STADION OLIMPIJSKI MONACHIUM, NIEMCY
6 WRZEŚNIA 1972 ROKU
Ten stadion gości zazwyczaj 80 tysięcy kibiców lekkoatletyki.
Dziś przyszli na nabożeństwo żałobne.
To godzina pamięci dla 11 sportowców z Izraela,
którzy zginęli z rąk Palestyńskich bojowników
domagających się uwolnienia Arabów w Izraelu.
Zamach został przeprowadzony przez Czarny Wrzesień.
Musimy położyć kres tej organizacji.
Ta operacja była połączeniem zemsty, działania odstraszającego
i próby pokazania społeczności międzynarodowej,
że sprawcy nie pozostaną bezkarni.
Mosad zrobił listę i powiedział „Dobra”.
I zaczęli ich szukać.
Po tym, jak udało im się zabić wielu przywódców Czarnego Września,
skupili się na Alim Hassanie Salamehu.
Był celem numer jeden.
Mosad miał na swoim koncie wręcz niewyobrażalne osiągnięcia.
Uruchomiono operację Lillehammer,
ale ta okazała się porażką.
Zabili nie tego faceta.
ZAMORDOWANY
Sześć lat później nowy premier, Menachem Begin,
uznał, że to niedokończona sprawa.
Salameh był terrorystą.
Był zabójcą.
Begin wydał rozkaz.
„Znaleźć go i zabić”.
CENTRALNA AGENCJA WYWIADOWCZA
TAJNE
NIEZNANE MISJE SZPIEGOWSKIE
OPERACJA GNIEW BOŻY CZĘŚĆ 2
W ciągu ostatnich 18 miesięcy grupa Arabów została wysadzona
lub zastrzelona w stolicach Europy.
Ale Izraelczycy zostawili po sobie ślady, gdy przybyli do Lillehammer.
Dwóch mężczyzn strzelało z pistoletów kalibru .22.
Tej samej broni użyto do zabójstw w Rzymie i Paryżu.
Cztery dni wcześniej zabójcy z Izraela
przybyli do Lillehammer za Salamehem,
który stał za atakiem w Monachium.
SAINT-TROPEZ, RIWIERA, FRANCJA LIPIEC 1973 ROKU
Byłem wtedy w Saint-Tropez.
Występowaliśmy w knajpach. Graliśmy muzykę.
Na ulicy podszedł do mnie policjant.
„Proszę zadzwonić do rodziny, jest jakiś problem”.
„W Norwegii był problem z Ahmedem, ale nie wiemy, co się stało”.
Powiedzieli, że nie żyje.
Myśleliśmy, że to wypadek drogowy albo jakaś naturalna przyczyna.
Został zamordowany przez tajne służby, przez Mosad.
To był mój starszy brat. Był dla nas wzorem.
Wiele podróżował, aż w końcu znalazł się w Skandynawii.
I tam już zamieszkał. Poznał swoją żonę, Torill.
Pracował i mieszkał w Lillehammer.
Był nauczycielem karate.
Był kelnerem.
Nie miał powiązań z Palestyną.
W ogóle.
Dla nas była to nie tylko tragedia, ale i wielkie nieporozumienie.
Ahmed Bouchikhi został zastrzelony w pobliżu parku.
W tym samym parku obściskiwała się młoda para.
Zobaczyli samochód, kiedy odjeżdżał.
Samochód był biały, a oni widzieli rejestrację.
Złota zasada.
IZRAELSKI HISTORYK
Nie używaj żadnego auta dwa razy.
Ale…
Dan Arbel kupił sobie jakieś instrumenty…
AGENT MOSADU
…i zostawił je w bagażniku tego auta.
Więc następnego dnia po nie wrócił.
Była z nim Marianne Gladnikoff.
AGENTKA MOSADU
Zamiast jechać pociągiem do Oslo, tak jak planowali,
pojechali autem.
I nie tylko pojechali tym autem,
ale Dan Arbel poszedł oddać je do wypożyczalni,
co jest absolutnym błędem.
Policja aresztowała Dana Arbela i Marianne Gladnikoff.
Zaraz się przyznali.
Problem w tym, że Arbel miał klaustrofobię.
Nie mógł znieść przebywania w zamkniętej przestrzeni.
Był gotów się przyznać, byle otworzyli drzwi.
Więc je otworzyli, a on zaczął mówić.
Podał im wiele informacji na temat misji
oraz nazwiska przywódców Mosadu w Europie.
Podał im też adres mieszkania,
w którym wciąż czekała Sylvia Raphael i kilku innych członków Mosadu.
I policji udało się ich aresztować.
Było nam ciężko, bo im dłużej to trwało, tym mniej rozumieliśmy.
Mosad to służba,
która jest znana na całym świecie.
Ale ostatecznie
nie jest nieomylny.
Na szczęście część z nich została aresztowana i skazana.
To była sprawa wagi państwowej.
Minister spraw zagranicznych poinformował ambasadę Izraela w Oslo,
że nie będzie żadnych…
Że nie będzie możliwości zwolnienia więźniów
ani dopuszczenia kogokolwiek do ich odwiedzin.
Dan Arbel, Sylvia Raphael i Marianne Gladnikoff byli w więzieniu.
I odbył się proces.
SĄD NAJWYŻSZY NORWEGII
Znów widzimy te same zabezpieczenia,
gdy sześcioro oskarżonych przyjeżdża pod sąd w eksorcie służb
ostatni raz przed odroczeniem.
Prokurator, pan Hakan Vika,
mówi, że złapano przynajmniej jednego dowódcę
i żąda wyroków od sześciu do dziewięciu lat
za współudział w zabójstwie.
Prokuratura utrzymywała, że izraelski wywiad, czyli Mosad,
powołał własny sąd do walki z arabskim terroryzmem.
Ale to było morderstwo i tak należy je traktować,
nieważne z jakich pobudek.
Zostali skazani.
I minęło trochę czasu,
zanim Izrael wynegocjował ich zwolnienie.
Większość osób na poziomie operacyjnym trafiła do więzienia w Norwegii.
Ale w ciągu 22 miesięcy wszyscy wyszli.
BYŁY PREMIER IZRAELA
Izrael nigdy nie wziął za to formalnej odpowiedzialności,
ale Norwegowie wiedzieli, że to była nasza sprawka.
Że to był Mosad.
Jako zawodowiec wciąż jestem zdezorientowany
tą izraelską operacją przeciwko obywatelowi Maroka,
który był kelnerem w Lillehammer w Norwegii
i zawinił tylko tym, że przypominał Alego Hassana Salameha.
Znałem trochę Salameha.
To było nie do pomyślenia, by ten młody i bogaty człowiek,
który jeździł pięknymi autami i miał ważne życie publiczne w Bejrucie,
jakimś dziwnym zrządzeniem losu
skończył jako kelner na kole podbiegunowym,
jeździł na rowerze
i wiódł spokojne życie wśród Norwegów.
Popełniono wiele błędów operacyjnych.
Niektóre z nich wynikały z krótkiego harmonogramu,
ponieważ szefem operacji był ten sam Mike Harari,
który prowadził osobiście dziesiątki,
jeśli nie setki różnych udanych operacji.
Ale ta się nie powiodła. Popełniono błąd i…
wyrządzono niesłuszną krzywdę temu niewinnemu obywatelowi Maroka.
Co niesamowite, Izrael nie przeprosił.
No jak to?
Przepraszasz, gdy kogoś potrącisz.
Gdzie przeprosiny, gdy kogoś przypadkiem zabijesz?
To poważna sprawa.
Szwagierka nigdy nie doszła do siebie. Żyła z tą tragedią.
Kazali jej podpisać papier, że będzie milczeć.
BEZ PRZYZNANIA SIĘ DO WINY NIEFORTUNNA ŚMIERĆ
W końcu, wiele lat później,
Izrael zgodził się wypłacić odszkodowanie jego rodzinom.
750 000 KORON NORWESKICH
TEL AWIW, IZRAEL 1973 ROK
Operacja Gniew Boży została natychmiast wstrzymana.
Wszystkich sprowadzono z powrotem. Koniec.
Po incydencie w Lillehammer Zamir złożył na ręce Goldy rezygnację.
Golda ją odrzuciła.
BYŁY SZEF MOSADU
Powiedziała, że jest wojna.
„To wojna o życie Izraelczyków”.
„A na wojnie zdarzają się pomyłki”.
W oczach Goldy Meir
byliśmy atakowani tylko dlatego, że jesteśmy Żydami.
IZRAELSKI DYPLOMATA
Atakują nas tylko dlatego, że nie chcą zaakceptować
naszego prawa do niepodległego państwa w starożytnej ojczyźnie.
Część strategii palestyńskiej organizacji terrorystycznej
polegała na atakowaniu celów w Izraelu
oraz izraelskich celów za granicą.
Dlatego Izrael musiał wysłać wiadomość Żydom na całym świecie.
„Będziemy chronić was i wasze interesy”.
To jeden z powodów istnienia Izraela.
BYŁY RZECZNIK RZĄDU IZRAELA
Zabójstwa przywódców Czarnego Września
okazały się niezwykle udaną misją.
Przez bardzo wiele lat…
AUTORKA KSIĄŻKI „WITH OPEN EYES”
…w Europie nie było terroru na taką skalę
przeciwko Żydom i Izraelczykom.
Działania Mosadu spowodowały opóźnienia w wykonywaniu tych operacji,
zmusiły przywódców terrorystów do ciągłych zmian miejsca pobytu,
bo wiedzieli, że każdy z nich może zostać obrany za cel
i to zakłócało ich pracę.
Po zamordowaniu dziesięciu czy jedenastu Arabów w Europie
w kwietniu 1973 roku, Czarny Wrzesień przestał istnieć.
Jedynym, który przetrwał,
był Ali Hassan Salameh.
Co dziwne, uniknął wszystkich ataków
wymierzonych w przywódców Czarnego Września.
Abu Hassan był jednym z przywódców Czarnego Września.
To znaczy był przywódcą, ale nie był starszy rangą.
Zaczynałem w latach 60.,
jako prezes organizacji studenckiej w Falandze Libańskiej.
PRAWNIK, BYŁY SZEF FALANGI LIBAŃSKIEJ
Byłem pierwszym członkiem Falangi, który spotkał się z Jasirem Arafatem.
To zapoczątkowało kontakty i późniejszą przyjaźń
między nami i Abu Hassanem Salamehem.
To był niezwykły człowiek.
Po pierwsze, to on wynalazł bomby paczkowe.
Wysyłał te paczki członkom Mosadu.
Wielu z nich zostało rannych, a kilku chyba nawet zginęło.
Druga sprawa, w którą był zaangażowany, i której poświęcał dużo czasu,
była związana z porwaniami samolotów.
Był w stanie działać na terenie Europy, wykorzystując do tego rurociągi.
Atakował rurociągi naftowe w Trieste.
We Włoszech.
Czarny Wrzesień nie miał adresu.
Nie wiem, jak duży był Czarny Wrzesień.
Powiedzmy, że 50 osób. A dowództwo wciąż się zmieniało.
DZIENNIKARZ, BYŁY OFICER NIEMIECKIEGO WYWIADU
Czytałem większość raportów wywiadu
i organizacji policyjnych na temat
PLO i Czarnego Września.
Nie było tam Alego Hassana Salameha. To zupełnie inne nazwiska.
Może to dowód jego sprytu.
Był dyplomatą.
Był…
Był członkiem różnych komisji.
Był jednym z rozpoznawalnych ludzi,
ale nie na tyle, by znał go cały świat.
Cały świat znał za to faceta w chuście.
Nazywał się Arafat. To z nim cały świat utożsamiał sprawę Palestyny.
A Ali Hassan Salameh nie wyglądał na żądnego krwi.
Nie pamiętam żadnego zdjęcia, na którym miałby broń w rękach.
ZACHODNI BEJRUT, LIBAN
Abu Hassan Salameh osiadł w Bejrucie
i stworzył tak zwane „Operacje Zewnętrzne”,
których zadaniem było działanie poza granicami państw arabskich,
głównie w Europie.
SIEDZIBA ORGANIZACJI WYZWOLENIA PALESTYNY
Abu Hassan Salameh został szefem jednostki specjalnej,
która ochraniała Jasira Arafata.
Była to tak zwana Brygada 17.
Arafat nie wyjeżdżał za granicę,
a przynajmniej do krajów niearabskich,
bez eskorty Abu Hassana Salameha.
Abu Hassan Salameh stał się na tym etapie
kimś w rodzaju cienia Arafata.
Zwykle dostawał od niego trudne zadania.
Jasir Arafat zlecił mu nawiązanie tajnej komunikacji z CIA.
Ale w 1973 roku zostało nawiązane porozumienie
pomiędzy Izraelem a Stanami Zjednoczonymi Ameryki,
że za każdym razem,
gdy amerykański rząd będzie chciał
skontaktować się z Palestyńczykami,
będzie musiał uprzedzić o tym Izrael.
Długo mi o tym opowiadał,
a ja nie mogłem znaleźć rozwiązania,
dopóki nie doszło do serii porwań Amerykanów w Libanie
i prób wysadzenia amerykańskich lokali.
Zauważyłem tę nową sytuację i powiedziałem mu,
w kwestii ochrony amerykańskiej ambasady
i każdego Amerykanina na ziemi libańskiej,
że jeśli weźmie za to odpowiedzialność
i poinformuje amerykańską ambasadę,
że istnieje coś takiego jak Brygada 17,
i że Brygada 17 jest do dyspozycji każdego Amerykanina,
który został porwany lub ma kłopoty,
to moim zdaniem zrobi to dobre wrażenie na Amerykanach
i pozwoli stworzyć z nimi tajną relację,
bezpośrednio lub pośrednio.
Później prezydent Nixon wyznaczył Roberta Amesa.
Kazał mu stworzyć kanał komunikacji z Palestyńczykami.
To Robert Ames powiedział Salamehowi podczas ich pierwszego spotkania:
„Teraz masz okazję przekazać
wszystkie swoje myśli i żądania amerykańskiemu rządowi.
Tym kanałem”.
Jasir Arafat i Abu Hassan Salameh chcieli,
by Ameryka uznała Organizację Wyzwolenia Palestyny.
Amerykańskie CIA oczywiście przyjrzało się Salamehowi.
Uznali, że może zostać informatorem
i potencjalnym łącznikiem.
Tajną furtką do Arafata i al-Fatah.
Odnieśli sukces w momencie, w którym Salameh awansował.
Teraz towarzyszył Arafatowi wszędzie, gdzie tylko się udawał.
Salameh poślubił najpiękniejszą kobietę na świecie.
Georginę Rizk, która została Miss Świata.
Panno Rizk, gratuluję tytułu Miss Świata.
Jakie to uczucie nosić tę koronę?
Po pierwsze, bardzo dziękuję.
Jestem bardzo szczęśliwa. To wspaniałe uczucie.
CIA zabrało jego i Georginę na wycieczkę.
W podróż poślubną do Ameryki.
CIA zapłaciło za wszystko i pojechali we dwoje do Ameryki.
Zwiedzili różne miejsca, w tym Los Angeles i Disney World.
NARODY ZJEDNOCZONE 13 LISTOPADA 1974 ROKU
To właśnie Abu Hassan Salameh
zorganizował wyjazd Jasira Arafata do Nowego Jorku we współpracy z CIA.
Głównym celem działań dyplomatycznych PLO była siedziba ONZ,
gdzie w 1974 roku Jasir Arafat wystąpił przed Zgromadzeniem Ogólnym.
Obecność Arafata w siedzibie ONZ rozzłościła Izrael.
Zbojkotowali sesję,
a syjoniści ogłosili, że Arafat nie opuści miasta żywy.
Arafat nie tylko przeżył, ale też zapisał się w historii ONZ.
Przychodzę z gałązką oliwną w jednej ręce
i bronią bojownika o wolność w drugiej.
JASIR ARAFAT
Nie pozwólcie, by gałązka oliwna wypadła mi z ręki.
TEL AWIW, IZRAEL
Do Izraela zaczęły docierać wieści,
że doszło do nawiązania komunikacji
pomiędzy Abu Hassanem Salamehem i agentami CIA w Bejrucie.
Fakt utworzenia kanału komunikacji
pomiędzy CIA i Abu Hassanem
był absolutnie nie do przyjęcia.
Izrael był tym wszystkim rozwścieczony,
bo to był jeden z ich największych wrogów.
Izraelczycy chcieli zabić Salameha z dwóch powodów.
Chcieli zerwać tajną więź pomiędzy Palestyną i USA.
Wierzyli, że ta sekretna relacja
podkopie stosunki Izraela i Stanów Zjednoczonych
i doprowadzi do uznania przez USA
Organizacji Wyzwolenia Palestyny.
Po drugie, Izraelczycy zabijali wszystkich palestyńskich przywódców,
którzy trafili pod ich kontrolę.
Sześć lat po Lillehammer,
sześć lat po zniszczeniu Czarnego Września,
Menachem Begin, nowy premier,
uznał, że to niedokończona sprawa.
Że ten człowiek może być zagrożeniem nie tylko dla Izraela,
ale i innych krajów.
Był terrorystą.
Był zabójcą.
Begin wydał rozkaz.
„Znaleźć go i zabić”.
BEJRUT, LIBAN 1978 ROK
Było trzech agentów, którzy przygotowywali się
do zabójstwa Alego Hassana Salameha.
To wciąż był Kidon, wydział Mosadu.
Agent X został wysłany do Bejrutu, by śledzić Salameha.
AGENT MOSADU
Jego misja miała charakter czysto wywiadowczy.
Miał spróbować znaleźć Salameha.
Dowiedzieli się, że Salameh jedzie do sauny
w hotelu Continental w Bejrucie.
To było w godzinach popołudniowych.
I nagle, z tych wszystkich oparów i pary unoszącej się w saunie,
wyłonił się zupełnie nagi mężczyzna.
I to był Salameh.
Mosad, po pierwsze,
sprawdził, czy będą mogli zabić Salameha w saunie.
Ale okazało się,
że w takiej akcji zginęłoby wiele osób,
dlatego z niej zrezygnowali.
Wtedy Salameh zaczął rozmawiać z naszym agentem,
agentem X z Izraela.
Zaprzyjaźnili się na tyle, że Salameh zaprosił go do swojego mieszkania.
Spotkał się z Georginą i jej siostrą.
Zbliżyli się do siebie.
I ten facet musiał oddzielić swoją przyjaźń z Salamehem
od celu tej misji.
A potem postanowili…
że wyślą kobietę.
Nazywała się Erika Mary Chambers.
Mogła mieć inne tożsamości lub używać wielu nazwisk,
w tym takich, o których nie wiemy.
Była dla nas najważniejsza.
Była brytyjską studentką.
Postanowiła studiować w Izraelu.
A w Izraelu została zauważona przez Mosad.
Przez dwa lata szkoliła się pod okiem Mosadu.
Była dokładnie tym, kogo potrzebowali.
Potrzebowali agentów, którzy nie używali izraelskiego slangu,
nie wyglądali jak Izraelczycy,
i nie sprawiali wrażenia, że są Żydami.
Jej zadaniem było odnalezienie Salameha
i udział w jego zabójstwie.
Mike Harari poszedł do niej i powiedział:
„Musisz jechać do Bejrutu, a twoją misją będzie…
BYŁY OFICER WYWIADU
…zabić człowieka”.
BEJRUT, LIBAN
Miała wizytówkę,
według której pracowała dla organizacji charytatywnej w Genewie.
LOTNISKO W BEJRUCIE
Po jakimś czasie poznała Alego Hassana Salameha.
Spotkała go osobiście, przez przypadek.
W hotelu.
Erika wynajęła mieszkanie,
które znajdowało się na rogu Marii Curie i jakiejś innej ulicy.
Z okna
miała widok na ulicę Marii Curie,
którą konwój Salameha przejeżdżał co najmniej dwa razy dziennie.
Była dziwaczką.
Ekscentryczką. Karmiła bezpańskie koty na ulicy.
Siedziała, malowała i czekała.
Oczywiście był chroniony.
Na czele konwoju
jechał Land Rover pełen palestyńskich terrorystów
z karabinami maszynowymi i kałasznikowami.
Za jego autem zawsze jechało kolejne, którym podróżował jego ochroniarz.
A w aucie, po bokach Salameha, też siedzieli ochroniarze.
Ale popełnił największy błąd, jaki mógł popełnić tajny agent.
Tajny agent, któremu coś grozi,
nie powinien nigdy jeździć tą samą trasą,
gdy podróżuje tam i z powrotem pod konkretny adres.
Nigdy tą samą trasą.
Zawsze inną.
Ale on zawsze jeździł ulicą Marii Curie.
Do domu i z powrotem.
Każdego dnia, w porze obiadu,
wsiadał do samochodu
i jechał do domu, by zjeść obiad z cudowną Georginą.
Małżeństwo Abu Hassana z Georginą Rizk przysporzyło mu kłopotów.
Abu Hassan stał się gwiazdą mediów, a dziennikarze…
zwłaszcza libańscy dziennikarze,
wszędzie za nim chodzili.
Sam też osobiście poszedłem na jedno ze spotkań z Salamehem.
I na własne uszy usłyszałem,
jak Abu Ammar powiedział Abu Hassanowi:
„Nie powinieneś mieszkać z Georginą,
bo to wbrew wszelkim przepisom bezpieczeństwa,
których zostałeś nauczony.
To bardzo niebezpieczne i w końcu cię zabije”.
Operację przeciw Salamehowi ułatwiło to, że miał on swoje nawyki.
Na podstawie ogółu dziennych danych o działaniach Abu Hassana Salameha
stworzono plan,
który polegał na podstawieniu volkswagena
wypełnionego materiałami wybuchowymi.
I gdy zdecydowali,
że wykonają tę operację, w której wysadzą samochód Salameha,
musieli upewnić się,
że ich agentka będzie w stanie nacisnąć przycisk
w tej samej milisekundzie, gdy auto będzie tamtędy przejeżdżać.
To wymagało wielkiej dokładności.
Przynieśli jej radio tranzystorowe.
To takie radio do wszystkiego.
Ale gdy włożysz szpilkę do otworu w radiu tranzystorowym,
stanie się ono zdalnym detonatorem.
I gdy naciśniesz przycisk, następuje wybuch.
Odkryli, że spośród wszystkich kandydatów Erika była w tym najlepsza.
Była świetna.
Agent X został wysłany z Bejrutu na południe Jordanii,
gdzie Izraelczycy z Mosadu mieli przekroczyć granicę
i przywieźć mu mebel
pełen materiałów wybuchowych.
Załadował go do auta
i ruszył w drogę przez Jordanię,
a potem Syrię…
i Liban, aż do Bejrutu.
Miał zostawić samochód
w pewnym warsztacie.
I tak zrobił.
Tymczasem Izrael wysłał do Bejrutu dwóch innych agentów,
w tym eksperta od materiałów wybuchowych.
Był środek nocy.
Podłożyli ładunki wybuchowe w zagłówku kierowcy.
Zaparkowali volkswagena
bezpośrednio pod oknem Alego Hassana Salameha.
Osiemnastego stycznia 1979 roku
brałem udział w spotkaniu Falangi Libańskiej,
na którym był Baszir al-Dżumajjil.
BYŁY DOWÓDCA FALANGI
Gdy spotkanie się skończyło, Baszir zapytał mnie:
„Czy wciąż jesteś w kontakcie z Abu Hassanem Salamehem?
To nasz przyjaciel”.
Potwierdziłem, że mam z nim kontakt.
Powiedział mi: „Przekaż mu, żeby o siebie dbał.
I żeby nie wykonywał zbyt wielu ruchów”.
Uznałem, że to ważna wiadomość.
Poprosiłem kolegę, który był przyjacielem Abu Hassana,
by pojechał do mieszkania Georginy Rizk
i przekazał Abu Hassanowi to, co usłyszałem od Baszira.
A on machnął ręką.
Powiedział,
że codziennie dostaje takie wiadomości i już robi wszystko, co należy.
„Allah go ochroni”.
Rano dostał od CIA kawałek papieru z informacją:
„Izraelczycy cię ścigają, bądź ostrożny”.
Miał to gdzieś i było już za późno. Zostało mu kilka godzin życia.
22 STYCZNIA 1979 ROKU GODZINA 14.30
Erika Chambers była w swoim mieszkaniu.
I miała zdalny detonator.
Zobaczyła nadjeżdżające auto. Była tam cała karawana.
Kilka metrów przed tym, jak karawana dotarła do volkswagena,
Erika wcisnęła przycisk.
Gdy skręcił, usłyszeliśmy eksplozję.
BYŁA ŻONA SALAMEHA
Auto wybuchło. Zginęło osiem czy dziewięć osób.
To byli przechodnie. Ludzie, którzy nie mieli z tym związku.
Przeżyła cała piątka ochroniarzy. Wpadli w szał.
Pokojówka zaczęła krzyczeć „Abu Hassan”.
Wybiegłam na balkon i zobaczyłam panikę na ulicy.
Ubrałam się i zeszłam na dół.
Abu Hassan Salameh został ranny i przewieziono go do szpitala.
Przyszedł do mnie przyjaciel
i kiwnął głową w ten sposób.
Wtedy zrozumiałam, że odszedł.
Teraz Erika musiała uciekać.
Zbiegła na dół.
Wsiadła do auta.
Była przerażona.
Musiała udać się na północ, do chrześcijańskiej enklawy…
gdzie czekała na nią łódź.
Przybyła do portu w mieście Dżunija.
Zabrali ją Zodiakiem na pokład jednostki Szajetet 13,
do komandosów marynarki.
I siedziała tam na pokładzie.
Był wieczór, słońce powoli zachodziło.
Rozejrzała się i niebo było takie piękne,
a góry tak spokojne i ciche.
Powiedziała, że to piękny finał jej operacji.
Czekał na nich Mike Harari. Był tam i wszystko obserwował.
Dla ludzi w Bejrucie to była kolejna bomba.
Ale Mike Harari wiedział, co się stało.
Zobaczył dym i bardzo się ucieszył.
Nigdy nie zapomnę tego dnia,
bo straciłem wtedy przyjaciela.
Nie mogłem w to uwierzyć. Izraelczycy zamordowali Abu Hassana?
To było dziwne.
Moją pierwszą reakcją było oczywiście
wykonanie telefonu do Jasira Arafata.
Powiedział mi:
„Byłeś jego przyjacielem, kochał cię”.
„Spoczywaj w pokoju, bohaterze”.
Jasir Arafat przybył do Bejrutu, choć nie było to łatwe.
Pojawił się na pogrzebie Salameha
i oczywiście niósł jego trumnę.
Były tam tysiące żałobników.
Jeśli chodzi o bezpieczeństwo,
to zabójstwo Abu Hassana Salameha udowodniło nam,
że Mosad jest silny i zdolny do tego,
by prowadzić operacje w Libanie i zabijać ważnych ludzi.
Skoro Mosad był w stanie zabić Salameha, może zlikwidować też innych.
W efekcie kilku palestyńskich przywódców
musiało ze strachu wzmocnić środki bezpieczeństwa.
Konsekwencją śmierci Salameha
było przede wszystkim zerwanie więzi,
które Salameh zdołał nawiązać z pewną liczbą zagranicznych mocarstw
na Bliskim Wschodzie i Zachodzie.
Mosad zerwał wiele powiązań, które mogły być nieprzychylne dla Izraela.
To jego zadanie.
Agent X kontynuował działalność w Bejrucie i Damaszku,
z powodzeniem, jeszcze przez długi czas.
To nie miało końca.
Chyba każdy premier pomiędzy mną a Goldą miał tak samo.
To dość trudna decyzja, gdy musisz wydać rozkaz,
by twoi podwładni kogoś zlikwidowali.
To niebezpieczni ludzie.
Jeden z nich był zamieszany w zamach w Monachium.
Zabito go dopiero w 1992 roku,
czyli 20 lat później.
Dobry wieczór. Pewnie nie zaskoczy was, że znów będzie mowa o przemocy.
Dziś w nocy w Paryżu postrzelono palestyńskiego przywódcę.
Atef Bseiso, drugi najważniejszy człowiek służb bezpieczeństwa PLO,
wracał z przyjęcia, gdy napadli go ludzie z bronią.
Zginął na miejscu.
W nocy, przed hotelem Meridien Bseiso został zastrzelony przez sprawcę,
który używał broni z tłumikiem.
Sprawca zbiegł.
Po południu Jasir Arafat natychmiast oskarżył Mosad,
służby Izraela, o udział w zamachu.
Dziś wieczorem źródła izraelskie i palestyńskie potwierdziły,
że Bseiso był organizatorem ataku na Igrzyska w Monachium w 1972 roku,
w którym zginęło 11 izraelskich sportowców.
Bseiso był jednym z ważnych funkcjonariuszy PLO.
Pozostaje pytanie, kto chciał go zabić?
Widzimy tu efekty ponad dwudziestu lat sumienności,
dwudziestu lat precyzji,
dwudziestu lat determinacji.
To bardzo jasny przekaz
dla wszystkich ludzi,
którzy planują wyrządzić krzywdę Izraelowi.
I dlatego reakcja Izraela na masakrę w Monachium była taka ważna.
Kilka lat temu pojechałem do Monachium,
na Connolly 31,
gdzie podczas olimpiady mieszkała izraelska reprezentacja.
To był szok,
stanąć przed tym domem.
Nie było mi łatwo, bo to było traumatyczne wydarzenie.
To poważna trauma w pamięci publicznej Izraela.
Po zabójstwie Abu Hassana Salameha
zerwano łączność z Amerykanami.
Ich tajny kanał został odcięty
aż do momentu wznowienia publicznego kanału w 1988 roku,
gdy sekretarz stanu USA George Shultz poinformował Jasira Arafata,
że USA są gotowe do negocjacji,
o ile ten zrezygnuje z terroryzmu.
To pierwsza umowa podpisana między Palestyńczykami a państwem Izrael.
Podczas krótkiej ceremonii premier Icchak Rabin
przeczytał list od prezesa PLO, Jasira Arafata.
A potem, przełamując największe bariery, które trwały od pokoleń,
podpisał dokument o wzajemnym uznaniu.
Porozumienie z Oslo, podpisane w Waszyngtonie w 1993 roku,
oznaczało nowy początek w stosunkach Izraela i Palestyńczyków.
Dawał też realną nadzieję na ostateczne porozumienie pokojowe.
Dziś przywódcy Izraela i Organizacji Wyzwolenia Palestyny
podpiszą deklarację o tymczasowym samorządzie Palestyny.
Wytycza ono drogę ku pojednaniu
pomiędzy dwoma narodami, które zaznały goryczy wygnania.
Dość już krwi i łez.
Dość!
Co niesamowite, 23 lata po zamachu dostałem telefon z UNESCO.
Poprosili mnie o pomoc.
„Dziś pierwsza rocznica traktatu z Oslo”.
Jakimś cudem odnalazłem wszystkich moich muzyków i techników
i pojechaliśmy do Oslo.
I zagraliśmy przed tą publicznością, Peresem i Arafatem, którzy mnie nie znali.
Nie wiedzieli, kim jestem. A tam zamordowano mojego brata.
I ja grałem przed ludźmi, którzy reprezentowali to, za co on zginął.
Szimon Peres to Izrael, Arafat to Palestyna.
Po koncercie Szimon Peres i Arafat weszli na scenę.
I uścisnęli nam dłonie.
Uznałem to za znak od losu.
Ostatecznie im wybaczyłem, bo przebaczenie pomaga nam budować.
Zwłaszcza odbudować siebie. Wszyscy byliśmy tym poruszeni.
Dziewiątego maja 1996 roku zostałem Specjalnym Wysłannikiem Pokoju UNESCO.
Pojechałem zagrać koncert w Izraelu, w Palestynie.
Zawsze myślałem, że możemy być takim małym mostem
nad przepaścią, która ich dzieli.
I ten most nazywa się „przebaczenie”.
PAMIĘCI 11 IZRAELSKICH SPORTOWCÓW I TRENERÓW
ZAMORDOWANYCH W MONACHIUM W 1972 ROKU
NIEZNANE MISJE SZPIEGOWSKIE
Napisy: Marta Racka