Ik ben Jim McKay, op dit moment live vanuit het ABC-hoofdkantoor.
De vrede van de zogenaamde 'Serene Olympische Spelen' spatte…
…net voor zonsopgang uiteen, toen Arabische terroristen…
…bewapend met machinegeweren…
…naar het vertrek van het Israëlische team gingen.
Dit is gebouw 31.
We zoomen nu in op de ramen…
…waarachter op dit moment acht of negen doodsbange mensen gegijzeld worden.
De Zwarte September was toen de gevaarlijkste…
…de meest gewelddadige Palestijnse terroristische organisatie.
Het laatste nieuws van het vliegveld is dat 'de hel is losgebroken' daar.
Rond middernacht was 't evident dat de operatie was mislukt…
…en alle gijzelaars dood waren.
Dit was voor Golda Meïr, de premier, een of meer stappen te ver.
Golda zei: 'Stuur de jongens.'
Ze bedoelde daarmee een speciaal commando van de Mossad.
De missie heette 'Toorn van God' en was bedoeld…
…om de leiders van de Zwarte September te vinden en te doden.
Dit was het moment om van de terroristen, de jagers, de prooi te maken.
CENTRALE INLICHTINGENDIENST
GEHEIM
OPERATIE TOORN VAN GOD - DEEL I
MÜNCHEN, DUITSLAND
De Olympische Spelen in München in 1972…
…betekenden voor het Duitse volk een bijna totaal imagoherstel.
De laatste Spelen in Duitsland waren in 1936…
…en de man die in Berlijn de Olympische Spelen opende…
…was niemand anders dan Adolf Hitler.
Ik verklaar de Spelen van Berlijn…
…om de 11e olympiade van de moderne tijd te vieren…
…hierbij geopend.
De Israëliërs worstelden met een groot probleem.
Moest Israël deelnemen aan Spelen op Duits grondgebied?
Er werd besloten dat te doen.
We hadden een groep zeer goede atleten die van de dag hadden gedroomd…
…dat ze mee zouden doen aan de Olympische Spelen.
We hadden de snelste loper van het westelijk halfrond…
…en we verwachtten dat ze de Olympische medaille zou winnen.
Ze kwamen allemaal met enorm hoge verwachtingen.
De Duitsers zagen de Olympische Spelen van 1972 in München…
…als een antithese van de Spelen van 1936…
…tijdens het naziregime.
Ze wilden het presenteren als de 'Vrolijke Olympische Spelen'…
…dus ze wilden niet dat er bewakers…
…te zien waren in het Olympisch Dorp…
…en er was nauwelijks beveiliging.
Toen de Israëlische ambassade het Duits Olympisch Comité benaderde…
…en hen vroeg om bescherming te bieden aan de Israëlische atleten, zeiden ze:
'Hoezo bescherming? Hier heerst de olympische gedachte.
Er gaat echt niets gebeuren.'
Ik ben Avraham Melamed. Ik was wedstrijdzwemmer en destijds…
…was ik de beste vertegenwoordiger van Israël in het zwembad.
OLYMPISCH DORP MÜNCHEN, DUITSLAND - 5 SEPTEMBER 1972
GEBOUW VAN DE ISRAËLISCHE DELEGATIE
Ik werd wakker rond vijf uur, kwart over vijf.
Ik hoorde geluiden uit het appartement naast ons…
…en het klonk alsof iemand allemaal meubels heen en weer schoof.
En werd geschreeuwd.
Toen kwamen er hardere geluiden uit het andere appartement.
Ik hoorde machinegeweren afgaan.
En toen werd alles rustig.
Een van de scherpschutters, die in het bovenste appartement zat…
…kwam naar beneden en vroeg me: 'Heb je het gehoord?
Palestijnen hebben ingebroken en mensen gegijzeld.'
We wisten ons geen raad.
We keken uit het raam.
Eerst zag ik Muni, de worstelaar, dood op de stoep liggen.
Toen beseften we dat het serieus was.
Ik besloot dat ik daar weg wilde.
Dus ik opende de ramen en ging naar buiten via de achterkant van het appartement.
Zodra ik het appartement uitkwam…
…werd ik gegrepen door een Duitse bewaker en ergens anders heen gebracht.
In het begin had de politie geen enkel idee wat er speelde.
Ze konden niet geloven dat terroristen het Olympisch Dorp konden binnendringen.
Maar na verloop van tijd beseften ze uiteindelijk toch…
…dat er gijzelaars in handen van een groep terroristen waren.
Nieuws uit het Olympisch Dorp in München…
…waar vanochtend Palestijnse guerrilla's het vertrek van team Israël binnenvielen.
De schutters doodden twee Israëliërs…
…en gijzelen op dit moment twintig atleten en zes officials.
Ze eisen de vrijlating van 250 Arabieren die gevangen zitten in Israël…
…voor 12 uur vanmiddag.
Er wordt onderhandeld met de Duitse regering.
WEST-DUITSLAND
MÜNCHEN
JERUZALEM
JERUSALEM, ISRAËL - 5 SEPTEMBER, 9.00 UUR
Ik was in Jeruzalem, 's ochtends vroeg hoorde ik het nieuws op de radio…
…en ik haastte me naar de premier.
Ze had het gehoord van haar oorlogssecretaris…
…en ook via de nieuwsuitzendingen.
Ik had zelf een gevoel van machteloosheid, van schaamte.
Hoe kwamen we in een situatie…
…waarin de Palestijnen het Olympisch dorp konden binnendringen…
…en zo'n groot aantal Israëlische gijzelaars konden nemen…
…terwijl feitelijk de hele wereld toekeek?
Het was een enorm schokkende situatie.
Het idee ontstond toen het Internationaal Olympisch Comité…
…weigerde Palestina of het Palestijnse team te betrekken…
…bij de Olympische competitie.
Toen kwam het idee: 'Waarom zouden ze ons afwijzen?'
Omdat we niet als staat werden beschouwd.
Maar we wilden dat men internationaal op de hoogte was van onze zaak.
De Israëliërs doden was nooit het doel.
In 1948 ontstond er een Palestijnse revolutionaire beweging.
De uit hun huizen gedrevenen beschouwden dit als een ramp…
…in hun woorden de 'Nakba', die ze toeschreven aan de Westerlingen…
…en vooral aan de joden, die in hun ogen van Israël een koloniale staat maakten…
…waar ze tegen moesten vechten om hun land te herwinnen…
…dat ze onterecht in beslag genomen achtten.
De door Yasser Arafat overgenomen Palestijnse Bevrijdingsorganisatie, PLO…
…stelde feitelijk dat de Joden geen recht hebben op een eigen staat.
De Joden zijn een religie, geen natie.
Ze mogen wonen waar ze willen…
…maar er is geen goede reden voor het bestaan…
…van een aparte, vrije, soevereine Joods-zionistische staat Israël.
Het standpunt van Golda Meïr was heel vastberaden.
Tijdens haar ambtstermijn als premier kende Israël nogal wat terreurincidenten…
…zowel op Israëlisch grondgebied als in het buitenland.
En Golda had besloten…
…nooit of te nimmer toe te geven aan de eisen van terroristen.
Ze was in zekere zin een beetje paranoïde.
Ze dacht altijd dat de Joden gehaat werden.
Ze dacht altijd dat antisemitisme overal heel sterk was.
De premier riep meteen een speciale regeringsvergadering bijeen…
…om 9.30 uur 's ochtends.
Daar werd destijds besloten…
…dat Israël niet ging onderhandelen met de gijzelende Palestijnen.
In dit geval bleek het De Zwarte September.
De Zwarte September is trouwens opgericht door Yasser Arafat…
…het hoofd van de PLO, de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie…
…en haar militaire vleugel, de Fatah.
Hij creëerde een geheime, nieuwe terroristische groepering…
…die eigenlijk een soort ondergrondse binnen een ondergrondse was.
De Zwarte September was ter nagedachtenis aan september 1970…
…toen koning Hoessein van Jordanië…
…wiens koninkrijk werd veroverd…
…en bijna werd geregeerd door groepen gewapende Palestijnen…
…z'n leger en z'n artillerie op de Palestijnen afstuurde.
Er werden behoorlijk wat Palestijnen afgeslacht toen.
De Zwarte September is een groep mensen van Al Fatah.
Ja, Arafat zelf.
Ik weet niet of hij de Zwarte September steunt of niet.
En deze mensen, of deze groep mensen…
…wordt gesteund door een aantal Al Fatah-leiders.
Welke?
Ik bedoel Abu Youssef, Abu Iyad.
Ik weet dat Abu Iyad naar München wilde.
Vanuit hun oogpunt was de keus voor de Olympische Spelen een goede.
Zelfs toen, 50 jaar terug, was het duidelijk…
…dat dit globale evenement honderden miljoenen mensen fascineerde.
Doorlopende delegaties gaan door.
De mensen wachten.
Maar de stemming werd ongetwijfeld gespannener.
Ter plaatse aangekomen…
…hoorde ik van de commissaris dat ik het bevel zou overnemen…
…voor een geplande aanval…
…om de Israëlische gijzelaars te redden.
Er is ons verteld dat er nu mannen hun geweren richten…
…op de kamers waar de Arabische guerrillawachters net naar buiten keken.
Dit gebeurt nu, als u het ooit kunt geloven…
…bij de 20e Olympische Spelen.
LIVE VIA SATELLIET
We namen positie in op het dak van het betreffende pand…
…en ik wachtte aan de radio…
…op de opdracht van de commissaris met het codewoord 'zonneschijn'…
…maar…
…dat codewoord 'zonneschijn' kwam echter nog niet.
En ondertussen hadden…
…wat snuggere tv-mensen positie ingenomen op het blok ernaast…
…en filmden naar beneden naar het dak waar wij op stonden.
Daardoor zagen de terroristen op de tv…
…onze positie op het dak.
Dat was een van de redenen waarom de aanval werd afgebroken.
Toen zeiden ze ineens dat we van het dak af moesten…
…en naar Fürstenfeldbruck moesten gaan.
Daar stond een vliegtuig klaar…
…en de terroristen eisten…
…ongehinderd begeleid vertrek.
De guerrillastrijders eisen dat ze uit Duitsland…
…naar een onbekende locatie mogen vliegen, zodra hun eisen zijn ingewilligd.
Bijna 500 Duitse veiligheidsagenten hebben het dorp afgesloten…
…en plaatsen machinegeweren op het plein.
Ze houden cameramensen, journalisten en publiek op afstand.
Willy Brandt was de premier, een goede vriend van Israël.
En het enige dat Israël kon doen, was de Duitse regering vragen…
…om toestemming om hun commando's, of specialisten te sturen…
…hun experts, de Mossad-agenten, om de gijzelaars te redden.
…en de Duitsers weigerden beleefd.
Ze stonden alleen toe…
…dat het hoofd van de Mossad, Zvi Zamir, zou kunnen toekijken…
…hoe het probleem werd opgelost.
Er werd besloten…
…dat het hoofd van de Mossad, Zvi Zamir, naar Duitsland zou reizen.
De volledige naam van de Mossad…
…is het Speciaal Instituut voor Speciale Taken.
Het Israëlische equivalent van de Amerikaanse CIA.
Ten tijde van de gijzeling in München werd hij benoemd tot hoofd van de Mossad…
…door onze premier, Golda Meïr.
Toen Zvi Zamir aankwam, lieten de Duitsers hem het plan zien…
…om de gijzelaars te redden.
Het plan was dat helikopters zowel de gijzelaars als de terroristen…
…naar het vliegveld zouden brengen waar een Lufthansa-jet stond te wachten…
…om ze, volgens hun eis, met de gijzelaars naar Caïro te brengen.
Als ze veilig in Caïro aankwamen, zouden ze de gijzelaars vrijlaten.
Als ze vanuit de helikopters de jet gingen controleren…
…zouden sluipschutters ze doodschieten.
In de jet wachtte ook een commando op ze…
…om de anderen te doden.
Op die manier zouden ze de gijzelaars redden.
Zamir vond het een goed plan. Maar het probleem was niet het plan.
Het probleem was de uitvoering ervan.
De gijzelaars gingen per bus naar een heliport bij het Olympisch dorp.
Van daaruit vlogen ze in twee helikopters…
…naar het vliegveld van Fürstenfeldbruck, vlak bij München.
Zvi ging het dak op en bekeek vanaf daar wat er gebeurde.
Hij besefte meteen dat er een probleem was.
Het ging niet zoals gepland.
Het ergste gebeurde.
De leiders van de terroristen liepen naar het vliegtuig.
Ze ontdekten dat het een val was. Het was geen echt vliegtuig.
Ze zouden aan boord van een jet gaan om naar een Arabisch land te vliegen.
De Duitse regering was overtuigd dat de Israëli's vermoord zouden worden…
…en besloot te proberen de guerrilla's uit te schakelen of doden op 't vliegveld.
Ze geven toe dat de politie het vuur opende.
Er was paniek. Het was 's nachts, en donker. Er was geen licht.
We moesten dekking zoeken om niet door collega's neergeschoten te worden.
En toen stond de helikopter ineens in brand.
De niet geraakte guerrilla's openden het vuur op de gijzelaars.
De Palestijnen gooiden handgranaten in de helikopters…
…waarin de Israëlische gijzelaars zaten vastgebonden.
Die mensen stierven en verbrandden.
Golda was in haar huis met een paar prominente ministers…
…en ze kregen tegenstrijdige informatie over wat er gaande was in München.
De ochtend erna, rond één uur…
…kwam er een bericht dat de operatie geslaagd was.
Alle atleten zouden vrij en veiliggesteld zijn…
…en alle terroristen zouden gedood zijn.
In Golda's huis slaakten ze een zucht van opluchting…
…want het was een erg gespannen nacht geweest.
GIJZELAARS BEVRIJD NA DE STRIJD
De berichten die op de avond van 5 september werden gepubliceerd…
…door de Duitse regering en de Duitse mediakanalen…
…waren erg positief.
Ze meldden zelfs dat de reddingsoperatie…
…een succes was en dat alle gijzelaars waren vrijgelaten en veilig waren.
Toen belde Zvicka Zamir.
Volgens mij om 3.10 uur 's nachts…
…en hij zei: 'Golda, ze zijn allemaal dood. Ik heb ze gezien.
Niemand heeft het overleefd.'
Dan kun je je voorstellen…
…hoe kapot iedereen ervan was toen ze het nieuws net hadden gehoord.
De hele natie was in rouw.
Je ging van een euforisch moment van het vieren van de vrijlating…
…naar een diepe depressie in een oogwenk.
Voor Duitsland was het toch nog een ramp.
Ze vroegen de Israëli's niet om hulp, omdat ze het zelf wilden doen.
De Duitse politici dachten dat we het wel konden.
Dat was niet zo.
Dat was 't probleem.
Een ooggetuige ter plekke noemde het: 'het vreselijkste wat ik ooit heb gezien.'
Een vreselijke tragedie. En stel je Zvi Zamir voor…
…hoofd van de Mossad, die toekeek en besefte dat het geen slagingskans had.
We zaten aan de radio gekluisterd.
Op een gegeven moment…
…kwamen ze met een aankondiging.
M'n vader zei vaak: 'Onze grootste hoop en ergste angst komen zelden uit.'
Vannacht kwamen onze ergste angsten uit. Ze zeggen nu dat er 11 gijzelaars waren.
Twee werden er in hun kamer vermoord. Gistermorgen.
Negen zijn er vannacht op het vliegveld vermoord.
Ze zijn allemaal dood.
Als ik eraan denk, krijg ik kippenvel.
Maar we bleven een paar minuten stil.
Ieder van ons met z'n eigen gedachten en bang om iets te zeggen…
…omdat je niets gepast kon zeggen.
Ik herinner me de foto's en de tv-beelden…
…van toen ze de kisten uit het vliegtuig haalden.
GRAVEN VAN DE ISRAËLISCHE ATLETEN TEL AVIV BEGRAAFPLAATS, ISRAËL
Het was een schok voor iedereen.
Een enorme frustratie. 'Hoe kon dit nou gebeuren?'
En Golda Meïr zei in een toespraak: 'Voor de tweede keer…
…worden er Joden vermoord, afgeslacht op Duitse bodem.'
Leden van de Knesset.
Het voeren van oorlog tegen anti-Israëlische terreurorganisaties…
…is onze natuurlijke plicht.
De terroristische activiteit ontwikkelt zich voortdurend…
…en we moeten ons voorbereiden op deze oorlog.
Zelfs nog beter dan we ons tot nu toe hebben voorbereid.
Golda Meïr riep op tot wraak.
En niet alleen zij.
Het hele kabinet vroeg om wraak.
Toen kwamen twee mannen Golda opzoeken.
Ze gingen naar Golda en zeiden: 'Luister.
Deze operatie werd uitgevoerd door de Zwarte September.
We moeten een eind maken aan die organisatie.
Ze hebben al bloed aan hun handen en ze zullen daarmee doorgaan.
Als we de kop van de slang kunnen vermorzelen…
…als we de leiders van de organisatie kunnen doden…
…kunnen we zo ook de Zwarte September vernietigen.
Daarvoor moeten we…
…een groep van onze commando's het land uit sturen…
…naar het buitenland waar de leiders van de Zwarte September…
…de volgende missies voorbereiden om ze daar te vermoorden.'
Golda Meïr aarzelde, tijdens haar termijn als premier…
…nooit om een preventieve, of zelfs een wraakaanval…
…op terroristische doelen op Arabisch grondgebied goed te keuren.
Maar ze wees kordaat elke suggestie af…
…dat Israël terroristische doelen zou moeten aanvallen…
…in bevriende, soevereine staten, vooral in Europa.
Het bloedbad in München bracht daar verandering in.
Het was voor haar een of meer stappen te ver.
Ze was het eens met het Knesset-lid dat voorstelde dat dit het moment was…
…om van de terroristen, de jagers, de prooi te maken.
Maar Golda legde er de nadruk op…
…dat we er alles aan moesten doen…
…om te voorkomen dat er onschuldigen gewond raakten.
Israël is uniek.
Israël heeft een heel veiligheidsapparaat ontwikkeld…
…dat is bedoeld om mensen te straffen alleen voor hun intentie om kwaad te doen.
Israël is niet het enige land ter wereld met het idee om…
We noemen ze 'doelgerichte moorden', of 'het onderscheppen van tijdbommen.'
De VS hebben het gedaan, en andere landen ook.
Het belang van wat er gebeurd is, is dat…
…als Israëls veiligheidsdoctrine…
…als basis beschermen, voorkomen en afschrikken heeft…
…voldoet de Israëlische reactie op het bloedbad in München aan het derde.
Het schrikt enorm af.
Golda Meïr was erg vastberaden, maar ze wilde niet alleen beslissen.
Dus samen met Moshe Dayan, de minister van Defensie…
…en twee andere ministers, nauw betrokken bij veiligheidskwesties…
…creëerde ze wat ze Comité X noemden…
…om te beslissen, te overwegen, op aanbeveling van de Mossad…
…wie onze doelwitten werden.
De dag na de aanslagen besloot de premier…
…een wraakactie op te zetten, Operatie Toorn van God, zoals het heette…
…waarvoor een speciale Mossad-cel werd geschapen, die we kennen als Kidon.
Een organisatie die gerichte moorden voorbereidt en uitvoert.
Het basisprincipe was schieten en niet praten.
Maar destijds praatte je wel met bepaalde uitverkorenen…
…die rond zouden vertellen dat Israël achter al die dingen zat.
Kidon was een onderdeel van de operationele tak van de Mossad.
Ze richtten zich op de missie, kregen het doelwit…
…bereidden de operatie voor, en vermoordden het doelwit.
Gelukkig hadden we genoeg taaie mensen om deze klus te klaren.
Ze maakten een lijst, gingen akkoord, en gingen dan op zoek naar ze.
Mike Harari had de leiding over meerdere operaties van dit commando.
Hij was de ultieme geheim agent.
Hij had de Mossad opgericht, met anderen.
De eerste was in Rome.
Abdel Zwaiter.
Een erg milde, erg aardige man.
Een dichter.
Maar achter die vriendelijke uitstraling…
…schuilde een enorm doortrapte geest.
Hij plande kleine missies tegen Israël, en voerde ze uit.
Abdel Zwaiter ging na het eten naar huis.
In de lobby, bij de lift…
…stonden er twee van het Israëlische team te wachten en ze schoten hem neer.
Hij was de eerste.
Destijds was het centrum…
…het moderne hoofdkwartier van de Mossad in Parijs.
Dus Mike, zoals vele anderen, woonde al in, en opereerde vanuit Parijs.
Dr. Hamshari, die in Parijs woonde…
…en getrouwd was met een Franse, ook een Frans dochtertje had…
…was ook een zeer aangename man.
Een man van vrede.
Hij had interviews gegeven over zijn vreedzame bedoelingen.
Zulke aanvallen op Frankrijk zullen nooit plaatsvinden…
…vanwege Frankrijks politieke positie.
Kunt u in rust leven in Frankrijk? Vreest u voor uw leven?
Nee, ik niet, maar ik wil het lot niet tarten.
En de Israëli's kwamen tot de conclusie dat hij een van de leiders was…
…van het Zwarte September-kader in Europa.
Dus moesten ze bedenken hoe ze Hamshari konden doden…
…op een moment dat zijn vrouw en kind niet in de buurt waren.
Dr. Hamshari werd gebeld door ene Patricia Roxburgh…
…een fotograaf en journalist van Canadese afkomst die in Parijs woonde.
Een erg goede dekmantel.
Haar echte naam was Sylvia Raphael.
Geboren in Zuid-Afrika…
…was Sylvia Raphael een van de beste Israëlische Amazones.
Ze was vrijwilliger bij de Mossad. Ze belde dr. Hamshari op…
…en zei dat ze hem wilde interviewen. De afspraak was in een café in Parijs.
Tijdens die ontmoeting drongen een paar Mossad-agenten…
…Hamshari's appartement binnen…
…en plaatsten een bom onder z'n telefoontafeltje.
En de volgende dag…
…nadat zijn vrouw en kind het appartement verlaten hadden…
…kwamen er twee mensen aan, met uitzicht op zijn gebouw.
Een van hen had in z'n hand een afstandsbediening.
Sylvia Raphael belde Hamshari op en zei: 'Spreek ik met dr. Hamshari?'
Hij zei: 'Ja.'
Ze gaf haar collega een teken en die drukte op de knop.
De bom ontplofte…
…en verwondde Hamshari dodelijk, die stierf in een Frans ziekenhuis.
Hamshari was nummer twee.
Na zijn moord…
…waren m'n collega's erg van streek, en hadden een hekel aan de Mossad…
…omdat het de rekening kwam vereffenen…
…met iemand waarvan het onzeker was dat het een activist was…
…in de straten van Parijs, alsof het het Midden-Oosten was.
Twee maanden na München…
…kwamen een paar Kidon-agenten bij me.
Ze hadden een luchtfoto van luxe woongebouwen meegenomen…
…in het centrum van Beiroet, en ze zeiden tegen me:
'Het is onze missie een lijst van mensen te neutraliseren, daar zorgen we voor.'
Hier in deze twee gebouwen in de Verdunstraat in Beiroet…
…woonden drie van de terroristen.
Eén was Abu Youssef Al-Najjar, hoofd operaties van de Zwarte September.
De andere was Kamal Adwan, die ook operationeel leider was.
En de derde was Kamal Nasser…
…die de woordvoerder was van de terroristische organisatie PLO.
Zij vroegen me:
'Denkt u dat u een operatie kunt plannen om ze te doden?'
Ik zei tegen ze: 'Ik denk het wel.'
Hij vroeg: 'Waar denkt u aan?'
BEIROET, LIBANON
We gingen met patrouilleboten naar de kust van Beiroet.
We waren een groep van 15 man, die na middernacht samen liepen.
Dat leek wat verdacht, dus we besloten 't veel normaler te maken…
…door van vier van ons vrouwen te maken.
We deden alles op, pruiken…
…lippenstift, mascara, blauw onder de ogen.
We reden door de stad.
We parkeerden de auto zo'n 80 meter van het gebouw en we begonnen te lopen.
Ik zat bij het stel vooraan.
Ik legde m'n hoofd op de schouder van een langere man.
Die agent was dan m'n vriendje.
We kwamen aan.
De drie teams die naar de appartementen moesten…
…gingen het trappenhuis in.
En ik wachtte op bevestiging dat ze daar waren aangekomen.
Ze detoneerden allemaal op hetzelfde moment de explosieven…
…en we gingen tegelijk naar binnen. De drie terroristen waren dood.
Van een van hen stond, toen het team z'n kamer binnenkwam…
…z'n vrouw achter hem.
Hij werd neergeschoten en zijn vrouw ook.
En in een andere woontoren was een vrouw die achter de deur stond…
…de deur naast de deur die we openden, al dood.
Een man met een leren jas, een snor, een donkere huid, kwam naar buiten.
Hij trok een pistool en stak de weg over, richting ons.
Hij kwam verhaal halen: 'Wat is hier gebeurd?'
Ik zei tegen 't blondje: Geen keus.'
Ik herinner me z'n geschokte blik nog…
…toen hij de twee jongedames hun jasjes zag opendoen…
…machinegeweren tevoorschijn zag halen en het vuur zag openen.
Dus het element van verrassing was er in feite af…
…voor alle teams de deuren bereikten.
We renden weg over straat.
De hele schietpartij duurde zo'n zeven minuten.
En binnen 30 minuten na 't aanmeren voeren we weer op zee.
Missie volbracht.
Hoewel ieder van ons een doelwit was…
FATAH-STRIJDER
…zijn er prioriteiten voor de Israëlische bureaus en de Mossad.
Dus Kamal Adwan, Kamal Nasser of Youssef Al-Najjar.
Die drie mannen waren de prioriteit…
…van de Mossad.
De Mossad vermoordde ze dus in 1973.
Ze richtten zich op Ali Hassan Salameh.
Ali Hassan Salameh was een gewone Palestijn…
…maar hij had z'n eigen verhaal.
Z'n vader, Hassan Salameh…
…was een van de Palestijnse militanten die werden gedood en martelaar werden…
…tijdens de Palestijnse revolutie…
…in de strijd tussen de zionistische beweging…
…en de Palestijnse militanten.
De jonge Palestijnse patriot sloot zich aan bij de Fatah-beweging…
…in een vroeg stadium toen hij zijn studie afrondde in 1964.
Hij is een van de vrienden van Yasser Arafat…
…verbonden via genegenheid maar ook door bloedverwantschap.
Abu Hassan Salameh kreeg wat bekend is binnen de Fatah…
…als een fundamentele positie die de 'centrale bron' wordt genoemd.
De centrale bron is de persoon die alle zaken…
…en operaties tegen de Mossad en tegen Israël natrekt.
Hij vormde een soort Arabisch internationaal team…
…om alle Mossad-leden…
…na te trekken en te achtervolgen.
Vanaf dat moment werd hij de hoofdvijand van de Mossad.
…en Golda Meir gaf hem een vreemde naam.
Ze noemde hem 'De Rode Prins'.
Ze zei altijd: 'Dat betekent: de moordenaar die ons erg veel…
…Israëlisch, Joods bloed heeft gekost.'
Erg veel Mossad-mensen, informanten en verkenners…
…zochten naar Ali Hassan Salameh.
Hij werd overal gezien.
'Hij is in Genève, maar gaat weer weg.
Naar het noorden, misschien naar Denemarken.'
En een Libanese informant zei dan: 'Hij reist nu naar Noorwegen.'
Ze kregen nog andere informatie, dat Salameh in het dorpje Lillehammer was.
LILLEHAMMER, NOORWEGEN - JULI 1973
Toen de Israëliër in Lillehammer aankwam…
…was Mike Harari er, Zvi Zamir, hoofd van de Mossad, was er…
…en ook een man die Dan Arbel heette.
Er waren minstens twee vrouwen.
Een daarvan was Sylvia Raphael. Natuurlijk, zij was er altijd.
En een Zweedse dame, Marianne Gladnikoff.
Ze zeiden tegen elkaar: 'Misschien vinden we daar Salameh wel.'
Ze troffen Ali Hassan Salameh daar aan.
Hij zat in een bar koffie te drinken en heel ontspannen met anderen te praten.
Ze hielden hem in de gaten en zagen een paar erg vreemde dingen.
Ten eerste reed hij rond op de fiets.
Hij ging naar buiten zonder enige bescherming, van wie dan ook.
Hij woonde in een armzalig appartement in een buitenwijk van Lillehammer.
De Mossad had een foto van Salameh, die erg korrelig was.
Sylvia Raphael was erg sceptisch: 'Dit lijkt me niet de juiste man.'
Maar Mike Harari, Zvi Zamir, hoofd van het commando…
…die het gewend waren gelijk te hebben gaven het bevel om hem te doden.
's Avonds zagen ze Salameh weer.
Hij ging naar de bioscoop, met een zwangere vrouw.
En toen kwamen ze weer naar buiten.
Ze volgden ze, ze namen een bus.
Toen ze uit de bus stapten, volgden ze ze met een auto.
Ze schoten Salameh dood en waren erg blij.
'Geweldig succes, jongens. Ga maar naar huis.'
De schutters gingen meteen weg, en Harari en Zamir vertrokken ook.
Maar het was Ali Hassan Salameh niet.
Ze hadden de verkeerde vermoord.
VOLGENDE KEER: TOORN VAN GOD DEEL II
Hij is vermoord door de geheime dienst, de Mossad.
GEËXECUTEERD
Hij had nul banden met de Palestijnen.
'Het is een oorlog om Israëlische levens te beschermen', zei Golda, 'In oorlog…
…kunnen fouten gemaakt worden.'
Het doden van de hoofden van de Zwarte September…
…was een zeer succesvolle missie.
Maar de enige die het overleefd had…
…was Ali Hassan Salameh.
Yasser Arafat beval Ali Hassan Salameh…
…een geheim kanaal met de CIA op te zetten.
De Mossad besloot een vrouw te sturen.
'Je moet naar Beiroet, en je missie zal zijn:
…het doden van een man.'
Ondertiteld door: Martijn Beunk