AMERIKAANSE HOOFDSTAD, WASHINGTON D.C. 1 MEI 2003
De tragedie van 11 september…
…heeft het lot van onze twee naties weer verbonden.
Jullie kwamen naar Afghanistan om het terrorisme te verslaan…
…en wij Afghanen verwelkomden jullie…
…voor de bevrijding van ons land.
Samen maakten we een einde aan de heerschappij van het terrorisme.
De campagne van de VS met de Noordelijke Alliantie na 9/11…
…heeft het netwerk van Osama bin Laden absoluut verstoord.
Alle middelen van de Amerikaanse regering waren…
…erop gericht om hem te stoppen en te doden…
…maar hij bleef een grote bedreiging.
De Taliban trokken naar de Pakistaanse grens…
…en zworen zich te herpakken en terug te komen.
De taliban-man zei: 'We hebben onze eigen drones en onze eigen kruisraketten…
…dat zijn zelfmoordterroristen.'
Als je het opneemt tegen een vijand die bereid is om zichzelf op te blazen…
…en je te doden, is dat absoluut eng.
Ze zijn gehersenspoeld.
Ze willen alleen maar sterven.
Die zelfmoordterroristen hadden toegezegd…
…om met een Canadese journalist te praten…
…en ik was natuurlijk die journalist.
Gary zei, 'Ik heb een missie. We halen 29 Taliban op…
…en halen ze naar Kabul.'
Ik twijfelde en zei: 'Is dit wel echt?'
Je grootste angst is dat de mensen die je grootste prijs zijn…
…eigenlijk een soort Trojaans paard zijn…
…om je te doden.
TALIBAN SPIONNEN
NAMEN ZIJN VERANDERD OM IDENTITEITEN TE BESCHERMEN
VAN MENSEN DIE WORDEN GENOEMD.
Zodra de Taliban-regering was afgezet…
…wat veel sneller gebeurde dan velen in de Amerikaanse regering hadden verwacht…
…kwam er $38 miljard binnen, dus er was veel geld voor de wederopbouw.
In Amerikaanse ogen was de oorlog in Afghanistan voorbij.
NAVO bondgenoten en Amerikaanse diplomaten…
kunnen de leiding nemen in Afghanistan, in plaats van het leger.
De Amerikaanse president en generaal Franks…
…en ik heb gekeken naar de vooruitgang in dit land…
…en samen met president Karzai heb ik geconcludeerd dat…
…we een punt hebben bereikt waarbij we zijn verschoven…
…van gevechtsactiviteit…
…naar een periode van stabiliteit, stabilisatie en wederopbouw.
Er hing het gevoel dat Amerika de enige supermacht was…
…en echt alles kon bereiken.
Ze hadden binnen twee maanden een overwinning geboekt in Afghanistan.
En de volgende halte, Bagdad.
BAGDAD, IRAK 20 MAART 2003
Op dit moment zijn de Amerikaanse- en coalitietroepen…
…in de beginfase van militaire operaties…
…om Irak te ontwapenen…
…om zijn mensen te bevrijden en de wereld te beschermen tegen groot gevaar.
Ik denk dat Osama bin Laden en al-Qaida…
…beseften dat de Verenigde Staten hun aandacht verplaatsten van Afghanistan…
…en hun plannen daarop aanpasten.
Toen Bin Laden relatieve veiligheid bereikte…
…bouwde hij een netwerk van koeriers en mensen op…
…die zijn boodschappen konden doorgeven.
Hij was in staat om Al Qaida weer bij elkaar te brengen.
Na wat er gebeurd is…
…begonnen alle belangrijke Amerikaanse functionarissen…
…onder leiding van de internationale atheïst Bush…
…zelfs moslimlanden tegen ons op te zetten.
Ze begonnen een oorlog tegen de islam…
…in naam van de strijd tegen terrorisme.
Ik was een officier van de CIA in Afghanistan.
Van 2005-2008 groeide de Amerikaanse militaire aanwezigheid.
We probeerden de Taliban te bestrijden…
…en Al Qaida in Pakistan aan te pakken.
We openden bases en verbeterden bases…
…op verschillende locaties in Afghanistan.
De regering begon steun te krijgen…
…en ze probeerden en normaliteit te bereiken.
De Verenigde Staten hielpen de Afghanen…
…om controle en bestuur te vestigen in Afghanistan.
Ik zou zeggen dat onze inspanningen om de antiterreuroperaties uit te breiden…
…en de zoektocht naar Al Qaida toenamen in die periode.
Na 9/11 bood het agentschap een goede financiële compensatie aan…
…voor mensen die als tolk dienden…
…en de meeste taalkundigen die dienden waren Afghanen.
Mijn naam is Ghulam Rasul.
Ik kom oorspronkelijk uit Afghanistan, uit de Panjshir-vallei.
Sinds m'n 16e vecht ik al.
Destijds tegen de Sovjets en nu tegen de Taliban.
Ik werkte als zzp'er voor de CIA.
Als je vertaler wordt, ben je ook adviseur…
…want ik deed tien verschillende dingen die niets met een taal te maken hebben.
Ze adviseerden me over stamcodes en over…
…iemands achtergrond, waar die persoon vandaan kwam.
Voor mij als zaakvoerder…
…was dat heel informatief en hielp het me bij mij werk.
AMBASSADE VAN DE VERENIGDE STATEN, KABUL, AFGHANISTAN, SEPTEMBER 2006
In september 2006…
…had ik de kans om een Afghaan te interviewen…
…die ik als mogelijke bron zag.
We verlieten de ambassade…
…en gingen naar een kruising bij een rotonde die Massoud Circle heette.
En daar stond ik op de hoek van de straat…
…te wachten tot die man kwam.
Als westerling zie ik er anders uit en val ik op…
…en er zijn mensen die je willen vermoorden.
Ik scande de omgeving…
…op zoek naar mogelijke bedreigingen.
Op een gegeven moment…
…zag ik links van me…
…een zwarte Toyota.
Ik zag dat er twee mannen in zaten. Ze keken naar me.
We waren aan het praten en Gary zei…
…'Waarom staat die auto hier geparkeerd?'
Dat is geen parkeerplek.
Het is de Amerikaanse ambassade, de beveiliging is zo streng.
Ik zei: 'We zijn in Afghanistan. Het maakt ze niet uit waar ze parkeren.'
Ik accepteerde het.
Toen kwam de man, dus gingen Rasul met hem mee…
…door de veiligheidscontrole…
…en we liepen zo'n 150 tot 200 meter terug naar de ambassadepoort.
Het was een paar minuten later, of minder dan dat, en toen ging het af.
Er was een oorverdovende explosie.
Je voelde de lucht trillen.
En toen gingen alle alarmen af.
Alles in een straal van 200 meter was verwoest.
Als we er twee minuten langer hadden gestaan…
…waren we er geweest.
Het was enorm en er waren…
…meer dan 35 slachtoffers en veel gewonde mensen.
Ik ging naar de ambassadebeveiliging en vroeg…
…'Hé, was dat een zelfmoordaanslag?'
'Ja, ze raakten een militair konvooi bij de rotonde.'
'Was het een zwarte Toyota Corolla?' En ze waren geschokt.
'Hoe kun je dat weten?'
Het woord 'Talib' in 'Taliban' komt van het woord voor studenten.
Ze kwamen oorspronkelijk van de madrasa's, religieuze scholen in Pakistan.
En de Taliban beweging is echt herrezen uit de as…
…van de Afghaanse Burgeroorlog die volgde op het einde van de Sovjetbezetting…
…en er heerste een gevoel bij veel Afghaanse mensen…
…dat de wreedheid van de burgeroorlog…
…de corruptie van de krijgsheren…
…die hun eigen zakken leken te vullen…
…en de mensen soort van misbruiken…
…de Taliban voet aan de grond gaven,
…omdat ze een soort pure, ascetische versie van de islam aanreikten.
Dit was natuurlijk een zevende-eeuwse versie van de islam…
…waarbij vrouwen van top tot teen bedekt moesten worden…
…ze werden onderworpen aan hun echtgenoten…
…die vaak tot drie vrouwen hadden.
Er waren middeleeuwse straffen…
…stenigen tot de dood en het afhakken van de handen van dieven.
Het was een vrij wrede interpretatie van de islam.
De Taliban werden erop voorbereid om te sterven in de strijd…
…maar wilden niet per se zelfmoord plegen.
Maar toen was er een opstand in Irak…
…waarbij bermbommen en zelfmoordterroristen werden gebruikt…
…waardoor ze konden zien hoe krachtig het was.
In de jaren 2005 tot en met 2008…
…werden bermbommen steeds vaker gebruikt…
…want dat was het wapen dat de Taliban kozen.
Een bermbom is een op afstand ontplofte bom die langs een weg is geplaatst.
En je had de bomgordel…
…die door de drager tot ontploffing wordt gebracht…
…en soms is er een afstandsbediening…
…die hem op afstand kan laten ontploffen.
Je hebt ook autobommen…
…die je in een voertuig kunt plaatsen…
…en vol met explosieven kunt stoppen.
De autobom in de zwarte Toyota was destijds…
…de grootste die ooit in Afghanistan was gebruikt.
Ik denk dat er meer dan 200 kilo aan explosieven in zat.
Destijds waren er minstens één keer per week…
…een autobom, een zelfmoordaanslag of iets anders.
En het werd erger…
Ieder jaar werd het erger.
Interessant genoeg…
…draait het allemaal om die strenge naleving van de Wahhabi-islam…
…maar zelfmoordterroristen, zodra ze klaar zijn om hun missie te volbrengen…
…krijgen geld, wat voor hen veel is…
…en worden verteld: 'Ga uit. Het is nu niet erg om te drinken.'
'Het is oké als je nu voor een vrouw betaalt…
…want je gaat dood en in de hemel…
…wordt het je vergeven omdat je dit gaat doen.
Dus eigenlijk: 'Hier is wat geld. Leef je eerst uit en doe dan je werk.'
En ik vond dat…
…best interessant, op zijn zachtst gezegd.
Sommige zelfmoordterroristen…
…zijn meestal 17, 18, 19 jaar oud.
Een van de kinderen…
…vroeg ik of hij ouders had.
Hij zei nee.
Ze was zeven jaar oud.
Hij is opgehaald…
…en nog honderden kinderen.
Ze stelen die kinderen. Ze nemen ze mee naar het trainingskamp.
Drieënhalf jaar lang worden ze gehersenspoeld.
Ze stoppen ze in een madrasa.
En de leraren zoeken naar talent…
…hoe makkelijk ze te manipuleren zijn.
Ze worden een zombie.
Ze willen alleen maar sterven.
Ze willen doden. Het maakt niet uit. Ze willen zichzelf alleen opblazen.
Tijdens de strijd tegen de Sovjets…
…werden er vluchtelingenkampen opgericht in Pakistan…
…dus het was makkelijk voor de Taliban…
…om daar mensen te werven.
Er zijn zelfmoordterroristen die de grens oversteken vanuit Pakistan…
…bomgordelen worden gemaakt…
…bermbommen worden gemaakt en vervoerd.
Het is een echte broedplaats voor de Taliban…
…maar aan de andere kant, vanuit het oogpunt van de Verenigde Staten…
…als mensen niets hebben, kun je ze een nieuw leven aanreiken.
Je kunt ze geld aanreiken, je kunt ze een uitweg bieden.
Dat biedt ook kansen.
Ik dacht dat we een invalshoek konden vinden…
…om via die Taliban de bermbommen te onderscheppen.
Het is dus heel belangrijk voor de CIA…
…om naast de Afghaanse overheid…
…en de Afghaanse inlichtingendienst te staan.
Ze beseften altijd dat de complexiteit…
…van de etnische groepen…
…die Afghanistan vormden iets was dat ze nooit volledig konden begrijpen.
Eind 2005 stelde het hoofd van het Afghaanse bureau…
…me voor aan generaal Wardak.
Hij was de minister van Defensie voor Afghanistan.
Het doel van mijn introductie…
…was om te kijken naar manieren waarop het Afghaanse leger…
…kon samenwerken met de CIA…
…om ons te helpen om operaties tegen de Taliban of Al Qaida op te zetten.
Op een gegeven moment stelde generaal Wardak me voor aan generaal Fahim…
…die in de jaren '80 had gevochten met Jalaluddin Haqqani…
…één van de belangrijkste leden van de Taliban.
Generaal Wardak zei: 'Als ik iemand mee moest nemen…
…zou het generaal Fahim zijn.'
Generaal Fahim kwam uiteindelijk in contact…
…met een Taliban-mullah genaamd Haimi.
Hij was een bevelhebber van de Taliban…
…en hij was geen vechter, hij was een religieuze man.
Maar een van de dingen die hij deed, was zelfmoordterroristen…
…en bermbom-onderdelen naar Afghanistan sturen.
Wat het Taliban-lid aansprak…
…was dat de Amerikaanse aanwezigheid toen nog groeide.
Ik heb een deal aangeboden dat als je met me meewerkt…
…en je je wapens neerlegt, je niet wordt gedood…
…en ik een manier vind om met je te werken…
…die voor beide partijen gunstig zal zijn.
En dat betekende: 'Hier kan ik geld aan verdienen.'
We hadden een plan bedacht om een groep Taliban te proberen…
…illegaal de grens over te steken…
…met mij te ontmoeten…
…en ze te beloven om ze niet te arresteren of te doden…
…en dan keken we of er manieren waren om samen te werken.
Het is een hele onderneming om 29 Taliban-leden over de grens van Pakistan…
…naar Afghanistan te brengen.
Je wilt niet door de Pakistani opgemerkt worden…
…je wilt niet dat de Taliban weten dat Amerikanen erbij betrokken zijn…
…en je werkt op Afghaans grondgebied.
De mensen op het hoofdkwartier in Washington zeiden: 'Wacht eens even.'
'We halen bijna dertig Taliban-leden…
…en wij zijn aansprakelijk als ze iemand aanvallen…
…overmeesteren of vermoorden.'
'We hebben ze binnengehaald, dus dat is slecht voor de CIA.'
De CIA heeft een groep ex-militairen.
We noemen ze GRS, dat staat voor Global Response Security…
…en zij zijn de beveiliging van de CIA.
Een van de mannen die ik kende uit Irak en daarvoor…
…werd Brutus genoemd.
Ik zag ons altijd als steun voor de zaakofficieren…
…die informatie verzamelden en hun werk deden.
Dus we probeerden ze zo goed mogelijk te ondersteunen en ze veilig te houden.
Zie het als een geheime dienst die aan de steroïden zit.
Gary kwam naar mijn kamer, we dronken wat biertjes…
…en hij zei: 'Ik heb een missie. Willen jullie die steunen?'
Dus ik ze: 'Oké, wat is het?'
HIj zei: 'We halen 29 Taliban op…
…en brengen ze naar een onderduikadres in Kabul.'
En ik zei: 'Gary, is dit goedgekeurd door het hoofdkantoor…
…of denk je nu gewoon hardop?'
Hij zei: 'Nee, het gaat gebeuren. Ik wil weten of jullie het steunen.'
Je moet je afvragen of dat de juiste beslissing is.
Is het gewin de moeite waard…
…of gaan we te ver buiten de kaders…
…en doen we iets doms?
Een van de dingen waar CIA-agenten altijd rekening mee houden…
…is de kans dat er iets mis kan gaan.
Een van de dingen waar alle CIA-agenten op hun netvlies hadden…
…was het lot van Mike Spann in Qala-i-Jangi, op 25 november 2001.
QALA-I-JANGI, AFGHANISTAN 25 NOVEMBER 2001
Team Alpha bestond uit acht CIA-agenten. Ze waren het tweede team in Afghanistan.
Ze zijn opgesplitst.
Mike Spann en David Tyson gingen naar Qala-i-Jangi…
…een fort net buiten Mazar-i-Sharif…
…om Al Qaida-gevangenen te ondervragen.
Is hij een terrorist?
Ja. Hij is een terrorist.
Zijn dit terroristen? -Ik geloof het.
Al deze mannen zijn terroristen. Jij ook, denk ik.
Je komt naar Afghanistan om mensen te doden.
Ik weet niet.
Mike, kun jij met hem praten?
Een van de dingen die David Tyson en Mike Spann zich niet beseften…
…was dat die al-Qaida gevangenen niet goed waren gefouilleerd.
Waar kom jij vandaan?
Ik kom uit Pakistan. -Pakistan?
Waarom ben je naar Afghanistan gekomen? -Ik kom vanuit Jihad.
Tegen wie? -Tegen het terrorisme van de VS.
Maar nu zijn jullie gevangenen in Mazar-i-Sharif.
Ja, geen probleem. Alles mag in de liefde en oorlog.
En wat er gebeurde was dat deze Al Qaida-strijders…
…wapens afvuurden, granaten lieten ontploffen, bewakers doodden.
Ze dwongen ze te vluchten…
…en binnen 30 seconden of zo…
…was het machtsdynamiek in Qala-i-Jangi verschoven…
…en Al Qaida, deze strijders, hadden de macht.
Mike moest al die mensen afweren zonder wapen…
…en toen verdween hij onder een stapel lichamen.
En David had niet echt een keus.
Hij moest doden of gedood worden…
…en dat deed hij.
Hij overleefde het en Mike Spann niet…
…en dat was hoe het die dag was gelopen.
In het achterhoofd van elke CIA-agent speelt altijd…
…een Qala-i-Jangi-situatie.
EEN HELD DIE ZICH OPOFFERDE VOOR VRIJHEID
ZIJN MOED EN OFFER WORDEN NIET VERGETEN
MOGE GOD HEM ZEGENEN
Voor een operatie als deze, waar je je als zaakwaarnemer…
…richt op de manieren…
…om iemand over te halen om naar jouw kant te komen…
…moet je niet teveel nadenken over de veiligheid.
Agenten van de Ground Branch, paramilitairen van de CIA…
…zijn de mensen die zich daar altijd in specialiseren.
En net als de mariniers of de Delta Force…
…kunnen ze een klus klaren met maximale dodelijke efficiëntie…
…en ze kunnen mensen ook helpen ontsnappen.
Ze waren met z'n vijven of zessen en gingen naar de grens.
De legale grensovergang heet de Torkham Gate…
…en de illegale oversteek was in een wadi in de buurt.
Er waren veel smokkelaars en mensen die illegaal overstaken.
Ik denk dat de ambtenaren een oogje dichtknepen.
We hadden de Taliban-leden geïnstrueerd om één voor één over de grens te gaan.
Dat beschermde ons tegen…
…een samenscholing als ze ons wilden aanvallen.
De grootste zorg op dat moment…
was dat ze een bomgordel konden dragen.
Ik kende de omhelzing die je geeft en het aanraken van de wangen…
…bij een traditionele groet.
Ik kon naar iedereen toe met generaal Fahim…
…en ze omhelzen en hun wangen aanraken.
Maar als ik dat doe, heb ik mijn handen op hun zij en rug…
…en voel ik of ze een wapen of een bomgordel om hebben.
Iemand als Gary zal zien of er een verborgen wapen is…
…als iemand zweet of nerveus is.
Zo'n één-op-één contact…
…is een soort onderbuikgevoel-controle van een ervaren CIA agent.
Daar is veel moed voor nodig…
…want als het misgaat, kun jij degene zijn die doodgaat.
Ze werden bestuurd door Haimi.
Hij stak ook over, maar hij stuurde genoeg anderen…
…om te zien dat we ze niet arresteerden of pijn deden.
En toen stak hij over.
Het idee was dat we klaarstonden om de Afghanen te beschermen…
…maar ook om ze te doden als ze ons aan zouden vallen.
En we begonnen aan die lange, zware weg naar Kabul.
Toen ze de grens verlieten, wisten die Taliban-mannen…
…dat ze nu onder onze hoede waren, dus hun levens stonden op het spel.
Zij waren waarschijnlijk net zo bang als wij.
De reis over de weg van Jalalabad naar Kabul…
…is vrij lang en er zijn steile kliffen…
…zonder vangrail in de bochten.
Het is altijd eng…
…en vooral nu we 29 Taliban-leden hebben.
Voordat we weggingen…
…had ik het bureau gevraagd…
…om een onderduikadres in Kabul te regelen.
Ik kwam erachter dat er geen safehouse was…
…dus belde ik de minister van Defensie, generaal Wardak.
Hij begon te vloeken en te schreeuwen. Hij zei…
…'Wil je dat ik binnen 24 uur een huis in Kabul vind…
…om 29 vijanden van mijn land in het geheim te verstoppen?'
Maar hij is de minister van Defensie.
Dus hij regelde een huis met een kelder…
…dat we eventjes konden huren…
…en we stopten de mannen in de kelder.
Het safehouse dat de generaal nog kon regelen…
…was een gebouw van twee verdiepingen met een kelder.
En nogmaals, we kwamen 's nachts aan, dus er was wel wat dekking…
…maar het was in een grote, soort welgestelde buurt van Kabul.
En om eerlijk te zijn kun je op zo'n locatie niets doen…
…dat heel lang geheim kan blijven.
Brutus was een van de GRS agenten die naar het onderduikadres kwam…
…om de CIA-agenten te beschermen.
Uit veiligheidsoogpunt was het geen geweldig huis.
Bijna elk huis was hoger dan dat van ons.
We werden blootgesteld bij de aankomst en het werd nog erger.
Toen we binnenkwamen, dacht ik: o, mijn god, dit is een vreselijk huis.
We hadden een kelder met één ingang en één uitgang…
…het was een nachtmerrie voor de beveiliging.
En ik zei: 'Als we gesprekken voeren, doen we dat onderaan de trap.'
Een van de dingen die hij zei, als noodplanning…
…was: 'Als ze ons proberen te overmeesteren…
…laat je dan niet deze hoek indrijven…
…want het kan lastig voor ons zijn om je uit die hoek te redden.'
Het gaat om die ene persoon scheiden van de menigte. Weet je?
De wolven vallen dat eenzame hert aan, schaap, wat dan ook…
…dat de groep verlaat en zichzelf kwetsbaar maakt.
Het duurt niet lang. We kregen veel boze blikken van die mannen.
Ze zagen er niet uit alsof ze blij waren om thuis te zijn…
…dus dat was reden tot bezorgdheid.
Het was een nerveuze tijd. Zij vroegen zich vast af…
…is dit het? Gaan ze ons nu allemaal vermoorden?'
Een van de Taliban had een probleem. Ik wist dat hij hoofdpijn had of zo.
Via de tolk kwamen we erachter dat hij kiespijn had.
Dus ik nam wat ibuprofen, ging naar beneden en zei…
…'Broer, hier zal je je beter door voelen.'
De oudere mannen zeiden: 'Nee, we nemen geen westerse medicijnen.'
Ik heb er zelfs twee genomen. 'Zie je? Geen probleem.'
De volgende dag glimlachte hij…
…en zei: 'Alles in orde.'
Toen die groep Taliban zag dat er een Amerikaan was die hulp bood…
…en hem zich beter deed voelen, denk ik dat ze zich realiseerden…
'We worden niet vermoord…
…en we kunnen ze vertrouwen.'
Er is al een hoop gedaan op dat moment.
De 29 mannen zijn van Pakistan naar Afghanistan gegaan.
Tot nu toe lijkt het geen valstrik te zijn…
…en nu moet je beoordelen of we ze naar onze kant kunnen krijgen…
…of ze voor je kunnen werken…
…en of zij de sleutel kunnen zijn…
…tot het ontsluiten van het zelfmoordterroristen-netwerk…
…en een aanwinst zijn die Amerikaanse en Afghaanse levens kan redden.
De Taliban waren gesetteld…
…en de daaropvolgende 48 uur…
…werden ze gescreend.
We steunden op een paar taalkundigen, tolken van de CIA…
…maar ook op generaal Fahim…
…die een zeer uitgebreide rol heeft gespeeld in het ondervragen…
…van ieder Taliban-lid…
…om te zien tot welke informatie en activiteiten deze man toegang heeft.
En als hij dan de moeite waard is…
…is hij misschien verbonden met een bermbomcel.
Misschien weet hij waar verborgen explosieven liggen.
Misschien heeft hij connecties met een hooggeplaatst Taliban-lid…
…of misschien zelfs iemand van al-Qaida.
Dus daar ga je ze op screenen.
Gary besefte waarschijnlijk dat…
…veel van die mannen een lange rang hebben.
'We kunnen deze kudde uitdunnen…
…en ons concentreren op de mensen met wie we willen praten.'
Van deze groep van 29 Taliban-leden…
…vonden we er zes die we konden vertrouwen.
Ik stuurde de rest terug naar Pakistan…
…naar vluchtelingenkampen of zo, met een klein beetje geld…
…en een 'belofte' dat ze de wapens niet zouden oppakken…
…tegen de Verenigde Staten of Afghanistan.
En ik had genoeg informatie over ze om…
…ze het leven zuur te maken door te zeggen…
…'Je hebt gesproken met een Amerikaan.'
We hebben een foto van een groep van de Taliban…
…met agenten van de inlichtingendienst.
Ze liepen het risico dat…
…als er ooit ontdekt werd dat ze samenwerkten met de VS…
…zeker met een Taliban-lid dat ze als een verrader beschouwden…
…dat ze je hoofd eraf hakten.
Ik heb nog vijf van die Taliban-leden in Kabul gehouden…
…ik gebruikte ze alsof ze een Taliban-cel waren.
Ik concentreerde me meer op Haimi, de leider van de groep.
Hij was beter opgeleid dan de rest.
Hij was gewend om de leiding te hebben.
Eerlijk gezegd was hij een arrogante klootzak.
Ik stuurde hem terug naar Pakistan om zijn taken te hervatten…
…maar om in het geheim met ons samen te werken.
Op een gegeven moment, toen ik met Haimi sprak…
…vertelde hij ons dat z'n Taliban-meerderen…
…hem opdracht hadden gegeven om een bus naar Afghanistan te sturen…
…met de onderdelen voor alle explosieven.
Ontstekers, trekkers.
We konden die bus onderscheppen en toen ontdekten we…
…alle onderdelen die een bermbom-fabriek nodig had.
Haimi vertelde Fahim…
…dat hij twee zelfmoordterroristen naar Kabul moest sturen…
…om hun zelfmoordoperatie uit te voeren.
Ik wilde weten hoe ik die zelfmoordterroristen kon ontmoeten.
Ik verzon een verhaal dat Fahim ze kon vertellen…
…dat hij een Canadese journalist kende die het eens was met de Taliban.
Die journalist zou hen interviewen, maar nadat ze zichzelf hadden opgeblazen…
…zou hij verhalen schrijven en de wereld vertellen…
…over hun opoffering en dat zou ze beroemd maken.
Uiteindelijk gingen de twee jongens ermee akkoord…
…dat ze met een Canadese journalist zouden praten.
Ik was natuurlijk de journalist.
BUITENWIJK VAN KABUL, AFGHANISTAN, DECEMBER 2008
Je probeert vertrouwen op te bouwen. Je probeert je voor te doen…
…als iemand die eerlijk en oprecht is…
…maar je doet alsof je een ander persoon bent.
Maar als je eenmaal in zo'n rol zit…
…en je bent erg gefocust, geloof je bijna zelf…
…dat je die Canadese journalist bent…
…die het verhaal van de zelfmoordterrorist van de Taliban probeert te schrijven.
Toen ik met de zelfmoordterroristen sprak…
…leerde ik hun situatie kennen…
…en leerde ik hen kennen.
Het enige wat ze konden doen…
…om hun leven enige waarde te geven…
…was door zelfmoord te plegen, dan werden beloond in de hemel…
…en dan zou hun gezin wat compensatie krijgen.
We wilden dat de Afghaanse inlichtingendienst dat op film zette…
…zodat ze dat konden gebruiken in een soort publiciteitscampagne…
…om de Taliban in een kwaad daglicht te zetten…
…door onschuldige mensen uit dorpen te halen en ze te hersenspoelen…
…en ze veranderen in zelfmoordterroristen.
Mijn familie weet dat ik hier ben, maar ze kunnen me niet tegenhouden.
Ik ben hier om zelfmoord te plegen tegen Amerika.
Maar elke individuele persoon, als ze dichter bij het punt komen van…
…een zekere dood…
…moeten ze het in twijfel trekken. Ze moeten het zich afvragen.
Als je met ze kunt praten en kunt begrijpen…
…wat hun motivatie is, kan dat enorm helpen.
Dan kunnen ze je informatie geven over het netwerk…
…wie ze daarheen stuurde, wat de route was die ze namen.
Een zeer waardevolle potentiële bron.
Afghanistan heeft behoorlijk koud weer.
Ik droeg lokale kleding en had een Afghaanse deken om me heen.
Omdat de jongere het koud had en trilde terwijl hij tegen me praatte…
…had ik de deken van me afgehaald en die om hem heen gelegd…
…en zei ik dat hij zich kon ontspannen.
Toen ik me klaarmaakte om te vertrekken, deed hij het af…
…en gaf het terug, en ik zei: 'Nee, je mag het hebben. Hou het maar.'
Ze vertelden me later, na mijn vertrek…
…dat die twee zelfmoordterroristen zeiden…
'We hebben nooit een westerling ontmoet en we dachten dat ze slecht waren…
…maar hij leek aardig.'
'Hij leek normaal. Het leek hem iets te schelen.'
'En het is maar goed dat hij Canadees was en niet Amerikaans.'
En als gevolg daarvan…
…in de loop van nog twee of drie bijeenkomsten…
…toonde ik ze medeleven, begon met ze te praten over hun levens…
…en wat er voor nodig is om een betekenisvol leven te leiden…
…als ze ooit teruggingen.
Door de vragen die ik ze stelde…
…over hun training en indoctrinatie en rekrutering als zelfmoordterroristen…
…klonk ik niet echt als journalist…
…en ik vond dat ik genoeg vertrouwen had opgebouwd…
…dat ik het ze kon vertellen.
Uiteindelijk vertelde ik het ze.
'Ik ben een Amerikaan en ik ben van de CIA.'
Ik bood ze wat geld aan…
…waarschijnlijk een paar honderd dollar.
Waarschijnlijk niet meer dan $650.
Het zou genoeg zijn om een begin te maken…
…en geen zelfmoordterrorist te worden.
Het redde niet alleen de zelfmoordterroristen…
…maar ook een onbekend aantal slachtoffers.
En dat was voor mij het ultieme doel.
Wat Gary Harringtons deed was bijna…
…de beste actie als CIA agent.
Je zit midden in een oorlog.
Je redt mogelijk Amerikaanse levens.
Je werkt met Afghaanse bondgenoten.
Je probeert je steentje bij te dragen om het verschil te maken.
Meer kun je niet van een CIA agent vragen.
En ik was altijd al een beetje…
Ik ontdekte later dat de CIA mij beschouwde als een regelbreker…
…maar dat ik ze niet brak voor persoonlijk gewin, maar om…
…een missie te volbrengen.
Ik stond bovenop het Tora Bora-gebergte in 2001…
…toen alles liep volgens plan…
…en Al Qaida op de vlucht was en de Taliban op de vlucht waren.
Iedereen was blij.
Het leek zo'n overwinning na 9/11.
En ik zei tegen de mannen om me heen…
'Het is als de King of the hill.'
Maar om de overmacht te behouden…
…wordt lastig.
Ik wist dat er uiteindelijk een terugtrekking…
…zou moeten plaatsvinden.
Maar ik heb het gevoel dat de manier waarop het is gedaan…
…zonder Amerikaanse aanwezigheid achter te laten…
…er niet ervoor zorgen dat de mensen aan wie ik mijn leven toevertrouwde…
…die mijn leven beschermden, dat wij dat van hen niet hebben beschermd.
Dat doet pijn.
Ik heb contact gehad met Rasul.
Hij maakt deel uit van het verzet.
Hij nam ontslag bij de CIA en keerde terug naar Afghanistan.
Nu werkt hij samen met Massoud…
…de zoon van Ahmad Shah Massoud…
…die de originele Panjshiri-leider was voor 9/11…
…en probeert hem te helpen om zich te vestigen…
…als de belangrijkste verzetsleider.
Ik ben het ze verplicht.
Ik moet dit doen.
Ik moet bij het verzet zijn. Ik moet tegen deze mensen vechten.
Mensen aanmoedigen. Ik word oud, maar het punt is…
…dat Pakistan van Afghanistan…
…de grootste terrorist ter wereld zal maken.
Dat gaat gebeuren als we ons niet verzetten.
Dus het zijn nu donkere dagen in Afghanistan.
Er heerst een gevoel van, waar was het goed voor?
Ik denk niet dat het verhaal hier stopt.
De Taliban zijn er niet in geslaagd om Afghanistan goed te besturen.
En ik denk dat er nog een hoofdstuk komt.