At nalalapit na ang Araw ng Koronasyon
sa unang pagkakataon mula noong 1953.
Idineklara ang tatlong araw na pista
na may mga concert at party sa kalsada sa buong bansa.
Pinaniniwalaan na nasasaktan ang dating reyna
at malabong dumalo sa service.
O Diyos, Ang Korona at ang Tapat.
Maraming hindi maisip ang buhay na wala si Elizabeth II,
pero matapos ang halos 50 taon sa trono,
tapos na si Queen Elizabeth
at panahon na ni King Tony.
May bagong royal family na ang New Britain.
Ang Labour Party.
God save the King!
Hinayaan ng Hari ang kumbento sa pagkanta ng bagong pambansang awit.
You can walk my path
You can wear my shoes
Learn to talk like me
And be an angel too
I'm singing it now
Bubuti na ang lahat
Now I've found you
Bubuti na Bubuti na ang lahat...
...balita ng mga karaniwang gulo at kontrobersiya sa politika.
Tumaas ang personal satisfaction rating ng prime minister
ng isang puntos tungo sa pambihirang 66 porsiyento...
Ilang saglit pa, susunod na kami sa World Service,
pero sa ngayon, sa ngalan ng mga nasa Broadcasting House,
magandang gabi.
Salamat.
Gusto ko sanang pag-usapan ang prime minister.
Sige po.
Sa kasaysayan, di ako nag-aalala sa kasikatan ng mga prime minister.
Sumisikat at nawawala rin ito agad.
Pero mukhang iba itong kay Mr. Blair.
Mukhang mahal siya ng mga tao at nakikitang tunay na anak ng England
at simbolo ng pagkakaisa ng bansa gaya ng tingin nila,
sa 'kin dati.
At dahil mas mataas ang score ni Mr. Blair
sa bawat survey kaysa sa 'kin,
baka
ito na ang oras.
Ano po?
Para alamin kung ano'ng mali at kung paano...
ko ito mapapabuti.
Naiintindihan ko po kayo,
pero parang masamang idea 'yan.
Hindi kinikuwestiyon ng Korona ang sarili niya.
- Dapat na yata. - Nagpapakita ito ng kawalan ng kumpiyansa.
- Mapapahamak kayo. - Impormasyon lang ito, Robert.
Tama ka.
At sa wakas, handa na akong marinig ito.
Salamat. Pangalan?
- Pangalan? - Simpson.
Sa ikatlong palapag.
Hi, pasok kayo.
Maupo kayo kahit saan.
Maupo kayo kaagad. Nasa kanan ang banyo.
Isinasagawa na po ngayon, ma'am, ang focus group na iniutos n'yo
sa Edinburgh, Leeds, London,
Birmingham, Bristol, Cardiff,
Manchester, at Liverpool.
Ang British royal family.
Mga walang ginagawa.
Mahigit 2,000 katao na nasa edad 18 pataas
ang sumagot ng oo o hindi na mga tanong tungkol sa monarkiya.
Itinuturing kong mahalagang bahagi ang royal family sa lipunan ng Britain.
- Sang-ayon ako riyan. - Ang bastos mo.
Sinundan ng ilang minsa'y maiinit na debate.
Maging mahinahon kayo.
Matapos suriin ang mga datos,
ipinakita na ng mga pollster ang resulta.
Tinanong kung walang alam ang royal family sa mga ordinaryong tao,
sumang-ayon ang 69%.
Palpak ang mga tagapayo,
sumang-ayon ang 62%.
Tinanong kung maaksaya sila sa kaban ng bayan, 54% ang sang-ayon.
Tinanong kung wala silang awa,
sumang-ayon ang 53%.
Tinanong kung binigo nila ang Prinsesa ng Wales
noong nabubuhay pa siya gaya noong kaniyang pagkamatay,
nakakalungkot na sumang-ayon ang 66%.
Kung dapat maging mas maliit at impormal ang monarkiya ng Britain
tulad ng Netherlands o Scandinavia,
sumang-ayon ang 54%.
At nang tanungin kung dapat magpatuloy itong monarkiya ngayon,
sampung porsiyento lang ang sumang-ayon.
Gagawa ako ng sarili kong survey.
Ilan sa atin ang iniisip na kalokohan lang itong survey?
- Ako. - Bakit ba natin sila paniniwalaan?
Kasi baka may matutunan talaga tayo.
Sa pagkakaintindi ko, pinili sila
para kumatawan sa lipunan, tama?
Katangahan pa rin na isailalim ang isang bagay gaya ng monarkiya
sa kapritso ng mga marketing man.
Naniniwala akong may kinalaman ang mababang boto natin
ngayong may sikat tayong prime minister.
Oo.
Si Winston lang ang may ganito kalaking suporta.
Wala ka bang natutunan sa panahon na nakaupo ka sa trono?
Dumarating ang mga prime minister dala ang kasikatan at kabutihan...
Ilang taon lang, aalis na naka-stretcher dala ang kanilang reputasyon
at madalas masama na ang kalagayan.
Oo, gano'n nga.
Sa tingin ko, iba ang isang ito.
Okay.
Magandang gabi.
Inasahan nating di na muli makararanas ng digmaan
sa Central Eastern Europe kailanman.
Ngunit, nangyari ulit ito,
at makakaapekto ito
sa buong mundo.
Ngayong gabi,
umatake ang mga kaalyado ng NATO laban sa militar ng Serb.
Isang halimaw na diktador si Slobodan Milosevic,
na nagsasagawa ng sistematiko at marahas na pagpatay sa mga inosenteng sibilyan.
Dapat siyang pigilan.
Tungkulin nating siguruhin na hindi siya magtatagumpay.
Tayong mga nasa malayang bansa
na iniisip na malayuang labanan ito
at problema lang ito ng iba, ito ang masasabi ko.
Kung mahalaga sa inyo ang kalayaan ninyo, di kayo puwedeng manatiling neutral.
Laban n'yo rin ito.
Nakakatuwang nagtutulungan ang mga kaalyado natin sa NATO laban sa mga Serb
pero, mahalaga rin ang moralidad.
Ibang usapan ang tagumpay sa militar.
Dapat aprubahan ng komite ang bawat pagbomba,
na talagang nagpapabagal sa pagdedesisyon.
Inakalang saglit lang ang aerial campaign pero dalawang linggo na
at kaunti o wala pa ring pagbabago.
Tinatawanan na tayo ng mga Serb.
Nabasa ko na dahil makapal daw ang ulap.
Kailangang maaliwalas para makita ng mga American stealth bomber ang target.
Ang pinakamagandang armas sa mundo,
at di nito kaya ang panahon?
Kaya kailangan natin ng sundalo sa ibaba.
Iminungkahi ko kay Pangulong Clinton ang pagsalakay ng 80,000 sundalo
para palayasin ang mga Serb sa Kosovo na magiging safe haven ng mga refugee,
pero di nga raw maturo ng karamihan sa mga Amerikano ang Yugoslavia sa mapa,
kaya bakit itataya ang buhay nila?
- Oo. - Nakakainis po talaga.
Pero di ako susuko. Dahil...
ito ang tama.
Kakaiba ang determinasyon ni Mr. Blair ngayon.
Sa karanasan ko,
nakatuon ang mga prime minister sa domestic o foreign policy.
Sa ngayon, masasabi kong nakatuon siya sa ikalawa.
Opo.
Statesman syndrome.
Alin ba ako, sa tingin mo?
Domestic o foreign policy na reyna?
Magandang tanong, ma'am.
At hindi 'yan nahahalata kaagad.
Malaki ang tiwala ng Commonwealth of Nations sa inyo.
Kaya sasabihing foreign.
- Heto po, sir. - Salamat.
Sino pa ba ang makakapagsabi agad ng pangalan ng pangulo ng Malawi?
Bakili Muluzi.
Ang susunod na member state na may general election?
Fiji. Ang una mula noong readmission.
Bukod ro'n, ang interes n'yo sa buong isla ng Britain
ang dahilan kaya domestic na reyna kayo.
Gaya ng pagdalo n'yo sa Women's Institute.
At halata naman ito sa paggawa n'yo mismo ng talumpati.
Siyempre naman.
Ang mga walang reklamo at masisipag na babae ng Middle England,
lagot ka kung mamaliitin mo sila.
MGA DONASYON PARA SA KOSOVO
Itinatag ang kilusan ng Women's Institute sa Britain noong 1915.
Mula nang magsimula ito sa isang Welsh garden shed,
ang pagiging miyembro at mga layunin natin ay nagkaroon ng pambihirang pagbabago.
Mas matagal na akong miyembro ng WI kaysa sa pagiging reyna.
Marami sa inyo ang maaalala kung gaano tayo kahalaga sa digmaan,
mula sa pagtatanim hanggang sa pagtanggap ng mga evacuee.
Naalala ko ang pagpitas ng mga rose hip para sa rose hip syrup.
- Naaalala n'yo ba 'yong rose hips? - Oo.
Para sa kakulangan sa vitamin C.
May humigit-kumulang 250,000 miyembro ng Women's Institute
sa United Kingdom.
Halos populasyon ng Hull.
Naiisip mo ba ang isang lungsod na pinatatakbo at puro WI?
Oo.
- Pinakamalinis na kalye na 'to sa Britain. - Oo.
- Walang late. - Oo.
Gagawin natin ang trabaho ng mga lalaki.
Hindi, di kita minamaliit. Di ko pinapamukhang... Oo.
Oo. Hindi, naiintindihan ko. Okay. Sige, ba-bye.
At sabi niya, "Sagutin mo ako nito, Tony..."
Naku, wag mo gayahin ang accent.
"Ilang sundalo ba ang kaya n'yong kunin?"
Kaya sabi ko, "Bill, puwede nating pag-usapan ang bilang buong araw.
Mahalaga ito. Paano kung manalo si Milosevic?
Kredibilidad ng NATO ang nakataya."
- Sinagot niya ng... -"Sira na ang krebilidad ng NATO."
- Ginaya mo 'yong accent. - Mas magaling ako.
Alam niyang lumapit ka sa kaniya
kasi nabigo ang air campaign ng NATO.
Pero di pa rin siya magpapadala ng American ground troops.
Nag-aalala siya na matulad sa Vietnam
na walang politikal na pakinabang.
Hindi mo makukumbinsi ang White House
sa mapapala nila.
Kaya gawin mo kung saan ka magaling.
Konsiyensiyahin mo sila.
Habang nandito tayo ngayong gabi sa Chicago,
may masasamang nangyayari sa Europe.
Walang sinumang nakakita sa nangyari sa mga refugee sa Kosovo
ang magagawang magduda kung makatwiran ang aksyong militar ng NATO.
Pero dapat may gawin pa tayo bukod sa patunayan ito.
Dapat magtagumpay rin tayo.
Para mangyari 'yon,
umaasa kami sa inyo,
sa United States.
Kayo ang pinakamakapangyarihang bansa sa buong mundo,
at pinakamayaman.
Dakila kayong bansa.
At malamang
mahirap at minsan nakakainis,
na makatanggap lagi ng kahilingan.
Na tawagin sa bawat krisis.
At inaasahan palagi at kahit saan
para gawin ang dapat gawin.
Ang sigaw na "Ano'ng kinalaman namin?" ay madalas nang naririnig.
Pero ang mga bansang may kapangyarihan
ay may responsibilidad na gamitin ito nang tama.
Kailangan namin kayo.
Kailangan namin ng tulong ng America.
Sinasabi ko sa inyo,
wag na kayong maniniwala sa doktrina ng isolationism,
dahil hindi ito kakayanin ng mundo.
Patuloy kayong makipag-ugnayan sa ibang mga bansa.
Nang may bisyon at imahinasyon kung saan kayo pinakamahusay.
At mapagtanto sana ninyo na habang ginagawa ito,
mahahanap ninyo sa Britain
ang isang kaibigan at kakampi
na sasamahan kayo.
Makikipagtulungan sa inyo.
At gagawa, kasama ninyo,
ng hinaharap na layunin ang kapayapaan at kasaganahan para sa lahat,
na tanging pangarap at dahilan para ingatan ang sangkatauhan.
Salamat.
Ibang klase!
Isang napakalaking tagumpay para sa prime minister sa America.
Sabi ng The New York Times, may bagong tawag sa prime minister.
King Tony.
Sumuporta ang The Wall Street Journal
sa paghikayat niya sa nag-aalangang White House,
pero pinakamaganda ang sinabi ng Chicago Sun Times.
Nauto raw ni Mr. Blair ang lungsod gamit ang karisma niya,
kaya gusto ng mga Amerikano na siya ang maging pangulo roon.
Grabe.
Mukhang iniisip na ni President Clinton ang ground war,
na mag-iiwan kay Milosevic at puwersang Serb niya
ng pagpipiliang lumaban at harapin ang posibilidad na madurog
o umatras na lang.
At sa tingin ko, matino naman sila para piliing umatras.
Kung gano'n,
nagtagumpay ang prime minister.
Mukhang gano'n na nga.
Pambihirang politikal na tagumpay ito.
- Ang Prime Minister, Kamahalan. - Kamahalan.
Sana hindi ka pagod nang pumunta rito.
Ano po?
Mahirap gumawa ng pambihirang bagay.
Maupo ka.
Kung gano'n,
pinilit mo ang West
na wag nang maghintay habang may mga nangyayaring patayan.
At nagawa mo ito nang walang nasawing NATO sa labanan.
Mas purihin natin ang mga Amerikano.
Nang ipinaalam nila na handa sila sa ground invasion,
naisip ni Milosevic na tapos na ang laban.
Pero ikaw ang dahilan ng pagbabago ng isip ni Clinton.
Isang bagay ang pagiging sikat.
Iba ang pagkakaroon ng impluwensya.
Kaya binabati kita.
Ikaw na ngayon ang pinakasikat
na lider sa buong mundo,
na may kahanga-hangang instincts.
Kaya,
dahil do'n,
alam ng marami na di maganda ang kalagayan ng Korona sa mga nakaraang taon.
Madalas, di nagtutugma ang mga paniniwala namin at ng bansa.
Ikaw, sa kabilang banda,
nang makapasok ka sa Number 10, nagpakita ka ng kakaibang kakayahan
na mabasa ang kalagayan ng bansa kaysa sa iba.
Kaya di ko maiwasang magtanong...
ano'ng gagawin mo
para mabago ang lahat?
Kung ikaw ang namumuno.
Kung ako ang namamahala sa monarkiya?
Kung ikaw ako.
Kung ako po ang hari?
Oo.
Naku.
Para sa taong bihirang magkamali,
mukhang delikado pagkakamali ito.
- Nanghihingi lang ng payo, di susundin. - Sino'ng tinanong niya?
- Ang prime minister. - Na reformer at modernizer.
Ang chief advisor niya.
Ako ang chief advisor niya.
Ang totoo, ayon sa konstitusyon, Robert, malalaman mong siya 'yon.
Pag-usapan nga natin ang limang pagbabagong gusto nating gawin.
Modernisasyon. Babawasan natin ang gastos.
Ginagawa ito ng lahat. Dapat lang na gawin din ng Reyna, 'no?
- Ilang halimbawa. - Heto.
Ang royal train, 1,500 pounds para sa catering kada biyahe.
Igaya na natin sila sa New Labour.
Sa totoo lang, sinauna at kakaibang feudal system ito
base sa mahabang taon ng hereditary privilege.
Dapat gawin mong moderno ang Stonehenge.
Unahin muna natin ang monarkiya, at sa susunod na ang mga 'yan.
Magkaiba ba sila?
Alam kong di exciting, pero administrative reform ito.
Igagaya natin ang royal sa civil service.
- Oo! - Accountability.
Wala nang ibang mahalaga. Ayan lang.
Bawal man lang magpakasal sa Katoliko.
Sabi sa Human Rights Act, puwede tayong ikasal sa kahit sino.
- Sabi ng counsel ng Reyna. - Mali ulit. Senior counsel dapat 'yon.
Ganito na lang.
Magiging maganda kung
manggaling sa Palasyo na handa silang magtipid.
Alam niyang dapat may magbago.
Tama. Ayaw ng mga botante na bumagsak ang monarkiya.
Pakilagay nga 'yon sa ulat.
Mali ang lahat ng ito, Tony.
Seryoso. Mali talaga.
Kailangang baguhin.
Gusto kong magpasalamat sa pagbibigay sa 'kin ng pagkakataong gawin ito.
Madalas, di namin pinag-iisipang mabuti ang monarkiya rito.
Sinasailalim lang namin kayo sa mga masakit at walang kuwentang usapin.
Talaga? Hindi ko napansin.
Pero nagpakonsulta ako sa mga pinakamalapit kong tagapayo,
sumasang-ayon kaming lahat na may dapat baguhin sa institusyon.
Malinaw 'yan pagkamatay ni Diana, Prinsesa ng Wales,
nang makita natin ang pagbuhos ng pighati
na naging kilusan para sa pagbabago.
Kaya naisip kong magsimula tayo sa bagay na alam kong iniisip n'yo na.
Primogeniture.
Oo.
Ang pagbaba sa mga panganay na babae sa pila ng mga papalit,
na tingin ko sasang-ayon ang lahat na di ito makatwiran ngayon.
Bilang panganay na babae, hindi ako tumututol do'n.
Pero hindi madaling baguhin ang ilang siglo nang royal legislation.
Kailangan mong kumonsulta sa 15 na bansa kung saan ako ang head of state.
Kapag gusto natin, mabilis mababago ang mga ito.
Isa pang aspekto ay transparency.
Magpapatupad ang gobyerno ko ng Freedom of Information Act.
Mapapakinabangan din ito ng monarkiya.
Taunang ulat ng ginawa, mga ari-arian, suweldo. Total accountability.
Isipin n'yo ang Korona bilang public limited company
at ang mga British ang shareholder, hindi mga tauhan.
Okay.
Ang...
Halos 300 taon na mula nang pirmahan ni William III ang Act of Settlement
para magka-Protestant monarchy, at
dumarami ang tawag para suriin
ang ilan sa mga probisyong kontra-Katoliko,
na siguradong walang lugar sa plural society tulad ng atin.
Nauunawaan ko ang pagpayag sa mga miyembro ng royal family na ikasal sa mga Katoliko,
pero para ihanay ang mga Katoliko sa papalit,
daan ito sa isang Katolikong hari o reyna.
Siyempre, may mga teknikal na isyu.
Medyo higit pa sa teknikal na isyu.
Magiging katapusan na 'to ng Church of England.
Dapat isipin natin ang mga problema.
Di na dapat pansinin ang di importante.
Ang reyna ba ang dapat magtalaga ng prime minister?
Oo naman. Gobyerno ito sa ngalan ng soberano.
Pero ang kapangyarihang i-dissolve ang Parlamento, royal assent sa mga batas...
Di gano'n sa Sweden.
Puwedeng speaker ng House of Commons ang gumawa nito.
Dapat ba maging commander-in-chief ang reyna ng armed forces?
Wala nito sa Sweden at Netherlands,
kaya nagpapakita ito ng karangyaan at pagiging maluho.
Tinitingnan ko ang ilan sa mga ceremonial office
sa royal household, at may
namamanang Grand Falconer.
Si Murray. Bakit?
Dapat bang idepende sa kapanganakan ang trabaho, di sa kakayahan?
Ang Queen's Herb Strewer at ang Washer of the Sovereign's Hands.
Isang beses lang 'yan kada pamamahala,
at pag nasa Holyroodhouse lang ako.
Pero, isang Royal Bargemaster at 24 waterman,
kahit wala nang royal barge noong 1849.
Warden of the Swans?
Kailangang may magbantay sa mga swan sa mga daluyan ng tubig sa England
kung saan may sinaunang karapatan ang Korona.
Pero tama po ba 'yon?
Alam kong trabaho ito noong ika-12 siglo
para gawing handa sa mga royal na handaan.
Ngayong di na ginagawang putahe ang swan,
para saan pa ang trabahong 'yon?
Siguro nga di na sila kinakain ng mga hari at reyna. Pero may bantay dapat sila.
Sinusuri namin kung may mga sugat.
Pinapanatili ang tirahan nila.
Sinasabitan ng mga tag mula sa British Trust for Ornithology.
Pinapanatili ang bilang.
Bago pa tayo makarating sa pinakasinauna.
Mga seremonya. State Opening of Parliament.
Dapat bang sampu ang herald?
Kasama ang Rouge Dragon Pursuivant at ang Maltravers Herald Extraordinary?
The Gold Stick in Waiting. The Silver Stick in Waiting.
The Gentleman Usher of the Sword of State?
Ang iminumungkahi po namin,
alisin ang posisyon nila,
puwedeng makatulong ang pag-alis ng mga di importanteng posisyon...
at tagumpay sa publiko.
Pag-iisipan ko pa ito nang mabuti.
Kamahalan.
Ano, kumusta?
- Medyo mailap. - Sigurado.
Pero pag-iisipan niya raw ang mga alok namin.
Pag di at nagsawa sa kanila ang mga tao, sisihin niya ang sarili niya.
Matanda at demokratikong bansa ang Britain para mabuhay nang wala sila.
Trabaho niyang panatilihin ang monarkiya.
Dapat niyang malaman na kailangan nilang magbago para tumagal.
Hindi, ayaw nilang magbago, Tony.
Iniisip niya siguro na ang paraan lang para tumagal
ay lalong maging baliw.
Gaya ng Simbahang Katoliko.
- Wag nating idamay ang simbahan dito. - Nagbago sila.
At di sila pinatawad ng mga konserbatibo.
Bakit? Dahil inalis nila ang Latin at ang insenso at ang mga himala
at misteryo at di na nagsimba ang mga tao.
Iba ito.
Talaga?
Si Mr. Hawkins ang susunod.
Okay po.
Sige, maupo ka muna.
Mga swan?
Opo. Ako ang Warden of the Swans.
Sabi rito, pinakaluma ang trabaho mo rito.
Tama po, sir.
Ilang beses napalitan ang tawag sa 'min.
Keeper of the King's Swans,
King's Swan Master, at ngayon, Warden of the Swans.
At ano mismo ang posisyon mo?
Queen's Herb Strewer po ako.
The Queen's Guide to the Sands.
Yeoman of the Glass and China Pantry.
Puwede mo bang sabihin ang trabaho mo?
Namamahala po ako ng glassware at earthenware
sa lahat ng royal palace.
Nangangasiwa ako ang mga stock. Binabantayan ko ang mga sira at basag.
Ano'ng dala mo?
Lawes, Orders and Customs for Swans.
Ang tuntunin para sa... Keeper of the King's Swans dati.
Ginagabayan kami nito sa maraming siglo. Mula 1482, at paghahari ni Edward IV.
Nakita ko po ang mga pagbabago ng bay.
Ilang taon ng high tide at malakas na ulan
ang nagpabago sa mga buhangin.
Nakakita na ako ng mababaw na kanal na naging malalim na bangin.
Ano'ng posisyon mo?
Astronomer Royal.
Piper to the Sovereign.
Lord High Admiral of the Wash.
Kasama rin sa trabaho ko
ang pagtitiklop ng lahat ng 170 na burdadong puting linen napkin.
- Ikaw pala 'yon! - Opo, ma'am.
Ang galing mo. Paano mo nagagawa 'yon?
Iilan lang ang talagang marunong sa pagtupi ng Dutch bonnet napkin.
"Dalisay
at magandang nilalang ang swan."
Kaya mong magbasa ng 15th century calligraphy?
Di na masyado. Tingnan natin...
"Kasimputi ng niyebe ang pakpak nila
at mabilis ito.
Nangangahulugan ito na lumilipas ang mga magagandang bagay.
Sapagkat nais natin na maging walang katapusan ang kariktan,
walang kahit ano ang dapat manatili sa lumipas na."
Habang tumatagal, nalulungkot ako.
Tama po.
Sense of pride sa tradisyon.
Paborito ko yata
'yong Yeoman Bed Hanger.
Opo.
O ang Lord High Admiral of the Wash.
Ayaw nilang kumatok si Black Rod sa pinto
o ang paglalakad ng Lord Great Chamberlain paatras?
Iminungkahi rin nilang alisin ang cap of maintenance,
siguro dahil isinusuot lang ito ng mga nakatataas.
Pero puno ito ng kulay at karakter
at magandang kulay ng pula.
Sa palagay ko, pagdating sa PR,
makatwirang pumayag sa isa o dalawa.
Talaga?
Nang di tayo masyadong punahin na magarbo o elitista.
Pero hindi 'yon ang punto.
Ang layunin ng State Opening ay para mapakumbaba ang reyna.
Ang Black Rod, kinatawan ng Korona,
ang kakatok sa House of Commons at tatanggihan siya nang tatlong beses.
Bakit?
Dahil noong huling beses
na may nagmalabis na hari at pumasok sa Commons,
Charles I,
humantong ito sa civil war at pagkamatay niya.
Binabalaan ng Parlamento ang reyna.
"Huwag kalimutan,
kami ang namamahala."
Dumadating pa rin siya sakay ng Irish state coach kasama ng cavalry
at daan-daang guwardiya ang nakapila.
Hindi ito pagpapakita ng pagpapakumbaba.
Tinuturuan ba tayo ng Prinsipe ng Wales magpakumbaba?
Oo.
Wala namang mali sa pagpapatakbo ng monarkiya
nang mas makatwiran at demokratiko.
Pero di makatwiran ang monarkiya.
O demokratiko o lohikal o patas.
Hindi pa ba natin alam 'yon?
Di pupunta ang mga tao sa royal palace para makuha ang mayroon na sila.
Pag pumunta sila para sa investiture o state visit,
pag lumapit sila sa 'tin, gusto nila ng mahika at misteryo.
At hiwaga, kakaiba, at simboliko.
At
transcendent.
Gusto nila maramdamang nasa ibang mundo sila.
'Yon ang tungkulin natin.
Para iangat sila at dalhin sa ibang mundo,
di dalhin pababa sa lupa at ipaalala ang mayroon na sila.
Tama.
Nakatutok ang mundo nang nauwi ang labanan
para sa White House sa muling bilangan sa battleground state ng Florida.
Marami sa Labour Party ang umaasang manalo si Vice President Al Gore.
Pero, sa biglaang desisyon nitong hatinggabi,
bumoto ang US Supreme Court ng 5-4 para itigil ang muling pagbibilang,
na nagluklok sa pagkapangulo sa gobernador ng Texas na si George W. Bush.
Ang magiging kaalyado ni Mr. Blair ay taong di pa niya nakakausap o nakikita.
Talagang nakakailang ito.
Bumisita ang mga Clinton para mamaalam sa UK
at tumira sa 'min sa Chequers habang hinihintay pa ang desisyon.
Kaya nandoon kaming lahat, nanonood ng CNN nang hatinggabi
- habang naghihintay sa resulta... - Naku.
May talumpati si President Clinton kinabukasan sa University of Warwick
at ako ang sa opening remarks.
Wala akong magawa
kundi batiin si President-Elect Bush
sa harap ng kaibigan ko.
Mahihirapan ka ba? Na magkaroon ng Republican White House?
Wala akong dahilan para maging negatibo.
At magiging senior partner na ako,
kaya sana maimpluwensiyahan ko si Pangulong Bush.
Kamahalan.
Prime Minister.
Nagpadala kami ng mga mungkahi bago ang State Opening of Parliament.
Tiningnan n'yo po ba?
Higit pa riyan.
Pinag-usapan ito ng pamilya.
Maniwala ka o hindi, sa panganay ko,
kaugalian noong ipatawag ang home secretary
para saksihan ang royal birth.
Pinatigil ito ng ama ko, sa pahintulot ko,
kaya di ako tutol sa pagbabago.
Ang tanong, ano'ng pananatilihin at saan ang hangganan.
Salamat po.
Nagsagawa na kami ng masusing pagsusuri sa lahat ng tauhan,
at hindi karangyaan ang nakita namin
o luho o koleksyon ng mga walang kuwentang posisyong Ruritanian,
pero isang pambihirang hanay ng mahahalagang trabaho,
mga kasanayang ipinasa sa ilang henerasyon,
mula sa iisang pamilya.
At ang Korona ang daan para maipagpatuloy ito.
Ang gayuma namin,
na ilang siglo nang umiiral, ay kawalan ng pagbabago.
Tradisyon ang lakas namin.
Paggalang sa mga ninuno namin
at pagpapanatili ng mga henerasyon ng karunungan at karanasan nila.
Hindi laging sagot ang modernidad.
Minsan ang pagiging sinauna rin.
Magaling. Handa ka na?
Sige, ayon.
Naabala po ba kayo?
Ay, Robert. Hindi, hindi naman.
Gusto ko lang sabihing natutuwa ako.
Na natauhan na ako?
Minsan, isinapalaran natin ang mga bagay na naiiba tayo.
Maupo ka.
Kaya naisip ko po na...
mas makabubuti kung personal na akong magbitiw.
Robert.
Totoo po, ma'am.
Sa mga krisis, di nauunawaan ng Palasyo ang kalagayan ng publiko.
At ako ang mas dapat sisihin.
- Hindi. - Nasa pag-uugali ito.
Kung kailan makikibagay.
Ang problema ko, tradisyonal ako. Ayaw kong baguhin ang kahit ano.
Dalawa lang ang tingin ko sa lahat.
Pananatilihin ang mga bagay sa kung ano ito
o katapusan na ito at nabigo ka.
Pero puwede kang may baguhin nang hindi sinisira ang gusali.
'Yong deputy ko, si Robin Janvrin, mas kaya niyang gawing 'yon.
Mas nababagay siya.
At nararapat palitan ako.
Oo, magiging magaling siyang private secretary,
pero bata pa siya.
Wala ba akong magagawa para di ka umalis?
Minsan nakakatulong na may ibang tao.
Sa ganitong paraan, makikinabang lahat. Mabibigyan ng hudyat ang publiko.
Mas maganda na ang maipapayo sa inyo.
Mas makakalaro ako ng cricket.
Di ko alam ang gagawin ko. Maguguluhan ako.
Hindi, ma'am, hindi. Magiging okay ka lang.
Maayos n'yong nagawa 'yong sa nakaraan mag-isa.
Karangalan ko magtrabaho sa inyo.
Ang pagbisita n'yo sa Brighton and Hove
bilang isa sa mga itinalagang Millennium City ng gobyerno.
Oo.
Gumawa ako ng mga programa
na sana mapanatili ang tradisyonal pero may kaunting makabago.
Bukod do'n, tanghalian po sa Pavilion,
bilang pagkilala sa katiyu-tihuyin n'yo na si George IV.
At, bibisita kayo sa Sussex Innovation Center
para makita ang demonstrasyon ng insectoid robot na si Maggie.
Sige.
Isa pa, baka gusto n'yo pong malaman.
Ang prime minister...
Ano?
Pinili niyang magsalita sa Women's Institute,
na bahagi ng misyon niyang pagsamahin ang suporta sa Middle England.
Talaga?
Magkaiba yata sila ng paniniwala.
Pero hinahangaan siya sa desisyon niyang laging tama.
At ang kakayahan niyang manalo... sa kahit na sino.
Sigurado ako na magagawa niya rin ito.
Modernong boses para sa kababaihan.
Malinaw at kahanga-hangang hangarin ito.
Pero ano'ng ibig sabihin ng pagiging moderno sa bagong Britain,
na pinakikilos ng pagbabago at inobasyon?
Marami tayong tradisyon na puwedeng ipagmalaki,
pero di puwedeng maging tradisyonal tayo para panatilihin ito.
Sa 21st century,
dapat tanungin natin ang sarili
ng mga ugaling gusto nating ipalaganap.
Kunin natin ang mabubuti sa nakaraan, pero di dapat ito kontrolado nito.
Nakakapigil sa pag-unlad ang mga makalumang gawain.
Naniniwala ako, at ang Labour Party,
na kailangan ng bagong konsepto ng komunidad
para makasabay sa mabilis na pagbabago sa modernong mundo.
Nahalal akong lider ng Labour Party
dahil alam kong may radikal tayong misyon
para baguhin di lang ang politika ng bansang ito
kundi ang konstitusyon rin.
Ang kaluluwa ng bansang ito.
Hindi dapat katakutan ang salitang "radikal".
Dapat itong tanggapin.
Dahil kung hindi tayo radikal, di tayo magtatagumpay sa misyon natin.
Gaya ng ginawa natin sa House of Lords...
gumawa tayo ng matinding aksiyon laban sa hereditary privilege.
Maraming salamat.
Mabilis na nagbabago ang mundo.
Sige, okay.
Mahirap magbago. Alam natin ito.
Kaya nag-aalala ang mga tao at gusto pa ring gawin ang nakasanayan.
Siguradong di pakikipag-away sa WI ang nasa isip ng prime minister
sa pakikipagdebate niya sa politika.
Sinabi ng chairwoman ng WI na sinabihan niya si Mr. Blair na
wag gawing politikal ang talumpati.
...harapin ang mga bagay na pumipigil sa pagbabago, ang pinaka...
Hayaan n'yong magsalita ang prime minister!
Hindi.
Mabuti't nagdedebate tayo.
Kaya niyang akitin ang America, buong mundo pa nga,
pero bigo siya sa Women's Institute.
Pinuna ako ng mga aide ko rito, na wag ko nga raw gawin.
Naging politikal ka sa WI,
bagay na hindi namin ginagawa.
Well, pagdating sa puna
na masyado akong politikal, tanggap ko 'yon.
Parang paglalarawan lang 'yon na masyado kayong royal.
Tingin ko malinaw na sa 'kin na walang masyadong royal.
Kung gagawin mo, gawin mo nang maayos
at nang walang pagsisisi.
Naiintindihan ko.
Kaya...
Alam kong alam n'yo,
naglathala na ang EU ng plano ng bagong Charter for Fundamental Rights
bago ang nalalapit na summit sa Portugal.
Umaasa kaming masasalamin nito ang orihinal na tungkulin ng EU,
na i-summarize ang kasalukuyang karapatan. Gayumpaman, kung...
SA ALAALA NI SHAY LEONARD 1970-2023
Tagapagsalin ng Subtitle: Xena Castillo