:15,040 --> 00:20:17,040
‎เขาเป็นผู้บัญชาการของกองพันดิกนิตี้

263
00:20:20,680 --> 00:20:24,160
‎หลังจากการเลือกตั้งกลายเป็นโมฆะ

264
00:20:24,240 --> 00:20:28,000
‎และเกิดการประท้วงใหญ่โดยประชาชน

265
00:20:28,080 --> 00:20:32,880
‎โนริเอกาสั่งให้กองกำลังป้องกันปานามา

266
00:20:32,960 --> 00:20:35,080
‎และกองพันดิกนิตี้

267
00:20:35,160 --> 00:20:38,040
‎โจมตีผู้ที่ได้รับการเลือกตั้งอย่างถูกกฎหมาย

268
00:20:43,760 --> 00:20:45,800
‎หนึ่งในนั้นคือบิลลี่ ฟอร์ด

269
00:20:47,320 --> 00:20:50,840
‎เขาถูกโจมตีบนถนน
‎คนขับรถซึ่งเป็นบอดี้การ์ดของเขาถูกฆ่า

270
00:20:50,920 --> 00:20:52,840
‎และฟอร์ดถูกทำร้ายอย่างหนัก

271
00:20:53,640 --> 00:20:56,360
‎ความรุนแรงในปานามาวันนี้
‎ขณะที่กลุ่มสนับสนุนโนริเอกา

272
00:20:56,440 --> 00:20:59,080
‎โจมตีผู้นำฝ่ายต่อต้านและผู้ติดตาม

273
00:20:59,160 --> 00:21:03,320
‎คู่แข่งชิงตำแหน่งประธานาธิบดี
‎กีเยร์โม เอ็นดาราถูกทุบตีจนหมดสติ

274
00:21:03,400 --> 00:21:06,640
‎ผู้สมัครชิงตำแหน่งรองประธานาธิบดี
‎ของเขาก็ถูกทำร้ายอย่างหนัก

275
00:21:07,760 --> 00:21:11,920
‎แต่เขาเผยธาตุแท้แล้ว
‎เขาแสดงให้เห็นว่าตัวเองเป็นเผด็จการ

276
00:21:12,720 --> 00:21:15,400
‎และนั่นคือจุดเริ่มต้นของจุดจบของเขา

277
00:21:16,080 --> 00:21:22,120
‎(รัฐบาลนักเลงรับจ้าง
‎สหรัฐฯ จะแทรกแซงหรือไม่)

278
00:21:29,040 --> 00:21:32,760
‎ฉันได้รับคำสั่งให้เข้าร่วมหน่วยปฏิบัติการพิเศษ

279
00:21:32,840 --> 00:21:35,680
‎ที่เรียกว่าหน่วยประสานงานข่าวกรองร่วม

280
00:21:37,520 --> 00:21:43,400
‎หน้าที่ของเราคือค้นหา ระบุตำแหน่ง
‎และคาดเดาการเคลื่อนไหวของโนริเอกา

281
00:21:46,080 --> 00:21:50,560
‎ทีมของเราถูกส่งไปทำหน้าที่ในเดือนพฤศจิกายน

282
00:21:56,080 --> 00:21:58,600
‎ฉันจะวิ่งออกกำลังบนถนนอามาดอร์

283
00:21:58,680 --> 00:22:02,440
‎ซึ่งอยู่ในบริเวณเดียวกับสำนักงานใหญ่ของเขา

284
00:22:03,320 --> 00:22:07,040
‎คุยกับยาม ดูว่าหาข้อมูลอะไรได้บ้าง

285
00:22:07,120 --> 00:22:10,200
‎แล้วรายงานทุกอย่างที่ได้ยินมา

286
00:22:11,640 --> 00:22:16,400
‎เมื่อฉันไปถึง หนึ่งในสิ่งที่ฉันทำคือสร้างเครือข่าย

287
00:22:17,000 --> 00:22:21,760
‎ของแหล่งข่าวที่อาจเห็น
‎หรือได้ยินว่าโนริเอกาอยู่ที่ไหน

288
00:22:21,840 --> 00:22:24,320
‎เราจะได้คาดการณ์ทุกความเคลื่อนไหวของเขา

289
00:22:28,200 --> 00:22:31,000
‎ฉันรู้ว่าเขามีภรรยาน้อย วิกกี้ อามาโด

290
00:22:31,080 --> 00:22:35,480
‎ฉันไปที่ร้านทำเล็บที่เธอไปเป็นประจำ

291
00:22:35,560 --> 00:22:37,920
‎เพื่อดูว่าจะหาข่าวลือได้ไหม

292
00:22:40,000 --> 00:22:43,400
‎และยังมีบ้านหลังหนึ่งที่เขาแวะไปบ่อยๆ

293
00:22:43,480 --> 00:22:45,800
‎ซึ่งเป็นที่รู้กันว่าเป็นบ้านของแม่มด

294
00:22:48,880 --> 00:22:53,240
‎เขามีส่วนร่วมในศาสนาวูดู
‎ที่เรียกว่าซันเตเรียในภาษาสเปน

295
00:22:55,680 --> 00:22:59,240
‎เขาเชื่อว่าพลังเหล่านี้จะถูกแบ่งปันให้เขา

296
00:22:59,320 --> 00:23:02,240
‎ผ่านทางพิธีกรรมและทำให้เขามีอำนาจยิ่งขึ้น

297
00:23:07,360 --> 00:23:12,000
‎(ป้อมเคลย์ตัน ปานามา
‎วันที่ 16 ธันวาคม 1989)

298
00:23:12,080 --> 00:23:14,240
‎เราจัดงานเลี้ยงวันคริสต์มาส

299
00:23:14,760 --> 00:23:18,640
‎และผู้บัญชาการของเรา
‎นายพลซิสเนโรส ก็สั่งหยุดงานเลี้ยง

300
00:23:20,280 --> 00:23:25,160
‎ผมเดินไปที่ไมโครโฟนแล้วพูดว่า
‎"ผมเสียใจที่ต้องยกเลิกงานนี้

301
00:23:25,240 --> 00:23:29,280
‎แต่เรามีเหตุด่วน ผมขอสั่งให้เจ้าหน้าที่ทุกคน

302
00:23:29,360 --> 00:23:33,080
‎พาครอบครัวไปส่งที่บ้าน
‎แล้วกลับไปรายงานตัวที่ฐาน"

303
00:23:33,600 --> 00:23:36,480
‎ผมได้รับแจ้งว่ามีเหตุการณ์

304
00:23:36,560 --> 00:23:38,520
‎ที่นาวิกโยธินยศเรือเอกถูกสังหาร

305
00:23:42,360 --> 00:23:44,760
‎เขาออกไปข้างนอกกับเพื่อนสองคน

306
00:23:44,840 --> 00:23:48,080
‎พวกเขาขับรถผ่านศูนย์บัญชาการใหญ่
‎ของปานามา มีการปิดถนนที่นั่น

307
00:23:48,160 --> 00:23:49,920
‎ฝูงชนบอกให้เขาหยุดตรงนั้น

308
00:23:52,760 --> 00:23:55,640
‎เขาวิ่งฝ่าไปและถูกยิงเสียชีวิต

309
00:23:58,920 --> 00:24:02,120
‎ข่าวที่เชื่อถือได้ที่ผมได้ยินมาคือ
‎ตอนพวกเขาสรุปเหตุการณ์ให้บุชฟัง

310
00:24:02,840 --> 00:24:06,320
‎หลังจากสรุปเรื่องนาวิกโยธินที่ตาย
‎พวกเขายังเล่าเรื่อง

311
00:24:06,400 --> 00:24:07,680
‎เกี่ยวกับทหารเรืออีกคน

312
00:24:07,760 --> 00:24:10,320
‎ที่ไม่ควรไปอยู่ที่นั่นเหมือนกัน กับภรรยาเขา

313
00:24:10,400 --> 00:24:13,240
‎หนุ่มทหารเรือขับรถผ่านจุดเดียวกัน
‎โดนเรียกให้จอด

314
00:24:13,320 --> 00:24:16,680
‎พวกนั้นลากเขาลงจากรถ
‎ซ้อมเขาและลวนลามภรรยาเขา

315
00:24:16,760 --> 00:24:19,640
‎นั่นคือตอนที่บุชสั่งเริ่มปฏิบัติการ

316
00:24:19,720 --> 00:24:21,280
‎ซึ่งตอนนั้นถูกเรียกว่า "จัสท์คอส"

317
00:24:21,360 --> 00:24:24,080
‎ชาวปานามาเรียกมันว่า
‎"การรุกรานโดยอเมริกา"

318
00:24:24,600 --> 00:24:27,960
‎ดังนั้นผมจะเรียกมันแบบนั้น
‎"การรุกรานปานามาโดยอเมริกา"

319
00:24:28,040 --> 00:24:29,320
‎เพราะนั่นคือสิ่งที่มันเป็น

320
00:24:31,640 --> 00:24:36,880
‎(วันที่ 19 ธันวาคม 1989 - 22:00 น.)

321
00:24:40,280 --> 00:24:45,680
‎ผมกำลังกลับบ้านตอนประมาณสี่ทุ่ม
‎ตอนที่ผมได้รับโทรศัพท์

322
00:24:47,520 --> 00:24:49,440
‎จากผู้กองมอยเซส กอร์ติโซ

323
00:24:51,920 --> 00:24:54,160
‎ซึ่งมีฐานอยู่ที่ป้อมอามาดอร์

324
00:24:57,160 --> 00:24:59,440
‎ผู้กองกอร์ติโซบอกผมว่า

325
00:24:59,520 --> 00:25:04,440
‎"เบนฮามิน สถานการณ์ไม่ชอบมาพากล

326
00:25:04,520 --> 00:25:08,120
‎เราขาดการติดต่อกับทางอเมริกา

327
00:25:08,200 --> 00:25:10,280
‎กับกองทัพสหรัฐฯ ในปานามา"

328
00:25:14,040 --> 00:25:18,760
‎คืนนั้น ตอนที่เราไปถึง
‎เราขับรถผ่านเสาไฟตรงด่านตรวจ

329
00:25:18,840 --> 00:25:23,640
‎มันถูกทำลาย และที่ด่านก็ไม่มีทหารประจำอยู่

330
00:25:23,720 --> 00:25:25,440
‎ไม่มีทั้งทหารปานามาและอเมริกา

331
00:25:25,520 --> 00:25:30,200
‎และพื้นที่ฝั่งซ้ายของฐาน
‎ซึ่งเป็นที่พักของคนอเมริกัน

332
00:25:30,280 --> 00:25:34,120
‎และศูนย์บัญชาการ
‎ของนาวิกโยธินสหรัฐฯ ปิดไฟมืด

333
00:25:34,200 --> 00:25:35,680
‎มืดสนิทเลย

334
00:25:37,240 --> 00:25:39,560
‎ตอนนั้นผมเป็นจ่ากองพัน

335
00:25:39,640 --> 00:25:42,720
‎ของกองพันทหารราบสหรัฐฯ ที่ประจำอยู่ที่นั่น

336
00:25:42,800 --> 00:25:44,640
‎กองพันที่ห้า กองร้อยที่ 87

337
00:25:45,160 --> 00:25:50,200
‎กองกำลังเดลต้ามีส่วนร่วมในการรุกรานปานามา

338
00:25:50,280 --> 00:25:52,840
‎ในปฏิบัติการจัสท์คอสเพราะเหตุผลสองข้อ

339
00:25:52,920 --> 00:25:57,000
‎ข้อแรก พวกเขามีทีม
‎ที่แกะรอยโนริเอกาอยู่หลายเดือน

340
00:25:58,440 --> 00:26:00,440
‎ข้อสองคือเคิร์ท มิวส์

341
00:26:01,920 --> 00:26:05,000
‎เคิร์ท มิวส์เป็นสมาชิกของกลุ่มชาวปานามา

342
00:26:05,520 --> 00:26:06,640
‎โวซ เด ลา ลิเบร์ตัด

343
00:26:09,360 --> 00:26:14,000
‎เขาเดินทางไปสหรัฐฯ และกลับมาปานามา

344
00:26:18,240 --> 00:26:22,120
‎กลุ่มนี้ถูกหักหลังโดยคนที่พวกเขารู้จัก

345
00:26:24,480 --> 00:26:27,320
‎และเคิร์ทถูกจับเข้าคุก

346
00:26:30,520 --> 00:26:34,760
‎เคิร์ทถูกขังที่เรือนจำโมเดโล
‎ใจกลางเมือง ย่านชอร์ริโย

347
00:26:34,840 --> 00:26:38,440
‎ตรงข้ามโกมันดันเซีย ศูนย์บัญชาการใหญ่
‎ของกองกำลังป้องกันชาติ

348
00:26:38,520 --> 00:26:40,720
‎รัฐบาลสหรัฐฯ ตระหนักว่า

349
00:26:40,800 --> 00:26:44,600
‎ขั้นแรกของการรุกรานคือต้องพาเคิร์ทออกมา

350
00:26:46,560 --> 00:26:48,480
‎ภารกิจนั้นชื่อว่าแผนแอซิด

351
00:26:54,280 --> 00:26:56,400
‎ระหว่างที่ปฏิบัติการจัสท์คอสดำเนินอยู่

352
00:26:56,480 --> 00:26:59,400
‎ผมได้รับคำสั่งให้เข้าร่วม
‎หน่วยภารกิจพิเศษของกองทัพ

353
00:26:59,480 --> 00:27:02,280
‎หน่วยภารกิจพิเศษเป็นคำที่กองทัพ

354
00:27:02,360 --> 00:27:06,720
‎ใช้เรียกหน่วยต่างๆ ที่เป็นความลับ

355
00:27:07,560 --> 00:27:10,600
‎กองกำลังเดลต้าเป็นหัวกะทิของหน่วยเรา

356
00:27:10,680 --> 00:27:14,520
‎ไม่ว่าเจอสถานการณ์แบบไหน
‎พวกเขาก็สามารถรับมือและรอดมาได้

357
00:27:18,000 --> 00:27:20,960
‎เราอยากพาเคิร์ท มิวส์ออกจากคุกอย่างปลอดภัย

358
00:27:21,040 --> 00:27:24,280
‎เพราะเรารู้ว่ายิ่งเขาอยู่ในนั้นนาน
‎ก็ยิ่งมีความเสี่ยง

359
00:27:26,720 --> 00:27:28,040
‎สายข่าวจากเดลต้า

360
00:27:28,880 --> 00:27:32,560
‎วางแผนนี้กันมานานแล้ว

361
00:27:34,360 --> 00:27:37,080
‎ผมรู้จักลีตอนที่เขาเข้ารับการคัดเลือก

362
00:27:37,160 --> 00:27:39,920
‎เข้ารับการฝึกเป็นเจ้าหน้าที่ปฏิบัติการที่เดลต้า

363
00:27:41,720 --> 00:27:44,040
‎พวกเขาลงจอดบนดาดฟ้าเรือนจำโมเดโล

364
00:27:45,480 --> 00:27:46,920
‎บุกตะลุยเข้าไปข้างใน

365
00:27:48,680 --> 00:27:52,280
‎ระเบิดประตูและห้องขัง

366
00:27:53,640 --> 00:27:56,600
‎ด้วยระเบิดที่มีไว้เพื่อการนี้โดยเฉพาะ

367
00:27:56,680 --> 00:27:59,880
‎คว้าตัวเคิร์ท มิวส์ วางยาเขา
‎และพาเขาขึ้นเฮลิคอปเตอร์

368
00:28:02,800 --> 00:28:05,080
‎แต่ขณะที่เฮลิคอปเตอร์บินออกมา พวกเขายิงมัน

369
00:28:05,160 --> 00:28:07,520
‎มันได้รับความเสียหายและตกลงบนถนนเบื้องล่าง

370
00:28:10,840 --> 00:28:12,840
‎กองทัพส่งกำลังเสริมเข้าไป

371
00:28:14,600 --> 00:28:17,440
‎ยิงกันยกใหญ่ รถลำเลียงพลหุ้มเกราะของเรา

372
00:28:17,520 --> 00:28:21,520
‎ขับเข้าไปช่วยเขาแล้วพาเขากลับมาที่ฐานทัพ

373
00:28:22,920 --> 00:28:25,760
‎มันเป็นการแหกคุกที่น่าตื่นตาตื่นใจ

374
00:28:25,840 --> 00:28:29,320
‎เจ้าหน้าที่ของกองกำลังเดลต้าถูกยิงสองคน

375
00:28:29,400 --> 00:28:32,600
‎แต่ทุกคนรอดมาได้ ถือว่าจบลงด้วยดี

376
00:28:32,680 --> 00:28:35,280
‎ถ้าให้เลือกจากหนึ่งถึงสิบ ผมให้สิบเลย

377
00:28:35,880 --> 00:28:38,200
‎(เที่ยงคืน)

378
00:28:40,680 --> 00:28:41,880
‎ในขณะเดียวกัน ได้เวลาโจมตี

379
00:28:41,960 --> 00:28:45,040
‎กองพันส่วนที่เหลือ
‎จะขึ้นเฮลิคอปเตอร์ไปที่ป้อมอามาดอร์

380
00:28:45,120 --> 00:28:47,600
‎เพื่อยึดป้อมอามาดอร์ แล้วเราก็เริ่มปฏิบัติการ

381
00:28:55,440 --> 00:28:58,240
‎แผนปฏิบัติการมีการโจมตีหลายจุดพร้อมกัน

382
00:28:58,800 --> 00:29:02,040
‎ที่คาแนลโซน ป้อมอามาดอร์

383
00:29:02,720 --> 00:29:05,760
‎สนามบินตอร์ริโฮสของปานามา ป้อมซิมาร์รอน

384
00:29:06,640 --> 00:29:09,960
‎และริโออาโตซึ่งอยู่แยกขึ้นไปทางเหนือ

385
00:29:10,040 --> 00:29:14,080
‎พวกเขาส่งกองบินที่ 82 เข้าไป

386
00:29:14,160 --> 00:29:19,400
‎หน่วยซีลของกองทัพเรือ
‎กระโดดร่มลงที่ปานามาบิเอโฮ

387
00:29:20,120 --> 00:29:23,520
‎โชคร้ายที่ตอนนั้นเป็นช่วงน้ำลง

388
00:29:23,600 --> 00:29:28,840
‎และในช่วงนั้น น้ำจะอยู่ห่างจากแผ่นดินใหญ่มาก

389
00:29:28,920 --> 00:29:32,360
‎และน่าเสียดายที่เราเสีย
‎หน่วยซีลไปสี่คนในเหตุการณ์นั้น

390
00:29:32,440 --> 00:29:34,520
‎มันเป็นช่วงเวลาที่โกลาหลมาก

391
00:29:37,440 --> 00:29:40,600
‎สำหรับเรา มันไม่ใช่การรุกราน
‎เราแค่เดินออกประตูหลังบ้าน

392
00:29:45,680 --> 00:29:48,720
‎ความจริงก็คือเส้นแบ่งระหว่างฐานทัพปานามา

393
00:29:48,800 --> 00:29:51,800
‎กับฐานทัพสหรัฐฯ มีแค่ถนนเส้นเดียว

394
00:29:53,880 --> 00:29:55,920
‎พวกเขาข้ามถนนเพื่อบุกประเทศของเรา

395
00:29:56,560 --> 00:30:00,520
‎สิ่งสำคัญที่สุดคือเราต้องรีบกำจัด

396
00:30:00,600 --> 00:30:04,080
‎กองกำลังป้องกันปานามาที่อยู่ในเมือง

397
00:30:04,160 --> 00:30:06,240
‎แยกพวกเขาจากกัน แล้วเล่นงาน

398
00:30:10,640 --> 00:30:13,480
‎โกมันดันเซียโดนถล่มอย่างหนัก

399
00:30:14,840 --> 00:30:20,040
‎มันถูกยิงด้วยเครื่องบินรบเอซี-130
‎พวกเขายิงถล่มที่นั่น

400
00:30:21,680 --> 00:30:24,560
‎ก่อนที่หน่วยจู่โจมจะเข้าไปเก็บกวาด

401
00:30:29,360 --> 00:30:33,320
‎เรารู้ว่าโนริเอกาไม่อยู่ที่นั่น ไม่งั้นเราคงส่ง

402
00:30:33,400 --> 00:30:37,480
‎ทหารราบเข้าไป แทนที่จะทิ้งระเบิด
‎หรือยิงจรวดจากบนฟ้า

403
00:30:37,560 --> 00:30:41,640
‎มันถูกทำลายอย่างสิ้นซากตอนที่ปฏิบัติการเริ่มขึ้น

404
00:30:42,920 --> 00:30:46,200
‎นั่นคือจุดที่มีผู้เสียชีวิตมากที่สุด ที่นั่น

405
00:30:47,440 --> 00:30:49,000
‎ในการต่อสู้ที่โกมันดันเซีย

406
00:30:50,120 --> 00:30:53,440
‎นั่นคือจุดที่ไฟลุกลามไปยังบ้านในละแวกนั้น

407
00:30:56,240 --> 00:31:00,720
‎ไม่ว่าอยู่ที่ไหนในเมือง คุณจะเห็นแสงสว่าง

408
00:31:00,800 --> 00:31:04,200
‎จากไฟที่ลุกไหม้ในเอลชอร์ริโย

409
00:31:04,280 --> 00:31:10,440
‎เราไม่รู้ว่ากลับไปแล้วบ้านของเราจะยังอยู่ไหม

410
00:31:11,000 --> 00:31:15,840
‎มันน่ากลัวมากๆ

411
00:31:21,240 --> 00:31:23,320
‎เราเผาชอร์ริโยจนราบ

412
00:31:24,600 --> 00:31:26,720
‎พื้นที่ 12 ช่วงตึก มากกว่านั้นหน่อย

413
00:31:27,800 --> 00:31:30,120
‎ผู้คนกรูกันออกมาจากที่นั่น

414
00:31:30,960 --> 00:31:33,200
‎ตึกพวกนั้นถูกสร้างโดยชาวฝรั่งเศส

415
00:31:33,280 --> 00:31:35,560
‎ในสมัยที่ฝรั่งเศสพยายามขุดคลอง

416
00:31:37,800 --> 00:31:41,640
‎มันทำมาจากแก่นไม้สนจากสะวันนาห์ จอร์เจีย

417
00:31:42,440 --> 00:31:46,880
‎ถ้าคุณเคยเห็นแก่นไม้สนติดไฟ
‎จะรู้ว่าไฟมันลามเร็วมาก

418
00:31:52,560 --> 00:31:56,720
‎และถ้าใครชักช้า แก่ พิการ หรือยังเด็ก

419
00:31:56,800 --> 00:31:59,000
‎ก็จะไม่มีทางหนีออกมาได้

420
00:32:05,240 --> 00:32:07,000
‎คืนวันที่ 19 ธันวาคม

421
00:32:08,040 --> 00:32:10,600
‎ผมเป็นผู้บัญชาการ
‎กองร้อยนาวิกโยธินที่โกโกโซโล

422
00:32:10,680 --> 00:32:12,760
‎ผมเพิ่งได้เลื่อนขั้นเป็นผู้กอง

423
00:32:12,840 --> 00:32:16,800
‎และวันนั้นเป็นวันที่ผมเริ่มคุมกองร้อยใหม่นี้

424
00:32:16,880 --> 00:32:20,360
‎ผมไม่รู้เบอร์โทรศัพท์ของกองร้อยนี้ด้วยซ้ำ

425
00:32:20,440 --> 00:32:22,960
‎ไม่รู้ว่าทหารในกองชื่ออะไรกันบ้าง

426
00:32:24,320 --> 00:32:27,680
‎ทหารในกองร้อยนั้นยังเด็กมาก

427
00:32:29,320 --> 00:32:33,520
‎พวกเขาเป็นเด็กอายุ 18 19 20 ปี
‎ตอนที่ระเบิดเริ่มลง

428
00:32:33,600 --> 00:32:36,280
‎พวกเขากลัวมาก เราถูกศัตรูล้อมไว้

429
00:32:37,120 --> 00:32:40,720
‎ทหารที่อยู่ข้างผมบอกว่า
‎"ผู้กอง อย่าออกไปข้างนอกนะ

430
00:32:40,800 --> 00:32:42,240
‎ต้องถูกฆ่าแน่"

431
00:32:42,320 --> 00:32:46,000
‎ผมบอกทหารคนนั้นว่า
‎"เราทำได้แค่พยายามเอาชีวิตให้รอด

432
00:32:46,080 --> 00:32:52,040
‎เพราะกำลังของศัตรูเหนือกว่าเรามาก"

433
00:32:52,600 --> 00:32:55,160
‎"ฉันจะพยายามยอมแพ้"

434
00:32:55,240 --> 00:33:01,080
‎พอผมจะยอมแพ้และออกไปข้างนอก
‎ระเบิดมือลูกหนึ่งก็ระเบิด

435
00:33:01,160 --> 00:33:03,720
‎ผมกับทหารคนนั้นหมอบลง เขาหลบไม่ทัน

436
00:33:03,800 --> 00:33:05,480
‎และโดนสะเก็ดระเบิด

437
00:33:05,560 --> 00:33:06,680
‎เขาตายในอ้อมแขนผม

438
00:33:13,640 --> 00:33:17,080
‎มีรายงานว่าภายในไม่กี่ชั่วโมงแรก

439
00:33:17,160 --> 00:33:23,120
‎มีการทิ้งระเบิดถึง 480 ลูกในบริเวณเมืองหลวง

440
00:33:23,200 --> 00:33:25,560
‎โดยเฉพาะในเขตเอลชอร์ริโย

441
00:33:28,760 --> 00:33:31,760
‎ในความเห็นของผม
‎การต่อสู้จบลงภายในหนึ่งชั่วโมง

442
00:33:34,880 --> 00:33:38,120
‎ผมอยู่ที่ค่ายเชลยเดวิส

443
00:33:43,400 --> 00:33:47,320
‎ผมไม่รู้ว่าประธานาธิบดีคนใหม่
‎ของปานามาคือประธานาธิบดีเอ็นดารา

444
00:33:47,840 --> 00:33:50,600
‎รัฐบาลชุดใหม่ที่จัดตั้งโดยการรุกราน

445
00:33:50,680 --> 00:33:55,240
‎นำโดยผู้สมัครที่ได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐฯ
‎ในการเลือกตั้งที่ถูกยกเลิกไป

446
00:33:55,320 --> 00:33:56,520
‎เอ็นดาราเรียกมันว่า…

447
00:33:56,600 --> 00:34:00,040
‎ปรากฏว่าประธานาธิบดีเอ็นดารา
‎คุยกับนายพลซิสเนโรส

448
00:34:00,120 --> 00:34:01,800
‎และถามนายพลซิสเนโรสเรื่องผม

449
00:34:01,880 --> 00:34:08,360
‎นั่นคือตอนที่ผมเจอกับนายพลซิสเนโรส
‎ที่เซฟเฮ้าส์ในป้อมเดวิส

450
00:34:11,480 --> 00:34:13,840
‎ตอนเขาเข้ามาในห้อง
‎ผมเห็นความเกลียดชังในสายตาเขา

451
00:34:13,920 --> 00:34:16,560
‎แน่ล่ะ ไม่มีใครชอบถูกรุกรานหรือถูกยิง

452
00:34:17,680 --> 00:34:19,120
‎ตอนนั้นผมโกรธมาก

453
00:34:19,200 --> 00:34:23,720
‎ผมบอกเขาว่าผมอยากกลับค่ายเชลย

454
00:34:23,800 --> 00:34:26,360
‎และไม่อยากมีส่วนร่วมกับอะไรทั้งนั้น

455
00:34:28,680 --> 00:34:30,960
‎แต่ผมบอกเขาว่า "ฟังนะ มันจบแล้ว

456
00:34:31,040 --> 00:34:32,440
‎โนริเอกากำลังหลบหนี

457
00:34:32,520 --> 00:34:33,720
‎เขาหักหลังพวกคุณทุกคน

458
00:34:33,800 --> 00:34:36,680
‎ไม่จำเป็นต้องมีการฆ่าฟันหรือทำลายล้างอีก

459
00:34:36,760 --> 00:34:38,080
‎ผมต้องการให้คุณช่วย"

460
00:34:39,960 --> 00:34:46,240
‎ซิสเนโรสบอกผมว่ามีไฟไหม้ในเอลชอร์ริโย

461
00:34:46,320 --> 00:34:48,880
‎และมีคนจำนวนหนึ่งที่ไม่มีบ้านอยู่

462
00:34:49,400 --> 00:34:52,480
‎และนายพลของอเมริกาคนอื่นๆ
‎อยากให้ทิ้งระเบิดที่โกลอน

463
00:34:53,120 --> 00:34:55,920
‎พวกเขามีแผนจะระเบิดโกลอนในคืนนั้น

464
00:34:59,360 --> 00:35:04,280
‎เขาขอให้ผมช่วยโน้มน้าวให้
‎เจ้าหน้าที่และทหารในโกลอนยอมแพ้

465
00:35:04,360 --> 00:35:09,520
‎เราเห็นตรงกันว่าควรหลีกเลี่ยง
‎การนองเลือดโดยไม่จำเป็น

466
00:35:11,640 --> 00:35:14,200
‎ผมกับเขาก็เลยโทรไปด้วยกัน

467
00:35:14,280 --> 00:35:17,160
‎พวกเขาคุยกับผมและคุยกับนายพลซิสเนโรส

468
00:35:17,240 --> 00:35:22,240
‎เขาขอให้พวกเขายอมจำนน
‎ด้วยท่าทีให้เกียรติและมีมารยาท

469
00:35:22,320 --> 00:35:25,520
‎เขาบอกว่าเขาอยากหลีกเลี่ยง
‎การระเบิดเมืองโกลอน

470
00:35:26,680 --> 00:35:30,400
‎ผมบอกว่า "ฟังนะ ผมจะไม่ทิ้งระเบิด
‎ถ้าพวกคุณยอมทิ้งอาวุธทั้งหมด

471
00:35:31,040 --> 00:35:33,480
‎ยกธงขาว พวกคุณจะไม่ได้รับอันตราย"

472
00:35:34,320 --> 00:35:35,520
‎เวลาผ่านไปสองสามชั่วโมง

473
00:35:35,600 --> 00:35:40,680
‎แล้วพวกทหารก็เริ่มเดินออกมา
‎ทางด่านตรวจของอเมริกา

474
00:35:40,760 --> 00:35:43,880
‎และด้วยวิธีนี้ พวกเขาก็หลีกเลี่ยง
‎การระเบิดโกลอนได้

475
00:35:43,960 --> 00:35:47,880
‎นั่นเกิดขึ้นกับ… กองกำลังปานามา
‎ประมาณ 75 เปอร์เซ็นต์

476
00:35:48,400 --> 00:35:50,320
‎ยอมแพ้ภายในสามวัน

477
00:35:55,200 --> 00:35:58,120
‎ก่อนจะเริ่มปฏิบัติการจัสท์คอส

478
00:35:58,200 --> 00:36:03,120
‎ข้อมูลทั้งหมดที่เราได้รับบอกว่า
‎"เรารู้ที่อยู่ของโนริเอกาตลอด 24 ชั่วโมง

479
00:36:03,200 --> 00:36:06,000
‎จะลงมือเมื่อไหร่ก็บอก
‎เราจะบอกว่าเขาอยู่ที่ไหน"

480
00:36:06,600 --> 00:36:10,040
‎แต่พอเราลงพื้นที่จริง
‎กลับไม่มีใครรู้ว่าเขาอยู่ที่ไหน

481
00:36:10,120 --> 00:36:14,880
‎คนที่ตามรอยเขาสังเกตว่า
‎เขาเข้าร่วมการประชุมหลายครั้ง

482
00:36:14,960 --> 00:36:17,280
‎ในเมืองโกลอนที่อยู่ฝั่งแอตแลนติก

483
00:36:17,360 --> 00:36:19,480
‎แล้วเขาก็กลับมาฝั่งแปซิฟิก

484
00:36:19,560 --> 00:36:22,160
‎ซึ่งเป็นที่ที่เขาพักในโรงแรมใกล้สนามบิน

485
00:36:22,240 --> 00:36:23,880
‎แล้วเขาก็หายตัวไป

486
00:36:24,480 --> 00:36:27,560
‎เราได้รู้ว่าสาเหตุที่ไม่มีใครรู้ว่าเขาอยู่ที่ไหน

487
00:36:27,640 --> 00:36:31,480
‎คือเขาอยู่ในซ่องตอนที่ปฏิบัติการจัสท์คอสเริ่มขึ้น

488
00:36:32,400 --> 00:36:36,760
‎เขาอยู่ที่นั่น เห็นเครื่องบิน
‎ได้ยินเสียงครึกโครมและเสียงระเบิด

489
00:36:36,840 --> 00:36:38,200
‎เขาเลยหนีไปที่หลบภัย

490
00:36:46,560 --> 00:36:51,760
‎โนริเอกาเป็นคนฉลาด เขารู้ว่าเราจะฆ่าเขา

491
00:36:51,840 --> 00:36:55,240
‎เพราะเราจะฆ่าเขา และถ้าเราหาเขาเจอ

492
00:36:55,320 --> 00:36:58,120
‎ระหว่างการต่อสู้ เขาไม่รอดแน่

493
00:36:59,560 --> 00:37:02,720
‎เขาเลยย้ายที่อยู่ไปเรื่อยๆ หลบซ่อนตัว

494
00:37:02,800 --> 00:37:05,760
‎แต่งตัวแบบพลเรือน
‎ให้คนขับรถหรือใครสักคนอยู่ใกล้ๆ

495
00:37:05,840 --> 00:37:10,200
‎เขาอยู่ที่ไหนนานไม่ได้
‎เพราะเดลต้าตามหาเขาอยู่

496
00:37:15,760 --> 00:37:18,720
‎เราทำภารกิจมากกว่า 20 ครั้ง
‎ภายในเวลาหกวัน

497
00:37:18,800 --> 00:37:23,240
‎ตามสถานที่ที่เขาน่าจะเคยไป
‎หรือที่ที่มีคนแจ้งว่าพบเขา

498
00:37:23,320 --> 00:37:26,160
‎แต่ไม่ว่าที่ไหนก็เหมือนกัน ไม่มีโนริเอกา

499
00:37:26,680 --> 00:37:30,880
‎(ควอร์รี่ไฮทส์ ปานามา
‎วันที่ 21 ธันวาคม 1989)

500
00:37:31,600 --> 00:37:35,600
‎ในความคิดฉัน ฉันรู้สึกว่าโนริเอกา

501
00:37:35,680 --> 00:37:38,520
‎ขี้ขลาดเกินกว่าจะหนีเข้าป่าจริงๆ

502
00:37:39,680 --> 00:37:41,440
‎เขารักสบายเกินไป

503
00:37:42,360 --> 00:37:45,280
‎เขารักภรรยาน้อย วิกกี้ อามาโด เกินไป

504
00:37:45,360 --> 00:37:49,160
‎แล้วฉันก็เริ่มคิดว่า

505
00:37:49,240 --> 00:37:54,960
‎วิกกี้ อามาโดอาจรู้ว่าเขาอยู่ที่ไหน
‎ในความวุ่นวายที่เกิดขึ้นหลังจากนั้น

506
00:37:56,080 --> 00:37:59,360
‎ฉันหยิบสมุดหน้าเหลือง
‎สมัยนั้นเรายังมีสมุดหน้าเหลือง

507
00:38:00,400 --> 00:38:04,240
‎ฉันหาบ้านอามาโด แล้วโทรไป

508
00:38:04,320 --> 00:38:06,480
‎ในตอนดึกของวันที่ 21 ธันวาคม

509
00:38:06,560 --> 00:38:09,240
‎แม่ของเธอ นอร์ม่า รับโทรศัพท์

510
00:38:09,320 --> 00:38:12,120
‎ฉันแนะนำตัวว่าชื่อมาเรีย

511
00:38:12,200 --> 00:38:15,280
‎และบอกว่าฉันมีข้อความ
‎จากมานูเอล โนริเอกา ฝากถึงวิกกี้

512
00:38:19,640 --> 00:38:21,440
‎วิกกี้มาพูดโทรศัพท์

513
00:38:21,520 --> 00:38:24,880
‎น้ำเสียงกระหืดกระหอบ เธอถามว่า

514
00:38:24,960 --> 00:38:26,840
‎"เขาปลอดภัยไหม เขาอยู่ที่ไหน"

515
00:38:28,040 --> 00:38:32,680
‎นั่นทำให้ฉันรู้ว่า
‎ทั้งสองคนไม่รู้ว่าโนริเอกาอยู่ที่ไหน

516
00:38:34,400 --> 00:38:40,000
‎ฉันเลยบอกวิกกี้ว่าข้อความจากมานูเอล

517
00:38:40,080 --> 00:38:42,400
‎คือถ้าเธอรู้สึกไม่ปลอดภัย

518
00:38:42,920 --> 00:38:48,080
‎ให้เธอติดต่อฉัน มาเรีย
‎แล้วฉันจะพาเธอไปที่ปลอดภัย

519
00:38:48,160 --> 00:38:51,520
‎บทสนทนาในวันที่ 21 ธันวาคมจบลงแค่นั้น

520
00:38:52,800 --> 00:38:56,880
‎บ่ายวันที่ 22 ธันวาคม ฉันได้รับโทรศัพท์

521
00:38:57,880 --> 00:38:59,760
‎เธอบอกว่าเธอกลัวว่าจะมีอันตรายถึงชีวิต

522
00:39:01,200 --> 00:39:04,320
‎ฉันบอกว่าฉันจะเตรียมไปรับเธอ

523
00:39:09,520 --> 00:39:14,160
‎ในวันที่ 23 ธันวาคม
‎ฉันไปพบเธอที่สถานที่ที่นัดไว้

524
00:39:15,760 --> 00:39:19,880
‎แต่พอเธอเห็นว่ารถขับเข้าไปในคาแนลโซนเก่า

525
00:39:19,960 --> 00:39:22,360
‎และเรากำลังเข้าใกล้ประตูฐานทัพ

526
00:39:22,440 --> 00:39:25,120
‎เธอก็มองฉันแล้วถามว่า "เราจะไปไหน"

527
00:39:25,200 --> 00:39:27,600
‎ฉันตอบว่า "ไปที่ปลอดภัย"

528
00:39:32,200 --> 00:39:36,280
‎ฉันบอกเธอว่าฉันไม่ได้เป็นพวกโนริเอกา

529
00:39:36,360 --> 00:39:38,960
‎ฉันอยู่ฝ่ายกองกำลังสหรัฐฯ

530
00:39:39,040 --> 00:39:43,800
‎และถึงเวลาที่โนริเอกาจะต้องรับโทษ

531
00:39:43,880 --> 00:39:48,560
‎และประเทศต้องการความช่วยเหลือ
‎ของเธอเพื่อให้เป็นไปตามนั้น

532
00:39:50,880 --> 00:39:53,400
‎ฉันคิดว่าในช่วงสองสามวันหลังจากนั้น

533
00:39:53,480 --> 00:39:58,000
‎เธอเริ่มรู้สึกว่าตัวเองมีบทบาทสำคัญในเรื่องนี้

534
00:39:58,080 --> 00:40:01,520
‎และเธอต้องคำนึงถึงชีวิตของลูกๆ

535
00:40:01,600 --> 00:40:04,480
‎นั่นน่าจะเป็นเรื่องที่เธอให้ความสำคัญมากที่สุด

536
00:40:06,360 --> 00:40:12,520
‎จุดอ่อนของวิกกี้ อามาโดคือ
‎เธอชอบอยู่ในแวดวงสังคมชั้นสูง

537
00:40:13,840 --> 00:40:16,280
‎แม่ของเธอ นอร์ม่า เป็นเจ้าของบาร์

538
00:40:16,360 --> 00:40:19,920
‎และเป็นที่รู้กันว่าเธอทำอาหารให้โนริเอกา

539
00:40:20,000 --> 00:40:22,200
‎เพราะเขากลัวว่าจะถูกวางยา

540
00:40:22,280 --> 00:40:23,920
‎นั่นคือแม่ของวิกกี้

541
00:40:24,960 --> 00:40:27,720
‎ในทางกลับกัน วิกกี้แค่ใช้ชีวิต

542
00:40:27,800 --> 00:40:31,160
‎แบบที่เธอไม่เคยมีโอกาสได้ใช้

543
00:40:31,240 --> 00:40:33,640
‎ก่อนจะเจอกับมานูเอล โนริเอกา

544
00:40:35,880 --> 00:40:38,640
‎ที่น่าสนใจคือ เราไม่รู้ว่าโนริเอกาอยู่ที่ไหน

545
00:40:38,720 --> 00:40:41,400
‎ตอนที่ฉันพาวิกกี้ไปที่เซฟเฮ้าส์

546
00:40:41,480 --> 00:40:43,800
‎นั่นคือวันที่ 23 ธันวาคม

547
00:40:45,080 --> 00:40:50,320
‎(สถานทูตวาติกัน ปานามา
‎วันคริสต์มาสอีฟ 1989)

548
00:40:50,400 --> 00:40:53,320
‎เย็นวันที่ 24 ธันวาคม

549
00:40:53,400 --> 00:40:57,800
‎โนริเอกาโทรหาเอกอัครสมณทูตและขอที่หลบภัย

550
00:40:58,320 --> 00:41:01,360
‎โนริเอกาหาที่หลบภัยในสถานสมณทูต

551
00:41:01,440 --> 00:41:06,640
‎เพราะมันเป็นสถานที่หลบภัย
‎ที่จัดตั้งโดยศาสนจักรคาทอลิก

552
00:41:06,720 --> 00:41:12,240
‎พระสันตะปาปาตรัสว่า "ห้ามแตะต้องผู้ใด
‎ตราบใดที่พวกเขาอยู่ในสถานสมณทูต"

553
00:41:13,440 --> 00:41:17,280
‎เขาโทรมาจากร้านไอศกรีมเทสตี้ฟรีซ

554
00:41:19,960 --> 00:41:22,680
‎โอเค ที่อยู่ตรงนั้นคือลานจอดรถ

555
00:41:22,760 --> 00:41:25,120
‎ที่อยู่ติดกันอีกฝั่งคือวาติกัน

556
00:41:25,640 --> 00:41:29,480
‎เห็นผู้ชายสองคนที่ยืนอยู่ในลาน
‎ในเวิ้งตรงนั้นไหม

557
00:41:30,000 --> 00:41:33,160
‎ฝั่งตรงข้ามควรจะเป็นห้องของโนริเอกา

558
00:41:33,240 --> 00:41:35,600
‎ที่ที่โนริเอกาอยู่ ที่นั่นแหละ

559
00:41:36,200 --> 00:41:37,800
‎งั้นเขาก็ถูกล้อม แน่นอน…

560
00:41:38,600 --> 00:41:42,320
‎บางคนบอกว่าตอนเขาไปที่สถานทูตวาติกัน

561
00:41:42,840 --> 00:41:44,280
‎เขาแต่งตัวเป็นแม่ชี

562
00:41:44,360 --> 00:41:47,320
‎บ้างก็ว่าเขาแต่งตัวเป็นผู้หญิง

563
00:41:47,400 --> 00:41:50,040
‎และยังมีเวอร์ชันที่สามที่บอกว่า

564
00:41:50,120 --> 00:41:52,400
‎บาทหลวงบียานูเอวา
‎พาเขาเข้าไปในสถานสมณทูต

565
00:41:52,480 --> 00:41:53,960
‎ผมไม่รู้จริงๆ

566
00:42:16,240 --> 00:42:19,360
‎เรารีบไปที่นั่น เราเป็นกลุ่มแรกที่ไปถึง

567
00:42:19,440 --> 00:42:22,640
‎เราล้อมสถานทูตไว้เพื่อป้องกันไม่ให้เขาหนี

568
00:42:22,720 --> 00:42:27,680
‎และยังมีกำลังคุ้มกันอยู่รอบๆ อีกหลายชั้น

569
00:42:27,760 --> 00:42:29,360
‎เราเฝ้าระวังอย่างแน่นหนา

570
00:42:31,000 --> 00:42:37,080
‎จากนั้น ในวันที่ 26 หรือ 27 ธันวาคม
‎เราก็ทำการเชื่อมต่อสายตรง

571
00:42:37,160 --> 00:42:41,680
‎จากเซฟเฮ้าส์เข้าไปในสถานสมณทูต
‎จะได้มีการติดต่อโดยตรง

572
00:42:41,760 --> 00:42:45,480
‎มีบทสนทนาทางโทรศัพท์ระหว่างวิกกี้กับโนริเอกา

573
00:42:45,560 --> 00:42:49,440
‎เราดักฟังโทรศัพท์ และผมได้ยิน
‎โนริเอกาคุยกับวิกกี้ อามาโด

574
00:42:51,760 --> 00:42:54,960
‎สรุปง่ายๆ เรื่องที่เธอคุยกับโนริเอกาคือ

575
00:42:55,040 --> 00:42:57,160
‎"คุณจะอยู่ในนั้นตลอดไปไม่ได้"

576
00:42:58,200 --> 00:43:02,120
‎ในขณะเดียวกัน ระหว่างที่พวกเขาคุยกันเป็นพักๆ

577
00:43:02,200 --> 00:43:04,280
‎เราก็เพิ่มแรงกดดัน

578
00:43:04,360 --> 00:43:08,000
‎เปิดเพลงร็อกดังสนั่น
‎ด้วยลำโพงตัวใหญ่ของกองทัพ

579
00:43:09,480 --> 00:43:12,200
‎เพลงยอดนิยมคือ
‎"ฉันสู้กับกฎหมาย และกฎหมายชนะ"

580
00:43:12,280 --> 00:43:13,440
‎เปิดเสียงดังมาก

581
00:43:13,960 --> 00:43:17,280
‎และเรารู้ว่าเขาอยู่ห้องไหน

582
00:43:17,360 --> 00:43:19,800
‎เราเลยเอาลำโพงไปไว้ใกล้ผนังห้อง

583
00:43:19,880 --> 00:43:23,240
‎เพื่อเปิดเพลงใส่เขาทั้งวันทั้งคืน ไม่มีพัก

584
00:43:23,320 --> 00:43:26,880
‎สมัชชาใหญ่ได้ลงมติประณาม
‎การรุกรานปานามาของสหรัฐอเมริกา

585
00:43:26,960 --> 00:43:29,480
‎ว่าเป็น "การละเมิดกฎหมายสากลอย่างอุกอาจ"

586
00:43:29,560 --> 00:43:30,840
‎ด้วยคะแนนเสียง 75 ต่อ 20

587
00:43:30,920 --> 00:43:33,560
‎สมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ

588
00:43:33,640 --> 00:43:38,360
‎รับรองมติ 44/240

589
00:43:38,440 --> 00:43:41,960
‎ซึ่งระบุว่าสหรัฐอเมริกา
‎และรัฐบาลสหรัฐฯ ซึ่งในขณะนั้น

590
00:43:42,040 --> 00:43:45,920
‎อยู่ภายใต้การนำของประธานาธิบดีบุช
‎ได้ละเมิดกฎหมายสากล

591
00:43:46,000 --> 00:43:48,800
‎และละเมิดอธิปไตยของสาธารณรัฐปานามา

592
00:43:49,320 --> 00:43:51,560
‎เช้าวันนั้นผมกลับไปที่สำนักงานใหญ่

593
00:43:51,640 --> 00:43:53,960
‎ระหว่างทาง มีชาวปานามากลุ่มใหญ่

594
00:43:54,040 --> 00:43:57,480
‎ประท้วงอยู่ห่างจากสถานสมณทูต
‎ประมาณหนึ่งกิโลเมตรครึ่ง

595
00:43:59,280 --> 00:44:01,800
‎ทันทีที่พวกเขาเห็นรถผม พวกเขาร้อง "อ๊า"

596
00:44:01,880 --> 00:44:03,440
‎ตอนนั้นคนชอบผมมาก

597
00:44:04,040 --> 00:44:07,840
‎พวกเขาบอกว่า "ถ้าคุณให้เราเข้าไป
‎เราจะลากโนริเอกาออกมา"

598
00:44:07,920 --> 00:44:10,840
‎ผมกลับไปที่สำนักงานใหญ่
‎แล้วโทรบอกสถานสมณทูตว่า

599
00:44:11,360 --> 00:44:13,760
‎"มีชาวปานามากลุ่มใหญ่อยู่ข้างนอก

600
00:44:13,840 --> 00:44:16,280
‎พวกเขาอยากเข้าไปจัดการโนริเอกา"

601
00:44:17,360 --> 00:44:21,040
‎เขาเข้าใจ เขาไปคุยกับ
‎โนริเอกาที่อยู่ในห้องนอนชั้นบน

602
00:44:21,120 --> 00:44:22,840
‎เขาบอกผมแบบนี้

603
00:44:22,920 --> 00:44:26,120
‎เขาบอกว่า "ผมบอกโนริเอกาว่า
‎'ถ้าคุณไม่ยอมมอบตัว

604
00:44:26,200 --> 00:44:29,080
‎ฝูงชนจะเข้ามาจับคุณแขวนคอเหมือนมุสโสลินี'"

605
00:44:29,160 --> 00:44:30,880
‎เขาบอกว่า "คุณจะเจอแบบเดียวกัน

606
00:44:30,960 --> 00:44:34,960
‎ถ้าคุณไม่มอบตัวกับซิสเนโรส
‎เพราะมีแต่ซิสเนโรสที่ปกป้องคุณได้

607
00:44:35,040 --> 00:44:37,600
‎เมื่อคุณถูกควบคุมตัว" ซึ่งเป็นความจริง

608
00:44:38,440 --> 00:44:41,440
‎ก่อนหน้านั้น ฉันคุยกับวิกกี้อย่างละเอียด

609
00:44:41,520 --> 00:44:46,520
‎ว่าโนริเอกาเป็นคนแบบไหน
‎เธอบอกว่าเขาเป็นคนหยิ่งทะนงมาก

610
00:44:46,600 --> 00:44:50,760
‎เขามีความสุขและภูมิใจกับ
‎ความสำเร็จทางการทหารของเขา

611
00:44:50,840 --> 00:44:53,600
‎และไม่ชอบให้ใครมาดูถูก

612
00:44:55,120 --> 00:45:00,640
‎ฉันจึงได้ความคิดว่าถ้าเรา
‎ให้เขาสวมเครื่องแบบออกมาจากที่นั่น

613
00:45:00,720 --> 00:45:05,240
‎เขาอาจจะออกมาได้โดยไม่รู้สึกเสียหน้า

614
00:45:06,320 --> 00:45:11,000
‎เราคุยกับโนริเอกาว่า "สวมเครื่องแบบซะ

615
00:45:11,080 --> 00:45:14,240
‎ถ้าคุณออกมาจากสถานสมณทูต
‎ก็จะได้กอบกู้ศักดิ์ศรีของตัวเอง

616
00:45:14,320 --> 00:45:17,680
‎คุณก็รู้ว่าจะอยู่แบบนี้ต่อไปไม่ได้"

617
00:45:19,080 --> 00:45:24,000
‎เราให้ทหารที่ไปยังบ้านหลังหนึ่งของโนริเอกา

618
00:45:24,080 --> 00:45:28,840
‎เอาเครื่องแบบมารีด พวกเขาจัดเตรียม
‎และทำความสะอาดชุดให้เขา

619
00:45:28,920 --> 00:45:30,600
‎และส่งไปให้ในสภาพนั้น

620
00:45:31,840 --> 00:45:34,480
‎พอเราเห็นผ้าม่านเปิด เขาตกลงว่าจะออกมา

621
00:45:34,560 --> 00:45:36,720
‎อย่างหนึ่งที่เขาพูดคือ

622
00:45:36,800 --> 00:45:40,560
‎"ผมจะมอบตัวและอยู่ในความควบคุม
‎ของนายพลซิสเนโรส"

623
00:45:41,160 --> 00:45:42,880
‎ผมบอกข่าวกับนายพลเธอร์แมน

624
00:45:42,960 --> 00:45:46,200
‎เขาบอกว่า "ไม่ คุณไม่ควรไปที่นั่น"
‎ผมเลยไม่ได้ไปรอหน้าประตู

625
00:45:46,280 --> 00:45:49,720
‎กองกำลังพิเศษกลุ่มหนึ่งถูกส่งไปตรวจสอบเขา

626
00:45:50,240 --> 00:45:51,360
‎ส่วนผมรออยู่ห่างๆ

627
00:45:56,040 --> 00:45:58,200
‎และเวลา 20:50 นาฬิกาวันนั้น

628
00:45:58,280 --> 00:46:02,280
‎โนริเอกาก็ออกมาจากสถานสมณทูต
‎ในเครื่องแบบทหาร

629
00:46:02,360 --> 00:46:07,480
‎เขาออกมา เราพยายาม
‎แสดงท่าทีสงบนิ่งเพื่อไม่ให้เขากังวล

630
00:46:07,560 --> 00:46:10,800
‎ผมไม่อยากให้เขามาถึงประตูรั้ว
‎ตกใจกลัว แล้วกลับเข้าไป

631
00:46:10,880 --> 00:46:13,000
‎แล้วเราก็ต้องเริ่มต้นใหม่

632
00:46:13,960 --> 00:46:17,920
‎เขาออกมาทางประตู
‎ผมจำได้ว่าผมจับต้นแขนเขา

633
00:46:18,000 --> 00:46:19,960
‎จะได้จับให้เขาหันหลังแล้วค้นตัวได้

634
00:46:21,000 --> 00:46:24,760
‎เขาถามว่า "นายพลซิสเนโรสอยู่ไหน"

635
00:46:25,280 --> 00:46:28,000
‎ผมตอบว่า "เขาอยู่อีกฟากถนนนี่แหละ"

636
00:46:28,080 --> 00:46:31,440
‎เราใส่กุญแจมือเขา
‎พาเขาไปที่เฮลิคอปเตอร์แบล็กฮอว์ก

637
00:46:31,960 --> 00:46:34,400
‎ผมอยู่ด้วยตอนเขาขึ้นเฮลิคอปเตอร์
‎และโดนใส่กุญแจมือ

638
00:46:34,480 --> 00:46:37,760
‎เขาเริ่มโยกตัว เขาคิดว่า
‎เราจะโยนเขาออกจากเฮลิคอปเตอร์

639
00:46:37,840 --> 00:46:40,480
‎เราถึงได้ใส่กุญแจมือเขา ผมเชื่อว่านั่นคือสาเหตุ

640
00:46:40,560 --> 00:46:42,360
‎เขาเริ่มร้องว่า "อา"

641
00:46:42,440 --> 00:46:45,640
‎เขากลัว ไอ้ขี้ขลาดนั่น เขาเป็นแค่ไอ้ขี้ขลาด

642
00:46:50,240 --> 00:46:53,720
‎ฉันต้องรอให้โนริเอกาออกจากสถานสมณทูต

643
00:46:53,800 --> 00:46:58,640
‎และถูกส่งตัวให้เจ้าหน้าที่ปปส.ซะก่อน

644
00:46:58,720 --> 00:47:00,520
‎ฉันถึงจะโล่งอกได้

645
00:47:03,400 --> 00:47:06,960
‎ปฏิบัติการจัสท์คอสมีตัวแปรมากมาย

646
00:47:07,040 --> 00:47:09,880
‎มันไม่ได้สมบูรณ์แบบ คนเราย่อมทำผิดพลาด

647
00:47:09,960 --> 00:47:13,240
‎บางครั้งมันก็ขึ้นอยู่กับศัตรู ขึ้นอยู่กับลมฟ้าอากาศ

648
00:47:13,320 --> 00:47:16,840
‎ขึ้นอยู่กับยานพาหนะที่เสีย ไม่มีอะไรสมบูรณ์แบบ

649
00:47:17,480 --> 00:47:19,880
‎แต่สำหรับปฏิบัติการที่มีขนาดและขอบเขตระดับนี้

650
00:47:19,960 --> 00:47:22,200
‎มันน่าทึ่งมากที่เราดำเนินการจนสำเร็จ

651
00:47:23,480 --> 00:47:26,800
‎เรื่องการรุกรานปานามา
‎เรื่องปฏิบัติการทางทหาร

652
00:47:27,720 --> 00:47:29,960
‎ผมไม่เสียใจที่ผมมีส่วนร่วม

653
00:47:30,040 --> 00:47:33,360
‎ที่จริงผมดีใจด้วยซ้ำ
‎เพราะผมรู้ว่าผมช่วยชีวิตคนไว้มาก

654
00:47:35,760 --> 00:47:39,640
‎เรื่องที่ทำให้เราประหลาดใจจริงๆ
‎หรืออย่างน้อยผมก็ประหลาดใจ

655
00:47:39,720 --> 00:47:43,160
‎คือโนริเอกาทำงานให้ซีไอเอจนวินาทีสุดท้าย

656
00:47:47,520 --> 00:47:53,440
‎หลังจากที่ผมเสี่ยงชีวิต
‎หลังจากที่กองร้อยของผมเกือบตาย

657
00:47:53,520 --> 00:47:57,280
‎มันน่าเจ็บใจที่ได้รู้ว่าจนกระทั่งวินาทีสุดท้าย

658
00:47:57,360 --> 00:48:00,800
‎เขาทำงานให้ศัตรูที่โจมตีผม

659
00:48:00,880 --> 00:48:04,040
‎มันยากมากที่ต้องเห็นคนตายต่อหน้าต่อตา

660
00:48:04,120 --> 00:48:06,320
‎สิ่งที่ผมจำได้แม่นที่สุดคือเห็นได้ชัดว่า

661
00:48:06,400 --> 00:48:11,080
‎ไม่มีสงครามที่ดี และไม่มีสันติภาพที่เลว

662
00:48:11,160 --> 00:48:12,640
‎นั่นคือสิ่งที่ผมจำได้แม่นที่สุด

663
00:48:13,920 --> 00:48:19,440
‎เรายังไม่รู้ตัวเลขผู้เสียชีวิตในการรุกรานครั้งนั้น

664
00:48:20,240 --> 00:48:25,600
‎เราคาดว่ามีผู้เสียชีวิต 2,000 ถึง 3,000 คน

665
00:48:26,320 --> 00:48:28,320
‎แต่ไม่มีบันทึกเป็นหลักฐาน

666
00:48:29,160 --> 00:48:33,240
‎โนริเอกาต้องโทษจำคุก 40 ปี
‎ในเรือนจำของสหรัฐอเมริกา

667
00:48:33,320 --> 00:48:36,760
‎ก่อนจะไปอยู่เรือนจำในฝรั่งเศส
‎เพราะเขาละเมิดกฎหมายฝรั่งเศส

668
00:48:36,840 --> 00:48:39,680
‎แล้วพวกเขาก็ส่งตัวเขากลับปานามา

669
00:48:39,760 --> 00:48:42,720
‎และให้เขาอยู่ที่เรือนจำคาแนลโซนเดิม

670
00:48:42,800 --> 00:48:45,560
‎ก่อนจะพบว่าเขาเป็นมะเร็ง แล้วเขาก็ตาย

671
00:48:47,480 --> 00:48:51,480
‎แต่ผมคิดว่าโดยรวมแล้ว
‎โนริเอกาได้รับโทษเบากว่าที่ควร

672
00:48:51,560 --> 00:48:53,200
‎โนริเอกาเป็นคนโหดเหี้ยม

673
00:48:55,200 --> 00:49:00,600
‎ปานามาเป็นหนึ่งในเรื่องราวความสำเร็จ
‎เพราะพวกเขาเป็นประชาธิปไตย

674
00:49:00,680 --> 00:49:03,080
‎พวกเขาเข้าควบคุมคลอง

675
00:49:03,160 --> 00:49:05,600
‎บริหารมันอย่างดีและมีรายได้

676
00:49:05,680 --> 00:49:08,000
‎แต่เราต้องระวัง

677
00:49:08,080 --> 00:49:12,120
‎อย่าให้มีการรุกรานทางการทหารแบบนี้ในอนาคต

678
00:49:13,280 --> 00:49:18,040
‎นอกจากมันจะทำให้ทหารอายุน้อย
‎จำนวนมากต้องเสียชีวิต

679
00:49:18,120 --> 00:49:22,840
‎แต่เรายังเสียทรัพย์สินและจุดยืนในสังคมโลก

680
00:49:23,520 --> 00:49:29,800
‎ดังนั้น ผมหวังว่ายุคสมัย
‎ของการรุนรานประเทศอื่นจะจบลงแล้ว

681
00:49:33,040 --> 00:49:40,040
‎(ยอดผู้เสียชีวิตชาวปานามาอย่างเป็นทางการ
‎ในปฏิบัติการจัสท์คอสคือ 514 คน)

682
00:49:41,000 --> 00:49:48,000
‎(ยังมีทหารสหรัฐฯ 23 นาย
‎และพลเรือนสหรัฐฯ สามคนที่เสียชีวิต)

683
00:49:49,000 --> 00:49:56,000
‎(นายพลมานูเอล โนริเอกา
‎รับโทษในเรือนจำเป็นเวลา 17 ปี)

684
00:49:57,960 --> 00:50:00,280
‎(ปฏิบัติการลับลวงพราง)

685
00:51:01,520 --> 00:51:06,520
‎คำบรรยายโดย ณิชา อ้นเอี่ยม