Wczoraj nad ranem, o 2.41...
LONDYN, 8 MAJA 1945
...w siedzibie generała Eisenhowera
generał Jodl z naczelnego dowództwa niemieckich sił zbrojnych
podpisał akt bezwarunkowej kapitulacji
wszystkich niemieckich sił lądowych, morskich i powietrznych w Europie.
Oficjalne zakończenie działań wojennych nastąpi dzisiaj, minutę po północy,
we wtorek ósmego maja.
Możemy pozwolić sobie na krótkie radosne świętowanie.
Dziś jest Dzień Zwycięstwa w Europie.
Niech żyje sprawa wolności!
Niech żyje król.
Gotowa?
Małgorzato, to chyba zły pomysł.
Wojna się skończyła. Musimy to uczcić.
A jeśli coś pójdzie nie tak?
Będą z nami Porchie i Peter Townsend.
Co może pójść nie tak?
Uciekamy z pałacu!
Szybko! Wejściem dla służby, zanim ktoś nas zobaczy!
Nie możemy tak uciekać!
Cicho. Pospiesz się.
Dalej, dziewczęta.
Zasłońcie nosy.
Czemu?
Śmierdzi tu alkoholem.
I potem.
To zapach życia!
To co, Green Park czy Trafalgar Square?
Ritz. Tam chodzą eleganccy ludzie.
- Czytałam o nim w Jeevesie i Woosterze. - Dobry plan.
- Nie powinniśmy zostać blisko Pałacu? - Po co? Żeby pomachać rodzicom?
Doprawdy, co z tobą? Choć raz mogłabyś być nieodpowiedzialna!
Małgorzato.
W przyszłym tygodniu
jest ósmy maja.
Wiesz, minęło już ponad 50 lat,
a nigdy go nie świętowałyśmy.
O czym ty mówisz?
Jako władczyni
co roku uczestniczę w obchodach Dnia Zwycięstwa.
Nie, chodzi mi o naszą celebrację.
To była niezła noc.
Pamiętasz?
Oczywiście.
Omal cię nie zgubiliśmy.
Ale potem cię zobaczyliśmy.
Prawdziwą ciebie.
Tę, której się wyrzekłaś, żeby być tym, kim jesteś.
Tak, wystarczy.
Nie tęsknisz za nią? Była świetna!
To nie moja wina
O ile dobrze pamiętam,
przysięgałyśmy nigdy nie ujawnić sekretów tamtego wieczoru.
Komplet.
Brawo.
Rewanż?
Niestety nie mogę.
Muszę wcześnie wstać.
Z samego rana mam być w Clapham Junction.
Po co?
Chodziło o...
telewizyjny system dozorowy miejscowej rady dzielnicy.
Ty nie masz nic jutro?
Nie.
Ale...
niedługo Mustique.
W weekend.
Dobrze.
Czemu?
To tam jesteś najbardziej szczęśliwa.
Chodźcie, pieski.
Chuć buzuje, człek się wstydzi
Pozwól lizać się po stopie
Rety! Palce Waszej Wysokości
Chętnie poczułbym
W swym nosie
John Betjeman oszalał na moim punkcie.
Jego przyjaciel Maurice Bowra napisał na ten temat sprośny wierszyk.
Zębami ozdobię twe kożuchy
Ty mi wianek zrób z rzeżuchy
Tylko ty mi radość dasz
Pieluchą ciepłą omotasz
Proszę pani?
I w...
I w wygodnym,
wielkim wózku
Obwieziesz, pani, po parku
A lśni...
Proszę pani?
A lśni...
- Proszę pani? - Co jej jest?
A lśniącymi kaloszami
Ślizgaj się po skórze mej
Puszczaj!
Księżniczka Małgorzata, Wasza Wysokość.
Halo?
Małgorzato. Na Boga, co się stało?
Obawiam się, że miałam maleńki udar.
Było to nieco szokujące.
W jednej chwili szalałam na pełnych obrotach u Lawrence’ów,
a w następnej leżałam w helikopterze ratunkowym
i nie czułam rąk ani nóg.
Gdzie teraz jesteś?
W szpitalu.
Na Barbadosie.
Rozumiem.
Biedactwo.
Lekarze...
zapewniają, że nic mi nie będzie.
Co takiego? Nie słyszę.
Bo wciąż nie czuję ust.
Mogłabym odgryźć sobie język i nic bym nie poczuła.
Wracasz do domu?
Tak, najwyraźniej jutro. Na dalsze badania.
I po coś jadalnego.
Na to liczę.
Uśmiecham się,
mówiąc to.
Ale i tak byś nie zauważyła.
Do widzenia, Lilibet.
Do jutra.
Na szczęście udar był stosunkowo łagodny.
Żeby utrzymać sytuację pod kontrolą,
wystarczy jedna aspiryna dziennie, żeby rozrzedzić krew,
statyny, żeby obniżyć cholesterol,
i atenolol, żeby obniżyć ciśnienie.
Jasne.
Ale same leki nie wystarczą, proszę pani,
żeby obniżyć ryzyko powtórnego, poważniejszego udaru.
Musi pani przyjrzeć się swojemu stylowi życia.
I dokonać jednej czy dwóch zmian.
A zatem...
koniec chesterfieldów.
Koniec whiskey.
Koniec słodkich przekąsek.
Tylko woda jęczmienna z cytryną,
guma nikotynowa,
i dużo...
ćwiczeń rehabilitacyjnych.
Nie jestem kaleką.
Czego trzeba strzelcowi
do zestrzelenia cietrzewia...
Drzemiącego...
Wciąż żyję!
Proszę pani.
O tak.
To zły moment? Czy dobry?
Doprawdy.
Utnę sobie drzemkę
i wszyscy myślą, że kopnęłam w kalendarz.
A teraz ty się zjawiasz, bez zapowiedzi i ze zmartwioną miną.
Chciałam zobaczyć, jak się miewasz.
Dobrze.
Dziękuję.
Oczywiście.
Mam nadzieję, że się nie forsujesz.
Odwołałaś oficjalne wystąpienia?
Niektóre tak.
Nie ma potrzeby odwoływać wszystkich.
Wiesz, że nie cierpię nic nie robić.
Widzisz?
Znowu ta mina!
Nic mi nie jest, Lilibet.
Dochodzę do zdrowia, staję na nogi.
Nie wynoszą mnie nogami do przodu.
- Witamy. - Dziękuję.
Anne.
Wasza Wysokość.
Dziękuję.
Chciałam zasugerować
krótki spacer, miłą sjestę,
a potem obiad na tarasie, tylko we dwie.
Spacer, tak.
Ale potem widzi mi się piknik na plaży z całą paczką,
koktajle w Cotton Club, kolacja,
a potem ogólna rozpusta w Basil’s.
Będę tu tylko dwa tygodnie.
Nie zamierzam tracić czasu.
No dobrze.
Pani tu rządzi.
Zdecydowanie...
tak właśnie jest.
Proszę pani?
Proszę pani? Słyszy mnie pani?
Proszę pani? Pomocy!
Dziękuję.
Tak dobrze.
Tak.
Lekarz od razu rozpoznał, że miałam kolejny udar,
ale to, jak się okazuje, był najmniejszy problem.
Bo choć ustabilizował mój stan mieszanką leków,
miałam tak poparzone podeszwy stóp,
że nie mogłam stać, nie mówiąc o chodzeniu.
Czemu nie wróciłaś wcześniej?
Bo trzeba było poczynić rozmaite, upokarzające przygotowania.
Trzeba było przerobić samochód.
Wszędzie trzeba było zamontować poręcze.
Jak w domu dla starców.
Ja nie mam żadnych poręczy.
A skoro już wróciłam,
lekarze chcą obłożyć mi stopy pijawkami
w ramach ant...
anty...
antykoagulantu.
Jakoś dziwnie brzmi. Co ona mówi?
Chyba „antykoagulant”.
Dali mi kapcie na rzepy zamiast butów.
O obcasach mogę zapomnieć.
O stopach też, skoro już o tym mowa.
Może spróbujesz zacząć od prostych ćwiczeń?
Mamy w pałacu basen.
Ćwiczenia mogą też poprawić nastrój.
Wolę umrzeć niż ćwiczyć.
Poza tym...
skoro i tak niedługo umrę,
pomyślałam, że mogę się hucznie pożegnać ze światem.
W tym roku będą moje 70 urodziny
i postanowiłam je uświetnić sympatyczną, wielką imprezą.
Co?
W Ritzu.
Bo kochamy Ritza.
Prawda, Lilibet?
Doprawdy?
Doprawdy.
To takie wyjątkowe wspomnienie.
To nie moja wina
Czy coś mnie ominęło?
Patrz, jak jestem ubrana. Myślisz, że nas wpuszczą?
Oczywiście. Powiedz, kim jesteś.
Akurat tego na pewno nie zrobię.
No to będziesz musiała się wdzięczyć.
No chodź.
Dobry wieczór.
Proszę.
Taki żarcik, proszę pana.
- Dziękuję. - Proszę.
No popatrz.
Co teraz robimy?
Bawimy się, jak myślę.
- Proszę. - Dziękuję.
Na zdrowie, do dna.
Zdrowie!
- Pójdę do szatni. - Odprowadzę cię.
Nie trzeba.
Dobry wieczór.
- Dziękuję. - Dziękuję.
- Numerek. - Dziękuję.
Przepraszam panią.
Przepraszam. Miłego wieczoru.
Poczekaj. Nie idź na górę.
Chodź z nami.
Umiemy się bawić.
Lepiej tam nie schodź.
Amerykanie.
Wiesz, co to jitterbug?
To jakiś nowy messerschmitt?
To taniec.
U nas jest zakazany. Nie bez powodu.
- Pochodzi z Harlemu. - Skąd?
Z getta w Nowym Jorku.
Zaraz.
Skądś cię chyba znam.
Nie wydaje mi się.
No dobrze.
Ruszam.
- Usprawiedliwisz mnie? - Owszem.
I przekaż jubilatce najlepsze życzenia.
Tak zrobię.
Kto ci będzie towarzyszył?
Anna. A na miejscu będzie Porchie.
- Stary, dobry Porchie. - Tak, Porchie.
Zawsze miły, nigdy mnie nie zawodzi.
Wszystko w porządku?
Przepraszam.
Cały czas martwię się o Małgorzatę.
Cóż. Czy nie zawsze tak było?
Tak.
Masz rację.
Przepraszam panią.
Dalej.
Małgorzato!
- Pomóc pani? - Nie trzeba.
Jak się pani czuje?
Wyzdrowiałaś, Wasza Wysokość?
Nadal pali pani papierosy?
Jak się pani czuje?
- Chciałabym, żebyś tam był. - Wiem.
Dziękuję wam wszystkim za przybycie.
Jak wiecie,
ostatnio spędziłam dużo czasu, leżąc w szpitalnych łóżkach
lub siedząc na wózkach inwalidzkich,
patrząc przez okna na ten...
skrawek błękitu, przez więźniów zwany niebem.
Ale...
jedna rzecz...
podtrzymywała mnie na duchu.
Wspomnienia.
Dotarło do mnie,
że miło wspominam całkiem sporo wieczorów spędzonych w Ritzu.
Chciałabym wam o nich opowiedzieć.
Jeden wspominam
głównie dlatego,
że poznałam wtedy zupełnie inne oblicze
młodej księżniczki Elżbiety.
Na pewno wszyscy chcieliby to usłyszeć.
Owszem, Lilibet,
dlatego o tym mówię.
Przecież dzisiaj chodzi o coś zupełnie innego.
To twoje przyjęcie.
Słusznie!
Jako dziecko współczułam dzieciom, które nie miały rodzeństwa.
Odkąd się urodziła,
Małgorzata Róża była moją wierną towarzyszką.
Ponieważ rzadko widywałyśmy inne dzieci, polegałyśmy na sobie.
Niczym łabędzie Junony, byłyśmy nierozłączne.
Dzieliłyśmy pokój.
Nosiłyśmy te same ubrania, lubiłyśmy te same zajęcia.
A najbardziej lubiłyśmy
zajmować się kolekcją drewnianych koni na kółkach,
które czesałyśmy, poiłyśmy i wystawiałyśmy do wyścigów.
A gdy wpadałyśmy w kłopoty,
Małgorzata zrzucała winę na wyimaginowanego kuzyna Halifaksa.
To prawda, tak było.
Doprawdy, kuzyn Halifax posuwał się do wszystkiego.
Dzwonił na alarm, żeby obudzić strażników.
Ukrywał narzędzia ogrodnika. Był strasznym psotnikiem.
Nie zawsze jest łatwo
dorastać w rodzinie, w której ktoś nosi koronę,
gdy jest się młodszym dzieckiem.
Ale Małgorzata była moją sojuszniczką każdego dnia.
I o tej osobie chciałam wam opowiedzieć.
Nie o tej olśniewającej, którą już znacie.
O tej wiernej.
Która nigdy się nie waha.
Mojej wieloletniej towarzyszce, mojej opoce,
bez której...
Cóż...
Nie wyobrażam sobie tego.
Droga Małgorzato...
życzę ci wielu kolejnych urodzin.
Wszystkiego najlepszego.
- Wszystkiego najlepszego. - Sto lat.
Nie wiem, czy jestem wzruszona, czy zła.
Czemu?
Zawsze chciałam cię publicznie pochwalić.
Cóż...
było to niepotrzebne, ale i bardzo miłe.
Wszyscy są tacy mili.
Powinnam częściej podupadać na zdrowiu.
Co za kaszel. Chyba nie zaczęłaś znowu palić?
Oczywiście, że nie.
To był...
kuzyn Halifax.
Dobranoc, Lilibet.
Dobranoc.
Dzień dobry.
I do widzenia.
Przestań.
Wyjdziesz stąd w mgnieniu oka.
Nie.
Obawiam się, że tym razem to poważna sprawa.
Czuję to.
A raczej nie czuję.
Nic nie czuję.
Nic nie widzę.
Moje ciało...
mnie opuszcza, jedna kończyna za drugą.
Lekarze mówią, że nic nie jesz.
Bo...
nie jestem głodna.
Przyniosłam ci coś.
Twoje ulubione.
Babeczki z dżemem.
To rozumiem.
A także...
bardzo ładną
laskę.
Przyda się, kiedy staniesz na nogi.
Nadajemy specjalny program,
żeby podsumować straszne wydarzenia,
do których doszło dziś w USA.
Terroryści uderzyli w samo serce najpotężniejszego kraju świata.
Był do dzień niewyobrażalnego zamętu.
Są obawy, że śmierć poniosły tysiące ludzi.
Bronią terrorystów były cztery porwane samoloty pasażerskie.
Dwa uderzyły w World Trade Center w Nowym Jorku,
trzeci w Pentagon w Waszyngtonie,
a czwarty rozbił się w Pensylwanii.
Ameryka wydaje miliardy dolarów na zbieranie informacji,
żeby zapobiec takim atakom...
„Mieszkający w San Francisco mąż
przespał telefon od żony dzwoniącej z World Trade Center.
Nagrała mu ostatnią wiadomość na automatycznej sekretarce.
Miała tylko jedno do powiedzenia. »Kocham cię«.
Powtarzała to raz po raz aż do zerwania połączenia.
A potem
odeszła”.
Jakie to smutne.
A do tego ta straszna wieść o lordzie Carnavaronie.
O Porchie’em?
Co się stało?
Zemdlał, oglądając wiadomości.
Atak serca.
Biedna Jean.
I biedna ty.
Był wyjątkowym przyjacielem.
Przynosił wieści o koniach. Jedyne, na które czekam.
Trzymał telefon komórkowy podczas aukcji tak,
żebym wszystko słyszała.
Był ci oddany.
A teraz najbliższe ci osoby opuszczają cię jedna po drugiej.
O czym ty mówisz?
Porchie.
Tak.
Mama. Wkrótce.
Tak.
- Ja. - Nie waż się.
To prawda.
Nie cieszy mnie to.
Właściwie to jestem wściekła.
Nie jestem gotowa, żeby opuścić to przyjęcie.
Ale musimy o tym porozmawiać.
Ułożyłam szczegółowy plan swojego pogrzebu.
Wiesz, że uwielbiam planować.
Obiecaj mi, że wszystko będzie tak, jak tego chcę.
Chcę być w sukni w kwiaty.
Nie w jakiejś okropnej czarnej kiecce.
Nie pozwól, żeby pomalowali mnie czerwoną szminką.
W kaplicy mają być róże i tulipany.
I żeby na organach zagrali finał Jeziora łabędziego,
kiedy ludzie będą wchodzić.
I jeszcze jedno.
To bardzo ważne.
Tak, oczywiście.
Obiecaj mi,
że na pewno będę nieżywa, kiedy zamkną trumnę.
Na lito...
Małgo...
„»Bertie, staruszku«, rzekł młody Eustachy.
»Że też na ciebie wpadłem.
Na jedynego człowieka w Londynie, który może nas adekwatnie wesprzeć.
A przy okazji, chyba nie znasz Psi-Pyska?
Psi-Pysku, to mój kuzyn Bertie«”.
To głupie.
Nie, to cudowne. Czytaj dalej.
„»Co robisz w Londynie?«, zapytałem.
»Ot, kręcę się. Wpadliśmy na jeden dzień.
Tylko na moment, nieoficjalnie«”.
„Zawiniemy się o 15.10”.
„»Zawiniemy się o 15.10.
A skoro chodzi o ten lunch, na który tak szczodrze nas zaprosiłeś,
to dokąd się udamy?
Do Ritza, Savoya, Carltona?«”
Do Ritza, proszę.
Bo kochamy Ritza, prawda?
Doprawdy. Ty i ten Ritz.
Nie!
Ty i ten Ritz.
Jeśli ludzie nie dowiedzą się o tej nocy, nigdy w pełni nie zrozumieją.
Jaka byłam nieodpowiedzialna?
Na jakie poświęcenie się zdobyłaś.
Ile tego, kim naprawdę jesteś, musiałaś się wyrzec.
Musiałaś ukryć.
Tamtej nocy wywołałaś niemały zamęt.
To był koniec wojny.
A teraz...
odpocznij.
Przyszłaś.
Moi przyjaciele są na górze. Powinnam iść.
Czemu?
Lepiej zostać na dole.
A to czemu?
Bo na dole nie obowiązują rangi, nie liczy się pochodzenie. Tylko muzyka.
W takim razie...
Zaczynamy!
Tak jest!
...struny.
A wszyscy chłopcy mieli trochę...
Nie widzieliście Elżbiety?
Nie martw się. Nie zrobi nic nieodpowiedzialnego.
Minęło sporo czasu. Pójdę jej poszukać.
Pójdę z tobą, Porchie.
Zaczekajcie na mnie.
Chodź, Porchie. Wyprowadzimy ją.
Nie!
Zostawcie ją.
Patrzcie, jak się cieszy!
Dziękuję.
Cicha woda.
Kto by pomyślał, że znasz jive’a.
Pięćdziesięciu mężczyzn nie mogło nadążyć.
- Nie przesadzaj. - Co?
Mówiłam, żebyś nie przesadzała.
Ciężko mi mówić.
Bo jesteś wcięta?
Bo żuję gumę.
Kiedy znalazłaś gumę?
Nie jestem pewna.
Chyba po pocałunku.
- Lilibet! - Nie zamierzałam go całować.
Wszyscy to robili, nie chciałam być niegrzeczna.
Porchie chyba to widział i się zdenerwował.
O rety.
Spójrz.
Już świta.
Tak.
Wschodzi słońce.
Co przyniesie przyszłość?
Nam wszystkim?
Nie idziesz?
Dołączymy do rodziców na śniadaniu.
Niestety nie.
Ale zawsze będę przy tobie.
Bez względu na wszystko.
KSIĘŻNICZKA MAŁGORZATA ZMARŁA WE ŚNIE
O 6.30 9 LUTEGO 2002 ROKU.
MIAŁA 71 LAT.
Napisy: Krzysiek Ceran