THÁI BÌNH DƯƠNG NĂM 1968
Trong Chiến tranh Lạnh,
cả Hoa Kỳ và Liên Xô đều triển khai tàu ngầm với tên lửa đạn đạo.
K-129 là tàu ngầm tên lửa đạn đạo của Liên Xô.
Tàu ngầm này đã bị chìm.
Tìm tàu ngầm dưới đại dương giống như mò kim đáy bể.
Sẽ là một kho báu tuyệt vời
nếu bạn có thể có được một tàu ngầm Liên Xô.
Và đó là mục tiêu của chúng tôi.
CIA cần một câu chuyện để che đậy.
Họ tìm đến Howard Hughes, một tỷ phú.
"Làm một con tàu có thể trục vớt một tàu ngầm Liên Xô có tên lửa hạt nhân".
Howard Hughes đồng ý.
Một tàu ngầm ở độ sâu 4.900 mét.
Chưa hề có tiền lệ khi nghĩ đến
việc thực hiện dự án tham vọng như thế
và bí mật làm việc đó.
Ở một số khía cạnh, việc này phức tạp hơn việc lên mặt trăng.
CƠ QUAN TÌNH BÁO TRUNG ƯƠNG MỸ
TUYỆT MẬT
SPY OPS: HOẠT ĐỘNG TÌNH BÁO
DỰ ÁN AZORIAN
LANGLEY, BANG VIRGINIA, HOA KỲ TỔNG HÀNH DINH CỦA CIA
Tôi gia nhập CIA vào tháng Sáu năm 1966.
Nhiệm vụ đầu tiên của tôi
là ở Trung tâm Phân tích Ảnh Quốc gia.
Tôi trở thành chuyên gia trong việc đó.
JOHN CARDWELL SĨ QUAN CIA (ĐÃ NGHỈ HƯU)
Về cơ bản, Chiến tranh Lạnh là cuộc cạnh tranh giữa Liên Xô và Hoa Kỳ.
Về cơ bản, đó là xung đột giữa dân chủ, chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa xã hội.
Trong Chiến tranh Lạnh,
Hoa Kỳ đã phát triển cái mà họ gọi là "Phản ứng Bộ ba"
trước mối đe dọa từ nước ngoài.
Bộ ba gồm tàu ngầm, tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm,
và máy bay vận chuyển vũ khí.
KHÔNG LỰC HOA KỲ
May mắn thay, không ai nhấn nút hạt nhân nhưng đó là một giai đoạn rất căng thẳng.
TÁC GIẢ, SỬ GIA VỀ TÌNH BÁO
Hoa Kỳ và Liên Xô thường do thám lẫn nhau.
Mục tiêu chính là giám sát hoạt động của các tàu ngầm Liên Xô,
để xác định khả năng của chúng là gì, chúng đã đi đâu,
vì việc theo dõi tàu ngầm Liên Xô là rất quan trọng
trong trường hợp tấn công hạt nhân.
Gần ba phần tư bề mặt Trái Đất được bao phủ bởi nước,
và hai bang mới nhất của Mỹ,
Alaska và Hawaii, ở sâu trong Thái Bình Dương.
Và quan trọng nhất,
các quốc gia hùng mạnh nhất thế giới đều giáp biển và đại dương.
Sự phân chia đất và nước toàn cầu này có thể được ví như một bàn cờ khổng lồ,
với nhiều chiến lược và nhiều vũ khí.
Chương trình hải quân của Liên Xô, rất hung hăng.
Vào thời điểm đó, họ đóng cả tàu mặt nước và tàu ngầm.
Với sự phát triển của vũ khí hạt nhân,
cả hai quốc gia bắt đầu nghĩ về việc
"Có thể triển khai tên lửa mang đầu đạn hạt nhân ở đâu?"
Đây là chương trình tuyệt mật ở Liên Xô.
Và câu hỏi vẫn còn đó,
một tên lửa phóng từ tàu ngầm sẽ có khả năng hạt nhân gì?
Chúng tôi không biết điều đó.
SAINT PETERSBURG, LIÊN XÔ
Tôi là Đại tá Hải quân Hạng nhất, Igor Kurdin.
Trong 25 năm, tôi đã phục vụ trong Hạm đội Tàu ngầm Nga.
Rõ ràng một trong những yếu tố chính của chiến tranh trên biển
phải là tàu ngầm với tên lửa đạn đạo hạt nhân.
Tàu ngầm lớp Golf hóa ra rất thành công,
nên chúng tôi đã chế tạo 24 chiếc như vậy.
Đây là một chiếc nhiệt hạch.
với tầm bắn 1.400 km.
K-129 là một tàu ngầm được hiện đại hóa,
được trang bị vũ khí
với một bộ ba tên lửa đạn đạo
tương đương hơn một triệu tấn TNT.
Và điều quan trọng nhất, nhờ kết quả của quá trình hiện đại hóa,
những tên lửa này có thể bắn từ dưới nước.
Từ độ sâu 46 mét, rất nhanh,
một tàu ngầm có thể phóng ba tên lửa đạn đạo.
Cả Liên Xô và Hoa Kỳ đều quan tâm
đến vị trí tàu ngầm của đối thủ.
Liên Xô phóng tên lửa từ dưới nước
và có động cơ hoạt động
chúng tôi coi điều này là cực kỳ nguy hiểm.
PETROPAVLOVSK, LIÊN XÔ 25 THÁNG HAI NĂM 1968
Tàu ngầm K-129 rời Petropavlovsk
và hướng về Bờ Tây Hoa Kỳ.
Nhiệm vụ của nó là tuần tra
và chiếm một vị trí trong trường hợp có chiến tranh hạt nhân với Hoa Kỳ.
Nhiệm vụ của K-129
là ở trong một khu vực
cho phép nó có khả năng bắn nhiều hơn một mục tiêu.
Ví dụ, San Francisco,
cũng như các mục tiêu khác trên lãnh thổ Hoa Kỳ.
Nếu có các mục tiêu quân sự,
càng nhiều mục tiêu trong tầm bắn tên lửa K-129 sẽ càng tốt.
Tôi là con trai bác sĩ Cherepanov. Bố tôi, đại tá hải quân hạng ba,
phụ trách nhiệm vụ y tế trên tàu ngầm K-129.
Lúc đó, tôi mới mười tuổi.
Lẽ ra bố tôi không phải tham gia nhiệm vụ này.
Chỉ là ngẫu nhiên, quyết định ngẫu nhiên.
Dĩ nhiên bố tôi biết cả phi hành đoàn.
Phi hành đoàn này là thủy thủ đoàn, chỉ huy của ông ấy.
Và tôi biết nhiều người trong số họ.
Lần điều động này được cho là lần điều động cuối cùng,
chuyến đi biển cuối cùng của bố tôi.
TRUNG THÁI BÌNH DƯƠNG 179.57 ĐỘ ĐÔNG 40.06 ĐỘ BẮC
NGÀY 11 THÁNG 3 NĂM 1968
K-129 đang ở chế độ im lặng vô tuyến.
Nhưng lẽ ra nó phải gửi báo cáo
khi nó đến các điểm kiểm soát.
Khi chúng tôi không nhận được tín hiệu bộ đàm điều khiển từ K-129,
Bộ tư lệnh Hải quân, và đặc biệt là Bộ tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương,
đã triển khai một chiến dịch tìm kiếm, bao gồm cả tàu và máy bay tìm kiếm.
Họ lập tức cử máy bay, tàu ngầm
và tàu mặt nước để tìm tàu ngầm K-129.
Họ biết khu vực gần đúng của K-129 nhưng không biết vị trí chính xác.
Cuộc tìm kiếm tiếp tục. Thật không may, không có kết quả.
Không có tuyên bố chính thức thừa nhận
sự mất mát của tàu ngầm K-129 và 98 thành viên thủy thủ đoàn.
Họ chỉ nói rằng những người này hy sinh khi thực hiện nghĩa vụ quân sự.
Điều làm tình báo Mỹ biết là cuộc tìm kiếm của Liên Xô
có quy mô khủng.
Người theo dõi phía Mỹ không thể bỏ lỡ nhưng vấn đề là xác định vị trí tàu ngầm.
Và để làm điều đó, Hoa Kỳ đã sử dụng hệ thống giám sát dưới nước
được điều hành bởi cả Hải quân và Không quân,
được thiết kế để theo dõi chuyển động của tàu ngầm Liên Xô,
mà còn từ quan điểm của Không quân, để theo dõi tên lửa Liên Xô.
Khi K-129 gặp nạn,
nó tạo ra một dấu ấn âm thanh rất mạnh,
được phát hiện bởi mạng lưới giám sát dưới nước
mà chúng tôi đã thiết lập khắp thế giới, ở cả Thái Bình Dương và Đại Tây Dương,
nơi chúng tôi có thể theo dõi chuyển động của tàu ngầm.
Phía Hoa Kỳ có thể phân tích các dữ liệu đó
để xác định vị trí chính xác của K-129.
Phản ứng của Hải quân
là sử dụng một trong những tàu ngầm có cấu hình đặc biệt,
tàu ngầm USS Halibut, đến để chụp ảnh các mảnh vỡ dưới đáy.
Tàu ngầm USS Halibut gửi về hàng ngàn bức ảnh
về K-129, cho thấy nó ở đâu,
tình trạng và vị trí có thể trục vớt của nó.
Họ muốn xem có hình ảnh nào nhìn xuống
một trong những ống phóng tên lửa,
để xem còn tên lửa hay đầu đạn không,
và họ tìm một vật thể xấp xỉ 4.800 mét dưới mặt nước.
VĂN PHÒNG CÁC DỰ ÁN ĐẶC BIỆT
Tôi được phép xem bức ảnh
vì trách nhiệm của tôi là cố gắng nhìn rõ hơn.
Bức ảnh đã cuốn hút tôi,
lần đầu tiên tôi nhìn thấy thứ như thế.
Nó làm tôi mê mẩn.
Tôi đã viết một báo cáo, nội dung cơ bản là:
"Có lẽ có một tên lửa trong ống đó".
Nó rất nhạy cảm.
Henry Kissinger, cố vấn của Tổng thống,
nhìn các bức ảnh và nói:
"Tôi muốn đầu đạn hạt nhân ở tên lửa thứ ba".
Ban đầu, nhiệm vụ xây dựng kế hoạch trục vớt K-129
được giao cho Hải quân Mỹ.
Và Hải quân đã xây dựng một kế hoạch,
nhưng kế hoạch đó bị coi là không khả thi.
Do đó, năm 1969, việc này được giao cho CIA.
John Parangosky, một sĩ quan CIA,
được yêu cầu tập hợp một đội để làm việc đó,
anh ấy trở thành "Giám đốc Chương trình"
cho dự án được đặt tên là "Azorian".
Mục tiêu của Dự án Azorian
là nâng phần mục tiêu của K-129
để trục vớt những thứ có giá trị được cho là trên tàu ngầm,
trong đó bao gồm đầu đạn hạt nhân, tên lửa và thiết bị mật mã.
Nghiên cứu vũ khí hạt nhân luôn là
nhiệm vụ tình báo quan trọng nhất.
Thứ hai, họ có thể lấy được
các mã bí mật cho kết nối vô tuyến,
gồm cả việc dùng hệ thống hoạt động nhanh.
Tất cả các mật mã.
Họ có thể đọc các tài liệu mật, các bức điện tín này,
và đưa ra một ý tưởng hay ho
về chiến thuật của hạm đội Hải quân, đặc biệt là đối với tàu ngầm.
K-129 là một tàu chiến.
Việc trục vớt tàu chiến là bất hợp pháp theo luật pháp quốc tế.
Đó là một chiến dịch rất mạo hiểm.
LOS ANGELES, HOA KỲ THÁNG 11 NĂM 1969
CIA đến gặp một công ty có tên là Global Marine.
Global Marine đóng tàu để khoan đáy đại dương
khoan lấy dầu dưới đáy đại dương.
Mục tiêu của CIA là trục vớt K-129.
Nó cần hàng trăm, hàng nghìn người để làm điều đó,
và sự phát triển của siêu công nghệ khổng lồ.
Và do đó, câu chuyện để che đậy được CIA chọn dùng vào năm 1969 là
ngụy trang nhiệm vụ đó bằng hoạt động khai thác đại dương nước sâu.
Và để che đậy cho chiến dịch đó, CIA đã chọn Howard Hughes.
Ông ấy đã có mối quan hệ từ trước với cơ quan tình báo Mỹ.
Ông ấy từng là nhà thầu quốc phòng trong nhiều năm,
nhưng theo các tài liệu đã được giải mật,
nó cũng gồm cung cấp nhiệm vụ ngụy trang cho người của CIA hoạt động ở ngoài Mỹ.
Và suy luận đó là, chỉ một người, Howard Hughes, kẻ lập dị,
được cho là đủ điên rồ để thực hiện điều gì đó,
khai thác đại dương nước sâu, ngành chưa từng tồn tại thời điểm đó.
Điều đó ngay lập tức thu hút sự chú ý của công chúng.
Ở đây, tiêu đề trên báo: "Howard Hughes bắt đầu khai thác đáy biển".
Tuyệt vời.
Đó là một câu chuyện ngụy trang tuyệt vời, và nó có tác dụng.
KỸ SƯ CHÍNH CỦA GLOMAR EXPLORER (ĐÃ NGHỈ HƯU)
Tôi đã gắn bó với Glomar từ khi nó thành lập đến khi nó kết thúc,
từ năm 1970 đến 1975.
Đó là một thử thách. Kỹ sư chúng tôi mê thử thách
nên đó là điều mà tôi mong muốn được tham gia.
Chúng tôi đóng một con tàu. Cuối cùng nó dài hơn 180 mét,
nặng 63.000 tấn.
Có rất nhiều việc phải làm ngoài đóng tàu.
Họ phải chế tạo một tàu trục vớt.
Họ phải đảm bảo các vật liệu được dùng trong tàu trục vớt là đủ mạnh.
Trong luyện kim, có sự đánh đổi giữa khả năng bẻ cong một thứ gì đó
và khả năng mạnh mẽ ở giới hạn của nó.
Dưới boong là nơi hành động thực sự diễn ra,
bao gồm một bể siêu khổng lồ,
nơi chứa tàu trục vớt
được thiết kế để lặn xuống 4.800 mét để trục vớt tàu ngầm,
và sau đó, có lẽ sẽ là nơi chứa tàu ngầm khi nó được trục vớt.
Khi con tàu được hoàn thành,
nó rời Philadelphia, phải đi về phía Nam.
và đi qua eo biển Magellan để đến Long Beach, cảng nhà của nó.
CẦU CẢNG E, LONG BEACH, CALIFORNIA, MỸ 30 THÁNG 9 NĂM 1973
Tàu đến từ Pennsylvania đã đến Long Beach.
Lạ thay, một bến tàu ngay cạnh thủy phi cơ của Hughes.
Điều đó vô cùng hợp lý.
Howard Hughes được chọn vì rất nhiều lý do.
Công ty của ông ấy, Hughes Tool, thuộc sở hữu tư nhân.
Không phải trả lời các cổ đông,
không phải báo cáo Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch.
Và do đó, nó là một hộp đen hoàn hảo.
LOS ANGELES, HOA KỲ NGÀY 6 THÁNG 6 NĂM 1974
Nhưng vụ trộm xảy ra vào ban đêm tại một nhà kho thuộc sở hữu của Hughes ở LA.
Những tên trộm được cho là đã trộm hàng ngàn đô các vật có giá trị,
nhưng chủ yếu là giấy tờ. Những giấy tờ đó bao gồm một bản ghi nhớ
viết bởi một trợ lý của Hughes năm 1970,
trợ lý này giải thích với Hughes bằng bản ghi nhớ này
rằng CIA đã tiếp cận Hughes để nâng lên tàu ngầm Liên Xô
và giải thích chính xác những gì CIA muốn từ Hughes,
và chiến dịch là gì và yêu cầu sự chấp thuận của Hughes.
CIA và Colby lo ngại về bản ghi nhớ
vì nếu nó tiếp tục bị mất tích,
chương trình này, vỏ bọc này sẽ bị lật tẩy.
BẮC THÁI BÌNH DƯƠNG 179,57 ĐỘ ĐÔNG 40,06 ĐỘ BẮC
Vị trí của mục tiêu là ở Bắc Thái Bình Dương.
Bản thân chiến dịch phải được tiến hành vào thời điểm trong năm
khi đại dương yên ả nhất.
Ngay khi tàu Glomar Explorer đến khu vực này,
phía Liên Xô lập tức nghi ngờ.
Họ cử một con tàu đến quan sát.
Sương mù dày đặc. Chúng tôi không thể nhìn thấy gì
rồi sương mù tan dần, mọi thứ rõ hơn,
chúng tôi thấy tàu màu trắng đẹp đẽ này với mái vòm to trên đó.
Rồi chúng tôi xác định nó là tàu Chasma, một con tàu Nga,
và rõ ràng nó đang bám sát chúng tôi.
Họ mở cửa ở phía sau con tàu
và chiếc trực thăng nhỏ này xuất hiện.
Tàu Glomar Explorer có một bãi đỗ trực thăng.
Họ không hề muốn máy bay trực thăng Liên Xô hạ cánh ở đó,
nên họ ngay lập tức lấy hộp, đồ đóng gói, bất cứ thứ gì họ có thể tìm thấy,
lấp đầy bãi đỗ trực thăng trên tàu Glomar
để trực thăng Liên Xô không thể hạ cánh.
Tàu Glomar gần như không có vũ khí, không được hộ tống,
nó đơn độc ở giữa Thái Bình Dương.
Bề ngoài là một tàu thương mại.
Và thực tế là các tàu Liên Xô lượn lờ gần đó,
nhiều thành viên thủy thủ đoàn cảm thấy họ dễ bị tổn thương.
Một mối lo ngại là không thể đoán Liên Xô sẽ như nào,
nhất là một số người điều hành tàu của họ,
và họ có thể quyết định
"vô tình" đâm tàu.
Liên Xô rất quan tâm đến con tàu Glomar.
Vỏ bọc là tàu khai thác.
Do đó, họ sẽ cho rằng đúng như thế
và không cảm thấy đó là một mối đe dọa.
Họ đi đến kết luận rằng tàu Glomar Explorer
đang thực hiện hoạt động dưới nước sâu,
với mục đích khai thác một số hóa thạch có ích hoặc dầu thô.
Họ đã báo cáo như thế với chỉ huy và rời khỏi khu vực đó rất nhanh.
Tại thời điểm này, không ai tin rằng người Nga biết…
Hoạt động khai khác có vẻ vẫn ổn.
Và rồi tàu kéo này xuất hiện.
Đó là tàu kéo, nhưng là tàu kéo của Hải quân Nga.
Không có vẻ gì là mối đe dọa, ngoài việc cản đường chúng tôi,
nó đã làm vài lần, chỉ để quấy rối chúng tôi.
Rồi cứ vài ngày họ lại ghé qua,
và lại đến rất gần, xem chúng tôi có làm gì không.
Chúng tôi không mở máy đo và hạ giàn khoan cho đến khi họ đậu,
và họ tụ tập quanh chúng tôi suốt thời gian chúng tôi đi xuống.
Móng vuốt, được đặt tên là Clementine,
có gắn các máy quay và đèn chiếu sáng,
nên chúng có thể theo dõi chính xác những gì đang xảy ra.
Vậy là Clementine đã đi xuống.
Họ hy vọng rằng họ sẽ thành công.
Khi chúng tôi xuống kéo tàu ngầu lên,
mọi thứ vẫn ổn.
Móng vuốt xuống dưới tàu ngầm, ở đáy đại dương.
Phần đáy khó hơn họ dự đoán.
Rồi họ gọi chúng tôi
và bảo chúng tôi kiểm soát để nâng nó lên mặt nước.
Nên mọi người rất lo lắng.
"Nếu đưa tàu ngầm vào tàu Glomar, chúng ta sẽ như nào?"
Vấn đề chính là phóng xạ.
Tàu ngầm có ba tên lửa hạt nhân,
hai ngư lôi hạt nhân.
Chúng đã phải chịu áp lực ở độ sâu500 mét trong vài năm,
cộng với nước biển.
Môi trường đó có ảnh hưởng gì lên đầu đạn hạt nhân?
Không ai biết, đặc biệt là vì
chúng tôi không biết nhiều về đầu đạn hạt nhân của Liên Xô.
Trên tàu có những người
là chuyên gia phá mìn, tháo ngòi nổ,
được huấn luyện để đảm bảo các vũ khí,
nếu được trục vớt, sẽ không phát nổ.
Một buổi sáng, chúng tôi ở trong phòng ăn.
Tôi đang họp với người của mình, tôi cảm thấy hơi rung chuyển,
như trận động đất nhỏ,
hoặc rung chuyển hoặc gì đó tác động về phía chúng tôi.
Có gì đó không ổn, chúng tôi biết ngay.
Tôi đến phòng điều khiển nâng vật nặng. Họ nói: "Ở đây ổn".
Rồi ai đó nhận ra: "Ồ, chờ đã, đó là các ảnh cũ",
ai đó ấn nút cập nhật và họ nhận ra:
"Một phần của tàu ngẫm đã rơi xuống".
Chúng tôi có 12 máy quay trên tàu trục vớt và chúng được kết hợp lại với nhau.
Sau đó chúng tôi có thể đọc trọng lượng còn lại của nó,
chúng tôi đã mất tầm một nghìn tấn,
mất phần quan trọng của tàu ngầm mà là mục tiêu của chúng tôi,
phần có các tên lửa,
nhưng chúng tôi vẫn còn một đoạn dài khoảng 12 mét của mũi tàu,
nên chúng tôi tiếp tục kéo nó lên.
Và sau đó tàu hải quân Nga
đã thổi còi ba lần,
đó là lời tạm biệt hàng hải và họ đi chỗ khác.
Tàu Glomar Explorer chỉ lấy được 38 mét.
Tên lửa đạn đạo mà Kissinger muốn đã rơi xuống đáy đại dương,
cùng với phần còn lại của tàu ngầm.
Bạn vừa thành công vừa thất bại.
Những gì trên tàu ngầm,
những gì mà các chuyên gia Mỹ tin là trên tàu ngầm,
thông tin đó đã được giải mật.
Những gì họ đã trục vớt thì chưa được giải mật.
Chúng tôi đã được huấn luyện để tách mọi thứ ra,
và phân loại chúng, làm khô các thứ.
Họ đã tìm thấy bộ phận của sáu thi thể.
Những thi thể này đã được vớt lên
được đưa ra khỏi tàu ngầm,
được chôn trên biển, ở vị trí của tàu Glomar Explorer.
THÁI BÌNH DƯƠNG NGÀY 4 THÁNG 9 NĂM 1974
Buổi lễ này được tiến hành để vinh danh Viktor Lokhov,
Vadim Kostyushko, Valentin Nosachev,
và ba lính tàu ngầm Liên Xô vô danh khác.
họ đã qua đời vào tháng 3 năm 1968 ở Bắc Thái Bình Dương.
Các sĩ quan CIA đã chuẩn bị chôn cất những bộ hài cốt đó.
cho phù hợp với Công ước Geneva,
và làm điều đó một cách tôn trọng,
phòng khi Liên Xô hỏi một câu,
vì đây là hoạt động rủi ro rất cao, xin nhắc lại.
Và vì vậy bạn muốn chôn cất hài cốt một cách tôn trọng và tuân thủ công ước,
để trả lời bất kỳ mối lo lăng có thể có của Liên Xô.
Vâng, tôi đã xem đoạn video.
CON TRAI BÁC SĨ TRÊN K-129
Và điều duy nhất mà tôi tiếc nuối
là các thủy thủ Mỹ đã làm điều đó.
CẦU CẢNG E, LONG BEACH, CALIFORNIA, HOA KỲ 21 THÁNG 9 NĂM 1974
Việc tìm hiểu một phần ba tàu ngầm K-129 đã bắt đầu ngay lập tức.
Sau một chiến dịch bí mật với quy mô lớn và đặc thù như này,
luôn có câu hỏi: "Có đáng làm như thế không?"
"Chúng ta có nhận được điều gì đó có giá trị đặc biệt không?"
Chắc chắn là kết quả của Chiến dịch Azorian,
là rất quan trọng với hạm đội Mỹ,
Có lẽ đã giúp họ phát hiện ra
công nghệ đằng sau tàu ngầm Nga.
Ngay sau khi tàu Glomar Explorer về Mỹ,
CIA bắt đầu lên kế hoạch để tiếp tục với Glomar Explorer
và trục vớt phần tàu ngầm đã bị rơi xuống,
đưa nó lên, để lấy đầu đạn hạt nhân từ tên lửa thứ ba.
Dự án bắt đầu ngay lập tức.
Họ đã chụp ảnh đáy đại dương,
ảnh phần bị rơi xuống của tàu ngầm,
họ lên các lịch trình.
Đó sẽ là một nhiệm vụ rất thành công,
tất cả đều nhiệt huyết về trục vớt phần đã rơi xuống.
Nó được gọi là "Matador".
Vì các yếu tố chi phí,
CIA đã gặp lại Henry Kissinger để lấy xác nhận của ông ấy
rằng dự án sẽ tiếp tục,
và ông Kissinger đã xác nhận điều đó và nói rằng:
"Vâng, chúng tôi nghĩ đáng bỏ ra số tiền này cho dự án".
Nhưng vào đầu tháng Hai năm 1975,
tờ Thời báo LA đã tiết lộ mối quan hệ giữa CIA và Hughes
và CIA đang muốn trục vớt tàu ngầm bị chìm,
Lý do nó bị lộ có liên quan đến các sự kiện xảy ra vài tháng trước đó,
một vụ trộm xảy ra ở một nhà kho thuộc sở hữu của Hughes ở Los Angeles.
Cuộc điều tra bị rò rỉ,
và vào tháng Hai năm 1975,
hai phóng viên địa phương của tờ Thời báo Los Angeles
công bố tài khoản đầu tiên của dự án.
NỖ LỰC CỦA CIA TRỤC VỚT TÀU NGẦM LIÊN XÔ
CIA không hề trả lời báo chí với hy vọng Mỹ có thể tiếp tục chiến dịch.
Seymour Hersh tiếp tục với một tài khoản đáng tin cậy
lên trang nhất của tờ New York Times sáng hôm sau, ngày 19 tháng Năm.
Do đó vào lúc này, chiến dịch đã hoàn toàn bị lộ.
Ngay khi điều đó xảy ra,
trong vòng mười ngày kể từ khi tờ báo có trên các quầy báo,
Liên Xô điều một con tàu ra nơi tàu Glomar đã hoạt động
và đi vòng quanh khu vực đó, đảm bảo không có ai quay lại.
Tổng thống Ford nói: "Được rồi.
Dựa vào đó, chúng ta sẽ không quay lại".
Và chúng tôi không quay lại. Đó là lý do tôi bị chấm dứt.
Vẫn còn rất nhiều bí ẩn về Dự án Azorian. Những thứ mà ta không biết.
Một trong số đó là chính xác thì Mỹ đã thu lượm được gì,
và thông tin đó vẫn chưa được giải mật.
Nguồn tốt nhất là hồi ký bằng tiếng Pháp của William Colby…
30 NĂM CỦA CIA
…được xuất bản ngoài tầm kiểm duyệt của CIA.
Và theo đó,
Mỹ đã không trục vớt được hết phần mục tiêu của tàu ngầm.
Có ba đầu đạn tên lửa hạt nhân dưới đáy Bắc Thái Bình Dương.
Một trong số đó còn nguyên vẹn.
Có ai quay lại không? Không.
CIA chưa từng bình luận về nó.
Đó là bí mật của mọi bí mật.
Phản hồi được đưa ra với các yêu cầu cung cấp thông tin về Dự án Azorian
là không xác nhận, không phủ nhận báo cáo này.
"Không xác nhận cũng không phủ nhận" đã thành một phần văn hóa ngày nay.
Đó là một trong những di sản chính của Dự án Azorian,
được gọi là "Phản ứng Glomar", mà chính phủ Mỹ đã dùng trong nhiều năm.
Tweet đầu tiên từ tài khoản của CIA rất bông đùa:
"Chúng tôi không thể xác nhận hay phủ nhận đây là tweet đầu tiên của chúng tôi".
Rất nhiều giả thuyết về những gì đã xảy ra với K-129.
Rằng nó có vấn đề, ai đó đã cố kích nổ một thiết bị hạt nhân trên tàu,
nhưng điều chúng ta biết là
nó bị nổ từ bên trong và bị chìm.
Phiên bản thực tế nhất
là khi một sĩ quan Mỹ từ trên tàu mặt nước nói cho tôi
rằng K-129, dưới kính tiềm vọng,
ở độ sâu cạn cho hoạt động động cơ diesel dưới nước.
và bị một tàu mặt nước, tàu khu trục của Mỹ cố tình đâm vào.
Tàu ngầm bị phá hủy quá nhanh,
không kịp để họ gửi tín hiệu khẩn cấp.
Nhiều người cho rằng dự án Azorian tai tiếng.
Đó là chiến dịch tốn kém.
Con số chính xác vẫn được bảo mật đến hôm nay.
Ước tính khoảng 350 triệu đô la trở lên,
đó là một con số lớn vào thời điểm đó.
Thuộc nhóm chiến dịch thu thập tốn kém nhất trong lịch sử tình báo Mỹ,
nên có một yếu tố chi phí.
Nhưng điều còn lại phải liên quan đến chính mục tiêu.
Đến năm 1975, K-129
là một tàu kiểu cũ.
Nó như một đồ cổ,
nhiều người đặt câu hỏi liệu đây có phải là một sự đầu tư khôn ngoan.
Glomar Explorer, Dự án Azorian có thất bại không?
Không, không phải thất bại.
Chúng tôi đã làm được.
Nó thành công không?
Chỉ một phần.
Nó thất bại khi không lấy được đầu đạn hạt nhân.
Tàu Glomar Explorer không còn được sử dụng cho vào kho ở California, vịnh Suisun,
trong khoảng 20 năm.
Giờ nó trở nên cũ kỹ và lỗi thời và được bán để làm phế liệu.
Nó biến mất rồi.
Tôi đã nghe người ta so sánh Glomar Explorer với việc lên mặt trăng,
và với tôi,
điều đó cũng rất tuyệt vời.
Chắc chắn đã có những thách thức.
Tôi không thể so sánh chúng.
Thật tốt khi nghĩ theo cách đó khi tôi có góp phần,
nhưng cái tôi sẽ không cho phép tôi đi xa đến thế.
SPY OPS: HOẠT ĐỘNG TÌNH BÁO