THỦ ĐÔ HOA KỲ, WASHINGTON D.C 1 THÁNG 5 NĂM 2003
TỔNG THỐNG AFGHANISTAN
Thảm kịch ngày 11 tháng 9, một lần nữa
đã gắn kết vận mệnh của hai quốc gia chúng ta.
Các bạn đã đến Afghanistan để đánh bại khủng bố,
và người Afghan chúng tôi chào mừng và đón nhận các bạn
để giải phóng đất nước chúng tôi.
Cùng nhau, chúng ta đã chấm dứt sự cai trị của chế độ khủng bố.
Chiến dịch do Mỹ dẫn đầu với Liên minh Phương Bắc sau vụ 11/9
chắc chắn đã phá vỡ mạng lưới của Osama bin Laden.
Mọi nguồn lực của chính phủ Hoa Kỳ dành để ngăn chặn và giết hắn,
nhưng hắn vẫn là đe dọa lớn.
Taliban tập trung vào biên giới Pakistan,
và chúng thề sẽ tự phục hồi và quay lại.
Gã Taliban nói: "Chúng tôi có drone và tên lửa hành trình của riêng mình,
đó là những kẻ đánh bom tự sát".
Khi bạn đối đầu với kẻ thù mà sẵn sàng tự nổ tung chính họ
và giết bạn, điều đó vô cùng đáng sợ.
Họ bị tẩy não.
Họ chỉ muốn chết.
Những kẻ đánh bom tự sát đồng ý
họ sẽ nói chuyện với nhà báo Canada này,
và dĩ nhiên, nhà báo là tôi.
Gary nói: "Này, tôi nhận nhiệm vụ này. Chúng tôi sẽ đón 29 tên Taliban
và đưa họ về Kabul". Tôi đã phải nghĩ: "Có hợp pháp không?"
Nỗi sợ lớn nhất của bạn là những người mà bạn nghĩ là phần thưởng lớn nhất
thật ra lại là con ngựa thành Troy để vào bên trong chiến dịch của bạn
để giết bạn.
TUYỆT MẬT
SPY OPS: HOẠT ĐỘNG TÌNH BÁO
ĐIỆP VIÊN CỦA TALIBAN
VÀI TÊN ĐƯỢC THAY ĐỔI ĐỂ BẢO VỆ DANH TÍNH CỦA CÁC CÁ NHÂN TRONG TẬP NÀY.
Ngay khi chính quyền Taliban bị lật đổ,
nhanh hơn nhiều so với mong đợi của nhiều người trong chính phủ Hoa Kỳ,
38 tỷ đô la đã được đổ vào nên có rất nhiều viện trợ tái thiết.
Hoa Kỳ nghĩ rằng cuộc chiến ở Afghanistan đã kết thúc.
Các nhà ngoại giao Mỹ và đồng minh NATO,
chứ không phải các chiến binh Mỹ, có thể nắm quyền ở Afghanistan.
BỘ TRƯỞNG QUỐC PHÒNG HOA KỲ
Tổng thống Hoa Kỳ và Tướng Franks và tôi
đã và đang xem xét những tiến bộ đang đạt được ở đất nước này,
và với sự hợp tác với Tổng thống Karzai, đã kết luận rằng
ta rõ ràng đang ở thời điểm ta đã thay đổi từ hoạt động chiến đấu lớn
đến một thời kỳ ổn định, tái ổn định và tái thiết.
Chính cảm giác nước Mỹ là siêu cường duy nhất trên thế giới,
có thể đạt được mọi thứ,
họ vừa chiến thắng ở Afghanistan trong hai tháng.
Và điểm dừng tiếp theo, Baghdad.
BAGHDAD, IRAQ NGÀY 20 THÁNG 3 NĂM 2003
Vào giờ này, các lực lượng Mỹ và liên quân
ở giai đoạn đầu của chiến dịch quân sự để giải trừ vũ khí của Iraq,
để giải phóng người dân, bảo vệ thế giới khỏi nguy hiểm lớn lao.
Tôi nghĩ Osama bin Laden và al-Qaeda nhận ra
Mỹ không còn để ý tình hình Afghanistan và đã điều chỉnh kế hoạch cho phù hợp.
Một khi bin Laden đến nơi tương đối an toàn,
hắn xây dựng một mạng lưới người đưa tin và lính của hắn,
họ có thể truyền thông điệp của hắn,
hắn có thể bắt đầu tập hợp lại al-Qaeda.
Sau những gì đã xảy ra,
tất cả các quan chức quan trọng của Mỹ,
đứng đầu là Bush vô thần quốc tế,
còn bắt đầu khiến các nước Hồi giáo chống lại chúng ta.
Chúng đã bắt đầu cuộc chiến chống Hồi giáo
nhân danh cuộc chiến chống khủng bố.
GARY HARRINGTON SĨ QUAN CIA
Tôi là sĩ quan CIA ở Afghanistan.
Trong giai đoạn 2005-2008, quân đội Mỹ tăng cường sự hiện diện ở đây.
Khi đó, chúng tôi cố phát triển khả năng chống lại Taliban
và truy lùng al-Qaeda ở Pakistan.
Chúng tôi mở căn cứ, cải thiện các căn cứ
ở nhiều địa điểm khác nhau quanh Afghanistan.
Về mặt chính trị, chính phủ dành được niềm tin,
họ cố gắng đạt được sự bình thường,
và Mỹ đã giúp người Afghan
cố gắng thiết lập quyền kiểm soát và quản trị ở Afghanistan.
Có thể nói vào thời điểm đó,
chúng tôi gia tăng các nỗ lực để phát triển các hoạt động chống khủng bố
và tìm kiếm al-Qaeda.
Sau vụ 11/9, CIA trả thù lao rất hậu hĩnh về tài chính
cho những người đến làm thông dịch viên,
và hầu hết các thông dịch viên đều là người Afghan.
Tên tôi là Ghulam Rasul.
Tôi đến từ Afghanistan, từ Thung lũng Panjshir.
Từ khi tôi 16 tuổi, tôi đã chiến đấu.
Hồi đó là Liên Xô và ngày nay là Taliban.
Tôi là nhà thầu độc lập cho CIA.
Khi bạn trở thành phiên dịch viên, bạn cũng là cố vấn,
vì tôi làm mười việc khác nhau mà không hề liên quan đến ngôn ngữ.
Họ sẽ tư vấn cho tôi về quy tắc bộ lạc,
lý lịch của một người và quê quán của người đó như thế nào.
Điều đó đã cung cấp thông tin cho tôi, một sĩ quan CIA,
giúp tôi làm việc của tôi tốt hơn.
ĐẠI SỨ QUÁN HOA KỲ, KABUL, AFGHANISTAN THÁNG 9 NĂM 2006
Vào tháng Chín, năm 2006,
tôi có cơ hội phỏng vấn một người Afghan
mà tôi đang xem xét như một nguồn tin tiềm năng.
Chúng tôi rời khu đại sứ quán,
và đến một ngã tư gần đó ở một vòng xoay có tên là Massoud.
Và ở đó, tôi ở góc phố,
đợi gã này xuất hiện.
Là người phương Tây, tôi trông khác biệt và nổi bật
và có những người sẽ cố giết bạn.
Tôi quan sát xung quanh, xem có mối đe dọa tiềm tàng không.
Có thời điểm trong khi quan sát, tôi nhận ra, ngay bên trái tôi,
một chiếc xe Toyota màu đen đang đỗ ở đó.
Tôi thấy có hai gã trong xe. Họ nhìn tôi.
Khi đó, bọn tôi đang nói chuyện và Gary hỏi:
"Này, sao chiếc xe này lại đỗ ở đây?"
Đó không phải nơi đỗ xe.
Đó là Bộ Y tế, Đại sứ quán Mỹ, an ninh rất chặt chẽ.
Tôi bảo anh ấy: "Đó là Afghanistan. Họ không quan tâm đậu xe ở đâu".
Tôi đồng ý.
Rồi người mà tôi đợi đã đến nên Rasul và tôi quay lại,
đi qua trạm kiểm soát an ninh với anh ấy,
đi bộ khoảng 150, 200 mét để trở lại cổng Đại sứ quán.
Và chỉ vài phút sau đó, hoặc ít hơn, bom nổ.
Có một tiếng nổ chói tai.
Bạn cảm thấy chấn động trong không khí.
Và rồi, mọi tiếng kêu báo động.
Bất cứ thứ gì trong phạm vi 150, 200 mét đều bị tàn phá.
Nếu chúng tôi ở đó thêm hai phút nữa…
chúng tôi sẽ dính đầy máu.
Vụ nổ lớn, có hơn 35 người chết và rất nhiều người bị thương.
Tôi đến gặp an ninh đại sứ quán và hỏi:
"Này, đó là một vụ đánh bom xe tự sát à?"
Và họ nói: "Vâng, chúng nhắm đến đoàn xe quân sự ở vòng xoay đó".
Tôi hỏi: "Xe Toyota Corolla màu đen?"
Và họ choáng. Họ hỏi: "Sao anh biết?"
Trong từ Taliban, "Talib" có nghĩa là học sinh, sinh viên.
Ban đầu, họ đến từ madrasas, các trường tôn giáo của Pakistan.
Và phong trào Taliban thực sự nổi lên từ đống tro tàn
của Nội chiến Afghanistan sau khi Liên Xô kết thúc chiếm đóng,
và nhiều người Afghan nghĩ rằng sự tàn bạo của cuộc nội chiến,
sự thối nát của các lãnh chúa,
những kẻ chỉ muốn làm đầy túi tiền của mình
và ngược đãi người dân,
đã giúp Taliban có chỗ đứng,
vì Taliban đưa ra một phiên bản khổ hạnh thuần túy của Hồi giáo.
Dĩ nhiên, đây là phiên bản thế kỷ thứ bảy của Hồi giáo,
khi phụ nữ phải che kín từ đầu đến chân,
vợ phải phục tùng chồng, người chồng thường có tới ba người vợ.
Có những hình phạt thời trung cổ,
ném đá đến chết và chặt tay kẻ trộm.
Đó là diễn giải khá tàn bạo về đạo Hồi.
Người Taliban đã rất sẵn sàng để chết trong chiến đấu,
nhưng không nhất thiết muốn tự tử,
nhưng khi có sự nổi dậy toàn diện ở Iraq,
khi dùng bom tự chế và các kẻ đánh bom tự sát,
Taliban thấy vũ khí này mạnh như nào.
Trong những năm từ 2005 đến 2008,
IED ngày càng được sử dụng,
vì đó chính là vũ khí mà Taliban chọn.
IED đơn giản chỉ là một quả bom kích nổ từ xa, đặt ở dọc dường.
Rồi áo khoác tự sát,
hoặc được kích hoạt bởi người mặc nó,
hoặc đôi khi bởi một thiết bị kích hoạt dùng để kích nổ nó từ xa.
Và rồi bạn có bom tự chế đặt trên xe,
bạn có thể dùng các khoang trong xe
và cho chất nổ vào trong đó.
Bom tự chế trong chiếc Toyota hồi đó
là IED lớn nhất từng được sử dụng ở Afghanistan.
Tôi nghĩ nó nặng hơn 90 cân thuốc nổ.
Hồi đó, ít nhất một lần một tuần,
các vụ bom xe ô tô, hoặc tấn công tự sát, hoặc gì đó.
Và tình hình càng ngày càng tệ…
Năm sau tệ hơn năm trước.
Thú vị là tất cả đều theo chủ nghĩa Hồi giáo Wahhabi cực đoan,
nhưng những kẻ đánh bom tự sát, khi đã được huấn luyện,
sẵn sàng làm nhiệm vụ,
chúng được nhận tiền mặt, với chúng là rất nhiều,
Chúng nghe chỉ đạo: "Này, ra ngoài đi. Giờ, uống rượu cũng không sao.
Giờ, bỏ tiền chơi gái cũng không sao,
vì anh sẽ chết và lên thiên đường,
nhưng giờ anh sẽ được tha thứ vì anh sẽ làm chuyện đó".
Đại ý là: "Đây là tiền. Cứ thoải mái đi, rồi làm việc của anh".
Và tôi thấy điều đó
khá thú vị, ít nhất là thế.
Vài kẻ đánh bom tự sát,
thường 17, 18, 19 tuổi, đại loại thế.
Một nhóc…
Tôi trực tiếp hỏi nhóc có bố mẹ không.
Nhóc nói "không có".
Nhóc mới bảy tuổi.
Nhóc đã bị chọn,
và hàng trăm đứa trẻ khác cũng như nhóc.
Chúng ăn cắp những đứa trẻ này và đưa bọn trẻ đến trại huấn luyện.
Trong ba năm rưỡi, bọn trẻ bị tẩy não,
bị đưa vào trường madrasa.
Và tách biệt, các giáo viên tìm kiếm tài năng,
họ có thể dễ dàng thao túng chúng như nào. Chúng trở thành xác sống.
Chúng chỉ muốn chết thôi.
Chúng muốn giết người. Không quan trọng. Chúng chỉ muốn nổ tung bản thân.
Trong cuộc chiến chống Liên Xô,
các trại tị nạn được dựng lên ở Pakistan,
nên dễ dàng cho Taliban đến đó để tuyển người.
Bọn đánh bom tự sát đi qua biên giới từ Pakistan,
áo khoác tự sát được sản xuất,
IED được sản xuất và vận chuyển.
Và đó là cái nơi sinh sôi của Taliban,
nhưng với quan điểm của Hoa Kỳ,
khi họ không có gì, nếu cho họ một cuộc sống mới,
cho họ tiền, bạn có thể cho họ một lối thoát.
Điều đó cũng cho bạn chút lợi thế.
Tôi nghĩ có lẽ chúng tôi có thể tìm một cách,
dùng những người Taliban này để ngăn chặn các bom tự chế.
Vì vậy, điều cực kỳ quan trọng với CIA
là đứng bên cạnh chính quyền Afghanistan
và cơ quan tình báo Afghanistan, NDS.
Họ luôn nhận ra rằng sự phức tạp về sắc tộc và chủng tộc
tạo nên Afghanistan là thứ mà họ không bao giờ hiểu hết được.
Cuối năm 2005, sếp CIA ở Afghanistan
giới thiệu tôi với Tướng Wardak,
Bộ trưởng Quốc phòng Afghanistan.
Mục đích của giới thiệu tôi với ông ấy
là để xem xét những cách mà quân đội Afghanistan
có thể hợp tác với CIA
để giúp chúng tôi tổ chức các hoạt động chống lại Taliban hoặc al-Qaeda.
Rồi Tướng Wardak giới thiệu tôi với Tướng Fahim,
hồi những năm 1980 đã chiến đấu chống lại Jalaluddin Haqqani,
thuộc nhóm chủ chốt của Taliban.
Tướng Wardak nói: "Nếu tôi cần ai làm gì hoặc đi cùng tôi,
người đó sẽ là Tướng Fahim".
Tướng Fahim cuối cùng đã liên lạc
với một lãnh đạo Taliban tên là Haimi.
Hắn là chỉ huy cấp trung của Taliban,
hắn không phải chiến binh, hắn chỉ là người sùng đạo,
nhưng một trong những việc hắn làm là cử những kẻ đánh bom tự sát
và gửi các yếu tố của IED vào Afghanistan.
Điều hấp dẫn đối với thành viên Taliban
vào thời điểm đó, sự hiện diện của Mỹ vẫn đang tăng lên.
Tôi đã đề nghị một thỏa thuận rằng nếu anh chịu hợp tác với tôi
và bỏ vũ khí xuống, A, anh sẽ không bị giết.
và B, tôi sẽ tìm cách làm việc với anh,
như thế sẽ có lợi cho đôi bên.
Và điều đó được hiểu là: "Được rồi, tôi có thể kiếm được ít tiền từ việc này".
Cuối cùng chúng tôi đã lên kế hoạch
để cố giúp một nhóm Taliban vượt biên trái phép,
nhưng hãy gặp tôi và chúng tôi hứa sẽ không bắt họ hoặc giết họ,
rồi chúng tôi sẽ xem xét liệu có cách nào để làm việc cùng nhau.
Đưa 29 thành viên Taliban qua biên giới từ Pakistan để vào Afghanistan
là một việc khá khó khăn. Bạn không muốn bị phía Pakistan phát hiện,
bạn không muốn Taliban biết người Mỹ có liên quan đến việc này,
và bạn đang hoạt động trên lãnh thổ Afghanistan.
Những người ở tổng hành dinh ở Washington nói:
"Đợi đã. Chúng ta mang vào hơn 20 người Taliban,
và chúng ta sẽ phải chịu trách nhiệm nếu những người này tấn công,
hoặc chiếm quyền hoặc giết ai đó.
Chúng ta đã đưa họ đến nên điều đó sẽ không tốt cho CIA".
CIA có một nhóm cựu quân nhân.
Chúng tôi gọi nó là GRS, viết tắt của Lực lượng Phản ứng Toàn cầu,
họ là những vệ sĩ của CIA.
Một trong những người GRS tôi đã biết từ Iraq và trước đó,
có biệt danh "Brutus".
SĨ QUAN CIA LỰC LƯỢNG PHẢN ỨNG TOÀN CẦU
Chúng tôi là lực lượng hỗ trợ các sĩ quan CIA,
ở đó để cố thu thập tin tình báo và làm việc của họ.
Chúng tôi cố hỗ trợ họ tốt nhất có thể và đảm bảo an toàn cho họ.
Nên hãy nghĩ về nó như một một kiểu đặc vụ.
Gary vào phòng tôi, nghĩ bọn tôi uống vài ly bia,
anh ấy nói: "Này, tôi nhận nhiệm vụ này. Các anh muốn ủng hộ không?"
Tôi nói, "Được rồi, gì thế?"
Anh ấy nói: "Chúng ta sẽ đi đón 29 thành viên Taliban,
đưa họ về Kabul, đến một nhà an toàn".
Và tôi nói: "Gary, tổng hành dinh có cấm việc này không
hay chỉ là anh nói ra suy nghĩ của anh?"
Anh ấy nói: "Không, nó sẽ xảy ra. Tôi muốn biết các anh ủng hộ không".
Bạn phải nghĩ và nói: "Đây là quyết định tốt nhất?"
Kết quả có thể đạt được có đáng để chấp nhận rủi ro không,
hay chúng tôi đang đi quá xa giới hạn và làm những điều ngớ ngẩn?
Và vì vậy, một trong những điều mà các sĩ quan CIA luôn nghĩ đến
là khả năng của những biến cố.
Một trong những điều thường trực nhất trong tâm trí của tất cả các sĩ quan CIA
là số phận của Mike Spann tại Qala-i-Jangi, 25 tháng 11 năm 2001.
QALA-I-JANGI, AFGHANISTAN NGÀY 25 THÁNG 11 NĂM 2001
Đội Alpha là tám sĩ quan CIA. Họ là đội thứ hai ở Afghanistan.
Về cơ bản, họ đã tách ra.
Mike Spann và David Tyson đã đến Qala-i-Jangi,
một pháo đài ngay bên ngoài Mazar-i-Sharif để thẩm vấn các tù nhân al-Qaeda.
Hắn là khủng bố?
Vâng. Hắn là khủng bố.
- Những người này là khủng bố? - Tôi tin thế.
Tất cả họ là khủng bố. Tôi nghĩ anh là khủng bố.
Anh đến Afghanistan này để giết người.
Tôi không… tôi…
Mike, anh muốn nói chuyện với anh ta?
Một trong những điều mà David Tyson và Mike Spann không nhận ra là
các tù nhân al-Qaeda này đã không được khám xét đúng cách.
Anh đến từ đâu?
- Từ Pakistan. - Pakistan?
- Sao anh lại đến Afghanistan? - Tôi đến từ Jihad.
- Chống lại ai? - Chống lại khủng bố của Hoa Kỳ.
Nhưng giờ, các anh là tù nhân ở Mazar-i-Sharif.
Ừ. Không vấn đề gì. Thắng làm vua, thua làm giặc.
Và những gì đã xảy ra là các chiến binh al-Qaeda này
đã bắn vũ khí, nổ lựu đạn, giết lính gác…
buộc họ phải chạy trốn,
và trong vòng khoảng 30 giây,
cán cân sức mạnh bên trong Qala-i-Jangi đã thay đổi,
và al-Qaeda, các chiến binh này, đã nắm quyền kiểm soát.
Và do đó, Mike sớm phải tay không chống lại chúng,
nhưng rồi anh ấy biến mất dưới một đống xác chết.
Và David, anh ấy thực sự không có lựa chọn nào khác.
Anh ấy phải giết hoặc bị giết
đó là điều anh ấy làm.
David sống sót, Mike Spann thì không,
và sự kiện diễn ra hôm đó đã có kết cục như vậy.
Mọi sĩ quan CIA luôn nghĩ về tình huống Qala-i-Jangi.
TƯỞNG NHỚ MIKE SPANN 1969 - 2001
ANH HÙNG HY SINH VÌ TỰ DO
SỰ DŨNG CẢM VÀ HY SINH CỦA ANH ẤY SỐNG MÃI
CHÚA PHÙ HỘ ANH ẤY
Với một chiến dịch như này, với tư cách là một sĩ quan CIA,
đang tập trung vào các yếu tố
để thuyết phục ai đó về phe mình,
bạn không muốn suy nghĩ thái quá về tình hình an ninh.
Do đó, các sĩ quan Chi nhánh Mặt đất, các sĩ quan bán quân sự CIA
là những người chuyên làm việc đó từ đầu đến cuối.
Và cũng như lính đặc nhiệm của Hải quân hay Lực lượng Delta,
họ có thể hoàn thành nhiệm vụ với hiệu quả tiêu diệt tối đa,
rất nhanh, họ cũng có thể đưa mọi người ra ngoài.
Có năm hoặc sáu người trong số họ đã đến biên giới.
CHÀO MỪNG ĐẾN PAKISTAN
Cách hợp pháp là qua Cửa khẩu Torkham,
và cách bất hợp pháp là đi qua khe núi ở gần đó,
và có rất nhiều bọn buôn lậu và những người vượt biên trái phép ở đó.
Tôi nghĩ các quan chức đã làm ngơ.
Chúng tôi đã hướng dẫn người Taliban, từng người một đi qua đó.
Điều đó sẽ bảo vệ chúng tôi
nếu một nhóm họ cố tấn công chúng tôi.
Lúc đó, mối lo ngại chính là
liệu có ai trong số đó mặc áo khoác tự sát không.
Tôi biết ôm nhau và chạm má
như kiểu chào hỏi truyền thống của bộ lạc.
Tôi có thể đi đến chỗ từng người với Tướng Fahim
và ôm từng người và chạm má nhau.
Nhưng khi tôi làm thế, dĩ nhiên, tôi đặt tay lên hông và lưng họ,
và tôi sẽ cảm thấy liệu họ có vũ khí hay mặc áo khoác tự sát không.
Ai đó như Gary sẽ phát hiện ra liệu họ có giấu vũ khí không,
nếu ai đó đổ mồ hôi, nếu ai đó lo lắng.
Do đó, kiểu tiếp xúc trực tiếp này
đòi hỏi sự kiểm tra mang tính trực giác từ một sĩ quan CIA giàu kinh nghiệm.
Đó là điều cần rất nhiều sự dũng cảm,
vì nếu có sai sót, bạn sẽ là người bị giết.
Họ bị Haimi điều khiển.
Hắn đi qua biên giới, nhưng hắn đợi đến khi hắn gửi đủ số người,
tôi nghĩ, có lẽ để đánh giá rằng chúng tôi sẽ không bắt giam hay làm đau họ.
Và rồi, hắn đi qua biên giới.
Kế hoạch, A, chúng tôi phải sẵn sàng bảo vệ người Afghan
nhưng B, chúng tôi phải sẵn sàng giết họ nếu họ quyết định tấn công.
Và chúng tôi bắt đầu di chuyển đường dài đầy thử thách đến Kabul.
Khi họ rời biên giới, những người Taliban biết rằng giờ đây,
họ được chúng tôi bảo vệ nên tính mạng của họ đang bị đe dọa.
Và tôi chắc chắn rằng có lẽ họ cũng sợ hãi như chúng tôi.
Chuyến xe từ Jalalabad đến Kabul
khá dài và những đoạn vách đá rất dốc…
3 TIẾNG
…không có lan can quanh khúc cua.
Đó là chuyến đi đáng sợ bất cứ lúc nào,
nhất là bây giờ, chúng tôi có 29 người Taliban.
Trước khi chúng tôi rời đi,
một trong những điều tôi đã yêu cầu trạm làm
là tìm một ngôi nhà an toàn ở Kabul.
Tôi phát hiện ra không có nhà an toàn,
nên tôi gọi cho Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Tướng Wardak, qua điện thoại.
Ông ấy bắt đầu chửi tôi và la hét. Ông ấy nói:
"Anh muốn tôi trong 24 giờ tìm một nhà an toàn ở Kabul
để đưa 29 kẻ thù của đất nước tôi đến trong bí mật, anh muốn làm ngay?"
Nhưng ông ấy là Bộ trưởng Quốc phòng,
nên ông ấy nghĩ ra một ngôi nhà có tầng hầm,
nơi chúng tôi có thể thuê nó một thời gian
và đưa những người này xuống tầng hầm.
Nhà an toàn mà vị tướng có thể có
là một tòa nhà hai tầng có một tầng hầm.
Chúng tôi lại dọn đến vào ban đêm để có ngụy trang từ bóng đêm,
nhưng đó là khu nhà giàu ở gần Kabul.
Và thành thật mà nói, bạn không thể làm gì ở một nơi như thế
mà có thể giữ bí mật một thời gian dài.
Brutus thuộc Lực lượng Phản ứng Toàn cầu đã đến nhà an toàn
để đảm bảo an ninh cho các sĩ quan CIA ở đó.
Ở góc độ an ninh, nó không phải là ngôi nhà tuyệt vời.
Mọi ngôi nhà ở phía trên đều cao hơn nhà của chúng tôi.
Chúng tôi bị lộ khi ra vào nhà và nó chỉ tệ hơn từ đó.
Khi chúng tôi vào trong, nó kiểu: "Chúa ơi, đây là ngôi nhà kinh khủng".
Về cơ bản, chúng tôi có một khu tầng hầm với một lối vào, một lối ra,
và đó là cơn ác mộng về đảm bảo an ninh.
Và tôi nói: "Nếu ta phỏng vấn, nó phải ở tận cùng chân cầu thang".
Một trong những điều anh ấy nói với tôi, để lên kế hoạch khẩn cấp:
"Này, nếu những người này bắt đầu cố gắng chiếm quyền chúng ta,
đừng để bị kẹt trong góc này,
vì sẽ rất khó để chúng tôi đưa anh thoát khỏi góc đó".
Đó là đưa một người riêng lẻ tách khỏi đám đông. Bạn biết chứ?
Lũ sói sẽ tấn công con hươu, con cừu đơn độc, bất kể con gì
mà thoát ra và tự khiến chúng dễ bị tổn thương.
Không lâu đâu. Họ rất hay nhìn chúng tôi kiểu bực bội.
Họ trông không vui như khi ở nhà, nên chắc chắn đó là lý do để lo lắng.
Đó là khoảng thời gian lo lắng. Dĩ nhiên, họ có thể tự hỏi:
"Như này? Đây là nơi tất cả ta sẽ bị giết?"
Một người Taliban đau khổ. Tôi biết anh ấy bị đau đầu hay gì đó.
Đến để biết qua phiên dịch viên, họ nói anh ấy bị đau răng.
Tôi có một ít Motrin, Tylenol, tôi đến và nói:
"Này, người anh em, thuốc này sẽ làm anh ổn hơn".
Nhóm lớn tuổi nói: "Không, chúng tôi không dùng thuốc Tây".
Tôi uống hai viên. Tôi nói: "Thấy chưa? Chuyện nhỏ".
Anh ấy uống thuốc, hôm sau, anh ấy cười tươi với tôi và nói:
"Chúng tôi ổn".
Khi nhóm Taliban đó thấy người Mỹ này đưa thuốc
và giúp anh ấy khỏi đau, tôi nghĩ đó là lúc:
"Được rồi. Này, chúng ta sẽ không bị giết,
và bạn có thể tin những người này".
Lúc này, bạn đã làm rất nhiều việc khó.
Bạn đưa 29 người từ Pakistan vào Afghanistan.
Nó có vẻ không phải là cái bẫy.
và bây giờ bạn cần đánh giá liệu họ có thể đổi phe,
liệu họ có thể làm việc cho bạn,
và liệu họ có thể là chìa khóa
để mở khóa mạng lưới những kẻ đánh bom IED tự sát
và là nhân tố có thể cứu mạng người Mỹ và Afghanistan.
Chúng tôi đã ổn định nhóm Taliban đó,
và rồi trong 48 giờ tiếp theo,
chúng tôi bắt đầu sàng lọc họ.
Chúng tôi vừa dựa vào các nhà ngôn ngữ học, thông dịch viên từ CIA,
vừa dựa vào Tướng Fahim,
người đã tham gia rất chi tiết trong việc giúp chúng tôi chất vất
và xem xét từng trường hợp để xem
kiểu thông tin và hoạt động nào mà người này có thể tiếp cận.
Và sau đó, nếu người này đáng giá,
có lẽ anh ấy có liên hệ với IED,
Có lẽ anh ấy biết nơi giấu thuốc nổ.
Có lẽ anh ấy có liên hệ với một người Taliban ở cấp cao hơn,
hoặc thậm chí có thể là người al-Qaeda.
Bạn sẽ sàng lọc họ để lấy những thông tin đó.
Gary có lẽ nhận ra rằng: "Rất nhiều người này có cấp độ rất thấp.
Ta bắt đầu giảm bớt số người,
tập trung vào người quan trọng mà ta muốn nói chuyện".
Trong nhóm 29 người Taliban này,
chúng tôi đã tìm ra sáu người mà chúng tôi cảm thấy có thể tin tưởng.
Cuối cùng, tôi gửi những người còn lại về Pakistan,
đến trại tị nạn hay gì đó, với một khoản tiền nhỏ
và "lời hứa" rằng họ sẽ không cầm vũ khí
chống lại Mỹ hay Afghanistan.
Hơn nữa, tôi có đủ thông tin bất lợi cho họ
để có thể làm đời họ khốn khổ khi tôi nói:
"Này, anh đã gặp một người Mỹ".
Chúng tôi có một bức ảnh của nhóm người Taliban đó
và một số sĩ quan CIA ở bên họ.
Rủi ro mà họ chấp nhận là,
nếu họ bị phát hiện hợp tác với Mỹ,
chắc chắn với một người Taliban, họ bị coi là kẻ phản bội,
họ sẽ bị chặt đầu.
Tôi giữ tầm năm người Taliban đó ở Kabul
và tôi dùng họ như một đơn vị Taliban.
Tôi tập trung nhiều hơn vào Haimi, thủ lĩnh của nhóm.
Hắn có học thức hơn những người còn lại.
Hắn đã quen với việc phụ trách.
Nói thật, hắn là một tên khốn kiêu ngạo.
Tôi đã cử hắn trở lại Pakistan để tiếp tục vị trí của hắn,
nhưng để bí mật hợp tác với chúng tôi.
Có lúc, nói chuyện với Haimi,
hắn phím cho chúng tôi rằng các lãnh đạo Taliban cấp cao của hắn
đã yêu cầu hắn gửi một xe buýt vào Afghanistan.
Xe đó có các thành phần cho đủ mọi loại chất nổ,
ngòi nổ, thiết bị kích hoạt.
Chúng tôi có thể chặn xe buýt đó và rồi phát hiện ra, về cơ bản,
tất cả các thành phần cung cấp cho một nhà máy IED.
Haimi phím cho Fahim rằng
hắn được chỉ thị đạo đưa hai kẻ đánh bom tự sát
đến Kabul để tiến hành chiến dịch đánh bom tự sát.
Tôi cố tìm cách gặp bọn đánh bom liều chết này.
Tôi đã nghĩ ra một câu chuyện để Fahim nói với họ
rằng ông ấy biết một nhà báo Canada mà thân thiện với sứ mệnh của Taliban.
Và nhà báo đó sẽ phỏng vấn họ nhưng sau khi họ tử vì đạo,
nhà báo đó sẽ viết bài để nói với thế giới về họ,
về những hy sinh của họ và giúp họ nổi tiếng.
Cuối cùng, hai người này đồng ý
rằng họ sẽ nói chuyện với nhà báo người Canada này.
Và dĩ nhiên, nhà báo đó là tôi.
NGOẠI Ô KABUL THÁNG 12 NĂM 2008
Bạn đang cố tạo niềm tin. Bạn đang cố thể hiện
bạn là người trung thực và chân thật nhưng bạn đang giả vờ là một người khác.
Nhưng một khi bạn thể hiện được vai đó,
bạn rất tập trung, bạn như tin rằng chính bạn là nhà báo Canada đó,
người đang cố viết câu chuyện từ người Taliban đánh bom tự sát.
Trong quá trình nói chuyện với những kẻ đánh bom tự sát,
khi đó, tôi bắt đầu hiểu về tình hình của họ,
hiểu về từng người trong số họ. Điều duy nhất họ có thể làm
mà mang lại bất kỳ giá trị nào cho cuộc sống của họ
là tự sát, và rồi họ sẽ được ban thưởng trên thiên đường,
và gia đình họ sẽ được đền bù phần nào.
Chúng tôi muốn cục tình báo Afghanistan đưa nó lên phim
để họ có thể dùng nó trong một chiến dịch quan hệ công chúng
cố gắng để đưa thông tin xấu về Taliban
vì đã bắt người vô tội từ các làng quê, tẩy não họ và biến họ
thành những kẻ đánh bom tự sát.
Gia đình biết tôi ở đây nhưng họ không thể ngăn tôi lại.
Tôi ở đây để tự sát chống lại Mỹ.
Nhưng mỗi cá nhân, khi họ tiến gần đến cái chết nào đó,
họ phải đặt câu hỏi về nó. Họ phải thắc mắc về điều đó.
Nếu bạn có thể nói chuyện với họ và cố gắng đánh giá động cơ của họ là gì
nó có thể rất lớn. Họ có thể cho bạn biết
thông tin về mạng lưới, ai đã gửi họ đến đó, lộ trình họ đã đi.
Và như vậy, nguồn tin tiềm năng rất có giá trị.
Thời tiết Afghanistan khá lạnh.
Tôi mặc quần áo địa phương và quấn khăn choàng quanh người.
Vì người thanh niên lạnh và run rẩy khi anh ấy nói chuyện với tôi,
tôi bỏ khăn choàng khỏi người tôi và quấn quanh người anh ấy
và bảo anh ấy cứ thoải mái dùng nó.
Khi tôi chuẩn bị rời đi, anh ấy bắt đầu cởi nó ra
và trả lại cho tôi và tôi nói: "Không, nó là của anh. Anh hãy giữ nó".
Sau đó, họ bảo tôi, sau khi tôi rời đi,
hai kẻ đánh bom tự sát nói,
"Chà, ta chưa từng gặp người phương Tây và ta tưởng họ đều xấu xa,
nhưng gã đó có vẻ tử tế.
Gã có vẻ bình thường, có vẻ quan tâm.
Thật tốt khi gã là người Canada chứ không phải người Mỹ."
Và kết quả của điều đó là
sau hai hoặc ba cuộc họp nữa,
tôi cho họ thấy lòng trắc ẩn, bắt đầu nói với họ về cuộc sống của họ,
và họ cần gì để có một cuộc sống ý nghĩa
nếu họ có quay lại.
Vì lúc đó, những câu hỏi tôi hỏi họ
về việc đào tạo, truyền bá và chiêu mộ làm kẻ đánh bom tự sát,
tôi nghe không giống một nhà báo lắm.
Và tôi cảm thấy tôi đã gây dựng đủ uy tín với họ
để tôi có thể nói sự thật, bạn biết đấy.
Cuối cùng, tôi nói với họ,
"Này, tôi là người Mỹ, tôi làm cho CIA".
Tôi đề nghị cho họ
có thể là vài trăm đô la.
Có lẽ không quá 650.
Như thế là đủ để họ bắt đầu
và không phải quay lại làm kẻ đánh bom tự sát.
Nó không chỉ cứu mạng những kẻ đánh bom tự sát,
mà còn cứu… Chúng ta không biết bao nhiêu nạn nhân.
Và cuối cùng, với tôi, đó là mục tiêu cuối cùng.
Theo thông tin có được, hành động của Gary Harrington gần như
là hành động tối thượng của sĩ quan CIA.
Bạn đang ở giữa cuộc chiến.
Bạn có khả năng cứu mạng người Mỹ, làm việc với các đồng minh Afghanistan.
Bạn đang cố làm phần của bạn để tạo ra sự khác biệt.
Và thật sự, bạn không thể yêu cầu một sĩ quan CIA làm nhiều hơn thế.
Và tôi luôn kiểu, có lẽ,
như tôi phát hiện ra sau đó, bị coi là kẻ phá luật ở CIA,
nhưng tôi đã phá luật không phải vì lợi ích cá nhân, mà để…
hoàn thành một chiến dịch.
Tôi đứng trên đỉnh dãy núi Tora Bora vào năm 2001,
khi mọi thứ thuận lợi cho chúng tôi,
al -Qaeda đang bỏ chạy, Taliban đang bỏ chạy.
Mọi người rất vui.
Đó có vẻ là một chiến thắng lớn sau khi trải qua vụ 11/9.
Tôi nói với những người xung quanh rằng:
"Này, như vua của núi đồi".
Nhưng giữ vững ngôi vương và không bị lật đổ,
điều đó sẽ khó khăn.
Nên tôi biết, cuối cùng, một vụ rút quân…
sẽ phải xảy ra.
Nhưng tôi khẳng định rằng cách thực hiện,
không để lại sự hiện diện của Mỹ ở đó,
hoặc không đảm bảo rằng những người mà tôi tin tưởng giao mạng sống của tôi,
họ đã bảo vệ mạng sống của tôi, chúng tôi không bảo vệ mạng sống của họ,
điều đó rất đau lòng.
Tôi đã liên lạc với Rasul.
Anh ấy là một phần của quân kháng chiến.
Anh ấy rời bỏ công việc với CIA và đã trở về Afghanistan.
Giờ anh ấy đang làm việc với Massoud,
con trai của Ahmad Shah Massoud,
thủ lĩnh mang tính biểu tượng của tộc Panjshiri trước ngày 11/9,
và cố gắng giúp ông ấy trở thành
thủ lĩnh chính tham gia kháng chiến.
Đó là điều bắt buộc.
Tôi phải làm việc này.
Tôi phải về phe kháng chiến, phải chiến đấu chống những người này.
Động viên mọi người. Ý tôi là, tôi đang già đi, nhưng vấn đề là
Pakistan sẽ biến Afghanistan
thành quốc gia khủng bố số một thế giới.
Điều đó sẽ xảy ra nếu chúng tôi không kháng cự.
Và bây giờ là những ngày đen tối ở Afghanistan,
có suy nghĩ rằng, mọi chuyện để làm gì?
Tôi không nghĩ đây là kết thúc của câu chuyện.
Taliban đã không cai trị Afghanistan đúng cách.
Và tôi nghĩ sẽ có một chương khác.
SPY OPS: HOẠT ĐỘNG TÌNH BÁO