Czeka nas pierwsza koronacja od 1953 roku.
Ogłoszono trzydniowe święto państwowe.
W całym kraju odbędą się koncerty i imprezy uliczne.
O byłej królowej mówi się, że jest zdruzgotana
i raczej nie zjawi się na ceremonii.
O Boże, korono wiernych.
Mało kto wyobrażał sobie życie bez Elżbiety II,
ale po niemal 50 latach na tronie
żegnamy królową Elżbietę
i witamy króla Tony’ego.
Nowa Wielka Brytania ma nową rodzinę królewską.
Partię Pracy.
Boże, chroń króla!
Król opuszcza opactwo przy dźwiękach nowego hymnu narodowego.
Możesz kroczyć moją ścieżką
Możesz przejść się w moich butach
Nauczyć się mówić jak ja
I być aniołem
Posłuchaj mnie
Może być tylko lepiej
Teraz gdy cię już znam
Może być tylko lepiej
...zwyczajowe kontrowersje na szczytach władzy.
Odsetek ankietowanych zadowolonych z pracy premiera
wzrósł o jeden punkt procentowy do niebywałych 66%...
Zanim połączymy się z redakcją zagraniczną,
w imieniu wszystkich pracowników siedziby BBC
życzę dobrej nocy.
Dziękuję.
Chciałabym pokrótce porozmawiać o premierze.
Proszę pani.
Nie mam w zwyczaju przejmować się popularnością premierów.
Zwykle zyskują ją i szybko tracą.
Ale z panem Blairem może być inaczej.
Ludzie naprawdę go kochają i widzą w nim prawdziwego syna Anglii,
symbol jedności naszego kraju, taki, jaki dawniej widzieli,
cóż, we mnie.
A skoro pan Blair ma wyższe poparcie ode mnie
we wszystkich ankietach,
może nadszedł wreszcie czas.
Proszę pani?
Żeby przekonać się, co poszło nie tak i jak możemy...
jak mogę to naprawić.
Rozumiem tę chęć,
ale nie wiem, czy to dobry pomysł.
Korona nie zadaje sobie pytań o sens swego istnienia.
- Może powinna. - To by sugerowało pewną niepewność.
Zwabiłoby hieny.
To tylko informacje, Robercie.
Zgadzam się.
I myślę, że w końcu jestem gotowa ich wysłuchać.
Dziękuję. Nazwisko?
- Nazwisko? - Simpson.
Trzecie piętro.
Cześć, proszę tutaj.
Siadajcie, gdzie chcecie.
Siadajcie szybko. Toalety są po prawej.
Badania fokusowe, o które pani prosiła, zostały przeprowadzone
w Edynburgu, Leeds, Londynie,
Birmingham, Bristolu, Cardiff,
Manchesterze i w Liverpoolu.
Rodzina królewska.
Zawodowi lenie.
Ponad 2000 osób powyżej 18 roku życia
odpowiedziało na serię zamkniętych pytań o monarchię.
Uważam rodzinę królewską za ważną część brytyjskiego społeczeństwa.
Zgadzam się.
Trochę szacunku.
Czasami dochodziło do burzliwych dyskusji.
Zachowujmy się.
Po zapoznaniu się z danymi
ankieterzy przedstawili wyniki badań.
Na pytanie, czy rodzina królewska nie wie, jak wygląda życie zwykłych ludzi,
69% odpowiedziało „tak”.
Czy mają złych doradców?
Z tym zgadza się 62%.
Czy marnotrawią pieniądze publiczne? Według 54% tak.
Czy brakuje im empatii?
Według 53% tak.
Na pytanie, czy zawiedli księżną Walii,
tak po jej śmierci, jak i za jej życia,
aż 66% odpowiedziało „tak”.
Czy powinniśmy mieć mniejszą, mniej formalną monarchię,
jak w Holandii czy Skandynawii?
Zgodziło się 54% ankietowanych.
Na pytanie, czy monarchia powinna trwać w swojej obecnej postaci,
twierdząco odpowiedziało tylko 10%.
Mam pomysł na ankietę.
Ilu z nas uważa, że sondaże to głupi pomysł?
- Zgoda. - Czemu mamy ich słuchać?
Bo możemy się czegoś nauczyć.
Próbka, jak rozumiem,
ma reprezentować całe społeczeństwo, tak?
Głupotą jest uzależnianie czegoś tak trwałego jak monarchia
od kaprysów marketingowców.
Myślę, że to znaczące, że mamy tak kiepskie wyniki akurat teraz,
gdy mamy niebywale popularnego premiera.
Tak.
Tylko Winston w szczytowej formie miał takie poparcie.
Niczego się nie nauczyłaś przez całe swoje panowanie?
Premierzy zaczynają urzędować w blasku chwały i sympatii...
A kilka lat później odchodzą
ze zrujnowaną reputacją, a nierzadko i zdrowiem.
Dokładnie tak.
Myślę, że z nim może być inaczej.
RURYTANIA
Dobrze.
Dobry wieczór.
Mieliśmy nadzieję nie zobaczyć za naszych czasów
kolejnej wojny w Europie Środkowo-Wschodniej.
Niestety wojna wybuchła.
Będzie miała konsekwencje dla całego świata.
Dzisiaj
NATO rozpoczęło operację przeciwko serbskiej armii.
Slobodan Milošević to okrutny dyktator,
który systematycznie i brutalnie prześladuje niewinnych cywilów.
Należy go powstrzymać.
Mamy moralny obowiązek, by upewnić się, że mu się nie powiedzie.
Tym obywatelom wolnych państw,
którym wydaje się, że to odległy konflikt,
że to nie nasz problem, powiem tak:
jeśli cenicie sobie swoją wolność, nie możecie pozostać neutralni.
To również wasza wojna.
To budujące, że NATO współpracuje przeciwko Serbom,
ale przewaga moralna to jedno.
Osiągnięcie celu to co innego.
Każde bombardowanie musi zostać omówione,
więc decyzje są podejmowane bardzo powoli.
Bombardowania miały potrwać kilka dni.
Ale po dwóch tygodniach postępy są znikome.
Serbowie się z nas śmieją.
Czytałam, że to kwestia zachmurzenia.
Amerykańskie bombowce strategiczne potrzebują dobrych warunków.
Najbardziej zaawansowana broń świata
nie radzi sobie z niepogodą?
Dlatego konieczna będzie inwazja.
Omawiałem z prezydentem Clintonem wysłanie 80 000 żołnierzy,
żeby przegonić Serbów z Kosowa
i stworzyć przestrzeń dla uchodźców.
Powiedział, że Amerykanie nie wskażą Jugosławii na mapie,
więc czemu ma narażać amerykańskich żołnierzy?
- Rozumiem. - To frustrujące.
Nie poddam się. To moralne.
Tak należy zrobić.
Pan Blair był dziś niezwykle stanowczy.
Z doświadczenia wiem,
że premierzy koncentrują się na polityce wewnętrznej lub zagranicznej.
Na tym etapie powiedziałabym, że pan Blair zalicza się do tych drugich.
Tak.
To syndrom męża stanu.
A jak oceniasz mnie?
Jestem królową polityki wewnętrznej czy zagranicznej?
Dobre pytanie.
Odpowiedź nie nasuwa się od razu.
Głęboko wierzy pani we Wspólnotę Narodów.
Zatem zagranicznej.
- Proszę. - Dziękuję.
Kto inny mógłby bez namysłu
wymienić nazwisko prezydenta Malawi?
Bakili Muluzi.
A w którym kraju Wspólnoty będą najbliższe wybory?
Fidżi. Pierwsze od ponownego przyjęcia.
A mimo to pani zainteresowanie każdą częścią kraju
czyni panią królową polityki wewnętrznej.
Weźmy tę wizytę w Instytucie Kobiet.
Sama napisała pani przemowę, i to z widocznym entuzjazmem.
Oczywiście.
Kto nie docenia ciężko pracujących kobiet środkowej Anglii,
robi to na własne ryzyko.
OWOCE RÓŻ NA SYROP
DAROWIZNY NA POMOC DLA KOSOWA
Ruch Instytutu Kobiet pojawił się w Wielkiej Brytanii w 1915 roku.
Choć miał skromne początki w walijskiej szopie,
nasze członkostwo i cele stały się bardzo znaczące.
Sama jestem członkinią IK dłużej, niż zasiadam na tronie.
Wiele z was pamięta znaczenie naszej pracy podczas wojny.
Od pracy na polu po goszczenie ewakuowanych.
Miło wspominam zbieranie owoców róż
na syrop z dzikiej róży.
- Pamiętacie te róże? - Tak.
Na niedobór witaminy C.
Instytut Kobiet ma około 250 000 członkiń w Wielkiej Brytanii.
Tyle, ile Hull ma mieszkańców.
Wyobrażacie sobie miasto zamieszkane i rządzone wyłącznie przez IK?
Tak.
Miałoby najczystsze ulice w kraju.
Tak.
- Wszystko byłoby na czas. - Tak.
I zabrałybyśmy pracę mężczyznom.
Nie próbuję cię pouczać. Nie chcę, żebyś wypadł na... Tak.
Tak. Rozumiem. Dobrze. Cześć.
A on na to: „Powiedz mi, Tony”...
Tylko go nie naśladuj.
„Ilu żołnierzy wy wyślecie?”
Więc ja mu mówię: „Bill, możemy rozmawiać o liczbach do zachodu słońca.
Chodzi o coś więcej. A jeśli Milošević wygra?
Stawką jest wiarygodność NATO”.
A on na to...
„Wiarygodność NATO już i tak jest w kiblu”.
Czyli tobie wolno?
Ja naśladuję go lepiej.
Wie, że skoro tak go prosisz,
to bombardowania zawiodły.
Ale nie chce zrobić tego, co trzeba. Wysłać żołnierzy.
Obawia się, że będzie z tego kolejny Wietnam,
a to mu się nie przysłuży w Ameryce.
Nie przekonasz Białego Domu,
mówiąc im, co mogą zyskać.
Więc zrób to, co wychodzi ci najlepiej.
Porusz ich sumienia.
Gdy spotykamy się tu w Chicago,
w Europie dzieją się straszne rzeczy.
Nikt, kto widział, co spotkało uchodźców w Kosowie,
nie może mieć wątpliwości, że działania NATO są uzasadnione.
Ale uzasadnianie naszych działań to za mało.
Musimy odnieść sukces.
A to
zależy od was.
Od Stanów Zjednoczonych.
Jesteście najpotężniejszym krajem świata.
I najbogatszym.
Jesteście wspaniałym narodem.
To z pewnością
trudne, a czasem irytujące,
nieustannie otrzymywać tego typu prośby.
Być wzywanym do każdego kryzysu.
Bo wszyscy oczekują, że zawsze i wszędzie
zrobicie to, co trzeba.
Z pewnością często pada pytanie: „Co to ma wspólnego z nami?”.
FORUM BIZNESOWE W CHICAGO
Ale narody dysponujące taką siłą
mają obowiązek mądrze z niej korzystać.
Potrzebujemy was.
Potrzebujemy zaangażowanej Ameryki.
Dlatego mówię wam,
nie wracajcie do krótkowzrocznej doktryny izolacjonizmu,
bo świat nie może sobie na to pozwolić.
Pozostańcie, proszę, krajem, który spogląda na świat.
Obdarzonym wizją i wyobraźnią, które są waszymi najlepszymi cechami.
I wiedzcie, że jeśli to zrobicie,
Wielka Brytania będzie waszym przyjacielem i sprzymierzeńcem,
który stanie z wami w szeregu.
Będziemy działać razem.
Żeby wspólnie stworzyć
koncepcję przyszłości opartej na powszechnym pokoju i dostatku.
To jedyne marzenie, dla którego warto chronić ludzkość.
Dziękuję.
Co za przemowa!
Premier odniósł ogromny sukces w Ameryce.
Według The New York Times premier ma nowy przydomek.
Król Tony.
The Wall Street Journal zdecydowanie popiera jego starania,
żeby przekonać Biały Dom,
ale najlepiej podsumowało to Chicago Sun Times.
Pan Blair miał oczarować miasto swoim urokiem do tego stopnia,
że Amerykanie to jego woleliby jako swojego prezydenta.
No proszę.
Prezydent Clinton rozważa inwazję,
co by oznaczało, że Milošević i jego Serbowie
mogą albo stawić opór i zostać unicestwieni,
albo się wycofać.
Chyba nawet oni są na tyle rozsądni, żeby wybrać drugą opcję.
A zatem...
premierowi się udało.
Na to wygląda.
To niezwykłe osiągnięcie.
Premier, Wasza Królewska Mość.
Wasza Królewska Mość.
Chyba się pan nie poślizgnął po drodze?
Proszę pani?
Zapewne niełatwo chodzi się po wodzie.
Proszę usiąść.
A więc...
zmusił pan Zachód,
żeby przestał biernie patrzeć na ludobójstwa i rzezie.
I żaden żołnierz NATO nie stracił przy tym życia.
To zasługa Amerykanów.
Gdy dali znać, że są gotowi do inwazji,
Milošević zrozumiał, że to koniec.
Clinton zmienił zdanie w dużej mierze dzięki panu.
Być kimś popularnym to jedno.
Być kimś wpływowym to co innego.
Dlatego ma pan moje gratulacje.
Jest pan w tej chwili, z dużą przewagą,
najpopularniejszym przywódcą na świecie.
Ma pan niezwykły instynkt.
I dlatego
w obliczu tych wydarzeń...
Nie jest tajemnicą, że ostatnie lata nie były najlepsze dla Korony.
Często nasze wartości i wartości kraju nieco się rozmijały.
Za to pan,
odkąd objął pan urząd, wykazał się niezwykłym talentem
do odczytywania panujących w kraju nastrojów.
Dlatego muszę pana zapytać...
co pan by zrobił,
żeby poprawić naszą sytuację?
Gdyby to pan decydował.
Gdybym to ja decydował o monarchii?
Gdyby był pan na moim miejscu.
Gdybym był królem?
Tak.
Rety.
Jak na kogoś, kto rzadko popełnia błędy,
to wyjątkowo ryzykowny brak rozsądku.
Prosi o radę. Nie musi się do niej stosować.
Ale kogo pyta?
- Premiera. - Reformatora. Piewcę nowoczesności.
Jej głównego doradcę.
To ja nim jestem.
Biorąc pod uwagę przepisy, Robercie, to jednak on nim jest.
Omówmy pięć dużych zmian, które chcemy wprowadzić.
Modernizacja. Ograniczenie wydatków.
Wszyscy to robią. To uczciwe, że królowa też. Tak?
- Przykłady. - Posłuchaj.
Królewski pociąg. Catering za 1500 funtów, co podróż.
Posłuchają Nowej Partii Pracy.
Szczerze mówiąc, to anachroniczny, niereprezentatywny system feudalny,
oparty na tysiącu lat dziedziczenia przywilejów.
Łatwiej byłoby zreformować Stonehenge.
Zacznijmy od monarchii, prehistoryczne zabytki potem.
A to nie jedno i to samo?
To nie ekscytujące, ale reforma administracyjna.
Zarządzajmy nimi jak służbą cywilną.
- Tak! - Odpowiedzialność.
Nic innego się nie liczy. Tylko to.
Nie mogą brać ślubów z katolikami.
Ustawa o prawach człowieka mówi, że każdy może brać ślub z kim chce.
I to mówi radczyni królowej.
Właśnie. Powinnam być starszą radczynią.
Możemy to wykorzystać.
To by dobrze wyglądało,
gdyby Pałac oświadczył, że są gotowi na cięcia.
Ona wie, że musi nastąpić zmiana.
Tak. Ludzie nie chcą obalać monarchii.
Możesz dodać to do raportu?
To wszystko jest złe, Tony.
Naprawdę. Złe.
Trzeba to zmienić.
Na początku chciałbym podziękować za to, że miałem szansę się tym zająć.
Obawiam się, że zazwyczaj nie myślimy o monarchii poważnie.
Nic, tylko powtarzamy krzywdzące plotki.
Naprawdę? Nie zauważyłam.
Ale zasięgnąłem opinii moich najbliższych doradców.
Zgadzamy się co do tego, że potrzebne są pewne reformy.
To stało się jasne po śmierci Diany, księżnej Walii,
gdy powszechna żałoba
zmieniła się w wołanie o zmiany.
Pomyślałem, że zaczniemy od czegoś, co Wasza Wysokość już i tak rozważa.
Primogenitury.
Tak.
Pomijanie najstarszych córek w linii sukcesji,
chyba wszyscy się zgadzają, nie ma sensu we współczesnym świecie.
Jako najstarsza córka nie mam nic przeciwko.
Ale unieważnienie kilkusetletnich reguł nie jest proste.
Należy spytać 15 innych krajów, których głową państwa jestem.
Jeśli ludzie chcą zmian, da się je wprowadzić szybko.
Inna kwestia to przejrzystość.
Wprowadzamy przepisy o dostępie do informacji.
Monarchii przysłużyłoby się coś podobnego.
Doroczny raport o wynikach, zasobach, wynagrodzeniach. Jawność.
Proszę pomyśleć o Koronie jako o spółce akcyjnej,
a o Brytyjczykach jako udziałowcach, a nie poddanych.
Rozumiem.
Ustawa o następstwie tronu ma już niemal 300 lat.
Miała zabezpieczyć protestancką monarchię.
Pojawiają się coraz liczniejsze głosy,
by przemyśleć co bardziej antykatolickie przepisy,
które nie mają racji bytu w pluralistycznym społeczeństwie.
Można umożliwić rodzinie królewskiej śluby z katolikami,
ale obecność katolików w linii sukcesji
może oznaczać katolickiego władcę.
Mogą być pewne drobne problemy.
Nieco więcej niż drobne.
To byłby rozdział Kościoła Anglii od Korony.
Pora na kluczowe kwestie.
Nie ma sensu owijać w bawełnę.
Czy monarcha ma nominować premiera?
Oczywiście. Przewodzi rządowi w imieniu władcy.
Ale żeby władca rozwiązywał parlament, aprobował uchwalane ustawy...
W Szwecji jest inaczej.
Te funkcje może pełnić przewodniczący Izby Gmin.
Czy monarcha powinien być naczelnym dowódcą sił zbrojnych?
Szwedzcy i holenderscy władcy nie są.
Co prowadzi do kwestii przepychu i splendoru.
Przeglądałem listę ceremonialnych stanowisk dworskich.
Jest wśród nich
dziedziczny Wielki Sokolnik.
Drogi Murray. Co z nim?
Czy sokolnikiem trzeba się urodzić, nie można się nauczyć?
Królewska Sypaczka i Pomywacz Rąk.
Każdemu władcy przysługuje tylko raz,
i tylko w Pałacu Holyrood.
A Szyper Barki Królewskiej i 24 wioślarzy,
choć od 1849 roku nie ma królewskiej barki?
Strażnik Łabędzi?
Ktoś musi doglądać łabędzi bytujących na szlakach wodnych,
które są od wieków prerogatywą Korony.
Ale czy słusznie?
Historia tego stanowiska sięga XII wieku.
Łabędzie były przysmakiem na królewskich ucztach.
Zakładam jednak, że łabędzie wypadły z menu,
więc po co utrzymywać tę funkcję?
Choć królowie i królowe już ich nie jedzą,
ktoś musi o nie dbać.
Sprawdzamy, czy nie są ranne.
Dbamy o ich środowisko.
Znakujemy je dla Brytyjskiego Funduszu na rzecz Ornitologii.
I chronimy.
A to wciąż nie największy anachronizm.
Ceremonie. Otwarcie parlamentu.
Aż dziesięciu heroldów?
W tym Goniec Herbu Czerwonego Smoka i Herold Nadzwyczajny Maltravers?
Złoty Strażnik Królewski. Srebrny Strażnik Królewski.
Mistrz Ceremonii Miecza Stanu?
Chcielibyśmy zasugerować...
przetrzebienie funkcji ceremonialnych.
Eliminacja synekur byłaby użytecznym ustępstwem...
i zwycięstwem wizerunkowym.
Muszę to wszystko dokładnie przemyśleć.
Wasza Wysokość.
I jak było?
- Aż mnie zmroziło. - Nie dziwię się.
Ale obiecała, że przemyśli nasze propozycje.
Jeśli tego nie zrobi, a ludzie stracą cierpliwość,
to będzie jej wina.
Jesteśmy dojrzałym krajem i demokracją,
nie potrzebujemy tych bzdur.
Zachowanie monarchii to cel jej życia.
Musi wiedzieć, że jeśli chcą przetrwać, muszą się zmienić.
Oni nie chcą się zmienić, Tony.
Ona pewnie myśli, że jedyny sposób, żeby przetrwać,
to uparcie trwać przy swoim.
Jak Kościół katolicki.
- Nie mieszajmy w to Kościoła. - Oni się zmienili.
Tradycjonaliści im tego nie wybaczyli.
Czemu? Bo pozbyli się łaciny, kadzidła, cudów i tajemnicy,
a ludzie przestali przychodzić.
To co innego.
Czyżby?
Teraz pan Hawkins, proszę.
Tak.
Proszę usiąść.
Łabędzie?
Tak. Jestem Strażnikiem Łabędzi.
To jeden z najstarszych tytułów na dworze.
Zgadza się.
Przez lata miał kilka różnych form.
Opiekun Łabędzi Królewskich,
Mistrz Łabędzi Królewskich, a teraz Strażnik Łabędzi.
Jaki dokładnie jest pani tytuł?
Królewska Sypaczka Ziół.
Przewodnik po Mieliznach.
Kredensowy Szkła i Porcelany.
Na czym polega ta funkcja?
Sprawuję pieczę nad naczyniami szklanymi i ceramicznymi
we wszystkich pałacach królewskich.
Nadzoruję zasoby, dbam o to, żeby nie dochodziło do uszkodzeń.
Co to takiego?
Prawa i zasady postępowania z łabędziami.
Kodeks wiedzy dla... Wtedy to był Opiekun Łabędzi Królewskich.
Stosujemy się do niego od stuleci. Konkretnie od 1482,
od panowania Edwarda IV.
Zatoka zmienia się na przeróżne sposoby.
Lata przypływów i wysokich opadów zmieniają mieliznę nie do poznania.
Widziałem, jak płytkie niecki zmieniają się w przepastne wąwozy.
Oficjalny tytuł?
Królewski Astronom.
Dudziarz Monarchy.
Lord Wysoki Admirał Zatoki Wash.
Do moich obowiązków należy również
składanie wszystkich 170 haftowanych białych lnianych serwet.
- To pan! - Tak, pani.
To skomplikowane. Jak pan to robi?
Niewielu opanowało składanie w holenderski czepek.
„Łabędź
to nieskalane i pełne wdzięku stworzenie”.
Jak twoja znajomość kaligrafii z XV wieku?
Wyszedłem z wprawy. Zobaczmy...
„Ich pióra, białe niczym śnieg,
równie krótko trwają.
Świadczą o przemijającej naturze piękna.
Choć chcielibyśmy, by splendor nasz trwał wiecznie,
nie pozostaje nic, co przeminęło”.
Im dłużej to trwało, tym było trudniejsze.
Zgadzam się.
To poczucie dumy z tradycji.
Mój ulubieniec
to Przyboczny Łóżkowy.
Tak.
Albo Lord Wysoki Admirał Zatoki Wash.
Bez stukania Czarnej Laski do drzwi
ani Lorda Wielkiego Szambelana idącego tyłem?
Sugerują też, żeby pozbyć się czepka koronnego.
Pewnie dlatego, że noszą go tylko parowie królestwa.
Ale są takiego kolorowe i wpadające w oko.
To istne morze cynobru.
Moim zdaniem dla dobra wizerunku
rozsądne byłoby jedno czy dwa ustępstwa.
Naprawdę?
Żeby odeprzeć zarzuty o elitaryzm i megalomanię.
Oni niczego nie rozumieją.
Otwarcie sesji parlamentu ma ukorzyć monarchę.
Jego przedstawiciel stuka Czarną Laską do drzwi Izby Gmin
i po trzykroć dostaje odmowę.
Czemu?
Bo kiedy ostatnio król
wszedł do Izby Gmin bez pozwolenia,
Karol I,
doprowadziło to do wojny domowej i jego egzekucji.
Parlament ostrzega monarchę.
„Nie zapominaj,
że to my tu rządzimy”.
Mama przyjeżdża karocą eskortowana przez kawalerię,
a drogi pilnują setki gwardzistów.
To nie wygląda na lekcję pokory.
Czy książę Walii naprawdę uczy nas pokory?
Tak.
Po prostu nie widzę nic złego
w monarchii trzymającej się racjonalnych i demokratycznych zasad.
Monarchia nie jest racjonalna.
Ani demokratyczna, ani logiczna, ani sprawiedliwa.
Czy wciąż się tego nie nauczyliśmy?
Ludzie nie chcą czuć się w pałacu jak w domu.
Gdy przychodzą tu na inwestyturę czy z wizytą państwową,
kiedy nas widzą, pragną magii i tajemnicy.
Tego, co nieprzeniknione, ekscentryczne, symboliczne i...
transcendentne.
Chcą się poczuć jak w innym świecie.
To nasz obowiązek.
Przenosić ludzi do innego świata,
a nie sprowadzać na ziemię i przypominać im o codzienności.
Otóż to.
Świat wstrzymał oddech. Wyścig o Biały Dom
zależy od ponownego przeliczenia głosów oddanych na Florydzie.
Wielu członków Partii Pracy liczyło na zwycięstwo wiceprezydenta Ala Gore’a.
Ale w wydanym późnym wieczorem wyroku
Sąd Najwyższy zadecydował jednym głosem o zatrzymaniu przeliczenia.
Praktycznie wręczył prezydenturę gubernatorowi Teksasu George’owi Bushowi.
Najbliższym sojusznikiem premiera
będzie kompletnie obcy mu człowiek.
Szczyt niezręczności.
Clintonowie byli tu z wizytą pożegnalną.
Nocowali u nas w Chequers, kiedy ogłaszano wyrok.
Oglądaliśmy wszyscy CNN w środku nocy,
gdy rozstrzygały się wybory...
Rety.
Następnego dnia Clinton wygłaszał mowę
na Uniwersytecie Warwick, a ja otwierałem konferencję.
Nie miałem wyboru.
Musiałem pogratulować prezydentowi elektowi Bushowi,
stojąc obok swojego przyjaciela.
Czy to będzie dla pana wyzwanie? Republikanin w Białym Domu?
Nie widzę powodu do pesymizmu.
Teraz to ja będę starszym partnerem.
Liczę, że zdołam wpłynąć na prezydenta Busha.
Wasza Wysokość.
Panie premierze.
Moje biuro przesłało sugestie przed otwarciem parlamentu.
Czy pani je widziała?
Nawet więcej. Omówiłam je z rodziną.
Może trudno w to uwierzyć, ale przy moim pierworodnym
wciąż wzywano ministra spraw wewnętrznych,
żeby był świadkiem królewskich narodzin.
Mój ojciec położył temu kres za moją zgodą,
więc nie jestem przeciwna reformom.
Pytanie, co warto zachować. Gdzie przebiega granica.
Dziękuję.
Przeprowadziliśmy dokładny przegląd wszystkich dworskich funkcji.
Nie znaleźliśmy ekstrawagancji nie do obrony
ani zbytnich luksusów, ani pustych tytułów rodem z Rurytanii,
tylko niezwykłe zbiorowisko ekspertów
posiadających umiejętności przekazywane z pokolenia na pokolenie,
często w ramach jednej rodziny.
Nośnikiem tej ciągłości jest Korona.
Czarem, który rzucamy,
i to od wieków, jest nasza niezmienność.
Tradycja jest naszą siłą.
Tak jak szacunek dla przodków
i przechowywane przez pokolenia wiedza i zdobyte doświadczenie.
Nowoczesność nie jest odpowiedzią na wszystko.
Czasem jest nią staroświeckość.
Świetnie. Gotowi?
Dobrze, proszę.
Nie przeszkadzam?
Robercie. Nie, nic podobnego.
Chciałem tylko wyrazić ulgę.
Bo się w porę opamiętałam?
Przez chwilę ryzykowaliśmy to, co czyni nas wyjątkowymi.
Proszę.
Co prowadzi mnie do konstatacji...
że chyba powinienem się pożegnać.
Robercie.
Tak, Wasza Wysokość.
W kluczowych momentach pałac źle odczytywał nastroje w kraju.
To w dużej mierze moja wina.
- Wykluczone. - To kwestia temperamentu.
Trzeba wiedzieć, kiedy być elastycznym.
Ale ja jestem staromodny i wolałbym niczego nie zmieniać.
Dla mnie wszystko jest czarno-białe.
Albo wszystko zostanie takie, jak było,
albo czas zamykać ogrody Zachodu.
Ale można wprowadzać zmiany, nie burząc całej konstrukcji.
Mój zastępca, Robin Janvrin, bardziej się do tego nadaje.
Idzie z duchem czasu.
I zasługuje na awans.
Robin będzie świetnym sekretarzem,
ale wciąż jest młody.
Czy mogę cię jakoś przekonać, żebyś został?
Czasem warto kogoś poświęcić.
Wszyscy na tym skorzystają. Wyślemy sygnał opinii publicznej.
Wasza Wysokość będzie dostawać lepsze rady.
Ja sobie pogram w krykieta.
Nie wiem, czy dam radę. Będę zagubiona.
Nie, Wasza Wysokość. Da pani radę.
Z tą ostatnią sprawą uporała się pani beze mnie.
Każda minuta była zaszczytem.
I wreszcie wizyta w Brighton i Hove,
jednym z rządowych Miast Tysiąclecia.
Tak.
Sporządziłem harmonogram,
który oddaje hołd tradycji, ale uwzględnia współczesną rzeczywistość.
Z jednej strony lunch w Pavilionie,
upamiętniający pani po czterykroć prawuja Jerzego IV.
Z drugiej wizyta w Centrum Innowacji w Sussex,
na pokazie insektoidalnego robota nazwanego Maggie.
Tak.
I jeszcze coś, co może zainteresować Waszą Wysokość.
Pan premier...
Tak?
...postanowił wygłosić przemówienie w Instytucie Kobiet.
W ramach budowania poparcia w środkowej Anglii.
Naprawdę?
Nie powiedziałabym, że to jego publika.
Ale jego bezbłędny osąd jest jego największą zaletą.
Obok umiejętności jednania sobie... praktycznie wszystkich.
To pewnie nie będzie wyjątek od reguły.
Współczesny głos kobiet.
To jasny i godny podziwu cel.
Ale co oznacza bycie współczesnym w nowej Wielkiej Brytanii,
napędzanej zmianami i innowacjami?
Oczywiście, z wielu tradycji możemy być dumni,
ale tradycje muszą mieć wartość wykraczającą poza swoją metrykę.
W XXI wieku musimy zadać sobie pytanie,
jakie wartości chcemy promować.
Możemy czerpać z przeszłości, ale nie pozwalajmy się jej definiować.
Staromodne praktyki mogą czasem wstrzymywać postęp.
Wierzę, podobnie jak Partia Pracy,
że potrzebny jest nowy, zaktualizowany koncept społeczności,
żeby nadążyć za zmianami we współczesnym świecie.
Wybrano mnie na przywódcę Partii Pracy,
bo zrozumiałem, że mamy przed sobą radykalne zadanie,
żeby zmienić nie tylko politykę tego kraju,
ale i jego podstawowe przepisy.
Jego duszę.
Słowa „radykalny” nie należy się bać.
Należy je zaakceptować.
Boję się, że jeśli nie będziemy radykalni, nie powiedzie się nam.
Spójrzcie, co osiągnęliśmy w Izbie Lordów...
drastycznie ograniczając dziedziczone przywileje...
Dziękuję bardzo.
Świat szybko się zmienia.
Dobrze, rozumiem.
Zmiany są trudne. Wiemy o tym.
Oczywiście ludzie się niepokoją i chcą trzymać się starych zwyczajów...
Premier zapewne nie spodziewał się konfrontacji z Instytutem Kobiet,
wracając do pracy.
Przewodnicząca IK nalegała, żeby pan Blair nie wygłaszał partyjnej przemowy.
...stawić czoła siłom, które powstrzymują potrzebne zmiany...
Pozwólcie premierowi mówić!
Nie!
Dobra debata nie jest zła.
Oczarował Amerykę, więcej, cały świat,
ale Instytut Kobiet mu nie uległ.
Doradcy strasznie mi dogadują. Wszyscy mi to odradzali.
Uprawiał pan politykę w IK.
Chełpimy się, że IK jest wolny od polityki.
Jeśli chodzi o wypominane mi wady,
zniosę to, że jestem zbyt rozpolitykowany.
To jakby opisać panią jako zbyt królewską.
Zrozumiałam w końcu, że nie można być zbyt królewską.
Robiąc coś, należy robić to porządnie
i bez skrupułów.
Rozumiem.
A zatem...
Z pewnością wie pani,
że Unia Europejska opublikowała szkic swojej karty praw podstawowych
przed zbliżającym się szczytem w Portugalii.
Liczymy, że będzie odzwierciedlać oryginalne założenia UE
i tylko podsumuje już istniejące przepisy, jeśli jednakże...
PAMIĘCI SHAYA LEONARDA 1970 – 2023
Napisy: Krzysiek Ceran