Kahapon ng umaga,
ng 2:41 a.m. sa headquarters ni Gen. Eisenhower,
pinirmahan ni Gen. Jodl, ang kinatawan ng German High Command,
ang act of unconditional surrender
sa lahat ng hukbong panlupa, pandagat, at panghimpapawid ng Germany sa Europe.
Opisyal na matatapos ang labanan isang minuto pagkalipas ng hatinggabi,
ngayong Martes, ikawalo ng Mayo.
Puwede tayong pansamantalang magdiwang.
Victory in Europe Day ngayon.
Mabuhay ang ipinaglalaban nating kalayaan!
God save the King.
Handa ka na?
Margaret, di ako sigurado rito.
Sige na, tapos na ang giyera. Magsaya tayo.
Paano kung may mangyari?
Kasama natin sina Porchey at Peter Townsend.
Ano ba'ng puwedeng mangyari?
Tatakas tayo sa Palasyo!
Bilis! Lumabas kayo sa pinto ng mga katulong bago pa may makakita!
- Di tayo puwedeng umalis nang ganito! - Tama na! Bilisan mo na lang.
Tara na, girls!
Magtakip kayo ng ilong!
Bakit?
Amoy alak!
At pawis!
Amoy buhay ito!
Ano, Green Park o Trafalgar Square?
Sa Ritz. Doon pumupunta ang mga sosyal.
- Nasa Jeeves and Wooster 'yon. - Sige. Sa Ritz tayo.
- Dito lang tayo dapat, di ba? - Bakit? Para kawayan sina Ma at Pa?
Ano'ng problema mo? Bawal ka bang sumuway kahit ngayon lang?
Margaret.
Sa susunod na linggo,
ikawalo na ng Mayo.
Alam mo ba na mahigit 50 taon na,
at wala tayong ginawa para gunitain 'yon?
Ano'ng sinasabi mo?
Bilang soberano,
bawat taon akong dumadalo sa pagdiriwang ng VE Day.
Hindi, ibig kong sabihin, 'yong VE day natin.
Kakaiba ang gabing 'yon.
Naaalala mo ba?
- Siyempre naman. - Muntik ka na naming mawala.
At talagang nahanap ka namin.
'Yong totoong ikaw.
Ang ikaw na isinuko mo para maging isa pang ikaw.
Oo, sige.
Di mo ba siya nami-miss? Napakamasiyahin niya!
Oh, it ain't my fault
At sa pagkakaalala ko,
nangako tayong ililihim natin ang mga nangyari
noong gabing 'yon.
Gin.
Magaling.
Isa pa?
Hindi na puwede.
May lakad ako.
Maaga akong pupunta sa Clapham Junction.
Para saan?
May kinalaman sa...
closed circuit television system ng lokal na konseho.
- Wala ka bang gagawin bukas? - Wala.
Pero
pupunta tayong Mustique.
Sa weekend.
Mabuti.
Bakit?
Naisip kong doon ka pinakamasaya.
Halina kayo. Sige na.
Puno ng pagnanasa at sawa sa kahihiyan
Hayaan mong dilaan ko ang 'yong mga daliri
Naku! Naku, Kamahalan!
Ilagay mo ang daliri mo
Sa ilong ko
Galit na galit sa 'kin si John Betjeman
na gumawa ng malaswang tula ang kaibigan niyang si Maurice Bowra dito.
Idikit mo ang ngipin mo sa damit ko
At lagyan ang buhok ko ng damo
Ikaw lang ang nagpapasaya sa akin
Balutin mo ako sa lanang lampin
Ma'am?
Sa...
Sa malambot at
Gawa sa pilak na andador
Iikot mo ako sa St. James, ma'am
Hayaan mong...
Ma'am?
Hayaan mong...
- Ma'am? - Okay lang ba siya?
Makinis at malambot na sapatos
Dumulas at dumausos sa balat ko
Bitawan mo ako!
Princess Margaret, Kamahalan.
Hello?
Margaret. Ano'ng nangyari?
Na-mild stroke ako.
Nakakabigla.
Una, malakas pa ako sa bahay ng mga Lawrence,
at biglang nasa air ambulance na ako,
at di ko na maramdaman ang mga braso at binti ko.
Nasaan ka ngayon?
Nasa ospital.
Sa Barbados.
Sige.
Kawawa ka naman.
Siniguro sa 'kin
ng mga doktor... na gagaling ako.
Ha? Di kita marinig nang maayos.
Kasi manhid pa ang bibig ko.
Kaya kong kagatin ang dila ko at wala akong maramdaman.
Iuuwi ka ba namin?
Oo, bukas siguro. Para sa iba pang mga test.
At nakakain na pagkain.
Sana.
Nakangiti ako
habang sinasabi 'yon.
Di mo naman mapapansin 'yon.
Sige, bye na, Lilibet.
Magkita tayo bukas.
Ikinatutuwa kong sabihin na mild stroke lang ito, ma'am,
at mapapagaling natin ang kondisyon n'yo
sa pag-inom ng aspirin kada araw pampalabnaw ng dugo,
pati statin na pampababa ng cholesterol
at atenolol pampababa ng blood pressure.
Sige.
Pero... hindi po sapat ang mga ito, ma'am,
para maiwasan ang pangalawa at mas malalang stroke.
Kailangan n'yong baguhin ang lifestyle n'yo.
At gumawa ng ilang pagbabago.
Kaya,
bawal na ang mga Chesterfield.
Bawal na ang whiskey.
Bawal na ang matatamis.
Lemon barley na tubig na lang,
nicotine gum,
at maraming
"rehabilitation exercise."
Hindi, di ako baldado.
Ang pulgas at langaw sa tambutso
ay nakulong, kaya ano'ng magagawa nila?
Kaya lumipad sila...
Buhay pa ako!
Ma'am.
Buti naman.
Okay lang ba? O hindi?
Sa totoo lang,
umidlip ako, at inisip ng lahat na patay na ako.
At ngayon, dumating ka, nang walang pasabi, at mukhang nag-aalala.
Gusto lang kitang kumustahin.
Okay lang ako.
Salamat.
Siyempre naman.
Pero sana maghinay-hinay ka.
At kanselahin ang official engagements?
'Yong iba sa kanila, sige.
Di na kailangang kanselahin lahat.
Alam mong ayokong walang ginagawa.
Kita mo?
Ayan na naman ang titig mo!
Okay lang ako, Lilibet.
Mabilis ang paggaling, at bumubuti.
Hindi mas lumalala.
- Ma'am. - Salamat.
Anne.
Kamahalan.
Salamat.
Naisip kong
mamasyal, magpahinga,
at maghapunan sa balkon nang tayong dalawa lang.
Mamasyal, sige.
Pero gusto kong mag-picnic sa beach kasama ang buong barkada,
iinom ng cocktail sa Cotton Club, at hapunan,
at susundan ng general bacchanalia sa Basil's.
Dalawang linggo lang ako rito.
Gusto kong sulitin ito.
Sige.
Ikaw ang masusunod.
Sinabi
mo pa.
Ma'am?
Ma'am? Naririnig n'yo po ba ako?
Ma'am? Tulong!
Salamat.
Okay lang 'yan.
Sige.
Nakita agad ng doktor na na-stroke ulit ako,
pero may mas malalang problema pa pala.
Dahil kahit na-stabilize niya na ako sa mga gamot,
nalapnos naman ang talampakan ko,
ibig sabihin di ako makakatayo, wag na nating isipin ang paglalakad.
E, bakit hindi ka umuwi agad?
Dahil sa lahat ng mga nakakahiyang paghahanda
na kailangang gawin.
Kailangang baguhin ang kotse.
Kailangan ng mga handrail sa buong paligid
na parang bahay ng mga matatanda.
Wala akong handrails kahit saan.
Ngayong nandito na ako,
gusto ng mga doktor na lagyan ng mga linta ang paa ko
bilang ant...
ant...
anticoagulant.
Kakaiba ang boses niya. Ano raw?
Mukhang "anticoagulant".
Binigyan nila ako ng Velcro slippers imbes na sapatos.
Tapos na ang pagsusuot ng takong!
Tapos na pagkakaro'n ng paa, kung gano'n.
Bakit di mo subukan 'yong dahan-dahan lang na exercise?
Puwede mong gamitin ang pool ng Palasyo. Makakatulong din 'yon sa mood mo.
Mas gugustuhin ko pang mamatay kaysa mag-exercise.
At,
dahil malapit na rin naman akong mamatay,
naisip kong magsasaya na lang ako.
Ika-70 birthday ko na ngayong taon,
at naisip kong i-celebrate 'to nang may maganda at malaking party.
- Ano? - Sa Ritz.
Kasi gusto natin ang Ritz. Di ba, Lilibet?
Talaga ba?
Oo.
May maganda tayong alaala ro'n.
Oh, it ain't my fault
May hindi ba ako alam?
Tingnan mo ang suot ko. Papapasukin kaya nila tayo?
Oo. Sabihin mo lang kung sino ka.
Hindi ko gagawin 'yan.
E di, akitin mo na lang sila.
Sige na.
Magandang gabi, miss. Pasok na!
- Sa... - Binibiro lang kita, sir.
- Salamat. - Pasok na.
Grabe naman dito.
Ano na'ng gagawin natin?
Maglibot na tayo.
- Miss. - Pahingi.
Cheers tayo.
Cheers!
- Pupunta lang ako sa cloakroom. - Samahan na kita.
Wag na.
Hello, miss.
- Salamat. - Salamat.
- Pakikuha nito. - Salamat.
Teka lang, ma'am.
Sorry. Magandang gabi.
Teka. Wag kang umakyat diyan.
Sumama ka sa 'min.
Mas masaya ito.
Di ako bababa kung ako sa 'yo.
Mga Amerikano.
Alam mo ang jitterbug?
- Doodlebug lang ang alam ko. - Sayaw 'yon.
Bawal 'yon dito. May magandang dahilan naman.
- Galing sa Harlem. - Saan?
Sa ghetto. Sa New York.
Teka.
Namumukhaan yata kita?
Hindi, di siguro.
Sige.
Aalis na ako.
- Mag-sorry ka para sa 'kin. - Sige.
At batiin mo ang birthday girl ng napakasayang birthday.
Sige.
May isasama ka ba?
Anne. At nandoon din si Porchey.
- Ang matandang Porchey. - Oo, si Porchey.
Laging masaya kasama, hindi nambigo.
Ayos ka lang ba?
Sorry.
Nag-aalala pa rin kasi ako kay Margaret.
Kahit noon pa naman, di ba?
Oo.
Siguro nga.
Sorry po, ma'am.
Sige lang.
Margaret!
- Kailangan n'yo po ng tulong? - Kaya ko na.
Kumusta na po kayo?
Magaling na ba kayo, Kamahalan?
Naninigarilyo pa rin po ba kayo, ma'am?
Kumusta na ang lagay n'yo?
- Sana nandoon ka. - Kaya nga, e.
Salamat sa pagpunta n'yo ngayong gabi.
Alam n'yo naman,
na kamakailan lang, madalas akong nakahiga sa ospital
o nakaupo sa mga wheelchair,
at nakatingin sa bintana sa
maliit na kulay asul na tinatawag ng mga bilanggo na langit.
Pero
isang bagay na...
nagpalakas sa 'kin sa kabila ng lahat...
ay mga alaala.
Dahil mayroon akong
masasayang alaala ng ilang gabi sa Ritz...
na gusto kong ikuwento sa inyo.
Lalo na ito,
naalala ko,
noong nakita ko
ang kakaibang pagkatao ng dalagang Princess Elizabeth.
Siguradong gustong marinig ng lahat 'yan.
Oo, Lilibet,
kaya ikukuwento ko na.
Di 'yon ang dahilan ng pagpunta nating lahat dito.
Kundi para ipagdiwang ka.
Tama.
Bilang bata, naaawa ako sa mga batang walang kapatid.
Mula nang ipanganak siya,
palagi ko nang kasama si Margaret Rose.
Bihira kaming makakita ng ibang bata, umasa kami sa isa't isa, at,
parang Juno's swans, di kami mapaghiwalay.
Magkasama kami noon sa kuwarto.
Nagsuot ng parehong damit, pareho ng mga gawain.
Lalo na,
ang pag-aayos sa koleksyon namin ng de-gulong na kahoy na kabayo
na inaayusan, binabasa at pinagkakarera namin.
At tuwing magkakagulo,
sinisisi ni Margaret si Cousin Halifax, 'yong imaginary friend niya.
Oo, totoo 'yan.
Walang hindi gagawin si Cousin Halifax.
Pinatunog ang air raid bell para gisingin ang mga guwardiya.
Nagtago ng mga gamit ng hardinero. Napakapasaway niya.
Di laging madali,
na lumaki sa pamilya na may isang tao na dapat magsuot ng korona,
bilang pangalawa.
Pero naging kakampi ko si Margaret, araw-araw.
At 'yan ang Margaret na gusto kong ikuwento sa inyo.
Di 'yong magagarbo, alam n'yo na 'yon,
pero 'yong masunurin.
Di nag-aalinlangan.
Ang habambuhay kong kasama at suporta.
Kung wala siya...
puwes...
hindi ko kakayanin.
Mahal kong Margaret...
sa mas mahabang buhay pa.
Happy birthday, Margaret.
- Happy birthday, Margaret. - Happy birthday.
Hindi ko alam kung maiiyak ako o maiinis.
Bakit?
Matagal na kitang gustong purihin sa maraming tao.
Puwes,
hindi na kailangan 'yon at nakakakaba pa.
Ang bait ng lahat.
Dapat mas madalas akong nagkakasakit.
Inuubo ka na naman. Naninigarilyo ka ba ulit?
Hindi, siyempre hindi.
Si
Cousin Halifax 'yon.
Good night, Lilibet.
Good night.
Hello sa 'yo.
At... paalam sa 'yo.
Tumigil ka nga.
Ilalabas ka na namin dito kaagad.
Wag.
Mukhang seryoso na ito ngayon.
Nararamdaman ko na.
O kaya mas hindi ko nararamdaman.
Wala akong maramdaman.
O makita.
Nanghihina na...
ang katawan ko nang paisa-isa.
Sabi ng mga doktor di ka kumakain.
Hindi
talaga ako nagugutom.
Dinalhan kita nito.
Paborito mo.
Mga jam tart.
Buti naman.
At...
napakagandang
tungkod.
Pag nakabangon ka na ulit.
May espesyal kaming programa
para magbalita sa nakakatakot at nakagugulat na pangyayari
na naganap ngayon sa United States.
Ang araw kung saan umatake ang mga terorista sa sentro
ng pinakamakapangyarihang bansa sa mundo. Isang araw ng kaguluhan at pagkabigla.
Isang araw na libo-libo ang pinangangambahang nasawi.
Apat na na-hijack na eroplano ang armas ng mga terorista.
Dalawa ang bumagsak sa World Trade Center sa New York,
ang ikatlo sa Pentagon sa Washington, ang ikaapat sa Pennsylvania.
Gumagastos ng bilyon ang America kada taon
sa pagkuha at pagsuri ng intelligence report
para maiwasan ang mga ganitong pag-atake...
"Nakatulugan ng asawang lalaki na taga-San Francisco
ang tawag ng asawa niya mula sa World Trade Center.
Nag-iwan siya sa kaniya ng huling mensahe sa answering machine.
Isa lang ang nasabi niya sa kaniya.
'Mahal kita.'
Paulit-ulit niya itong sinabi bago maputol ang linya.
At
nawalan ng malay."
Nakakalungkot naman.
At napakasamang balita rin tungkol kay Lord Carnarvon.
Porchey?
Bakit? Ano'ng nangyari?
Hinimatay siya habang nanonood ng balita. Inatake sa puso.
Kawawang Jean.
Kawawa ka rin.
Napakabait niyang kaibigan.
Binabalitaan niya ako tungkol sa kabayo, 'yon lang ang balitang gusto kong marinig.
Itinataas niya ang phone niya pag may horse bidding
para marinig ko ang nangyayari.
Tapat siya sa 'yo.
At ngayon, isa-isa ka nang iniiwan ng malalapit sa 'yo.
Ano'ng sinasabi mo?
Porchey.
Oo.
Si Mama. Malapit na.
Oo.
- Ako. - Tumigil ka nga.
Totoo.
Hindi ako natutuwa. Sa totoo lang, nagagalit ako.
Hindi pa ako handang mamaalam dito.
Pero dapat nating pag-usapan ito.
Nagsulat ako ng napakadetalyadong plano para sa libing ko.
Alam mong mahilig akong magplano.
At gusto kong mangako ka sa 'kin na gagawin mo mismo ang gusto ko.
Gusto kong isuot ang bulaklakin kong bestida,
hindi kung anumang itim na damit.
At, please, wag mo silang hayaan na lagyan ako ng pulang lipstick.
Sa chapel, gusto ko ng mga rosas at tulips,
at gusto kong matapos ito sa Swan Lake
na tinutugtog sa organ habang dumarating ang mga tao.
At isa pa.
Sobrang importante nito.
Oo naman.
Mangako ka sa 'kin
na kapag isinara nila ang kabaong, dapat patay na talaga ako.
Pambi...
Hay, Mar...
"'Bertie, matagal ko nang kaibigan,' sabi ng batang Eustace.
'Buti nakita kita rito.
Ang nag-iisang lalaki sa London na kayang suportahan ang nakasanayan namin.
Nga pala, di mo pa nakikilala ang matandang Dog-Face, 'no?
Dog-Face, ito ang pinsan kong si Bertie.'"
Kalokohan ito.
Hindi, maganda kaya. Ituloy mo pa.
"'Ano'ng ginagawa mo sa London?' Tanong ko.
'A, naglilibot lang. Isang araw lang kami rito.
Mabilis na dalaw lang, di ito opisyal.'"
"Babalik na rin kami kapag 3:10."
"Babalik na rin kami kapag 3:10.
At tungkol nga pala sa tanghalian na libre mo,
saan ba 'yon? Sa Ritz, Savoy, Carlton?"
Sa Ritz na lang.
Kasi gusto natin sa Ritz, di ba?
Oo! Ikaw at ang The Ritz.
Hindi!
Ikaw at ang The Ritz.
Kung hindi malalaman ng mga tao ang gabing 'yon, hindi nila maiintindihan.
Kung gaano ako kairesponsable?
Kung gaano kalaki ang isinakripisyo mo.
Kung gaano mo ikinulong ang totoong ikaw.
Itinago.
Gumawa ka ng gulo noong gabing 'yon.
Katapusan 'yon ng giyera.
Sige na,
magpahinga ka na.
Pumunta ka.
May mga kasama ako sa taas. Aalis na ako.
Bakit?
Nandito ka dapat sa baba.
At bakit?
Kasi walang ranggo o background dito, puro tugtugan lang.
Kung gano'n...
Tara na!
Sige!
...tali.
At lahat ng tao'y may kaunting...
Nakita n'yo ba si Elizabeth?
Wag kang mag-alala. Di siya gagawa ng masama.
Kanina pa siya nawawala. Hahanapin ko muna siya.
Sasamahan kita, Porchey.
Sige, hintayin n'yo ako.
Tara na. Ilabas na natin siya rito.
Wag!
Hayaan n'yo siya.
Tingnan n'yo kung gaano siya kasaya!
Salamat.
May tinatago ka palang talento.
Sino'ng mag-aakalang kaya mong sumayaw.
Baka nasa 50 lalaki ang humahabol sa 'yo.
- Wag kang exaggerated. - Ano?
Sabi ko, wag kang exaggerated.
Mahirap magsalita.
Kapag lasing?
Kapag ngumunguya ng gum.
Kailan mo pa nakuha 'yan?
Hindi ko alam.
Baka pagkatapos makipaghalikan.
- Lilibet! - Di ko sinasadyang halikan siya.
Ginagawa 'yon ng lahat, ayoko namang maging bastos.
Nakita yata ni Porchey at medyo nainis siya.
Naku.
Tingnan mo.
Namumulaklak na.
Kaya nga.
Sumisikat na ang araw.
Ano kaya ang hinaharap
nating lahat?
Di ka ba sasama?
Samahan natin mag-almusal sina Mama at Papa.
Hindi na.
Pero lagi akong... nasa tabi mo.
Anumang mangyari.
PAYAPANG NAMATAY SI PRINCESS MARGARET SA KANIYANG PAGTULOG NG 6:30 A.M.
NOONG IKA-9 NG PEBRERO 2002. SIYA'Y 71 TAONG GULANG.
Tagapagsalin ng Subtitle: Xena Castillo