Balmoral Şatosu.
Alo?
Peki.
Anladım, sağ olun.
Majesteleri, Prens Hazretleri.
15 dakika önce Paris'teki konsolosluktan aradılar.
Galler Prensesi Diana hakkındaydı. Maalesef bir kazaya karışmış.
Dodi Fayed'le bir kaza geçirmişler ve Prenses hastaneye kaldırılmış.
Henüz durumunu bilmiyoruz
ama kaza ciddiymiş, Bay Fayed olay yerinde ölmüş.
Londra'daki basın sözcüm aradı. Tüm haberlerde bu varmış.
Galler Prensesi Diana, Paris'te yaşanan kazada ağır yaralandı.
Harrods'ın vârisi Dodi Fayed olduğu düşünülen yolcu hayatını kaybetti.
Kaza, araç Sen Nehri kıyısında bir tünele girdiği sırada gerçekleşti.
Çiftin paparazziden kaçtığı söyleniyor.
Detaylar geldikçe sizlerle paylaşacağız.
- Doğrudan morga mı mösyö? - Hayır, beni olayın olduğu yere götür.
Pont de l'Alma.
Allah'tan başka güç ve kuvvet yoktur.
Allah'ım!
AMELİYATHANE
Balmoral Şatosu.
Bay Janvrin.
- Yine Paris Konsolosluğu. - Sağ ol. Robin Janvrin.
Çocuklarını görmek için Londra'ya dönmeden 24 saatliğine Paris'e uğradığı söyleniyor.
Kaza gece yarısından hemen sonra gerçekleşmiş.
Diana ve arkadaşı Dodi Al Fayed, öncesinde Ritz'de yemek yemişler.
Araç tünelin duvarına çarptığında içinde dört kişi varmış.
Dediğiniz gibi, Galler Prensesi şu an hastanede.
Beyin sarsıntısı, kırık bir kol ve bacağında çizikler tespit edilmiş.
'SONUÇLAR'
Güne gözlerini yeni açanlara yeniden hatırlatalım.
Galler Prensesi Diana maalesef hayatını kaybetti.
Paris'te geçirdiği kazada göğsünde ağır bir iç kanama oluşmuş.
Başbakan Tony Blair bu haberle yıkıldığını söyledi.
"Tüm ülke olarak her birimiz şok ve matem hâlindeyiz.
Diana tüm dünyanın sevdiği, sıcak, sevecen ve harika bir insandı.
Dualarımız iki oğlu başta olmak üzere tüm ailesiyle" açıklamasını yaptı.
Kendimi dışarı atmayı başardım.
İyi fikir.
Burası o kadar sessiz ve mükemmel ki.
Kirlenmemiş.
Kafam sorularla dolu.
Planını neden değiştirdi? Paris'te ne işi vardı?
Kazaya ne sebep oldu?
...ailesi ve arkadaşlarıyla birlikte.
- Kraliçe ve Galler Prensi... - Çocuklara ne zaman söyleyeceksin?
Uyandırmak istemedim. Ne kadar ertelesem kârdır dedim.
Uyanana kadar hâlâ bir anneleri var.
Haklısın.
Bunun büyük etkileri olacak.
Kimse farkında değil.
Hepimizin görüp göreceği en büyük olay olacak.
Evet Dermot, her yerden taziye mesajları yağıyor.
- Günaydın canım. - Günaydın.
Maalesef çok metin olman gerekecek.
Ne?
Prensler uyanmış.
Anladığım kadarıyla Galler Prensi haberi vermiş.
Zavallı çocuklar.
Prens'in ekibi bir Kraliyet Filosu uçağı talep etti.
Ne için?
Himmet Operasyonu planları uyarınca Prenses'i Paris'ten getirmek için.
Hayır, o plan yurt dışında ölen kraliyet üyeleri için.
Diana kraliyet üyesi değildi, resmî prenses statüsünü kaybetmişti.
Bu işi kitabına göre yapmalıyız.
Evet efendim, bunu Galler Prensi'ne ben de söyledim.
"Müstakbel kralın annesi Harrods aracıyla mı getirilsin?" dedi.
Ayrıca sizin ve Galler Prensi'nin haberi şok ve elemle karşıladığınıza dair
kısa bir açıklama hazırladım.
Sağ ol.
Son olarak, papaz aradı.
Bu sabah kiliseye gitmeyi düşünüyor musunuz?
Muhtemelen fotoğrafçılar olacaktır.
Tüm aile gitmemiz gerek.
Ver, bakayım.
Ama...
- Kazadan bahsedilmesin. - Efendim?
Papazdan ayini olağan şekilde gerçekleştirmesini iste.
Her şeyin normal olmasını istiyoruz.
Olmuş.
Bay Dodi'nin dairesinden Prenses'in kıyafetlerini aldık.
Oğullarına aldığı hediyeler ve gümüş plakete basılmış bir şiir vardı.
Dodi Bey'in hediyesi olmalı.
Asla bitmeyecek bir aşktı.
Nişanlanmışlardı, evleneceklerdi.
Dodi dün gece teklif etmişti.
Eşyalarını ailesine gönderin.
Ben de hem kraliyet ailesine hem Spencer ailesine yazacağım.
Bu musibet bizi birbirimize yakınlaştıracak.
Yaşadıkları acıyı en iyi ben anlarım.
- Teşekkürler. - Rica ederim.
- Prens Hazretleri. - Sayın Başkan.
Prens Hazretleri.
Tanrım...
Paris...
Dünyanın en işlek şehirlerinden birini durma noktasına getirdin.
Nasıl ama!
Zaten hep böyleydi.
Aramızda en sevilen hep sendin.
Hastanedeki tavrın için sağ ol.
Üzgün, paramparça...
Yakışıklı.
Bu bende baki kalacak.
Seni gerçekten çok sevdim.
Tüm kalbimle.
Tüm sancılarıyla.
Ama artık bitti.
Bensiz her şey daha kolay olacaktır.
- Hayır, olmayacak. - Olacak.
İtiraf et, aklından geçti.
Haberi aldığımdan beri aklımdaki tek şey
pişmanlık.
- Er geç atlatırsın. - Atlatamam.
İleri marş!
Buyurun.
Canım oğlum.
Babaanneniz nerede?
Telefonda. Spencer'larla konuşuyor.
- Çok sağ olun. - Siz de.
- Yine konuşuruz. - Tamam.
Nasıl geçti?
İnanılmazdı.
Başka bir dünya gibiydi.
Neler yaptığını takip ederdik
ama çocuklar için televizyonları ve radyoları kaldırdık.
Bunu neden yaptığınızı anlıyorum
ama ailenin kıdemli üyelerinin halkın ruh hâlini gözetmesi gerek.
Öncelikle kendi ruh hâlimizi ve bu aileyi gözetsek
daha iyi diye düşündüm.
Diana da bu ailenin bir parçasıydı.
- Boşandığında aileden ayrıldı. - Hem de yasal olarak.
Bu aileden koparıldı.
- Senin yoğun çabaların sonucu. - Bizim değil.
Hepimiz onun bu ailede kalmasını istemiştik.
Ama sen boşanmakta ayak direttin.
O yüzden bu işle ilgilenmek artık Spencer'lara düşer.
Bu nedenle aile arasında küçük bir cenaze töreni taleplerine
saygı göstereceğiz.
Hata etmiş olursunuz.
Başbakan halka açık bir cenaze töreni yapılması gerektiğini düşünüyor.
"Resmî bir tören gibi olmalı" diyor ve haklı da.
Ama İskoçya'dan ayrılıp
Londra'da devasa bir törene katılmamız gerekir.
Çocuklara bunu yaşatmak istiyor musun?
Tüm o kameraların önünde tabuta eşlik etmeleri gerekecek.
Halkın beklediği gibi merhum annelerini uğurlamış olurlar.
Diana'nın halkla bağını anlamak bizim için zor, biliyorum
ama bunu anlayamamamız inkâr etmemizi gerektirmez.
Halkın arasındaydım, kendi gözlerimle gördüm.
İnsanlar sokaklara dökülüyor.
Sadece burada değil, tüm dünyada yüzlerce, binlerce insan.
Acımızı, duygularını paylaştığımızı görmeyi bekliyorlar.
Ülkeye annelik etmeni istiyorlar.
Müsaadenle şu anki önceliğim Harry ve William'a babaannelik etmek.
Nasıl ve ne zaman yas tutup hislerimi dışa vuracağımı
senden öğrenecek değilim.
Hele ki ona en büyük acıyı çektiren insandan.
Tamam, kabul ediyorum...
Yaşarken onu yüzüstü bıraktım.
Ama ölümü farklı olacak.
İkisi bir arada yürümüyor, hâlâ öğrenemedik mi?
İşimize gelince kendimizi dışa kapatıp işimize gelince halka açık olamayız.
İkisini bir arada yürütmeye çalışıyoruz ama bu imkânsız.
William'ın bunu öğrenmesinin vakti geldi.
Evet, utangaç bir çocuk ama bir gün kral olacak.
Annesi öldü ve halk yasta, müstakbel kral gibi davranması gerek.
Kardeşlerim, Allahutaala hepinizi korusun.
Birazdan cenaze namazını kılacağız.
Emad El-Din Mohamed Abdel Mena'em Fayed'i anacağız.
Sevgili kardeşimiz Mohamed Al Fayed'in oğlu.
Bu dönemde
Allahutaala'dan dileğimiz
Mohamed Al Fayed ve tüm ailesine
sabır vermesi ve teselli olmasıdır.
- Saraydan hâlâ haber yok mu? - Yok.
- Çelenk gönderdik, değil mi? - Evet.
Mektuplarla hediyeleri de gönderdik. Hiç mi ses yok?
Yok.
Ya Diana'nın tabutuna konması için gönderdiğim şiir?
Geri gönderdiler.
Tek kelime etmeden.
Benden niye nefret ediyorlar?
Arapların kaderi hep Batı'nın nefretini kazanmak mı?
Kişisel alma.
Nasıl almayayım?
Senin adını anan tek bir kişi bile yok.
Sanırsın ki kazada tek kişi öldü.
Ama Arap dünyasında, Kahire'de, Beyrut'ta, Bağdat'ta
bana kahraman diyorlar.
- Batı'ya bakmayı bırak. - Batı'ya bakmayıp ne yapacağım?
Bakma.
Beklentilerin ne kadar büyükse hayal kırıklığın da o kadar büyük olur.
Senden çok şey mi bekledim?
Haklısın, beni affet.
Sen de beni.
Seni hüsrana uğrattım.
Bu dünyada eşin benzerin yoktu.
Bu doğru değil.
Kim olduğum konusunda dürüst ol.
Yaralar anca gerçeklerle onulur.
Hayır Dodi, beni bırakma!
Böyle güçlü ve kolektif bir çabayla
bu ulusal yas ortamında bir şey yapmak için çalışmamız çok güzel.
Kamuya açık bir tören konusunda uzlaşmamıza çok sevindim.
Cenaze töreni için herkes Westminster Abbey'de hemfikirse
ekibim davetli listesini hazırlayacak.
Prenses'in yakın olduğu çevrelerin davet edilmesini tavsiye ederiz.
AIDS hastaları, mayınzedeler...
Efendim, Prens William odasında yokmuş. Kendisini bulamıyorlarmış.
...önde gelen isimleri.
William!
- Samanlıkta iğne arıyoruz. - Harry'ye göz kulak ol.
- Ya yaralıysa? - Paniğe lüzum yok.
William!
- William! - William!
William!
- İzini buldunuz mu? - Hayır.
- Bu nasıl olur? - Elimizden geleni yapacağız.
Tüm çalışanlar arıyor.
- Eve dönüyor. - Şükürler olsun.
Çok rahatladım!
- İyi misin? - Evet.
Şükürler olsun.
İyi misin?
Zavallı çocuk 14 saat ortada yoktu.
Daha önce hiç böyle yapmamıştı.
O bile karakterine aykırı davranıyorsa belki Charles haklıdır.
Ne konuda?
Ülkenin de karakterine aykırı hareket ettiği konusunda.
- Halkı yatıştırmamı söyleyip duruyor. - Bunu nasıl yapacakmışsın?
Cenazeden önce Londra'ya gitmemi istiyor.
Basın açıklaması yapacakmışım.
Halkın acısını paylaştığımızı söyleyecekmişim.
Yas yardım hatları kilitlenmiş.
Koskoca insanlar sokaklarda hüngür hüngür ağlıyor.
Sakın diyeyim.
Yakında akılları başlarına gelir.
Sen metin ol.
Diana'nın naaşı cumartesi son yolculuğuna uğurlanacak.
Kraliçe'nin ülkenin hâletiruhiyesini anlamadığı eleştirileri geliyor.
Duyguların sele dönüştüğü bir ortamda
kraliyet ailesinin, yasın odağı Londra'ya daha erken gelmesi beklentisi vardı.
Bir psikolog gibi bakmamak elde değil.
Ülke, avutulmaya muhtaç hasta bir çocuk gibi
ama Kraliçe köşesine çekilmiş, soğuk ve mesafeli.
Bize nasıl annelik etmediyse ülkeye de annelik edemiyor.
Şu an bunları söylemenin hiçbir yararı yok.
İster çocukları ister ülkesi,
annelik edememesi ya da etmek istememesi kaçınılmaz sonuçlar doğuracak.
Rezalet. Burada olmalılardı.
The Independent "Kraliyet karşıtı bir hava var" diyor.
Express, Kraliçe'den umursadığına dair bir emare bekliyor.
Buyur işte.
Balmoral'ın sessizliği halkın hayal kırıklığını perçinliyor.
Yas tutmak için başkente gelenlerin sayısı ve halkın öfkesi her geçen saat artıyor.
İnsanlar çiçek bırakıp taziye defterlerini imzalarken
kraliyet ailesi yüzlerce kilometre ötede Balmoral'da sessizliğini koruyor.
Christopher Peacock şu anda St. James Sarayı'nda.
Bu hazin ve talihsiz olayın geçmişi herkesin malumu.
- Herkes... - Anne.
Acaba...
Kararını gözden geçirdin mi diye soracaktım.
Televizyondaki görüntüleri gördün.
Bunun toplumsal bir histeri olduğunu söyleyip geçmek kolay
ama olanları gördükçe ve kalabalıklar büyüdükçe
bu mevzunun göründüğünden daha derin olduğuna inanmaya başlıyorum.
İnsanlar şokta.
Genç ve güzel bir kadın hayatının baharında gitti.
İnsanların bir araya gelip birlikte yas tutması çok doğal.
Ama kraliyet dürtülere kapılmaz.
Ve kendine zarar verir.
Anne, önemli olduğunu düşünmesem böyle bir şey teklif etmem.
Bu işin çirkin boyutlara ulaşma ihtimali var.
- Benden ne bekliyorlar? - İlgi ve sevgi.
Sevgi mi?
Anlayış istiyorlar. Destek, şefkat istiyorlar.
Empati kurduğunu görmek...
Bir tiyatro, bir gösteri istiyorlar.
Teşhircilik.
Evet, Diana'nın temsil ettiği her şeyi, bizi sınadığı her şeyi istiyorlar.
Ama insanlar bunları gördükleri için minnettardı.
Bunu bir gösteri ya da teşhircilik olarak görmediler.
Diana onlara ihtiyaçlarını verdi.
Acı ve ızdırabın ayrım gözetmediğini herkese göstermiş oldu.
Güzel ve imtiyazlı insanların da acı çektiğini.
Ve onu bağırlarına bastılar.
Kraliçe, hissettiğimiz bu insanlık hâliyle yüzleşmeli.
Umarım bunu düşünür.
Kraliyet ailesinin o soğuk yüzünün ardında
insaniyet namına bir şey olduğunu göstermesi gerek.
Umarım mutlusundur.
Nihayet hem beni hem de tüm aileyi altüst etmeyi başardın.
Böyle bir niyetim yoktu.
Yapma...
Şu yarattığın şeye bak.
Devrimden farkı yok.
Böyle olması şart değildi.
Ama beni düşman gibi görürseniz,
şahsımı olmasa da temsil ettiklerimi,
öyle de görülebilir.
Bir gecede beş taziye defteri on beş taziye defteri oldu.
Bu belki de kraliyetin durumu hafife aldığını gösteren bir...
Sana kim olduklarını, ne hissettiklerini anlatmaya çalışıyorlar.
İhtiyaçlarını.
Korkutucu geliyor olabilir ama öyle olmak zorunda değil.
Kendimizi bildik bileli Britanyalılığı bize sen öğrettin.
Belki öğrenmeye de açık olduğunu gösterme vaktidir.
Gel.
- Yarın Londra'ya gidiyoruz. - Ne?
Duydun işte.
SEVGİLİ DIANA, SENİ HEP SEVECEĞİZ
Eksik olmayın Majesteleri.
- Teşekkürler, ne zaman hazır olursanız. - Hazırım.
Beş, dört, üç...
Pazar günkü korkunç gelişmeden bu yana
Britanya'da ve tüm dünyada
Diana'nın ölümü karşısında yoğun bir acıya tanıklık ettik.
Hepimiz buna farklı şekillerde göğüs germeye çalıştık.
Kaybı kelimelere dökmek kolay değildir
çünkü genellikle ilk şokun ardından yoğun bir duygu karmaşası gelir.
İnanamama,
idrak edememe,
öfke
ve geriye kalanlar için endişe.
Bu son günlerde hepimiz bu duyguları hissettik.
SEVGİNİN SEMBOLÜ DIANA
Şimdi söyleyeceklerimi
kraliçeniz ve bir büyükanne olarak tüm samimiyetimle söylüyorum.
Öncelikle Diana'yı bizzat anmak istiyorum.
Yetenekli ve olağanüstü bir insandı.
İyi günde, kötü günde
yüzünden gülümsemesi, ağzından kahkahası eksik olmaz,
içtenliği ve merhametiyle başkalarına ilham olmaktan geri kalmazdı.
Bu hafta Balmoral'da hepimiz William ve Harry'nin yanında olmaya,
bizim olduğu kadar onların da yaşadığı bu acı kaybı
sindirmelerine yardım etmeye çalıştık.
Diana'yla tanışmış olan kimse onu asla unutmayacak.
Hiç tanışmamalarına rağmen onu tanıyormuş gibi hisseden milyonlar
onu hatırlayacak.
Diana'nın hayatından ve ölümünün yarattığı inanılmaz etkiden
büyük dersler çıkarılabileceği kanısındayım.
Onun anısını yaşatma konusunda azminizi paylaşıyorum.
Dualarımız Diana'nın ve hayatını kaybedenlerin aileleriyle.
Umarız acılarına bir nebze şifa bulup
sevdiklerinden mahrum da olsa yarınlara göğüs gerebilirler.
ANNE
Tanrı sizi korusun çocuklar.
Tepki verme.
Ya ileri doğru bak ya da yere.
Sadece yürümeye odaklan.
Adım adım.
Niye tanımadıkları biri için ağlıyorlar?
Onun için ağlamıyorlar.
Sizin için ağlıyorlar.
Umarım yarın hepimiz her nerede olursak olalım,
Diana'nın kaybından duyduğumuz acıyı gösterebilir,
erken biten hayatını minnetle anabiliriz.
Bu, tüm dünyaya Britanya halkının
acıda ve hürmette birleşebildiğini gösterme fırsatıdır.
Umarım merhumların ruhu şad olur
ve umarım hepimiz, her birimiz,
bu kadar kişiyi mutlu etmiş bu insanı gönderdiği için Tanrı'ya şükrederiz.
VICTORIA STABLE ANISINA 1955 - 2023
Alt yazı çevirmeni: Doğa Uludağ