Dün gece saat 2.41'de
LONDRA, 8 MAYIS 1945
General Eisenhower'ın karargâhında
Alman Başkomutanlığı temsilcisi General Jodl,
Avrupa'da bulunan tüm Alman kara, deniz ve hava kuvvetlerinin
kayıtsız şartsız teslim olacağına dair bir anlaşma imzaladı.
Çatışmalar resmî olarak 8 Mayıs Salı günü,
yani bugün gece yarısını bir dakika geçe sona erecek.
Nihayet bir süreliğine kendimize kutlama şansı tanıyabiliriz.
Bugün Avrupa'da Zafer Günü.
Yaşasın özgürlük aşkı! Tanrı Kral'ı korusun.
- Hazır mısın? - Margaret, bu iyi bir fikir mi?
- Yapma, savaş bitti. Kutlamamız gerek. - Ya bir terslik çıkarsa?
Porchey ve Peter Townsend yanımızda olacak.
Nasıl bir terslik çıkabilir ki?
Saraydan kaçıyoruz!
Çabuk, kimse görmeden hizmetli kapısından çıkalım!
- Öylece çıkıp gidemeyiz. - Sus da yürü.
Gelin kızlar.
- Burunlarınızı tutun. - Neden?
- Leş gibi içki ve ter kokuyor. - Hayat kokuyor!
Green Park mı, Trafalgar Meydanı mı?
Bence Ritz. En zarif insanlar oraya gidiyor.
- Jeeves ve Wooster'da da vardı. - Tamam, Ritz.
- Saraydan uzaklaşmasak? - Niye? Annemle babama el mi sallayacağız?
Neyin var senin?
Bir kez olsun sorumluluklarını unutamaz mısın?
Margaret?
8 Mayıs önümüzdeki hafta.
Aradan 50 yılı aşkın süre geçti ama anmak için hiçbir şey yapmadık.
Neden bahsediyorsun?
Hükümdar olarak her yıl Zafer Günü kutlamalarına katılıyorum.
Hayır, bizim Zafer Günü'müzü diyorum.
Ne geceydi ama. Hatırlıyor musun?
- Tabii ki hatırlıyorum. - Seni neredeyse kaybetmiştik.
Ama sonra bulmayı başardık.
Hem de gerçek seni.
Diğer sen olabilmek için feda ettiğin seni.
Evet, peki.
Onu özlemiyor musun? O kadar eğlenceliydi ki!
Suç bende değil
Hatırladığım kadarıyla
o gece olanları sır olarak tutmaya yemin etmiştik.
Cin.
Tebrikler.
- Rövanş? - Maalesef, erken kalkacağım.
Sabah ilk iş Clapham Junction'a gitmem lazım.
- Ne için? - Sanırım...
Belediyenin kapalı devre televizyon sistemini görmeye.
- Yarın işin yok mu? - Yok.
Ama yakında Mustique'e gidiyorsun.
- Hafta sonu. - Güzel.
Neden?
Bence en mutlu olduğun yer orası.
Hadi köpüşler, gelin.
Utangaç mı utangaç ama ihtirasın esiri
Yalayayım o cilalı ayaklarınızı
Aman! Aman, Prenses Hazretleri
Sokun parmağınızı...
...burnuma
John Betjeman bana öyle düşkündü ki
arkadaşı Maurice Bowra onun ağzından bu edepsiz şiiri yazmıştı.
Geçirin üstüme dişlerinizi
Süsleyin başımı su teresiyle
Beni bir siz mutlu edersiniz
Bağlayın altıma yünden bebek bezi
Hanımefendi?
Koy...
Koyun metal kaplama
lüks bir pusete beni
St. James'de sürün hanımefendi
Bırakın...
Hanımefendi?
Bırakın...
- Hanımefendi? - İyi mi?
...şık ve narin lastik pabuçlarınızla
Sürtünün bana, ovun tenimi
Bırakın!
Prenses Margaret, Majesteleri.
- Alo? - Margaret, ne oldu?
Maalesef ufak bir felç geçirdim.
Her şey çok ani oldu.
Lawrence'larda son sürat eğleniyordum ki
birdenbire kendimi bir hava ambulansında buldum.
Kollarımı ve bacaklarımı hissedemiyordum.
- Şimdi neredesin? - Hastanedeyim.
- Barbados'ta. - Peki.
Zavallıcık.
Doktorlar iyi olacağımı söyleyip duruyorlar.
- Ne? Tam anlayamadım. - Çünkü ağzım hâlâ uyuşuk.
Kendi dilimi ısırıp koparsam onu bile hissedecek durumda değilim.
Eve dönüyor musun?
Evet, yarın dönecekmişim. Daha fazla test yapılacakmış.
Şanslıysam yenebilir bir şeyler de bulurum.
Bunu gülümseyerek söylüyorum.
Gerçi görsen anlamazdın ya.
- Eh, güle güle Lilibet. - Yarın görüşürüz.
Neyse ki oldukça hafif bir felç geçirmişsiniz.
Kolay ve etkin bir tedavi mümkün görünüyor.
Kanı sulandırmak için günde bir aspirin,
kolesterolünüz için statin ve tansiyon için atenolol vereceğiz.
Peki.
Ama bunlar tek başına
ikinci ve daha ciddi bir felcin önüne geçmek için yeterli değil efendim.
Yaşam tarzınızı gözden geçirmeniz gerekecek.
Bir iki ufak değişiklik yapmanız gerek.
Artık sigara içmeye son.
Viskiye son.
Tatlı yemeye de.
Anca limonlu arpa suyu,
nikotin sakızı,
ve bir sürü
"rehabilitasyon egzersizi".
Ben sakat değilim!
Bir pire ve bir sinek bir bacada
sıkışıp kalmışlar umutsuzca.
Uçmuşlar...
- Daha ölmedim! - Peki efendim.
Evet.
Kötü bir zaman mı? Müsait misin?
Azıcık şekerleme yapayım dedim,
herkes diğer tarafı boyladım sandı.
Şimdi de sen habersiz çıkıp geldin, endişeli endişeli bakıyorsun.
Nasıl olduğuna bakmak istedim.
- İyiyim, sağ ol. - Tabii ki iyisin.
Ama umarım kendini çok zorlamıyor, resmî işlerini iptal ediyorsundur.
Bazılarını ettim, evet. Hepsini iptal etmenin lüzumu yok.
Programımın boş olmasını sevmem, bilirsin.
Bak işte, yine öyle bakıyorsun.
Ben iyiyim Lilibet. Kendimi toparlıyorum.
Daha iyiye gidiyorum, öteki tarafa değil.
- Buyurun. - Sağ ol.
Anne.
Prenses Hazretleri.
Teşekkürler.
Diyordum ki, ufak bir gezinti yaparız,
biraz kestiririz, sonra terasta baş başa akşam yemeği yeriz.
Gezinti, evet.
Ama sonra bizimkilerle sahilde piknik yapmak,
Cotton Club'da kokteyl içip yemek yemek
ve Basil'ın Barı'ndaki eğlencelere katılmak istiyorum.
Sadece iki haftalığına buradayım. Tadını çıkarmaya niyetliyim.
Pekâlâ.
Patron sizsiniz.
Kesinlikle öyleyim.
Hanımefendi?
Hanımefendi, duyuyor musunuz?
Hanımefendi? Yardım edin!
- Teşekkürler. - Tamamdır.
Tamam.
Doktor anında ikinci bir felç tanısı koydu.
Ama anlaşılan bu sorunlarımdan en küçüğüymüş.
Tonla ilaç verip beni stabil hâle getirdiklerinde bile
ayak tabanlarım öyle yanmıştı ki
yürümeyi bir kenara geçtim, ayakta bile duramıyordum.
Peki niye hemen eve dönmedin?
Çünkü bir yığın utanç verici hazırlık yapılması gerekiyordu.
Arabayı özel olarak modifiye etmeleri gerekti.
Yaşlı bakım evi gibi her yana korkuluklar koydular.
Benim evimde korkuluk yok.
Artık döndüğüme göre
doktorlar ayaklarıma sülük tedavisi uygulamak istiyor.
Bir nevi ant...
Ant...
Antikoagülan.
- Bir tuhaf konuşuyor. Ne dedi? - Sanırım "antikoagülan" dedi.
Ayakkabı yerine cırt cırtlı terlik verdiler.
Topuklu giydiğim günler geride kaldı.
Hatta ayakta durduğum günler geride kaldı.
Seni zorlamayacak egzersizlere ne dersin?
Sarayın havuzunu kullanabilirsin. Hem moraline de iyi gelir.
Egzersiz yapacağıma ölürüm daha iyi.
Hem madem yakında öleceğim,
bari nefes kesici bir son olsun diyorum.
Bu sene 70'inci doğum günüm
ve bunu devasa bir partiyle kutlamaya karar verdim.
- Ne? - Ritz'de.
Çünkü Ritz'i çok severiz. Değil mi Lilibet?
- Sever miyiz? - Severiz.
Orada çok özel anılarımız var.
Suç bende değil
Bir şey mi kaçırdım?
Üstüme başıma baksana. Bizi böyle içeri alırlar mı?
- Alırlar tabii, kim olduğunu söyle. - Asla yapmayacağım tek şey.
O zaman biraz göz süzeceksin.
Hadi.
İyi akşamlar hanımefendi. Buyurun.
- Ben... - Şaka yapıyorum efendim.
- Sağ olun. - Buyurun.
Şuraya baksanıza.
Şimdi ne yapacağız?
İçeri gireceğiz.
- Hanımefendi. - Sağ olun.
Şerefe küçük fare.
Şerefe!
- Şunu vestiyere bırakayım. - Ben de geleyim.
Gerek yok.
Merhaba efendim.
- Teşekkürler. - Sağ olun.
- Şöyle buyurun. - Teşekkürler.
- Affedersiniz. - Kusura bakmayın, iyi eğlenceler.
Dur, oraya gitme.
Bizimle gel, çok daha eğlenceli.
Yerinde olsam oraya gitmezdim.
Amerikalılar.
- Jitterbug nedir, bilir misin? - Doodlebug'ı biliyorum.
Bir çeşit dans. Burada yasak, iyi ki de öyle.
- Harlem'den geliyor. - Nereden?
New York'ta bir getto.
Dur, seni bir yerden tanıyor muyum?
Hayır, sanmam.
Peki, ben çıkıyorum.
- Özürlerimi iletir misin? - İletirim.
Doğum günü kızına mutlu yıllar dilediğimi de söyle.
Söylerim.
- Yanında birini götürüyor musun? - Anne geliyor. Porchey de orada olacak.
- Canım Porchey. - Evet, canım Porchey.
Hep yanındadır, asla yalnız bırakmaz.
Her şey yolunda mı?
Kusura bakma.
Margaret için endişelenip duruyorum.
Zaten hep endişelenmiyor muydun?
Evet, sanırım endişeleniyordum.
Affedersiniz.
Hadi.
Margaret!
- Yardım lazım mı? - Gerek yok.
- Nasılsınız efendim? - İyileştiniz mi Prenses Hazretleri?
Sigarayı bıraktınız mı efendim?
Nasılsınız?
- Keşke orada olsaydın. - Evet.
Bu akşam geldiğiniz için teşekkürler.
Bildiğiniz gibi,
son zamanlarda vaktimin çoğunu hastane yataklarında geçirdim.
Tekerlekli sandalyelerde,
camdan dışarıyı izleyerek.
Mahkûmların "gökyüzü" dediği o ufak maviliğe bakarak.
Ama...
Bir şey var ki
bu süreç boyunca beni hiç yalnız bırakmadı.
Anılar.
Bu süreçte hatırladım ki
Ritz'de geçirdiğim birden çok geceye dair oldukça hoş anılarım var.
Ve bunu sizlerle paylaşmak istiyorum.
Aklıma özellikle bir anı geliyor.
Genç Prenses Elizabeth'in çok farklı bir yanının
ortaya çıktığı bir anı.
Eminim herkes duymaya can atıyordur.
Evet, can atıyorlar Lilibet. O yüzden anlatıyorum işte.
Ama bu gece burada toplanma sebebimiz başka.
- Seni kutlamak. - Aynen öyle.
Çocukken kardeşi olmayan çocuklar için çok üzülürdüm.
Doğduğu günden bu yana Margaret Rose bana hep yoldaşlık etti.
Diğer çocuklarla vakit geçiremediğimizden birbirimize sarıldık
ve Juno'nun kuğuları gibi ayrılmaz hâle geldik.
Aynı odayı paylaştık.
Aynı kıyafetleri giydik, aynı aktiviteleri yaptık.
Tekerlekli tahta at koleksiyonumuzla ilgilenmek de bunlardan biriydi.
Tımar eder, sularını verir, yarıştırırdık.
Başımız ne zaman derde girse
Margaret her şeyin suçunu hayali arkadaşı Kuzen Halifax'e atardı.
Evet, atardım.
Kuzen Halifax'in yapmayacağı muzırlık yoktu.
Hava saldırısı alarmını çalıp muhafızları uyandırır,
bahçıvanın aletlerini gizlerdi.
Çok yaramaz biriydi.
Kolay şey değil,
birinin tahta geçeceği bir ailede ikinci olarak büyümek.
Ama Margaret her gün, her koşulda yanımda oldu.
Bu gece size bu yanını anlatmak istedim.
Zaten bildiğiniz göz kamaştırıcı yanını değil,
vazifeşinas yanını.
Hiç yılmadan
hayat boyu yoldaşım, dayanağım oluşunu.
Onsuz...
Eh...
Hayal bile edemiyorum.
Sevgili Margaret...
Daha nice mutlu yıllara.
Doğum günün kutlu olsun Margaret.
- Mutlu yıllar Margaret. - İyi ki doğdun.
- Sevinsem mi, kızsam mı bilmiyorum. - Neden?
Sana hep ulu orta methiyeler düzmeyi istemişimdir.
Eh...
Ama hem lüzumsuzdu hem de heyecan vericiydi.
Herkes o kadar kibar davranıyor ki.
İnsanın daha sık ciddi hastalanası geliyor.
Şu öksürüğüne bir bak. Yine mi sigaraya başladın?
Tabii ki hayır.
Ama
Kuzen Halifax başladı.
- İyi geceler Lilibet. - İyi geceler.
Merhaba.
Ve elveda.
Kes şunu.
- Göz açıp kapayıncaya dek çıkacaksın. - Hayır.
Maalesef bu sefer durum ciddi.
Hissedebiliyorum.
Ya da hissedemiyorum diyeyim.
Hiçbir şey hissedemiyorum.
Göremiyorum da.
Vücudum...
...parça parça beni terk ediyor.
- Doktorlar yemek yemediğini söyledi. - Ben...
Hiç iştahım yok.
Sana bunları getirdim.
En sevdiğin.
Reçelli turta.
İşte bu olur.
Bir de...
Çok güzel bir baston.
Ayaklandığın zaman kullanman için.
Bugün Amerika'da yaşanan dehşet verici olaya dair gelişmeler için
özel bir programla karşınızdayız.
Teröristlerin dünyanın en güçlü ülkesini kalbinden vurduğu bir gün.
Hayal edilemez bir kaosun hâkim olduğu,
binlerce can kaybının olduğu düşünülen bir gün.
Teröristler silah olarak kaçırdıkları dört uçağı kullandı.
İkisi New York'taki Dünya Ticaret Merkezi'ne,
üçüncüsü Washington'daki Pentagon'a, dördüncüsü Pensilvanya'ya çarptı.
Amerika, bu saldırıların önüne geçmek için her yıl istihbarata milyarlar harcıyor...
"San Francisco'lu bir koca
Dünya Ticaret Merkezi'ndeki eşinin aramasını uyuduğu için kaçırmış.
Karısı son mesajını telesekretere bırakmış.
Söyleyecek tek bir sözü kalmış. 'Seni seviyorum.'
Hat kesilmeden önce tekrar tekrar bunu söylemiş.
Sonra...
...sessizlik."
Çok acıklı.
Lord Carnarvon'a da çok yazık olmuş.
Porchey'ye mi?
Neden? Ne olmuş?
Haberleri izlerken yere yığılmış. Kalp krizi.
Zavallı Jean.
Ve zavallı sen.
Porchey çok özel bir dosttu.
At haberlerini ondan alırdım. Zaten hevesle beklediğim tek haber o.
Bahisler açıldığında hattı açık tutardı ki olup biteni duyayım.
Kendini sana adamıştı.
Ama şimdi tüm yakınların bir bir seni terk ediyor.
Neden bahsediyorsun?
- Porchey. - Evet.
Annem. O da yakındır.
Evet.
- Ben. - Sakın ha!
Gerçek bu.
Ben de memnun değilim. Hatta çok öfkeliyim.
Henüz bu partiden iznimi istemeye hazır değilim.
Ama bunu konuşmamız lazım.
Cenazem için çok detaylı bir plan hazırladım.
Plan yapmayı ne kadar sevdiğimi bilirsin.
Tam istediğim gibi olacağına dair bana güvence vermeni istiyorum.
Çiçekli elbisemi giymek istiyorum.
Korkunç, siyah bir elbise istemem.
Ayrıca lütfen bana kırmızı ruj sürmelerine izin verme.
Şapelde gül ve laleler olsun.
İnsanlar içeri girerken
kilise orgunda Kuğu Gölü'nün finali çalsın.
Bir şey daha.
- Bu çok önemli. - Evet, tabii.
Bana söz ver.
Tabutu kapatmadan önce öldüğümden kesin emin olacaklar.
Yok artık...
Ah be Mar...
"Eustace 'Bertie, eski dostum' dedi. 'Seninle burada karşılaşmak ne güzel.
Bizi Londra'da alışkın olduğumuz gibi ağırlayabilecek tek adam.
Bu arada Dogface'le tanışmış mıydın?
Dogface, bu kuzenim Bertie.'"
- Bu çok saçma. - Hayır, çok güzel. Devam et.
"'Londra'da ne işin var?' diye sordum.
'Geziniyoruz işte. Bir günlüğüne geldik.
Kısa bir gezi olacak, resmî bir şey değil.'"
"'15.10 treniyle geri döneceğiz.'"
"'15.10 treniyle geri döneceğiz.'
'Bize öğle yemeği ısmarlamayı teklif etmiştin ya?
Neresi olsun? Ritz mi, Savoy mu, Carlton mı?'"
Ritz olsun. Çünkü biz Ritz'i çok severiz, değil mi?
Sen ve Ritz yok musunuz...
Hayır, sen ve Ritz...
İnsanlar o geceyi bilmedikleri sürece asla tamamen anlayamayacaklar.
- Yaptığım sorumsuzluğu mu? - Yaptığın fedakârlığın büyüklüğünü.
Gerçek benliğinin ne kadarını kilit altında tuttuğunu.
Sakladığını.
O gece ortalığın tozunu attırmıştın.
Savaş sona ermişti.
Şimdi...
Biraz dinlen.
- Gelmişsin. - Yukarıda arkadaşlar bekliyor.
- Gitsem daha iyi. - Neden? Asıl eğlence burada.
Nedenmiş o?
Burada rütbenin, geçmişinin önemi yok. Sadece müzik var.
Madem öyle...
Hadi!
İşte bu!
...sicimle.
Tüm erkekler biraz...
- Elizabeth'i gördünüz mü? - Merak etme, sorumsuzca bir şey yapmaz.
Uzun süredir ortada yok. Gidip arayacağım.
Ben de geleyim Porchey.
Tamam, beni bekleyin.
- Hadi Porchey, onu buradan çıkaralım. - Hayır, sakın!
Bırakın. Ne kadar mutlu, baksanıza.
Teşekkürler.
Seni yere bakıp yürek yakan. Böyle dans edebildiğini kim bilebilirdi?
Peşinde en az 50 adam vardı.
- Abartma. - Ne?
Abartma dedim.
- Konuşmak zor. - Sarhoş olduğun için mi?
Sakız çiğnediğim için.
O nereden çıktı?
Emin değilim.
Sanırım biriyle öpüşürken oldu.
- Lilibet! - Ben istememiştim.
Ama herkes öpüşüyordu, kabalık etmek istemedim.
- Sanırım Porchey görüp biraz bozuldu. - Eyvah.
Bak.
- Tomurcuklar açmış. - Evet.
Güneş doğuyor.
Acaba gelecek nasıl olacak?
Hepimiz için.
Gelmiyor musun?
Annemlerle kahvaltı ederiz.
Maalesef.
Ama hep yanında olacağım.
Ne olursa olsun.
PRENSES MARGARET 9 ŞUBAT 2002'DE SABAH 6.30'DA
71 YAŞINDAYKEN UYKUSUNDA HUZUR İÇİNDE ÖLDÜ.
Alt yazı çevirmeni: Doğa Uludağ