ΟΛΥΜΠΙΑΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΜΟΝΑΧΟ, ΓΕΡΜΑΝΙΑ
6 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1972
Τις περισσότερες μέρες, το στάδιο χωράει 80.000 φίλους του στίβου.
Σήμερα, όμως, ήρθαν για ένα μνημόσυνο.
Μια ώρα μνήμης για τους 11 αθλητές από το Ισραήλ
που σφάχτηκαν χτες σε μια απόπειρα Παλαιστινίων ανταρτών
για την απελευθέρωση Αράβων στο Ισραήλ.
Αυτό έγινε από τον Μαύρο Σεπτέμβρη.
Πρέπει να δώσουμε τέλος σ' αυτήν την οργάνωση.
Η επιχείρηση ήταν συνδυασμός εκδίκησης, φοβήτρου,
μια προσπάθεια να δείξουμε στη διεθνή κοινότητα
ότι αυτό δεν θα αφεθεί ατιμώρητο.
Η Μοσάντ έφτιαξε μια λίστα με άτομα και ξεκίνησε να τα ψάχνει.
Αφού κατάφεραν να σκοτώσουν πολλούς αρχηγούς του Μαύρου Σεπτέμβρη,
εστίασαν στον Αλί Χασάν Σαλάμε.
Ήταν ο Νο1 στόχος.
Η Μοσάντ είχε σχεδόν ασύλληπτα και αδιανόητα επιτεύγματα.
Ξεκίνησε η επιχείρηση στο Λίλεχαμερ,
και αυτή ήταν αποτυχία.
Σκότωσαν λάθος στόχο.
ΕΚΤΕΛΕΣΗ
Έξι χρόνια αργότερα, ο Μεναχέμ Μπέγκιν, ο νέος πρωθυπουργός,
το θεωρούσε ανοιχτό λογαριασμό.
Ο Σαλάμε ήταν τρομοκράτης.
Ήταν δολοφόνος.
Ο Μπέγκιν δίνει την εντολή.
"Σκοτώστε τον".
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ
ΑΠΟΡΡΗΤΟ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΤΑΣΚΟΠΕΙΑΣ
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΟΡΓΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΜΕΡΟΣ 2
Τους τελευταίους 18 μήνες,
ορισμένοι Άραβες έχουν ανατιναχτεί ή πυροβοληθεί σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Στο Λίλεχαμερ, όμως,
περιέργως, οι Ισραηλινοί άφησαν πολλά στοιχεία.
Δύο άντρες, χωρίς μάσκα, με πιστόλια 22άρια με σιγαστήρες,
το όπλο με το οποίο δολοφονήθηκαν Άραβες σε Ρώμη και Παρίσι.
Τέσσερις μέρες πριν, η ισραηλινή ομάδα δολοφονίας
ήρθε στο Λίλεχαμερ για τον Σαλάμε, τον υπεύθυνο για την επίθεση στο Μόναχο.
ΣΕΝΤ-ΤΡΟΠΕΖ, ΓΑΛΛΙΚΗ ΡΙΒΙΕΡΑ, ΓΑΛΛΙΑ ΙΟΥΛΙΟΣ 1973
Τότε ήμουν στο Σεντ-Τροπέζ.
Παίζαμε σε εστιατόρια.
Παίζαμε μουσική.
Ήμασταν στον δρόμο. Ένας αστυνομικός μού λέει
"Επικοινώνησε με την οικογένειά σου, προέκυψε ένα πρόβλημα.
Προέκυψε πρόβλημα στη Νορβηγία, με τον Άμεντ,
αλλά δεν ξέρουμε τι συμβαίνει". Μας είπαν ότι πέθανε.
Εμείς νομίζαμε ότι ήταν τροχαίο ή κάποιο φυσικό αίτιο, δυστυχώς.
Τον δολοφόνησε η μυστική υπηρεσία, η Μοσάντ.
Ήταν ο μεγάλος μου αδερφός. Ήταν το πρότυπό μας.
Ταξίδεψε τόσο πολύ εκείνη τη μέρα που βρέθηκε στις σκανδιναβικές χώρες.
Εκεί έφτιαξε τη ζωή του. Γνώρισε τη γυναίκα του την Τορίλ.
Δούλευε και ζούσε στο Λίλεχαμερ.
Ήταν δάσκαλος καράτε.
Ήταν σερβιτόρος.
Δεν είχε καμία σχέση με τους Παλαιστινίους. Καμία.
Γι' αυτό για μας, ήταν, πέρα από τραγωδία,
εντελώς ακατανόητο.
Όταν πυροβόλησαν τον Άμεντ Μπουσίκι, το έκαναν κοντά σε ένα πάρκο.
Στο πάρκο ήταν ένα ζευγάρι νέων που ερωτοτροπούσε,
και είδαν το αυτοκίνητο καθώς έφευγε.
Ήταν λευκό αυτοκίνητο, και είδαν την πινακίδα του.
ΜΙΧΑΕΛ ΜΠΑΡ-ΖΟΧΑΡ ΙΣΡΑΗΛΙΝΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ
Βασικό, δεν ξαναχρησιμοποιείς το αμάξι.
Όμως… ο Νταν Αρμπέλ είχε αγοράσει κάτι όργανα,
και τα είχαν αφήσει στο πορτμπαγκάζ.
Έτσι, την επόμενη μέρα, πάει και παίρνει το αμάξι.
Μαζί του είναι η Μαριάν Γκλάντνικοφ.
Αντί να πάρουν το τρένο για το Όσλο, όπως έπρεπε να κάνουν,
πήγαν με το αμάξι.
Όχι μόνο πήγαν με το αμάξι,
αλλά ο Νταν Αρμπέλ πήγε να το επιστρέψει στην εταιρεία ενοικίασης,
κάτι που γίνεται ποτέ.
Η αστυνομία συλλαμβάνει τον Νταν Αρμπέλ και τη Μαριάν Γκλάντνικοφ.
Μιλάνε αμέσως.
Το κακό με τον Αρμπέλ ήταν πως είχε κλειστοφοβία.
Δεν άντεχε να είναι σε στενό, κλειστό χώρο.
Ήταν έτοιμος να μιλήσει μόλις άνοιγαν την πόρτα.
Οπότε, άνοιξαν την πόρτα κι εκείνος μίλησε.
Και έδωσε πολλές πληροφορίες για αποστολές
και ονόματα αρχηγών της Μοσάντ στην Ευρώπη.
Τους έδωσε τη διεύθυνση του διαμερίσματος
όπου περίμεναν ακόμη η Σίλβια Ραφαέλ και μερικά άλλα μέλη.
Και η αστυνομία τούς συλλαμβάνει.
Ήταν οδυνηρό, γιατί δεν καταλαβαίναμε.
Η μυστική υπηρεσία, η Μοσάντ, είναι μια υπηρεσία
πασίγνωστη παγκοσμίως.
Στο τέλος, όμως,
κι εκείνη κάνει τέτοια λάθη.
Ευτυχώς, κάποιοι συνελήφθησαν και καταδικάστηκαν.
Έγινε απίστευτη κρατική υπόθεση.
Ο υπουργός Εξωτερικών ενημέρωσε την ισραηλινή πρεσβεία στο Όσλο
πως δεν θα γίνουν…
Πως δεν είναι δυνατή η παράδοση των κρατούμενων,
ούτε θα επιτραπεί να τους επισκεφτεί κανείς.
Ο Νταν Αρμπέλ, η Σίλβια Ραφαέλ και η Μαριάν Γκλάντνικοφ είναι φυλακή,
και γίνεται η δίκη τους.
ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΝΟΡΒΗΓΙΑΣ
Η ίδια εικόνα ασφάλειας επαναλαμβάνεται κάθε μέρα
καθώς οι έξι κατηγορούμενοι πάνε στο δικαστήριο συνοδεία ενόπλων,
για τελευταία φορά πριν την αναβολή.
Ο δημόσιος κατήγορος, ο Χάκαν Βίκα,
είπε πως έχουν τουλάχιστον έναν αρχηγό της επιχείρησης
και ζήτησε ποινές από έξι έως εννέα χρόνια
για συνενοχή στον φόνο.
Η εισαγγελία ισχυρίζεται
πως η ισραηλινή οργάνωση πληροφοριών, η Μοσάντ,
ουσιαστικά είχε στήσει δικό της δικαστήριο κατά της αραβικής τρομοκρατίας.
Ο φόνος, όμως, είναι φόνος, και έτσι αντιμετωπίζεται,
όποιος κι αν τον έκανε, για όποιο λόγο.
Καταδικάστηκαν, και πήρε αρκετό καιρό
μέχρι να τους φέρει πίσω το Ισραήλ με διαπραγματεύσεις.
Σχεδόν όλοι όσοι ήταν στην επιχείρηση καταδικάστηκαν στη Νορβηγία.
Σε 22 μήνες, όμως, ήταν έξω.
ΕΧΟΥΝΤ ΜΠΑΡΑΚ ΠΡΩΗΝ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΟΥ ΙΣΡΑΗΛ
Το Ισραήλ δεν ανέλαβε ποτέ επίσημα την ευθύνη γι' αυτό,
αλλά ήταν σαφές για τους Νορβηγούς ότι το κάναμε εμείς.
Ότι το έκανε η Μοσάντ.
Ως επαγγελματίας, ακόμη δεν καταλαβαίνω…
ΑΛΕΝ ΣΟΥΕ ΠΡΩΗΝ ΔΙΕΥΘ. ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΥΠ. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ
…αυτήν την ισραηλινή επιχείρηση ενάντια σε Μαροκινό
που ήταν σερβιτόρος στο Λίλεχαμερ στη Νορβηγία, και το μόνο αμάρτημά του
ήταν ότι έμοιαζε εμφανισιακά με τον Αλί Χασάν Σαλάμε.
Γνώριζα λίγο τον Αλί Χασάν Σαλάμε.
Ήταν αδιανόητο αυτός ο νέος, πλούσιος άντρας,
που οδηγούσε ωραία αμάξια,
που είχε πάρα πολύ σημαντική δημόσια ζωή στη Βηρυτό,
από κάποιο καπρίτσιο της μοίρας,
να κατέληξε σερβιτόρος κοντά στον Αρκτικό Κύκλο,
να κυκλοφορεί με ποδήλατο
και να ζει ήσυχη ζωή με τους Νορβηγούς.
Έγιναν πολλά επιχειρησιακά λάθη,
μερικά από αυτά λόγω της χρονικής πίεσης,
επειδή αρχηγός της επιχείρησης ήταν ο ίδιος ο Μάικ Χαράρι,
που διηύθυνε, προσωπικά, πολλές δεκάδες,
πιθανότατα εκατοντάδες επιχειρήσεις με μεγάλη επιτυχία.
Αυτή, όμως, απέτυχε, και έγινε λάθος…
και αδικία για τον αθώο Μαροκινό πολίτη.
Κι όμως, το Ισραήλ δεν ζήτησε ποτέ συγγνώμη.
Δηλαδή…
Αν σκουντήξεις κάποιον στο δρόμο, λες συγγνώμη.
Αν σκοτώσεις κάποιον από λάθος, πού είναι η συγγνώμη; Είναι τεράστιο.
Η νύφη μου δεν ξανάφτιαξε τη ζωή της.
Έζησε με αυτήν την τραγωδία.
Την έβαλαν να υπογράψει ότι δεν θα μιλούσε γι' αυτό.
ΧΩΡΙΣ ΠΑΡΑΔΟΧΗ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΤΥΧΗΣ ΘΑΝΑΤΟΣ
Μετά από χρόνια, επιτέλους,
το Ισραήλ συμφώνησε να πληρώσει αποζημίωση στους συγγενείς του.
750.000 ΚΟΡΟΝΕΣ ΝΟΡΒΗΓΙΑΣ 500.000 ΔΟΛΑΡΙΑ ΣΗΜΕΡΑ
ΤΕΛ ΑΒΙΒ, ΙΣΡΑΗΛ 1973
Αμέσως σταμάτησε η επιχείρηση Οργή του Θεού. Αμέσως.
Τους έφεραν όλους πίσω. Τελείωσε.
Μετά από το Λίλεχαμερ, ο Ζαμίρ κατέθεσε στην Γκόλντα την παραίτησή του.
Η Γκόλντα την απέρριψε αμέσως.
ΖΒΙ ΖΑΜΙΡ ΠΡΩΗΝ ΔΙΕΥΘ. ΜΟΣΑΝΤ
Είπε "Είναι πόλεμος.
Πόλεμος για την προστασία Ισραηλινών.
Στον πόλεμο, γίνονται και λάθη".
Για την Γκόλντα Μεΐρ,
μας επιτέθηκαν μόνο επειδή είμαστε Εβραίοι.
ΙΝΤΟ ΑΧΑΡΟΝΙ ΑΡΟΝΟΦ ΙΣΡΑΗΛΙΝΟΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΗΣ
Μας επιτίθενται μόνο λόγω μιας συνεχούς άρνησης
να δεχτούν το δικαίωμά μας να έχουμε δικό μας κράτος στην αρχαία πατρίδα μας.
Μέρος της στρατηγικής της παλαιστινιακής τρομοκρατικής οργάνωσης
ήταν οι επιθέσεις σε ισραηλινούς στόχους στο Ισραήλ
και στο εξωτερικό.
Το Ισραήλ έπρεπε να στείλει μήνυμα στους Εβραίους του κόσμου.
"Θα σας προστατεύσουμε, εσάς και τα συμφέροντά σας".
Αυτό είναι ένας λόγος για την ύπαρξη του Ισραήλ.
Οι δολοφονίες των αρχηγών του Μαύρου Σεπτέμβρη
ήταν εξαιρετικά επιτυχημένη αποστολή.
Για μεγάλη περίοδο πολλών ετών,
δεν υπήρχε πια τρομοκρατία στο μέγεθος που βλέπαμε στην Ευρώπη
ενάντια σε Εβραίους και Ισραηλινούς.
Αυτές οι δραστηριότητες καθυστέρησαν τις επιχειρήσεις,
έκαναν τους αρχηγούς της τρομοκρατίας να μην κοιμούνται στο ίδιο μέρος,
επειδή ήξεραν ότι ο καθένας τους μπορούσε να πληγεί προσωπικά,
και παρεμπόδιζαν τη δουλειά τους.
Σκοτώνοντας δέκα με έντεκα Άραβες στην Ευρώπη,
ο Μαύρος Σεπτέμβρης, τον Απρίλιο του 1973,
έπαψε να υπάρχει.
Ο μόνος που επέζησε, όμως,
ήταν ο Αλί Χασάν Σαλάμε.
Παραδόξως, είχε γλιτώσει από κάθε επίθεσή μας
κατά των αρχηγών του Μαύρου Σεπτέμβρη.
Ο Αμπού Χασάν είναι ένας από τους αρχηγούς του Μαύρου Σεπτέμβρη.
Είναι ένας από τους αρχηγούς, αλλά όχι ο ανώτερος αρχηγός.
Εγώ ξεκίνησα τη δεκαετία του '60
ως πρόεδρος της φοιτητικής οργάνωσης του λιβανέζικου κόμματος Καταέμπ.
ΚΑΡΙΜ ΠΑΚΡΑΝΤΟΥΝΙ ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ
ΠΡΩΗΝ ΑΡΧΗΓΟΣ ΤΟΥ ΛΙΒΑΝΕΖΙΚΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΥ ΚΑΤΑΕΜΠ
Μετά, ήμουν το πρώτο μέλος του Καταέμπ που γνώρισε τον Γιάσερ Αραφάτ.
Έτσι ξεκίνησε μια επικοινωνία και φιλία
ανάμεσα σ' εμάς και τον Αμπού Χασάν Σαλάμε.
Ο χαρακτήρας του είναι ασυνήθιστος.
Καταρχάς, ήταν ο πρώτος που επινόησε τις βόμβες σε πακέτο.
Έστελνε αυτά τα πακέτα σε μέλη της Μοσάντ.
Πολλοί τραυματίστηκαν, και νομίζω πως κάποιοι πέθαναν.
Δεύτερον, κάτι το οποίο τον ενδιέφερε πολύ και για το οποίο δούλευε σκληρά
ήταν η αεροπειρατεία.
Έκανε επιχειρήσεις εντός Ευρώπης χρησιμοποιώντας αγωγούς,
χτυπώντας τους αγωγούς πετρελαίου στην Τεργέστη, στην Ιταλία.
Ο Μαύρος Σεπτέμβρης δεν είχε διεύθυνση.
Δεν ξέρω πόσο μεγάλος ήταν.
Ας πούμε πως ήταν 50 άτομα, και η ηγεσία άλλαζε.
ΒΙΛΧΕΛΜ ΝΤΙΤΛ
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ, ΓΕΡΜΑΝΟΣ ΠΡΩΗΝ ΠΡΑΚΤΟΡΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ
Διάβασα τις περισσότερες αναφορές των υπηρεσιών πληροφοριών
και αστυνομικών οργανισμών για την PLO και τον Μαύρο Σεπτέμβρη.
Δεν βρήκα τον Αλί Χασάν Σαλάμε σ' αυτές. Είχαν διαφορετικά ονόματα.
Ίσως ήταν τόσο έξυπνος ώστε δεν αναφερόταν.
Ήταν διπλωμάτης. Ήταν…
Ήταν στην επιτροπή. Ήταν άνθρωπος που ήταν ορατός,
αλλά όχι τόσο ώστε να τον ξέρει όλος ο κόσμος.
Όλος ο κόσμος ήξερε κάποιον με μαντίλα.
Λεγόταν Αραφάτ.
Αυτόν ταύτιζε όλος ο κόσμος με τον παλαιστινιακό αγώνα.
Ο Αλί Χασάν Σαλάμε δεν φαινόταν αιμοδιψής.
Δεν θυμάμαι καμία φωτογραφία του να κρατάει Καλάσνικοβ.
ΔΥΤΙΚΗ ΒΗΡΥΤΟΣ, ΛΙΒΑΝΟΣ
Ο Σαλάμε εγκαταστάθηκε στη Βηρυτό
και καθιέρωσε τις λεγόμενες Εξωτερικές Επιχειρήσεις,
που αποστολή τους ήταν η δραστηριοποίηση εκτός αραβικών εδαφών
και κυρίως στην Ευρώπη.
ΑΡΧΗΓΕΙΟ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗΣ
Ο Αμπού Χασάν Σαλάμε έγινε αρχηγός της ειδικής μονάδας
που ανέλαβε την προστασία του Γιάσερ Αραφάτ,
που λεγόταν Δύναμη 17.
Δεν ταξίδευε στο εξωτερικό,
δηλαδή σε μη αραβικές χώρες,
αν δεν είχε στο πλάι του τον Αμπού Χασάν Σαλάμε.
Ο Αμπού Χασάν Σαλάμε έγινε, πλέον,
κάπως σαν σκιά του Αραφάτ.
Του έδινε δύσκολα καθήκοντα.
Ο Γιάσερ Αραφάτ τού ανέθεσε να ανοίξει τη μυστική δίοδο επικοινωνίας με τη CIA.
Το 1973, όμως, είχε γίνει παράπλευρη συμφωνία
μεταξύ του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής
πως κάθε φορά
που η αμερικανική κυβέρνηση
ήθελε να επικοινωνήσει με Παλαιστίνιο,
έπρεπε πρώτα να ενημερώνει το Ισραήλ.
Μου μιλούσε πολύ καιρό γι' αυτό,
και δεν έβρισκα λύση,
ώσπου έγιναν κάποιες απαγωγές Αμερικανών στον Λίβανο
ή απόπειρες ανατίναξης στην Αμερική.
Πρόσεξα αυτήν τη νέα κατάσταση και του είπα τη γνώμη μου,
πως, όσον αφορά την ιδέα της ασφάλειας της αμερικανικής πρεσβείας
και κάθε Αμερικανού σε λιβανέζικο έδαφος,
αν την αναλάμβανε εκείνος,
και αν ενημερώναμε την αμερικανική πρεσβεία
ότι υπάρχει η Δύναμη 17
και πως αυτή η Δύναμη 17 είναι στη διάθεση
κάθε Αμερικανού που είναι θύμα απαγωγής ή κινδυνεύει,
τότε θα τραβήξει την προσοχή των Αμερικανών,
οι οποίοι θα ανοίξουν μυστική σχέση μαζί του, είτε άμεσα είτε έμμεσα.
Αργότερα, ο πρόεδρος Νίξον διόρισε τον Ρόμπερτ Έιμς.
Του ανέθεσε να καθιερώσει
δίοδο επικοινωνίας με τους Παλαιστίνιους.
Ο Ρόμπερτ Έιμς ήταν αυτός που είπε στον Σαλάμε στην πρώτη συνάντηση
"Τώρα έχεις την ευκαιρία να μεταφέρεις
όλες τις σκέψεις και τα αιτήματά σας
στην αμερικανική κυβέρνηση μέσω αυτής της σύνδεσης".
Ο Γιάσερ Αραφάτ και, βεβαίως, ο Αμπού Χασάν Σαλάμε,
ήθελαν η Αμερική να αναγνωρίσει την PLO.
Η αμερικανική CIA, φυσικά, έλεγξε τον Σαλάμε.
Αποφάσισαν ότι μπορεί να γίνει πηγή
και πιθανή σύνδεση,
πίσω πόρτα προς τον Αραφάτ και τη Φατάχ.
Το κατάφεραν σε σημείο που ο Σαλάμε ανερχόταν στην ιεραρχία.
Πλέον ακολουθούσε και συνόδευε τον Αραφάτ όπου πήγαινε.
Ο Σαλάμε παντρεύτηκε την πιο όμορφη γυναίκα στον κόσμο.
Την Τζορτζίνα Ριζκ, που στέφθηκε Μις Υφήλιος.
Δεσποινίς Ριζκ, συγχαρητήρια που είστε Μις Υφήλιος.
Πώς νιώθετε που φοράτε το στέμμα;
Σας ευχαριστώ πολύ, καταρχάς,
και είμαι πολύ χαρούμενη.
Νιώθω υπέροχα.
Η CIA πήγε ταξίδι εκείνον και την Τζορτζίνα,
ως μήνα του μέλιτος, στην Αμερική.
Η CIA πλήρωσε τα πάντα και ήρθαν στην Αμερική οι δυο τους
και πήγαν παντού, και στο Λος Άντζελες και στην Disney World.
ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΕΘΝΩΝ 13 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1974
Ο Αμπού Χασάν Σαλάμε οργάνωσε
το ταξίδι του Γιάσερ Αραφάτ στη Νέα Υόρκη με τη CIA.
Η διπλωματική κίνηση της PLO εστιάζει στα Ηνωμένα Έθνη,
όπου, το 1974, ο Γιάσερ Αραφάτ κλήθηκε να μιλήσει στη Γενική Συνέλευση.
Η παρουσία του Αραφάτ στον ΟΗΕ εξόργισε τους Ισραηλινούς.
Μποϊκόταραν τη συνέλευση
και μία ομάδα δήλωσε πως ο Αραφάτ δεν θα έφευγε ζωντανός.
Ο Αραφάτ όχι μόνο επέζησε,
αλλά και έμεινε στην ιστορία του ΟΗΕ.
Έρχομαι σ' εσάς κρατώντας κλάδο ελιάς στο ένα χέρι
και όπλο μαχητή ελευθερίας στο άλλο.
ΓΙΑΣΕΡ ΑΡΑΦΑΤ
Μην αφήσετε τον κλάδο ελιάς να πέσει από το χέρι μου.
ΤΕΛ ΑΒΙΒ, ΙΣΡΑΗΛ
Άρχισαν να φτάνουν ειδήσεις στο Ισραήλ
ότι υπήρχε επικοινωνία
μεταξύ του Αμπού Χασάν Σαλάμε και της CIA στη Βηρυτό.
Η γραμμή επικοινωνίας μεταξύ της CIA
και του Αμπού Χασάν ήταν απαράδεκτη.
Το Ισραήλ εξοργίστηκε με αυτό,
γιατί εκείνος ήταν από τους χειρότερους εχθρούς του.
Οι Ισραηλινοί ήθελαν να δολοφονήσουν τον Σαλάμε για δύο λόγους.
Για να σπάσουν τη μυστική σύνδεση Παλαιστίνης και Αμερικής.
Πίστευαν πως αυτή η μυστική σύνδεση
θα υπονόμευε τις ισραηλινο-αμερικανικές σχέσεις
και θα οδηγούσε στην αναγνώριση από τους Αμερικανούς
της οργάνωσης PLO.
Δεύτερον, οι Ισραηλινοί σκότωναν
όλους τους Παλαιστίνιους ηγέτες υπό τον έλεγχό τους.
Έξι χρόνια μετά το Λίλεχαμερ,
έξι χρόνια μετά το τέλος του Μαύρου Σεπτέμβρη,
ο Μεναχέμ Μπέγκιν, ο νέος πρωθυπουργός,
το θεωρούσε ανοιχτό λογαριασμό.
Θεωρούσε αυτόν τον άνθρωπο επικίνδυνο,
όχι μόνο για το Ισραήλ αλλά και για άλλες χώρες.
Ήταν τρομοκράτης.
Ήταν δολοφόνος.
Ο Μπέγκιν δίνει την εντολή.
"Βρείτε τον και σκοτώστε τον".
ΒΗΡΥΤΟΣ, ΛΙΒΑΝΟΣ 1978
Υπήρχαν πράκτορες που έκαναν προετοιμασία
για τη δολοφονία του Αλί Χασάν Σαλάμε.
Υπήρχε ακόμα η Κιντόν, το τμήμα της Μοσάντ.
Ο Πράκτορας Χ στάλθηκε στη Βηρυτό για να ακολουθεί τον Σαλάμε.
Η αποστολή του ήταν μόνο συλλογή πληροφοριών.
Του είπαν να προσπαθήσει να βρει τον Σαλάμε.
Έμαθαν ότι ο Σαλάμε θα πήγαινε στη σάουνα
του ξενοδοχείου Κοντινένταλ στη Βηρυτό.
Είναι απρόσμενη ώρα το απόγευμα,
και ξαφνικά, μέσα απ' τους ατμούς της σάουνας,
εμφανίζεται ένας άντρας γυμνός,
και είναι ο Σαλάμε.
Η Μοσάντ, καταρχάς,
σκέφτεται την πιθανότητα να σκοτώσει τον Σαλάμε στη σάουνα,
και μετά μαθαίνουν πως θα υπάρχουν πολλές απώλειες,
και γι' αυτό το ακύρωσαν.
Τότε, ο Σαλάμε άρχισε να μιλάει στον πράκτορά μας,
στον Πράκτορα Χ, τον Ισραηλινό πράκτορα,
και τον έκανε φίλο του, στενό μάλιστα, τον καλούσε στο διαμέρισμά του.
Έβγαιναν με την Τζορτζίνα και την αδερφή της,
δέθηκαν πολύ,
και εκείνος έπρεπε να διαχωρίζει τη φιλία του με τον Σαλάμε
από τον στόχο του.
Και τότε, αποφασίζουν…
να στείλουν μια γυναίκα.
Λεγόταν Έρικα Μαίρη Τσέιμπερς.
Μπορεί να είχε κι άλλες ταυτότητες ή πολλά ονόματα,
ίσως ένα ψεύτικο όνομα που δεν γνωρίζουμε.
Εκείνη ήταν το πιο σημαντικό πρόσωπο.
Ήταν Βρετανή φοιτήτρια.
Αποφάσισε να σπουδάσει στο Ισραήλ.
Στο Ισραήλ, την πρόσεξε η Μοσάντ.
Εκπαιδεύτηκε δύο χρόνια στη Μοσάντ
και ήταν κατάλληλη γι' αυτό που χρειάζονταν.
Χρειάζονταν πράκτορες που δεν μιλούσαν την ισραηλινή αργκό,
που δεν φαίνονταν για Ισραηλινοί,
που δεν… έδιναν την εντύπωση ότι ήταν Εβραίοι.
Αποστολή της ήταν να βρει τον Αλί Χασάν Σαλάμε
και να συμμετέχει στον φόνο του.
Ο Μάικ Χαράρι πάει και της λέει
"Πρέπει να πας στη Βηρυτό, η αποστολή σου θα είναι…
ΜΑΪΚ ΧΑΡΑΡΙ ΠΡΩΗΝ ΠΡΑΚΤΟΡΑΣ, ΜΟΣΑΝΤ
…να σκοτώσεις κάποιον".
ΒΗΡΥΤΟΣ, ΛΙΒΑΝΟΣ
Εκείνη είχε μια επαγγελματική κάρτα
που έλεγε ότι εργαζόταν σε φιλανθρωπικό ίδρυμα για παιδιά στη Γενεύη.
ΔΙΕΘΝΕΣ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΒΗΡΥΤΟΥ
Και μετά από λίγο, γνώρισε τον Αλί Χασάν Σαλάμε.
Τον γνώρισε από κοντά, κατά τύχη, σε ένα ξενοδοχείο.
Η Έρικα νοικιάζει ένα διαμέρισμα
στη γωνία δύο δρόμων, της οδού Μαντάμ Κιουρί κι ενός άλλου,
και το παράθυρό της…
ΚΤΙΡΙΟ ΤΟΥ ΣΑΛΑΜΕ
…βλέπει στον δρόμο, στην οδό Μαντάμ Κιουρί,
όπου περνάει το κομβόι του Σαλάμε τουλάχιστον δύο φορές τη μέρα.
Είναι πολύ παράξενη,
πολύ ιδιόρρυθμη… Ταΐζει αδέσποτες γάτες.
Κάθεται και ζωγραφίζει, και περιμένει.
Εκείνος είχε προστασία.
Μπροστά στο κομβόι
πήγαινε ένα Land Rover γεμάτο Παλαιστίνιους τρομοκράτες
με πολυβόλα και Καλάσνικοβ.
Πίσω από το αυτοκίνητο υπήρχε πάντα άλλο ένα,
με Παλαιστίνιους σωματοφύλακες μέσα.
Ο Σαλάμε είχε σωματοφύλακες δεξιά κι αριστερά του.
Αλλά έκανε το μεγαλύτερο λάθος για έναν μυστικό πράκτορα.
Ένας μυστικός πράκτορας που κινδυνεύει
δεν πρέπει ποτέ να πηγαίνει από την ίδια διαδρομή
όταν πηγαινοέρχεται σε συγκεκριμένη διεύθυνση.
Ποτέ από την ίδια διαδρομή.
Πάντα αλλάζεις.
Εκείνος, όμως, πήγαινε συνέχεια από την οδό Μαντάμ Κιουρί
στο σπίτι του και πίσω.
Κάθε μέρα, το μεσημέρι,
έπαιρνε το αμάξι του και πήγαινε για φαγητό με την πανέμορφη Τζορτζίνα.
Ο γάμος του Αμπού Χασάν με την Τζορτζίνα Ριζκ ήταν πρόβλημα για εκείνον.
Ο Αμπού Χασάν είχε γίνει σταρ,
και οι δημοσιογράφοι, ειδικά οι Λιβανέζοι δημοσιογράφοι,
τον ακολουθούσαν παντού.
Εγώ ο ίδιος πήγα μια φορά σε μια συνάντηση.
Και άκουσα με τα αφτιά μου
τον Αμπού Αμάρ να του λέει
"Δεν πρέπει να μένεις με την Τζορτζίνα,
επειδή αυτό είναι ενάντιο
σε όλους τους κανονισμούς ασφάλειας που έχεις μάθει,
και είναι πάρα πολύ επικίνδυνο, αυτό θα σε σκοτώσει".
Η επιχείρηση κατά του Αλί Χασάν Σαλάμε
διευκολύνθηκε πολύ επειδή ο Σαλάμε είχε συνήθειες.
Έτσι, σύμφωνα με τις καθημερινές πληροφορίες
για τις κινήσεις του Αμπού Χασάν Σαλάμε, φτιάχτηκε το σχέδιο,
που ήταν η τοποθέτηση του οχήματος Volkswagen
σε εκείνο το σημείο, γεμάτο, φυσικά, με εκρηκτικά.
Όταν αποφασίζουν να εκτελέσουν επιχείρηση
στην οποία θα ανατινάξουν το αυτοκίνητο του Αλί Χασάν Σαλάμε,
κάνουν δοκιμή για να δουν αν γίνεται να πατηθεί το κουμπί
στο χιλιοστό του δευτερολέπτου που θα περνάει το αυτοκίνητο.
Θέλει τεράστια ακρίβεια.
Της φέρνουν ένα τρανζιστοράκι,
που είναι κανονικό ραδιόφωνο.
Όταν, όμως, βάζεις μια περόνη σε μια τρύπα στο τρανζίστορ,
γίνεται τηλεχειριστήριο.
Και όταν πατήσεις ένα κουμπί, μπορεί να εκτελέσει μια εντολή.
Είδαν ότι, από όσους το δοκίμασαν,
η Έρικα ήταν η καλύτερη.
Ο Πράκτορας Χ στέλνεται από τη Βηρυτό στη νότια Ιορδανία,
όπου οι άνθρωποι της Μοσάντ περνούν το σύνορο
και του φέρνουν ένα έπιπλο
γεμάτο εκρηκτικά.
Το φορτώνει στο αμάξι του
και διασχίζει οδικώς την Ιορδανία
και μετά τη Συρία,
και φτάνει στον Λίβανο, στη Βηρυτό.
Και πρέπει να αφήσει το αυτοκίνητο
σε ένα συγκεκριμένο γκαράζ, και αυτό κάνει.
Το Ισραήλ, στο μεταξύ, έχει στείλει στη Βηρυτό άλλους δύο πράκτορες,
ο ένας απ' τους οποίους είναι ειδικός στα εκρηκτικά.
Μέσα στη νύχτα,
βάζουν τα εκρηκτικά στο στήριγμα κεφαλής της θέσης του οδηγού.
Και παρκάρουν το Volkswagen
ακριβώς κάτω από το παράθυρο του Αλί Χασάν Σαλάμε.
Στις 18 Ιανουαρίου 1979,
πήγα σε μια συνάντηση του κόμματος Καταέμπ
όπου ήταν και ο Μπασίρ Τζεμαγιέλ.
ΠΡΩΗΝ ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΚΑΤΑΕΜΠ
Όταν τελείωσε η συνάντηση, ο Μπασίρ με ρώτησε
"Έχεις ακόμα επικοινωνία με τον Αμπού Χασάν;
Είναι φίλος μας".
Απάντησα "Ναι, έχω ακόμα επαφή μαζί του".
Είπε "Πες του να προσέχει αυτές τις μέρες
και να μην μετακινείται πολύ".
Το θεώρησα σημαντικό μήνυμα.
Ζήτησα από έναν συνάδελφό μου, που ήταν φίλος του Αμπού Χασάν,
να πάει να βρει την Τζορτζίνα Ριζκ
για να ενημερώσει τον Αμπού Χασάν για ό,τι μου είπε ο Μπασίρ.
Εκείνος έκανε αυτήν την κίνηση
και είπε "Τέτοια ακούω κάθε μέρα, και ήδη παίρνω τα απαραίτητα μέτρα.
Ο Αλλάχ με φυλάει".
Έλαβε ένα χαρτάκι εκείνο το πρωί από την CIA
που έλεγε "Σε κυνηγάνε ο Ισραηλινοί, πρόσεχε πολύ".
Δεν τον ένοιαζε, και ήταν πλέον αργά. Θα ζούσε μόνο μερικές ώρες ακόμα.
22 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1979, 2:30 μ.μ.
Η Έρικα Τσέιμπερς ήταν στο διαμέρισμά της.
Είχε τηλεχειριστήριο.
Τότε είδε το αμάξι να πλησιάζει, και ήταν αυτοκινητοπομπή.
Μερικά μέτρα πριν η αυτοκινητοπομπή φτάσει στο Volkswagen,
η Έρικα γύρισε το κουμπί.
Μόλις έστριψε, ακούσαμε μεγάλη έκρηξη.
ΤΖΟΡΤΖΙΝΑ ΡΙΖΚ
Το αυτοκίνητο ανατινάχτηκε. Πέθαναν οχτώ ή εννιά άτομα.
Άλλοι, περαστικοί, άνθρωποι που δεν εμπλέκονταν.
Και οι πέντε σωματοφύλακες επέζησαν.
Τρελάθηκαν.
Η υπηρέτρια άρχισε να φωνάζει και να λέει "Ο Αμπού Χασάν".
Εγώ έτρεξα στο άλλο μπαλκόνι
και είδα πανικό στον δρόμο.
Ντύθηκα και κατέβηκα κάτω.
Ο Αμπού Χασάν Σαλάμε τραυματίστηκε και μεταφέρθηκε επειγόντως στο νοσοκομείο.
Ένας φίλος ήρθε στο σπίτι
και κούνησε το κεφάλι του,
και κατάλαβα ότι πέθανε.
Τώρα, η Έρικα πρέπει να δραπετεύσει.
Τρέχει κάτω.
Μπαίνει στο αυτοκίνητό της,
και ήδη φοβάται.
Τώρα, όμως, πρέπει να οδηγήσει
και να πάει βόρεια, σε μια χριστιανική κοινότητα,
όπου την περιμένει ένα σκάφος.
Φτάνει στο λιμάνι της Τζουνίγια στα βόρεια.
Την πάνε με φουσκωτό στο σκάφος, στον Στολίσκο 13, τους καταδρομείς.
Εκείνη κάθεται στο κατάστρωμα του πλοίου.
Είναι απόγευμα, ο ήλιος δύει,
εκείνη κοιτάζει τη θέα και ο ουρανός είναι πανέμορφος,
και τα βουνά ήσυχα και γαλήνια.
Είπε "Αυτό είναι το φινάλε της επιχείρησής μου".
Ο Μάικ Χαράρι τούς περίμενε. Ήταν εκεί και το είδε.
Για κάποιους στη Βηρυτό ήταν άλλη μια βόμβα,
αλλά ο Μάικ Χαράρι ήξερε τι γινόταν.
Είδε τον καπνό, και χάρηκε πολύ.
Δεν θα ξεχάσω ποτέ εκείνη τη μέρα,
γιατί τότε έχασα έναν φίλο.
Η πρώτη μου αντίδραση ήταν "Αλήθεια; Οι Ισραηλινοί σκότωσαν τον Αμπού Χασάν;"
Δεν είναι φυσιολογικό.
Βέβαια, η πρώτη μου αντίδραση
ήταν να τηλεφωνήσω στον Γιάσερ Αραφάτ.
Τον άκουσα να λέει
"Ήσουν φίλος του και σε αγαπούσε.
Καλή ανάπαυση, ήρωα".
Ο Γιάσερ Αραφάτ κατάφερε να πάει στη Βηρυτό με μεγάλη δυσκολία.
Πήγε στην κηδεία του Αμπού Χασάν Σαλάμε
και, φυσικά, κουβάλησε το φέρετρο ανάμεσα σε χιλιάδες ανθρώπους.
Από άποψη ασφάλειας, η δολοφονία του Αμπού Χασάν Σαλάμε
απέδειξε ότι η Μοσάντ είναι δυνατή
και μπορεί να διεισδύσει στον Λίβανο και να εκτελέσει ένα εξέχον πρόσωπο.
Αν η Μοσάντ είναι ικανή να σκοτώσει τον Σαλάμε,
τότε μπορεί να εκτελέσει και άλλους.
Το πιθανό αποτέλεσμα είναι, πολλοί Παλαιστίνιοι ηγέτες
να αυξήσουν τα μέτρα ασφάλειάς τους από φόβο.
Οι συνέπειες του θανάτου του Σαλάμε
ήταν, πάνω απ' όλα, η ρήξη των δεσμών που είχε καταφέρει να συνάψει ο Σαλάμε
με ορισμένες δυνάμεις στο εξωτερικό,
στη Μέση Ανατολή και στη Δύση.
Η Μοσάντ έσπασε κάποιες συνδέσεις
που πιθανώς να ήταν δυσμενείς για το Ισραήλ.
Αυτό κάνει.
Ο Πράκτορας Χ συνέχισε να δουλεύει στη Βηρυτό
και στη Δαμασκό, με μεγάλη επιτυχία, για πολύ καιρό.
Δεν τελείωνε.
Νομίζω πως κάθε πρωθυπουργός ανάμεσα στην Γκόλντα κι εμένα το αντιμετώπισε.
Είναι δύσκολη απόφαση
να δώσεις εντολή στους πράκτορές σου να σκοτώσουν κάποιο άτομο.
Πρόκειται για επικίνδυνους ανθρώπους.
Ένας απ' αυτούς συμμετείχε στη δολοφονία στο Μόναχο
και σκοτώθηκε μόλις το '92,
μετά από 20 χρόνια.
Δεν προκαλεί εντύπωση ότι και οι σημερινές ειδήσεις
περιέχουν βία.
Βία στο Παρίσι. Ένας Παλαιστίνιος ηγέτης πυροβολήθηκε χτες βράδυ.
Ο Ατέφ Μπσεϊσό, ο δεύτερος στην ιεραρχία της υπηρεσίας ασφάλειας της PLO,
επέστρεφε από ένα δείπνο όταν πυροβολήθηκε από έναν ή δύο άντρες.
Ο Παλαιστίνιος πέθανε αμέσως.
Μπροστά στο ξενοδοχείο Μεριντιέν,
ο Μπσεϊσό πυροβολήθηκε από ένα ή περισσότερα άτομα,
με όπλο που πιθανότατα είχε σιγαστήρα, τα οποία διέφυγαν.
Σήμερα, ο Γιάσερ Αραφάτ κατηγόρησε αμέσως τη Μοσάντ,
την ισραηλινή μυστική υπηρεσία, για την επίθεση.
Απόψε, ισραηλινές και παλαιστινιακές πηγές
επιβεβαίωσαν ότι ο Ατέφ Μπσεϊσό ήταν ένας από τους διοργανωτές
της επίθεσης στο Μόναχο το 1972,
που κόστισε τη ζωή 11 Ισραηλινών αθλητών.
Ο Ατέφ Μπσεϊσό ήταν πολύ υψηλά ιστάμενος στην PLO.
Το ερώτημα παραμένει, ποιον ωφελεί η δολοφονία του;
Πρόκειται για έρευνα 20 χρόνων,
ακρίβεια 20 χρόνων,
αποφασιστικότητα 20 χρόνων.
Είναι ξεκάθαρο μήνυμα
για κάθε άτομο
που σκοπεύει να βλάψει ισραηλινούς στόχους.
Αυτή είναι η σημασία της ισραηλινής αντίδρασης
για τη σφαγή του Μονάχου.
Πριν από μερικά χρόνια, πήγα στο Μόναχο, στην οδό Κόνολι 31,
όπου έμενε η ισραηλινή αποστολή στους Ολυμπιακούς Αγώνες.
Ήταν μεγάλο σοκ
που στάθηκα μπροστά στο σπίτι.
Δεν μου ήταν εύκολο να είμαι εκεί, γιατί αυτό το συμβάν ήταν τραυματικό.
Είναι μεγάλο τραύμα στην ισραηλινή κοινή μνήμη.
Μετά από τη δολοφονία του Αμπού Χασάν Σαλάμε,
κόπηκε η σύνδεση ασφάλειας με τους Αμερικανούς.
Αυτή η μυστική δίοδος κόπηκε
ώσπου ανανεώθηκε μια δημόσια δίοδος το 1998,
όταν ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, ο Τζορτζ Σουλτς, ενημέρωσε τον Αραφάτ
πως αν αποκηρύξει την τρομοκρατία,
μόνο τότε οι ΗΠΑ θα διαπραγματευτούν μαζί τους.
Είναι η πρώτη συμφωνία που υπογράφεται
μεταξύ των Παλαιστινίων και του Ισραήλ.
Σε μια τελετή στην Ιερουσαλήμ, ο πρωθυπουργός Γιτζάκ Ράμπιν
διάβασε την επιστολή του προέδρου της PLO Γιάσερ Αραφάτ.
Μετά, σπάζοντας το σπουδαιότερο ψυχολογικό φράγμα που μετράει γενιές,
υπέγραψε το έγγραφο κοινής αναγνώρισης.
Η συνθήκη ειρήνης του Όσλο, που υπογράφηκε στην Ουάσιγκτον το 1993,
σηματοδότησε νέο ξεκίνημα στις σχέσεις μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστινίων.
Επίσης πρόσφερε την πρώτη ελπίδα
για τελική συμφωνία ειρήνης μεταξύ των δύο πλευρών.
Το Ισραήλ και η Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης
θα υπογράψουν διακήρυξη αρχών για προσωρινή παλαιστινιακή αυτονομία.
Χαρτογραφείται η πορεία προς τη συμφιλίωση
δύο λαών που έχουν γνωρίσει και οι δύο την πίκρα της εξορίας.
Φτάνει το αίμα και τα δάκρυα. Φτάνει!
Το απίστευτο είναι ότι 23 χρόνια μετά από τη δολοφονία,
μου τηλεφώνησε η UNESCO. "Μπορείς να μας βοηθήσεις;
Απόψε είναι η επέτειος της συμφωνίας του Όσλο".
Ως εκ θαύματος, κατάφερα να βρω όλους τους μουσικούς και τους τεχνικούς,
και πήγαμε στο Όσλο.
Και παίξαμε μπροστά σ' αυτό το κοινό,
μπροστά στον Σιμόν Πέρες και στον Αραφάτ, που δεν ήξερε ποιος είμαι.
Έπαιζα μουσική εκεί που σκοτώθηκε ο αδερφός μου,
μπροστά σε ανθρώπους που, λόγω της θέσης τους,
εκπροσωπούσαν τον λόγο που δολοφονήθηκε.
Ο Σιμόν Πέρες ήταν το Ισραήλ, ο Αραφάτ η Παλαιστίνη.
Και μετά τη συναυλία, ο Σιμόν Πέρες και ο Αραφάτ ήρθαν στη σκηνή
και μας έσφιξαν το χέρι.
Αυτό μου φάνηκε σημάδι της μοίρας.
Συγχώρεσα, γιατί η συγχώρεση είναι αυτό που μας βοηθάει να χτίζουμε,
και ειδικά να ξαναχτίζουμε τον εαυτό μας. Ειλικρινά, συγκινηθήκαμε.
Έγινα Ειδικός Απεσταλμένος της UNESCO για την Ειρήνη στις 9 Μαΐου 1996.
Έτσι, πήγα για συναυλίες στο Ισραήλ, στην Παλαιστίνη.
Πάντα πίστευα… ότι μπορούμε να γίνουμε μικρή γέφυρα
πάνω από το φράγμα μεταξύ τους.
Και, αυτή η γέφυρα, πιστεύω ότι λέγεται συγχώρεση.
ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΟ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΩΝ 11 ΙΣΡΑΗΛΙΝΩΝ ΑΘΛΗΤΩΝ
ΚΑΙ ΠΡΟΠΟΝΗΤΩΝ ΠΟΥ ΔΟΛΟΦΟΝΗΘΗΚΑΝ ΣΤΟ ΜΟΝΑΧΟ ΤΟ 1972
ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΤΑΣΚΟΠΕΙΑΣ
Υποτιτλισμός: Σύλβια Τσάτσαρη