‎(มอสโก สหภาพโซเวียต - ปี 1985)
‎โอเลก กอร์ดิเยฟสกี้ ‎เจ้าหน้าที่เคจีบีของโซเวียต
‎อาจเป็นหนึ่งในสายลับที่เก่งที่สุด
‎ที่เคยทำงานให้เอ็มไอซิกซ์ ‎หน่วยข่าวกรองอังกฤษ
‎ผมพร้อมจะเสี่ยงเพื่อปกป้อง ‎ความมั่นคงของบริเตนใหญ่
‎ตอนที่โทรเลขมาถึง ผมจำคำพูดแบบนั้นได้
‎ผมถูกสงสัยอย่างหนักและกำลังเดือดร้อน
‎ต้องออกจากพื้นที่โดยเร็วที่สุด
‎เอ็มไอซิกซ์ส่งสัญญาณว่าพวกเขาได้รับ ‎คำขอให้นำตัวเขาออกจากพื้นที่
‎ด้วยการให้เจ้าหน้าที่เอ็มไอซิกซ์ ‎ที่ถือช็อกโกแลตเดินผ่านไปใกล้ๆ
‎ตอนที่ผมเริ่มเตรียมตัวหนี มันก็เริ่มตื่นเต้น
‎นี่เป็นปฏิบัติการที่มีเดิมพันสูงที่สุด
‎ผมกังวลมาก
‎มีหลายครั้งที่ผมบอกตัวเองว่า ‎"เหมือนในหนังเลย ดูสิ"
‎"นี่ฉันกำลังดูหนังเกี่ยวกับตัวเองเหรอ"
‎ปฏิบัติการพิมลิโกเป็นความพยายามที่บ้าบิ่น
‎และกล้าหาญที่สุดเท่าที่เคยมีมา ‎ในการช่วยเหลือเจ้าหน้าที่จากมอสโก
‎(สำนักข่าวกรองกลาง)
‎(ลับสุดยอด)
‎(ปฏิบัติการลับลวงพราง)
‎(ปฏิบัติการพิมลิโก)
‎มาเริ่มกันเลยไหม
‎ในปี 1967 ผมถูกส่งไปที่โคเปนเฮเกน
‎ในฐานะรองหัวหน้าของสถานีเคจีบี
‎ผมเคยเป็นผู้พันของเคจีบี ‎และเจ้าหน้าที่ข่าวกรอง เป็นสายลับ
‎เราไม่ได้ต่อต้านคนเดนมาร์ก
‎หลักๆ แล้ว เราต่อต้านพวกอเมริกันกับนาโต้
‎เราต้องไม่ลืมว่าเดนมาร์กเป็นประเทศเล็กๆ
‎ที่อยู่ตรงแนวหน้าของสงครามเย็น
‎สายลับเป็นอาวุธราคาถูกที่สุด ‎ในการต่อสู้ในสงคราม
‎ดังนั้น สุดท้ายแล้ว ‎ประเทศสังคมนิยมส่วนใหญ่จะมีสายลับ
‎ที่ทำงานในเดนมาร์ก ‎ไม่ว่าจะอยู่ในหรือนอกสถานทูต
‎(สถานทูต สหพันธรัฐรัสเซีย)
‎ตอนนั้นผมได้พบกับกอร์ดิเยฟสกี้ที่ทำงานอยู่ที่นั่น
‎กอร์ดี้เป็นรองหัวหน้าสถานี มือขวาของผม
‎เป็นคนที่ใกล้ชิดกับเคจีบีที่สุดในสถานี รองจากผม
‎ที่จริงแล้ว โอเลก กอร์ดิเยฟสกี้ ‎ถูกห้อมล้อมไปด้วยคนของเคจีบี
‎ในตอนแรก ผมเป็นโฮโมโซเวียติคัส
‎นั่นก็คือคนโซเวียตทั่วไปที่เคยชินกับการโกหก
‎พูดภาษาหนึ่งกับครอบครัว ‎แต่พูดอีกภาษากับคนในพรรค
‎แม่ผมไม่ได้เป็นสมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์
‎อิทธิพลของแม่ผม ความปกติของเธอ
‎สอนให้ผมมองความเป็นจริงของชีวิตในโซเวียต
‎ด้วยมุมมองที่เหมาะสม
‎เธอต่อต้านเคจีบีเพราะ ‎พ่อผมเป็นสมาชิกของเคจีบี
‎เธอเลยเห็นกลโกง ‎และความโหดเหี้ยมของพวกเขา
‎ผมกับพี่ชายเข้าร่วมกับเคจีบี
‎ไม่ได้เข้าหน่วยงานในประเทศที่ชั่วร้าย ‎แต่เป็นหน่วยข่าวกรองต่างประเทศ
‎มันเป็นองค์กรชั้นแนวหน้า
‎ที่มีสมาชิกที่ชาญฉลาด ‎และพูดภาษาต่างประเทศได้หลายภาษา
‎แต่เราทำงานอะไรกันแน่
‎สรรหาประชาชนมาเป็นสายให้เคจีบี
‎แล้วในต่างประเทศล่ะ เราก็ควรทำแบบเดียวกัน
‎ตอนนั้นมีความไม่สงบก่อนเกิดปรากสปริง
‎ชาวเช็กต่างต่อแถว ‎เพื่อใช้อิสรภาพที่พวกเขาเพิ่งได้รับ
‎ในช่วงสองเดือนที่ผ่านมา
‎ตั้งแต่โนโวตนีผู้สนับสนุนลัทธิสตาลิน ‎ถูกปลดจากตำแหน่งเลขาธิการพรรค
‎ประชาชนก็ประท้วงอย่างเสรี ‎เพื่ออนาคตของสังคมของตน
‎อเล็กซานเดอร์ ดุปเชคขึ้นมามีอำนาจ ‎ในปรากหลายเดือนก่อนหน้านั้น
‎โดยสัญญาว่าจะมอบสิ่งที่เขาเรียกว่า ‎"สังคมนิยมที่มีใบหน้ามนุษย์"
‎หนึ่งในขั้นตอนแรกๆ คือการยกเลิกการเซ็นเซอร์
‎และถึงกับเรียกร้องให้มี ‎ระบอบประชาธิปไตยแบบหลายพรรค
‎แต่มอสโกกำลังกดดันให้ดุปเชคยกเลิกการปฏิรูป
‎และวางแผนทางการทหารไปด้วย
‎ผู้นำโซเวียต เลโอนิด เบรจเนฟ ‎เคยสนับสนุนดุปเชคมาก่อน
‎แต่ตอนนี้ เขากลัวว่าการปฏิรูปในปราก ‎จะทำให้ประเทศกลุ่มคอมมิวนิสต์อ่อนแอลง
‎ผมจำได้ว่าคนที่สถานีเคจีบีของเรา ‎หลายคนดื่มวอดก้าด้วยกัน
‎เราพนันกันว่าพวกรัสเซีย
‎จะส่งรถถังไปปรากไหม
‎ผมจำได้ว่าผมกับโอเลกพนันว่า
‎พวกเขาไม่ส่งรถถังไปหรอก
‎พวกเราเลยแพ้ เพราะมันเกิดขึ้นในปี 1968
‎(ปราก เชโกสโลวาเกีย ‎วันที่ 20 สิงหาคม 1968)
‎ถึงประชาชนแห่งสาธารณรัฐ ‎สังคมนิยมเชโกสโลวัก
‎กองทัพของสหภาพโซเวียตได้ข้ามพรมแดน
‎ของสาธารณรัฐสังคมนิยมเชโกสโลวักเข้ามาแล้ว
‎กอร์ดิเยฟสกี้อยู่ที่สถานทูต ‎ตอนที่เขาได้ข่าวการบุกยึดครอง
‎นั่นคือสิ่งที่ทำลายความ…
‎ความเชื่อที่หลงเหลืออยู่ของผม ‎ว่าคอมมิวนิสต์จะพัฒนาขึ้น
‎ตอนนั้นผมคิดว่า ‎"ไม่ พวกคอมมิวนิสต์ไม่มีวันเปลี่ยน"
‎มันเป็นระบอบเผด็จการที่เข้มงวดซึ่งผมไม่ยอมรับ
‎ชาวเชโกสโลวาเกียผู้กล้าหาญ ‎พยายามกอบกู้อิสรภาพและประชาธิปไตย
‎แต่ก็ถูกหยุดยั้งโดยรัฐบาลโซเวียตที่กดขี่
‎ตั้งแต่วันนั้น ผมไม่มีวันสนับสนุนรัฐบาลนั้นอีก
‎ผมไม่มีวันรู้สึกว่าตัวเองเป็นคอมมิวนิสต์อีก
‎นั่นคือวันที่ผมละทิ้งความเชื่อ
‎ผมตีตัวออกห่างจากพวกเคจีบีที่เหลือ ซึ่ง…
‎เกี่ยวข้องกับการกวาดล้างและกูลัก อะไรพวกนั้น
‎เขาหยิบโทรศัพท์ โทรหาภรรยาที่บ้าน
‎ร้องไห้เหมือนจะขาดใจ
‎เพราะเขาคับข้องใจกับการที่สหภาพโซเวียต
‎และประเทศในกติกาสัญญาวอร์ซอ
‎จัดการกับสถานการณ์ในเชโกสโลวาเกีย
‎ที่จริง เขาคิดว่าโทรศัพท์คงถูกดักฟัง
‎และมันก็ถูกดักฟังจริงๆ
‎หน่วยข่าวกรองเดนมาร์ก ‎แอบฟังบทสนทนาของเขากับภรรยา
‎นั่นคือตอนที่ช่างเทคนิคคนหนึ่งวิ่งไปตามทางเดิน
‎ไปหาหัวหน้าฝ่ายปฏิบัติการ ‎ของหน่วยข่าวกรองเดนมาร์ก
‎เคาะประตูห้องเขาแล้วบอกว่า ‎"หัวหน้า คุณต้องมาฟังเรื่องนี้"
‎ตอนนั้นผมเป็นรองหัวหน้า
‎ของหน่วยข่าวกรองและความมั่นคงเดนมาร์ก
‎ผมจึงเป็นหัวหน้าฝ่ายปฏิบัติการ
‎ผมไม่รู้ภาษารัสเซีย ก็เลยไม่เข้าใจในทันที
‎แต่ผมอ่านบทพูดที่ถอดมาได้
‎เรารู้ค่อนข้างเร็วว่าเขาเป็นเคจีบี
‎และเป็นเจ้าหน้าที่ฝ่ายสนับสนุนของ ‎โครงการสายลับนอกเครื่องแบบ
‎หมายความว่าเขาติดต่อกับ ‎บาทหลวงเดนมาร์ก ตำรวจเดนมาร์ก
‎และสำนักทะเบียนราษฎร์เพื่อหา ‎"คนเบิกทาง" ใหม่ ตามที่พวกเขาเรียก
‎ให้เครือข่ายข่าวกรองของโซเวียต
‎นั่นบอกอะไรหลายๆ อย่างเกี่ยวกับตัวเขา
‎เขาเป็นคนมีไหวพริบ ฉลาด เป็นมิตร
‎เปิดเผย มีทักษะทางภาษา และมีการศึกษา
‎เขาเป็นคนมีเสน่ห์
‎พอเราได้ข้อสรุปว่ามีความเป็นไปได้ ‎ที่เขาจะร่วมมือกับเรา
‎เราก็ควรทาบทามเขา
‎ผมเก็บรูปเขาไว้ในลิ้นชัก ‎เขาคือเป้าหมายของเรา
‎แต่เราเข้าใจว่าเราจะลงมือเองไม่ได้
‎สุดท้ายเราจึงติดต่อหน่วยข่าวกรองอังกฤษ
‎และหลังจากเตรียมการสักพัก
‎ทางอังกฤษก็เคลื่อนไหวและติดต่อกอร์ดิเยฟสกี้
‎หน่วยข่าวกรองอังกฤษ ‎ในช่วงกลางถึงปลายสงครามเย็น
‎ถูกแบ่งออกเป็นหลายองค์กร
‎เอ็มไอไฟฟ์เป็นหน่วยงานภายใน ‎ที่รับมือกับภัยคุกคามในสหราชอาณาจักร
‎แต่การทำงานในต่างประเทศ ‎ปฏิบัติงานในสถานทูต
‎และหาคนต่างชาติมาทำงานให้ ‎หน่วยข่าวกรองอังกฤษ
‎เป็นหน้าที่ของเอ็มไอซิกซ์ หน่วยข่าวกรองลับ
‎เขาเป็นนักแบดมินตันที่กระตือรือร้น ‎และชอบตีแบดตอนเช้าตรู่
‎หัวหน้าสถานีของอังกฤษ ‎ก็ตีแบดเหมือนกัน และเขา…
‎เขามีข้อได้เปรียบอย่างมาก ‎คือคนทั้งโคเปนเฮเกนรู้ว่า
‎เขาคือหัวหน้าหน่วยข่าวกรองอังกฤษ ‎ประจำโคเปนเฮเกน
‎นั่นเป็นข้อได้เปรียบอย่างมาก
‎เพราะกอร์ดิเยฟสกี้รู้ว่าเขาคุยอยู่กับใคร
‎พวกเขามาหาและเจอผม
‎ตอนเช้าตรู่ที่สนามแบดมินตัน
‎สนามเปิดแค่เจ็ดโมงเช้าถึงแปดโมงเช้า
‎และมันง่ายมากที่จะสบตากับ ‎กอร์ดิเยฟสกี้และเดินผ่านเขา
‎แล้วถามว่า "ไม่รู้ว่าคุณสนใจจะคุยกันไหม"
‎ซึ่งกอร์ดิเยฟสกี้ตอบว่า "ก็ดีสิ"
‎ตอนแรกพวกเขาก็ข้องใจอยู่บ้าง
‎ผมเป็นเจ้าหน้าที่ข่าวกรอง ‎เป็นคนของเคจีบี ผมจริงใจหรือเปล่า
‎พวกเขาพูดตรงๆ และถามว่า
‎"เราอยากให้คุณทำงานให้เรา ตกลงไหม"
‎กอร์ดิเยฟสกี้ก็ตอบว่า "ตกลง"
‎แน่นอนว่าเขากังวล
‎สายลับทุกคนกังวล
‎สายลับทุกคนอยู่กับ ‎ความหวาดกลัวว่าจะถูกเปิดโปง
‎อยู่กับความหวาดกลัวขณะทำงาน
‎อยู่กับความหวาดกลัวหลังทำงานเสร็จ
‎มันเป็นส่วนหนึ่งของงาน
‎เราอยู่เบื้องหลัง เราคุ้มกัน เราช่วยเหลือ
‎แต่มันถูกเก็บเป็นความลับ
‎ถ้ามีคนรู้สองคน เท่ากับมีอันตราย
‎ถ้ารู้ถึงสิบคน ยิ่งอันตราย
‎ข้อดีของการเป็นเพื่อนกับ ‎หัวหน้าเคจีบีในเดนมาร์กคือ
‎เราสามารถไปที่ห้องทำงานของเจ้านาย
‎ค้นเอกสารบนโต๊ะของเขา
‎และหาข้อมูลลับที่เราต้องการได้
‎ข้อมูลอย่างหนึ่งที่กอร์ดิเยฟสกี้ ‎น่าจะรู้และบอกพวกเขาได้
‎คือตัวตนของคนอังกฤษ ‎หรืออเมริกันที่แอบทำงานให้รัสเซีย
‎และในฐานะเจ้าหน้าที่เคจีบี ‎ที่ทำงานในต่างประเทศ
‎กอร์ดิเยฟสกี้ต้องหาคนต่างชาติ ‎มาทำงานให้รัสเซียอยู่แล้ว
‎บางครั้งพวกเขาก็เจอกันในแฟลตลับ
‎และบางครั้ง ขึ้นอยู่กับสถานการณ์
‎พวกเขาก็ลอบเจอกันเป็นเวลาสั้นๆ ‎กลางโคเปนเฮเกน
‎และส่งมอบของให้อีกฝ่าย
‎ก่อนจะแยกทางกัน จะเรียกว่ากลางถนนเลยก็ได้
‎เขารู้ชื่อของสายลับหลายคน ‎ในนอร์เวย์ สวีเดน สหราชอาณาจักร
‎เขาบอกชื่อถึง 200 ชื่อ
‎ในปี 1978 กอร์ดิเยฟสกี้ถูกเรียกตัวกลับมอสโก
‎เขาหมดหน้าที่ในโคเปนเฮเกนแล้ว
‎การที่โอเลก กอร์ดิเยฟสกี้กลับมอสโก ‎ส่งผลดีอย่างยิ่ง
‎เพราะแผนกที่สามของ ‎หน่วยข่าวกรองต่างประเทศของเคจีบี
‎ทำงานครอบคลุมทั้งบริเตนและสแกนดิเนเวีย
‎มีแต่กอร์ดิเยฟสกี้ที่สามารถใช้ช่วงเวลาในมอสโก
‎ย้ายตัวเองจากหน่วยสแกนดิเนเวีย ‎มาหน่วยอังกฤษ
‎ทำให้เอ็มไอซิกซ์ หน่วยข่าวกรองอังกฤษ ‎แปลกใจและดีใจอย่างมาก
‎เมื่อเขาถูกส่งไปประจำที่บริเตน
‎ในยุค 1980 ผมเป็นเลขานุการส่วนตัว
‎ด้านการต่างประเทศและกลาโหม ‎ของมาร์กาเร็ต แทตเชอร์
‎ที่ปรึกษาด้านการต่างประเทศและกลาโหม
‎เธอรู้ดีกว่าผมแน่ๆ ว่าเรามีแหล่งข่าวคนเดียว
‎แต่เธอไม่รู้ชื่อของเขา เธอไม่จำเป็นต้องรู้
‎หน่วยข่าวกรองของเราให้ข้อมูลกับกอร์ดิเยฟสกี้
‎ซึ่งเขาสามารถส่งต่อให้สหภาพโซเวียต
‎เพื่อโน้มน้าวพวกเขาว่าเขาเป็น ‎สายลับที่ทำงานอย่างมีประสิทธิภาพในลอนดอน
‎สมัยนั้น มาร์กาเร็ต แทตเชอร์ ‎ต่อต้านโซเวียตอย่างรุนแรง
‎นั่นคือตอนที่มาร์กาเร็ต แทตเชอร์ ‎ถูกเรียกว่า "หญิงเหล็ก"
‎ประธานาธิบดีเรแกนพูดถึง "จักรวรรดิที่ชั่วร้าย"
‎ในการหารือข้อเสนอยุติการพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์
‎ผมขอให้พวกคุณระวังความเย้ายวน ‎ของศักดิ์ศรี ความเย้ายวนของ…
‎การประกาศว่าตนเองอยู่เหนือปัญหา ‎และทั้งสองฝ่ายมีส่วนผิดเท่ากัน
‎การมองข้ามประวัติศาสตร์ ‎และความก้าวร้าวของจักรวรรดิที่ชั่วร้าย
‎และเรียกมันว่าการแข่งขันทางอาวุธ ‎เป็นความเข้าใจผิดอย่างใหญ่หลวง
‎และทำให้เราพ้นจากการต่อสู้ ‎ระหว่างสิ่งที่ถูกและผิด ความดีและความชั่ว
‎เขามองรัสเซียเป็นผู้ร้ายตัวเอ้ ‎และอธิบายอย่างชัดเจนในสุนทรพจน์
‎ว่าพวกรัสเซียชั่วร้ายแค่ไหน ‎โดยเฉพาะในช่วงที่ดำรงตำแหน่งใหม่ๆ
‎เลโอนิด เบรจเนฟ ผู้นำสหภาพโซเวียต
‎และยูรี อันโดรปอฟ หัวหน้าเคจีบี
‎รู้สึกเชื่อมั่นตั้งแต่สมัยของเรแกนเริ่มต้น
‎ว่ามีความเป็นไปได้สูง
‎ที่ในอนาคตอันใกล้ ‎ชาติตะวันตกจะก่อสงครามนิวเคลียร์
‎นักการเมืองกำลังหาข้อตกลง ‎ว่าด้วยการพัฒนากองทัพ
‎เพราะการขนย้ายอาวุธนิวเคลียร์ด้านยุทธวิธี ‎แบบใหม่ของอเมริกามากกว่า 500 ชิ้น
‎มายังประเทศยุโรปตะวันตก ‎ที่เป็นสมาชิกของนาโต้
‎ที่สำนักงานของเคจีบีในลอนดอน ‎กอร์ดิเยฟสกี้เห็นโทรเลข
‎ส่งสัญญาณจากศูนย์มอสโกไปยังศูนย์อื่นๆ ทั่วโลก
‎อธิบายว่าการฝึกซ้อมของนาโต้
‎ที่จริงแล้วเป็นฉากหน้า ‎ของสิ่งที่พวกเขาเชื่อว่าเป็น
‎การเคลื่อนกำลังพล ‎เพื่อโจมตีสหภาพโซเวียตครั้งแรก
‎นี่คือการฝึกเอเบิ้ลอาร์เชอร์ ‎ของนาโต้ในเดือนพฤศจิกายน 1983
‎เราจะคลายความรอบคอบไม่ได้ ‎เพราะอาวุธของกติกาสัญญาวอร์ซอ
‎ยังมีจำนวนเพิ่มขึ้นจนถึงทุกวันนี้โดยไม่มีสะดุด
‎การฝึกเอเบิ้ลอาร์เชอร์ในปี 1983 ‎เป็นการฝึกแก้ปัญหาที่บังคับการ
‎ซึ่งทหารจะสวมบทเป็นนายกรัฐมนตรี
‎หรือผู้นำทางการเมืองอาวุโส
‎และเป็นอีกครั้งที่มันทำให้เบรจเนฟหวาดระแวง
‎ทำไมการซ้อมรบถึงมีนายกรัฐมนตรี
‎ที่จำลองการทำสงครามนิวเคลียร์ ‎กับสหภาพโซเวียต
‎ถ้าพวกเขาคิดว่าสงครามกำลังจะเริ่ม ‎พวกเขาอาจชิงลงมือก่อน
‎และกลายเป็นฝ่ายก่อสงคราม ‎ที่ไม่มีใครต้องการจริงๆ
‎เมื่อความกลัวของสหภาพโซเวียตเริ่มเห็นได้ชัด
‎เราก็ตัดสินใจว่าคงไม่เหมาะที่จะทำแบบนั้นต่อไป
‎เพราะมันจะทำให้สหภาพโซเวียต ‎เชื่อว่าพวกเขาอาจถูกโจมตี
‎และมันช่วยได้มากที่เราได้รู้จาก ‎กอร์ดิเยฟสกี้ว่ามีความหวาดกลัวจริงๆ
‎แต่สิ่งที่กอร์ดิเยฟสกี้ถนัดจริงๆ
‎คือการทำให้ชาติตะวันตก ‎ตระหนักว่าคำพูดของพวกเขา
‎สุนทรพจน์เกี่ยวกับจักรวรรดิชั่วร้ายของเรแกน
‎จะถูกเข้าใจผิดโดยชาติตะวันออก
‎ที่จริงแล้ว ข้อมูลของเขา ‎มีประโยชน์ในการโน้มน้าว
‎ชาวอังกฤษและอเมริกันว่า ‎พวกเขาต้องเลือกใช้คำที่เบาลง
‎และไม่ทำเหมือนคนรัสเซียเป็นคนชั่วร้าย
‎ข้อมูลที่น่าทึ่งนี้น่าจะเป็น
‎สิ่งสำคัญที่สุดที่กอร์ดิเยฟสกี้ให้กับชาติตะวันตกได้
‎สติปัญญาและความสามารถของเขา
‎ทำให้เขาสามารถมองเห็นภาพกว้างๆ ได้
‎เขาเป็นคนที่ประเมินค่าไม่ได้
‎ชื่อโอเลก กอร์ดิเยฟสกี้ ‎ไม่มีทางหลุดจากปากแทตเชอร์
‎เพราะเธอไม่เคยรู้ชื่อนั้น
‎แต่เธอรู้จักโอเลก กอร์ดิเยฟสกี้
‎เธอมองเขาเป็นวีรบุรุษอย่างไม่มีข้อสงสัย
‎ก็อย่างที่โอเลกพูด "ผมชื่อบอนด์ เจมส์ บอนด์"
‎กอร์ดิเยฟสกี้กลายเป็นหัวหน้าสายลับในลอนดอน
‎คุณคงนึกออกว่าเอ็มไอซิกซ์ฉลองกันขนาดไหน
‎ตอนที่คนของพวกเขา ‎ถูกเสนอชื่อเป็นหัวหน้าเคจีบีในลอนดอน
‎การเผยแพร่ข่าวกรองจากแหล่งที่เป็นมนุษย์ ‎เป็นส่วนที่อ่อนไหวที่สุดในความสัมพันธ์
‎มีหลายครั้งที่เอกสารต้นฉบับถูกเผยแพร่ออกไป
‎เอกสารของกอร์ดิเยฟสกี้ ‎ถูกเผยแพร่ไปทั่วแอตแลนติก
‎แต่ตัวตนของเขาถูกเก็บเป็นความลับ
‎ยังไงก็ตาม ซีไอเอ
‎พวกเขาเป็นหน่วยข่าวกรอง ‎ก็ย่อมต้องอยากรู้ว่าเกิดอะไรขึ้น
‎หลังจากผ่านไปสักพักก็เห็นได้ชัดว่าอังกฤษ
‎มีแหล่งข้อมูลที่มีตำแหน่งสูงในโซเวียต ‎ไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง
‎และหัวหน้าแผนกเอสอี ‎ซึ่งเป็นแผนกในกรมปฏิบัติการภาคสนาม
‎ที่ทำงานจารกรรมในสหภาพโซเวียต ‎และประเทศพันธมิตร
‎ได้มอบหมายให้เจ้าหน้าที่สืบว่า
‎แหล่งข้อมูลของอังกฤษเป็นใคร
‎และคนสำคัญที่ทำงานในโครงการนั้น
‎เพื่อหาว่าแหล่งข้อมูลโซเวียตเป็นใคร ‎คือออลดริช เอมส์
‎สิ่งที่กอร์ดิเยฟสกี้ไม่รู้คือ ‎เจ้าหน้าที่ซีไอเอ ริค เอมส์
‎เดินเข้าไปในสำนักงานเคจีบีในวอชิงตัน
‎และเริ่มเสนอข้อมูล
‎ออลดริช เอมส์เป็นเจ้าหน้าที่ซีไอเอ ‎ระดับกลางกึ่งสูงในกรมปฏิบัติการภาคสนาม
‎เขาทำงานเกี่ยวกับโซเวียตมาตลอด
‎แต่บอกตามตรง เขาไม่ค่อยประสบความสำเร็จ ‎และเขาเริ่มเป็นสายให้โซเวียต
‎ไม่ใช่เพราะอุดมการณ์
‎เขาแค่ต้องการเงิน เพื่อตัวเอง ‎และที่สำคัญกว่านั้น
‎เพื่อรักษาระดับการใช้ชีวิตของภรรยาเขา ‎ซึ่งคุ้นชินกับข้าวของหรูหรา
‎เขาจึงเริ่มสอดแนมให้สหภาพโซเวียต
‎มันทำให้พวกเขาแปลกใจจริงๆ
‎การได้รับข้อมูล หรือบางครั้งก็หลักฐาน
‎ว่าเจ้าหน้าที่เคจีบีอย่างน้อยหกคน ‎ทำงานให้เอ็มไอซิกซ์หรือซีไอเอ
‎(คุณเอมส์ นี่คือจดหมายยืนยัน)
‎(ว่าเงินรวม 1,535,077.28 ดอลลาร์สหรัฐฯ ‎ถูกโอนเข้าบัญชีส่วนตัวของคุณ)
‎ครั้งแรกที่เขามอบข้อมูลให้เคจีบีในวอชิงตัน
‎เขาเปิดเผยตัวตนของสายลับโซเวียต ‎10 หรือ 11 คนที่ทำงานให้ซีไอเอ
‎ผมรู้ว่าสุดท้าย ต่อให้มันไม่เกิดขึ้นในทันที
‎พวกเขาจะต้องถูกดำเนินคดี
‎และแน่นอนว่าบางคนอาจถูกประหารชีวิต
‎และเขายังบอกเคจีบี
‎ว่าซีไอเอรู้อะไรเกี่ยวกับ ‎แหล่งข้อมูลลับของเอ็มไอซิกซ์บ้าง
‎ทางอเมริการู้ข้อมูลบางส่วน ‎แต่ไม่รู้ว่าแหล่งข้อมูลเป็นใคร
‎จากการปะติดปะต่อแหล่งข้อมูลที่ได้รับ
‎และดูว่าใครเข้าถึงข้อมูลอะไรบ้าง
‎ออลดริช เอมส์พบว่ากอร์ดิเยฟสกี้คือแหล่งข้อมูล
‎ในกรณีของคุณกอร์ดิเยฟสกี้
‎เอ็มไอซิกซ์ไม่เคยบอกเราว่า ‎สายของพวกเขาเป็นใคร
‎เราสืบจนรู้เอง ที่จริงผมเป็นคนสืบจนรู้
‎ผมสามารถปะติดปะต่อข้อมูล ‎ที่ทำให้เรารู้ว่าเขาเป็นใคร
‎เมื่อสามวันก่อน เจ้าหน้าที่ซีไอเอ
‎ออลดริช เอมส์และภรรยา ‎ถูกจับกุมในข้อหาสอดแนม
‎คู่สามีภรรยาเอมส์สร้างความเสียหาย ‎ต่อความมั่นคงของชาติอย่างมาก
‎ออลดริช เอมส์เป็นคนทรยศที่สร้างความเสียหาย ‎มากที่สุดในประวัติศาสตร์ของซีไอเอ
‎เขาบอกชื่อกอร์ดิเยฟสกี้
‎เขาบอกรัสเซียว่าใครเป็นสาย ‎เหตุการณ์หลังจากนั้นก็อย่างที่รู้ๆ กัน
‎ในปี 1985 โอเลก กอร์ดิเยฟสกี้ ‎ถูกเรียกตัวกลับมอสโก
‎เพื่อเข้าร่วมการหารือและรับคำสั่ง ‎ครั้งสำคัญ ตามที่พวกนั้นบอกเขา
‎ก่อนที่เขาจะรับตำแหน่งหัวหน้าฝ่ายปฏิบัติการ ‎ของเคจีบีในบริเตนอย่างเป็นทางการ
‎ตอนที่โทรเลขมาถึง
‎"มามอสโกภายในสองวัน มีเรื่องสำคัญต้องคุย"
‎ผมจำคำพูดแบบนั้นได้
‎พวกเราหลายสิบคนถูกเรียกตัวไปร่วม ‎การประชุมสำคัญในมอสโกก่อนจะถูกยิง
‎เขาปรึกษากับผู้ดูแลในเอ็มไอซิกซ์ ‎และทุกคนเห็นตรงกันว่า…
‎ยังแน่ใจอะไรไม่ได้
‎แต่ถ้าเขากลับไปแล้วทุกอย่างเรียบร้อยดี ‎เขาจะได้เป็นหัวหน้าสายลับ
‎เขาจะเข้าถึงข้อมูลทุกอย่างเกี่ยวกับ ‎ปฏิบัติการของเคจีบีในบริเตนใหญ่
‎ในทางกลับกัน ถ้านี่เป็นแผนร้ายจริงๆ
‎เขากลับไปก็คงไม่พ้นถูกฆ่า
‎สุดท้ายพวกเขาก็ให้กอร์ดิเยฟสกี้ตัดสินใจ
‎มันเป็นเรื่องที่เขาต้องตัดสินใจ ‎และเขาตัดสินใจว่าจะลองเสี่ยง
‎เขาจะกลับมอสโกแล้วดูว่าเป็นยังไง
‎ปฏิบัติการพิมลิโกถูกเตรียมการอย่างรอบคอบ
‎กับผู้ดูแลชาวอังกฤษของเขา ‎เพื่อนำตัวกอร์ดิเยฟสกี้ออกจากสหภาพโซเวียต
‎ถ้าเขาเจอปัญหาที่นั่น
‎แผนของพิมลิโกคือทุกวันอังคาร เวลาหนึ่งทุ่มครึ่ง
‎คนจากสถานีเอ็มไอซิกซ์ในมอสโก
‎จะเช็กร้านขนมปังแห่งหนึ่งบนถนนคูตูซอฟสกี้
‎ถ้าพวกเขาเห็นผู้ชาย ‎ที่ใส่กางเกงสีเทากับหมวกสีเทา
‎และถือถุงพลาสติกของร้านเซฟเวย์ นั่นคือสัญญาณ
‎และพวกเขาจะตอบรับ ‎ด้วยการกินช็อกโกแลตคิตแคตหรือมาร์ส
‎ผมคิดว่าผมควรกล้าหาญเข้าไว้ ผมรู้สึกอย่างนั้น
‎แต่โอเลกบอกผมว่า
‎"ผมรู้สึกได้เลยว่ามีบางอย่างผิดปกติ" ‎และผมจำคำพูดนี้ได้แม่น
‎เขาบอกว่า "ผมรู้สึกว่าฝ่ามือผมชื้นเหงื่อ"
‎หลังจากกลับไปมอสโก เขาสังเกตเห็น
‎อย่างรวดเร็วว่ามีบางอย่างผิดปกติ
‎อย่างแรก ตอนโดนตรวจหนังสือเดินทาง
‎ทหารชายแดนของเคจีบี ‎ดูหนังสือเดินทาง เห็นชื่อของเขา
‎และโทรแจ้งใครบางคนว่ากอร์ดิเยฟสกี้มาถึงแล้ว
‎ปกติเพื่อนร่วมงานที่เคจีบีจะมารับเขา
‎แต่ตอนเขาไปถึง กลับไม่มีใครมารับ
‎นั่นเป็นอีกเรื่องที่แปลกนิดหน่อย
‎พอกลับถึงบ้าน เขาเจอหลักฐานแน่ชัด
‎ว่าเกิดเรื่องร้ายขึ้น
‎ประตูอพาร์ตเมนต์ของเขามีล็อกสามตัว
‎แต่เขากับภรรยาทำกุญแจ ‎ของล็อกตัวหนึ่งหายไปนานแล้ว
‎พวกเขาเลยไม่ได้ใช้มัน ‎แต่เขาสังเกตว่ามันถูกล็อกอยู่
‎ซึ่งหมายความได้อย่างเดียว
‎มีคนเข้าไปในห้องเขา
‎แน่นอนว่าความคิดแรกของเขาคือ ‎"เคจีบี นี่เป็นฝีมือเคจีบี"
‎แฟลตของผมถูกดักฟัง โทรศัพท์ของผมถูกดักฟัง
‎แม้แต่ทีวีในแฟลตก็อาจจะถูกดักฟัง
‎ผมถูกจับตามองและแอบฟังตลอดเวลา
‎ข้ออ้างที่พวกเขาใช้เรียกตัวผม
‎คือจะมีการประชุมสำคัญหลายครั้ง ‎กับบรรดาบุคคลสำคัญ
‎แต่มันไม่เคยเกิดขึ้น
‎ไม่มีการประชุม ไม่มีการนัดหมาย ไม่มีการหารือ
‎เป็นเรื่องเล็กๆ ที่น่าสงสัยอีกอย่าง
‎ไม่มีอะไรเกิดขึ้นในวันอังคาร วันพุธก็ไม่มีอะไร
‎เขารออยู่ทั้งสัปดาห์ แต่ไม่มีอะไรเกิดขึ้น
‎เคจีบียังไม่รู้แน่ว่ากอร์ดิเยฟสกี้เป็นสายให้อังกฤษ
‎ถ้าพวกเขารู้ก็คงจับกุมเขาที่สนามบินแล้ว
‎พวกเขาคงจับเขาเข้าคุก
‎จัดการพิจารณาคดีหลอกๆ
‎ก่อนจะเดินไปแดนประหารอย่างรวดเร็ว
‎เขาจะต้องคุกเข่าและถูกยิงที่ท้ายทอย
‎ง่ายๆ แค่นั้น
‎แต่พวกเขาไม่ทำแบบนั้น ซึ่งทำให้ผมคิดว่า
‎พวกเขาสงสัย แต่ไม่มีหลักฐาน
‎และเขาก็รอให้เกิดเหตุร้ายอะไรสักอย่าง
‎สุดท้ายก็มีบางอย่างเกิดขึ้น
‎เขาได้ข่าวจากกรุชโคซึ่งเป็นหนึ่งในรองหัวหน้า
‎ของกรมหลักที่หนึ่ง เป็นคนใหญ่คนโตในเคจีบี
‎เขาบอกว่า "มากับผม ‎เราต้องออกไปนอกสำนักงานใหญ่
‎เราต้องประชุมเรื่องยุทธวิธีที่เราคิดจะใช้
‎ในการแทรกซึมรัฐบาลระดับสูงของอังกฤษ"
‎พวกเขาไปที่กระท่อม ‎กระท่อมพิเศษของเคจีบีที่อยู่นอกเขต
‎ของกรมหลักที่หนึ่งแห่งหน่วยข่าวกรอง
‎ตอนแรก พวกเขาแสร้งทำว่า
‎มันเป็นแค่การหารืออย่างเป็นกลางด้านธุรกิจ
‎แต่แล้วพวกเขาก็วางยาเครื่องดื่มของผม
‎จากนั้นพวกเขาก็เริ่มสอบปากคำ
‎บุคลิกของผมเปลี่ยนจากหน้ามือเป็นหลังมือในทันที
‎ผมควบคุมตัวเองไม่ได้ ผมหยุดพูด
‎ความคิดผมไม่ปกติ
‎และมันกินเวลาอย่างน้อยห้าชั่วโมง
‎ผมถูกพวกเขาสอบปากคำในสภาพนั้น
‎พวกเขารู้อะไรบางอย่าง ‎แต่รู้ไม่มากพอจะดำเนินคดีในทันที
‎พวกเขากำลังหาหลักฐานเพิ่มเติม ‎อย่างสุดความสามารถ
‎ผมกังวลมาก สองสามวันหลังจากนั้น
‎ตอนที่ผมเริ่มจำการสอบปากคำทั้งหมดได้
‎ผมรู้ตัวว่าผมถูกสงสัยอย่างหนัก
‎และชีวิตผมอยู่ใน…
‎อยู่ในอันตรายใหญ่หลวง
‎ผมจบเห่แน่ พอผมเริ่มคิดว่าจะทำยังไง
‎จะรอการสอบปากคำอย่างเป็นทางการ
‎ซึ่งอาจมีการทรมาน หรือจะพยายามหนี
‎ผมตัดสินใจว่าจะพยายามหนี
‎แม้จะรู้ว่ามันเสี่ยงและมีโอกาสสำเร็จไม่มาก
‎เขาตระหนักว่าความหวังเดียวของเขา ‎คือเริ่มปฏิบัติการพิมลิโก
‎เริ่มแผนนำตัวเขาออกมา
‎และหนีจากสหภาพโซเวียต ‎ด้วยความช่วยเหลือของเพื่อนชาวอังกฤษ
‎(ถนนคูตูซอฟสกี้ สหภาพโซเวียต ‎วันอังคาร หนึ่งทุ่มครึ่ง)
‎(เซฟเวย์)
‎โอเลกเห็นคนคนหนึ่ง ‎แต่ไม่แน่ใจว่าเห็นเขาจริงหรือเปล่า
‎เจ้าหน้าที่เอ็มไอซิกซ์ล้วงกระเป๋าเสื้อ ‎แล้วหยิบช็อกโกแลตมาร์สออกมา
‎บางคนก็บอกว่าเป็นคิตแคต แล้วเริ่มกินมัน
‎โอเลกรู้ว่ามีคนเห็นเขาแล้ว
‎และการหลบหนีครั้งยิ่งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ ‎ของหน่วยข่าวกรองอังกฤษก็เริ่มขึ้น
‎ตอนนี้สถานทูตอังกฤษรู้แล้วว่ากอร์ดิเยฟสกี้
‎อยากออกจากสหภาพโซเวียต ‎และพวกรัสเซียรู้ทันเขา
‎ในตอนนั้น ไม่เคยมีใครถูกเคจีบีจับตามอง
‎แล้วหนีจากสหภาพโซเวียตสำเร็จมาก่อน
‎เขากับเอ็มไอซิกซ์รู้มาตลอดว่า ‎ถ้าพวกเขาทำตามแผนนี้
‎จะมีโอกาสสำเร็จน้อยมาก
‎พิมลิโกเป็นปฏิบัติการที่มีความสำคัญ ‎ถึงขั้นที่มาร์กาเร็ต แทตเชอร์
‎นายกรัฐมนตรี ต้องอนุมัติด้วยตนเอง
‎ผมได้รับคำสั่งจากใครบางคน
‎ว่ามีความจำเป็นต้องติดต่อมาร์กาเร็ต แทตเชอร์
‎พอผมบอกว่า "เธออยู่สกอตแลนด์" ‎เขาพูดว่า "พระเจ้า"
‎ผมก็ถามว่า "ให้ผมโทรไปไหม"
‎เขาบอกว่า "ไม่ๆ อย่าโทรไป ให้ตายสิ
‎คุณต้องไปแบลมอรัลแล้วคุยกับเธอโดยตรง
‎อย่าบอกใครล่ะว่าคุณทำอะไรอยู่"
‎ผมไปถึงที่นั่น
‎มหาดเล็กของสมเด็จพระราชินี ‎กำลังโทรคุยกับมหาดเล็กของพระราชชนนี
‎ว่าด้วยเรื่องสำคัญ
‎คือสมเด็จพระราชินีจะขอยืม ‎เครื่องอัดเทปของพระราชชนนีได้ไหม
‎แต่สุดท้าย ผมต้องบอกว่า
‎"ฟังนะ ผมจะไปหาเธอ ‎ไม่ว่าคุณจะต้องการหรือไม่
‎และผมจะไปเดี๋ยวนี้ ผมจะไปหาเธอ"
‎ผมอธิบายสถานการณ์ให้เธอฟัง
‎เธออนุมัติในทันที แล้วผมก็กลับลอนดอน
‎ที่จริงพวกเขายังติดค่าใช้จ่ายผมอยู่เลย
‎(มอสโก สหภาพโซเวียต - ปี 1985)
‎เอ็มไอซิกซ์ซ่อนแผนไว้ใน ‎หนังสือรวมโคลงของเชกสเปียร์
‎และมันถูกเขียนด้วยหมึกลับ
‎ซึ่งพอจุ่มน้ำจะปรากฏให้เห็น ‎และแผนจะบอกว่า
‎เขาต้องไปที่ไหนกันแน่
‎(มอสโก)
‎(เลนินกราด)
‎ผมเริ่มคิดเรื่องเส้นทาง ผมเริ่มคิดเรื่องตั๋ว
‎ผมเริ่มคิดว่าจะสลัดพวกเคจีบีที่ตามอยู่ยังไง
‎ผมเริ่มคิดว่าจะหลอกเคจีบียังไง
‎ตอนผมไปสถานีรถไฟเพื่อซื้อตั๋ว ‎ก่อนเดินทางสองสามวัน
‎และต้องสลัดคนที่สะกดรอยตามระหว่างไปที่นั่น
‎มันน่าตื่นเต้นนะ
‎มีหลายอย่างที่อาจผิดพลาด เขาเลยกังวลมาก
‎เขาใช้เวลาสองสามวันสุดท้าย… ‎เขาใช้เวลากับครอบครัว
‎เขาใช้เวลากับเพื่อนเก่า มิคาอิล ลูย์บีมอฟ
‎แล้วอยู่ๆ เขาก็โทรหาผมแล้วโผล่มา
‎เขาถือขวดวอดก้าที่เปิดแล้ว
‎ขวดเบ้อเร่อเลย
‎แล้วเขาก็ดื่ม ดื่มอย่างกังวล
‎"คืองี้" เขาพูด "เกิดเรื่องเลวร้ายขึ้น"
‎"พวกเขาเรียกฉันกลับมอสโก ฉันมาอยู่ที่นี่"
‎"มันแย่มาก งานการฉันจบสิ้นแล้ว" ‎อะไรทำนองนั้น
‎ผมพยายามปลอบเขา
‎เขาตัวสั่นเทา สภาพดูไม่ได้
‎ผมไม่เคยคิดเลยว่า
‎เพื่อนของผม สหายร่วมรบ
‎จะเข้าร่วมกับพวกอังกฤษ
‎ผมไม่สงสัยเลย บอกตามตรง
‎เพราะถ้าผมสงสัย ผมคงยิงเขาไปแล้ว
‎ผมพยายามบอกลา ผมจูบลูกๆ
‎ผมจูบภรรยาและบอกลา
‎แต่ผมไม่ได้อยู่ในฐานะที่บอกอะไรมากกว่านั้นได้
‎เพราะภรรยาผมไม่รู้ว่าผมติดต่อกับอังกฤษ
‎ผมไม่อยากให้เธอต้องแบกรับภาระ ต้องมารับรู้
‎และรับผิดชอบในสิ่งที่ผมทำ
‎ผมถึงทำแบบนั้น
‎ผมรักครอบครัว ลูกๆ และภรรยามาก
‎มันทำให้ผมสะเทือนใจจริงๆ
‎ถ้าเขาบอกเธอ เธออาจถูกกล่าวหา ‎ว่าเป็นกบฏไปด้วย
‎เขาเลยไม่ได้บอก
‎เธอจะไปเที่ยวช่วงวันหยุด
‎เธอไม่มีเหตุผลให้คิดว่ามีอะไร
‎มากไปกว่าการจากกันชั่วคราว
‎เธอเลยจูบปากเขาสั้นๆ ครั้งหนึ่งตามปกติ
‎เย็นวันหนึ่ง เมื่อถึงเวลาที่ผมต้องไป
‎ผมรีบออกจากตึก
‎ผมถูกจับตามองอย่างใกล้ชิด
‎มีสายลับตามผมอยู่ ในรถสองคัน ตลอดเวลา
‎ผมรีบข้ามถนน จะเรียกว่าวิ่งข้ามถนนก็ได้
‎แล้วผลุบเข้าไปในสวนสาธารณะ
‎ในสวนสาธารณะ พอต้นไม้ช่วยบังผม ‎จากคนสะกดรอย ผมก็เริ่มวิ่ง
‎พวกเขาไม่เห็นว่าผมวิ่ง ผมเลยสลัดพวกเขาหลุด
‎ผมไปถึงสถานี ขึ้นรถไฟ
‎และอยู่บนรถไฟทั้งคืน
‎ขณะเดียวกัน เจ้าหน้าที่เอ็มไอซิกซ์สองคน ‎ภรรยาของพวกเขา และเด็กทารก
‎ในรถสองคัน กำลังเดินทางไปเจอเขา
‎เรื่องที่ใช้บังหน้าค่อนข้างตรงไปตรงมา
‎พวกเขาต้องทำให้เคจีบีคิดว่าทำไมภรรยา
‎ที่เดินทางกับสามีที่เป็นเอ็มไอซิกซ์ ‎ถึงต้องพาลูกอ่อนไปด้วย
‎พวกเขาคงเข้าใจว่าถ้าเธอไปไหน
‎ลูกก็ต้องไปด้วย แทนที่จะถูกทิ้งไว้ที่บ้าน
‎พวกเขารู้ว่าสถานทูตถูกดักฟัง
‎เธอเลยทำเป็นบ่นว่าปวดหัว อะไรทำนองนั้น
‎เหตุผลของเธอในกรณีนี้ก็คือไปหาหมอ
‎ซึ่งความจริงรู้จักกับสถานทูตในเฮลซิงกิ
‎(สถานีเลนินกราด สหภาพโซเวียต)
‎การหนีออกนอกประเทศเป็นอะไรที่เครียดมาก
‎ผมคิดว่านั่นคือสิ่งที่เกิดขึ้นกับกอร์ดิเยฟสกี้
‎เขาออกจากสถานีรถไฟในเลนินกราด ‎และขึ้นรถบัสไปวืยบอร์ก
‎ซึ่งเป็นเมืองสุดท้ายในสหภาพโซเวียต ‎ก่อนถึงชายแดนฟินแลนด์
‎และเขาลงรถก่อนถึงจุดนัดพบหนึ่งกิโลเมตร
‎ผมกำลังมุ่งหน้าไปทางชายแดน
‎มีโอกาสสูงที่ผมจะถูกพบหรือจับได้
‎เขาเดินหนึ่งกิโลเมตรสุดท้าย ‎ไปยังจุดที่จะมีคนมารับ
‎แล้วเขาก็ซ่อนตัวและรอ
‎เรากังวลมาก มันเป็นภารกิจที่มีความเสี่ยง
‎ทุกอย่างอาจผิดพลาด อาจมีคนตาย
‎มันอาจทำลายความสัมพันธ์ ‎ทางการทูตของสหราชอาณาจักร
‎ทุกอย่างเกิดขึ้นได้
‎ระหว่างที่ผมรอให้รถของอังกฤษมารับ
‎และเกือบโดนยุงหลายพันตัวหาม
‎ตอนนั้นในดงหญ้าสูงชื้นและอุ่นมาก
‎ผมรอรถอยู่หลายชั่วโมง
‎และผมก็กังวลมากขึ้นเรื่อยๆ
‎สองนาทีต่อมา รถมาถึง ‎และผมเข้าไปอยู่ในกระโปรงหลังรถ
‎เขาเจอสิ่งที่เขาคาดว่าจะเจอในกระโปรงรถ
‎ผ้าห่มฟอยล์สำหรับคลุมตัว
‎แล้วเขาก็เจอยาระงับประสาท ‎เขากินยาระงับประสาท
‎แปดสิบวินาทีต่อมา พวกเขาออกจากที่นั่น
‎แต่ส่วนที่อันตรายคือด่านตรวจที่ตั้งอยู่เป็นระยะ
‎ทหารชายแดนเข้ามาล้อมรถจากระยะไกล
‎พวกเขามีเอกสารจำเป็น พวกเขาขับรถทูต
‎ทุกอย่างดูเหมือนจะเป็นไปตามแผน
‎แล้วสุนัขดมกลิ่นก็เริ่มดมรอบๆ รถ
‎ถึงตอนนี้ เกิดเรื่องมหัศจรรย์
‎อย่างที่ไม่เคยมีมาก่อนในวงการจารกรรม
‎หลังจากใช้ความคิดอย่างฉับไว…
‎ภรรยาของเจ้าหน้าที่เอ็มไอซิกซ์คนหนึ่ง ‎เริ่มเบี่ยงเบนความสนใจของหมา
‎หรือพยายามเบี่ยงเบนความสนใจ ‎ด้วยมันฝรั่งทอดรสหอมใหญ่และชีส
‎พวกเขาดับเครื่องยนต์ ผมได้ยินเสียงหมาสูดจมูก
‎นี่ดึงดูดความสนใจของหมาตัวหนึ่ง ‎แต่หมาอีกตัวไม่สนมันฝรั่ง
‎และเริ่มเดินไปทางหลังรถ เธอเลยใช้แผนสอง
‎แต่แล้วสาวๆ ชาวอังกฤษผู้มีไหวพริบ ‎ก็เริ่มเปลี่ยนผ้าอ้อมเด็ก
‎ตอนนั้นถึงเวลาเปลี่ยนผ้าอ้อมจริงๆ
‎ก็เลยมีของเสียกลิ่นตุๆ ที่เธอทิ้งลงพื้น
‎และหมานั่นรู้สึกรังเกียจเหมือนที่คุณกับผมก็คงรู้สึก
‎และเดินจากไปโดยไม่แสดงท่าทีสนใจรถอีกเลย
‎พวกเขาไปถึงด่านตรวจสุดท้าย
‎เจ้าหน้าที่เอาหนังสือเดินทางไปดู โอเค
‎ก่อนที่เขาจะคืนหนังสือเดินทางให้ ‎โทรศัพท์ในป้อมยามก็ดัง
‎เขารับโทรศัพท์แล้วคุยยาวเหยียด
‎ทุกคนในรถหัวใจจะวายอยู่แล้ว
‎ปรากฏว่าไม่มีอะไร เขาคืนหนังสือเดินทางให้
‎แล้วรถก็เริ่มวิ่ง
‎พวกเขาเปลี่ยนเพลงที่เปิดในรถ
‎ใส่แผ่นของนักแต่งเพลงชาวฟินแลนด์ ซิบีเลียส
‎แล้วเปิดเพลงของเขา "ฟินแลนเดีย"
‎ซึ่งเป็นสัญญาณบอกคนที่แอบอยู่ท้ายรถ
‎ว่าพวกเขาไปถึงฟินแลนด์อย่างปลอดภัย
‎และผมก็รู้ว่าผมเป็นอิสระแล้ว
‎แล้วเพลงของซิบีเลียสก็เริ่มบรรเลง
‎มันคือปาฏิหาริย์
‎หลังจากไปถึงฟินแลนด์ มีรถสองคันรออยู่
‎ในรถคันหนึ่งมีเจ้าหน้าที่เอ็มไอซิกซ์ ‎ชาวอังกฤษสองคน
‎ในรถอีกคันมีคนของหน่วยข่าวกรอง ‎ตำรวจเดนมาร์กสองคน
‎หน่วยข่าวกรองเดนมาร์กรออยู่ ‎และเอาหนังสือเดินทางเล่มใหม่ให้เขา
‎ให้เขาขึ้นรถ และ…
‎ตรงไปฟินแลนด์
‎จากที่นั่น เขาถูกส่งไปนอร์เวย์
‎แล้วจากนอร์เวย์ก็ขึ้นเครื่องบินกลับลอนดอน
‎ผมไม่เสียใจเลยกับสิ่งที่ผมได้ทำในชีวิตนี้
‎การที่ผมเปลี่ยนชีวิตตัวเอง ต้องหลบหนี ‎มาอยู่ต่างประเทศ ไม่เสียใจเลย
‎สำหรับเคจีบี
‎การหลบหนีของกอร์ดิเยฟสกี้ ‎ถือเป็นความอัปยศอย่างยิ่ง
‎ไอ้แผนหลบหนีพิมลิโกเฮงซวยนี่
‎มันเป็นการผจญภัย มันเป็นปฏิบัติการที่บ้าบิ่น
‎แต่มันไม่เป็นมืออาชีพ
‎เราจะขนสายลับออกนอกประเทศ ‎ในกระโปรงท้ายรถไม่ได้
‎นี่มันบ้าชัดๆ ไม่ว่าจะเป็นสายลับที่ไหนก็ตาม
‎ผมไม่ได้ทรยศประเทศชาติ
‎ผมไม่ได้ทรยศคนของสหภาพโซเวียต คนรัสเซีย
‎หรือคนที่อยู่ใต้การปกครองของสหภาพโซเวียต
‎ผมคิดว่าผมทรยศรัฐบาล
‎และระบอบคอมมิวนิสต์ของโซเวียต ‎ซึ่งเป็นสิ่งผิด ไม่ถูกต้อง
‎และในประวัติศาสตร์โซเวียตหลายช่วง ‎ถือเป็นอาชญากรรม
‎แน่นอนว่าคนรัสเซียมองเขาเป็นคนทรยศ
‎และเป็นธรรมดาที่เรามองเขาเป็นวีรบุรุษ
‎เราถือว่าการดึงตัวกอร์ดิเยฟสกี้มาทำงานด้วย
‎และกรณีของกอร์ดิเยฟสกี้
‎เป็นหนึ่งในปฏิบัติการที่ดีที่สุด ‎หรือปฏิบัติการที่ดีที่สุด
‎ของหน่วยข่าวกรองชาติตะวันตก ‎ในยุคสงครามเย็น
‎ผมคิดว่าเขามีบทบาทสำคัญในการยุติสงครามเย็น
‎และเปลี่ยนมันเป็นความสัมพันธ์ที่สงบ ‎และผ่านการไตร่ตรองมากขึ้น
‎ระหว่างชาติตะวันออกและตะวันตก
‎หลังจากการหลบหนี เขาได้เข้าพบ ‎นายกรัฐมนตรีมาร์กาเร็ต แทตเชอร์
‎หลังจากนั้น เขาก็ได้เข้าพบประธานาธิบดีเรแกน
‎เพราะข้อมูลอันมีค่าที่เขาหามาให้
‎และข้อมูลของเขาถูกส่งให้ ‎ผู้มีอำนาจตัดสินใจหลักโดยตรง
‎ในช่วงท้ายสงครามเย็น
‎ตอนที่เราเจอโอเลก กอร์ดิเยฟสกี้ ‎ครั้งแรกในปี 1986
‎สิ่งที่มีความสำคัญกับเขาที่สุดคือครอบครัว
‎สิ่งแรกที่เขาคิดถึงทุกเช้า
‎คือเขาจะพาครอบครัวมาอยู่ด้วยได้ยังไง
‎ครอบครัวกอร์ดิเยฟสกี้ได้กลับมา ‎อยู่พร้อมหน้ากันในสวนแถบชนบท
‎ในสถานที่ลับทางตอนใต้ของอังกฤษ
‎เป็นอิสระจากการคุกคามของเคจีบีในที่สุด
‎โอเลก กอร์ดิเยฟสกี้ได้พบภรรยา เลล่า
‎และลูกสาวของพวกเขา แอนนากับมาเรีย ‎ครั้งสุดท้ายเมื่อหกปีก่อน
‎ผมดีใจและมีความสุขเป็นที่สุด และ…
‎รู้สึกโล่งใจและพอใจมาก
‎และ…
‎แต่บางครั้งผมก็ยังรู้สึกเหมือนฝันไป
‎มันอาจเป็นแค่ฝันดี ‎ผมอาจตื่นและพบว่ามันไม่เป็นจริง
‎- ขอให้เป็นจริงทีเถอะ ‎- ตื่นได้แล้ว
‎ไม่ได้ฝันไปสักหน่อย ฉันอยู่นี่
‎ขอบคุณ
‎โอเลก กอร์ดิเยฟสกี้อายุ 83 ปี
‎ตอนนี้เขาไม่ได้ทำงานมากนัก
‎เขาอาศัยอยู่ในอังกฤษ ‎โดยยังคงได้รับการคุ้มครองเป็นพิเศษ
‎เขาถูกตัดสินประหารชีวิต ‎ในการพิจารณาคดีลับหลังจำเลย
‎และต้องอยู่กับความกังวลเพราะเหตุนั้น
‎แต่มันก็มีสิ่งชดเชย
‎เพราะผมได้มีความสุขกับอิสรภาพ ประชาธิปไตย
‎และอารยธรรมของหมู่เกาะอังกฤษ
‎อาจมีการผจญภัยน้อยไปหน่อย ‎แต่ก็มีสิ่งดีๆ อีกหลายอย่าง
‎ดังนั้นพอมองรวมๆ แล้ว มันก็ไม่แย่นัก
‎(ปฏิบัติการลับลวงพราง)
‎คำบรรยายโดย ณิชา อ้นเอี่ยม