Hurrengoa.
Luzaroan jarraitu behar dut begira?
Zenbat eta luzaroago begiratu, berorrek umea orduan eta gehiago blaituko du
Leonardoren ausardiaz, edertasunaz eta bertuteez.
Badut kliska egiterik, baina?
Kliskatzeak ez dio emaitzari eragingo.
Hau lasaitua.
Txerriki-usainak oka eragingo dit.
Txerriki-usainak oka eragingo dio.
Zoaz olo-ahi bila. Jarri mahaspasak eta kanela, faborez.
Oraintxe bertan.
Lagunduko dizut?
Gustura egingo nuke.
Eta amak erakargarria ez den norbaiti begiratzen badio?
Argi dago: umea ez litzateke erakargarria izango.
Ba orduan ez bekio signore Tindarori hurbildu.
Irakurri nahian nabil.
Ez, ez dut amaitu.
Barka, maitea.
- Jarraitu nire begiei. - Azkar mugitzen dira.
Baxuago, mesedez.
Mundu guztiak daki umeek belarriak garatzen dituztela lehenik.
Lorategira joan naiteke,
ohi bezala aske eta ozen hitz egitera?
Hobe dugu elkarrekin geratu, umearengan adiskidantza pizteko.
Edo nahiago luke Florentzian egon?
Gorpuek ez liokete berorri bolumena jaisteko eskatuko.
Ingura beza liburua besoaz, orrialdea ez estaltzeko.
Bai. Ukondoak zirkulu bilakatuko ditut, eta listo.
Viscontessak isilik egoteko eskatu die beroriei.
Eskari xumea da.
Berorren gaitasunik ezak goragalea eragin dit.
Joan bedi aipatzen ez dugun harengana. Ekarri urdail-toniko bat.
Udare zaporezkoa.
Bestela, eztizkoa. Albertxikozkoa ez den edozer.
Albertxikorik ez.
Udare zaporezko tonikoa Tindarorentzat.
Filomena, itxaron.
Momentu bat, azalpenak emateko?
Zu bezalako norbaitentzat, ez dut momenturik.
Bakarrik nago.
Ez hitz egin sasimedikuarekin. Ekarri botika, eta kito.
Eta pozoia bada?
Baina, bueno!
Aski da.
Zer nahi duzu?
Berori eta txikia zer moduz dauden
eta ezer behar duten ikustera etorri naiz.
Ene mutikoaren beharrek ez dizute batere axola.
Barka, baina axola didate.
Leonardoren ume bat neure umetzat hartuko nuke ia,
bereziki hau.
Hori ez da egia.
Ez zenukete harremanik txikiena ere izango.
Alde, ez dut zure ahots latza entzun nahi.
Senarra tapatzen ari zatzaizkit.
Luto-jantzirik ez. Hori adostu genuen.
Izpiliku koloreko tunika hautatu dizut.
Alezko apaingarriak… eta koloreak ditu.
- Ez dut penitentzia amaitu. - Ez duzu bekaturik egin.
Jainkoak tentazioa urrundu ezean,
haragikeriaren bekatuan eroriko nintzatekeen.
Arabarba jaten ari zara?
Haragikeria eutsiezinerako erremedio bakarra.
Zu gozoegi aritu zara nirekin,
eta ni neure buruarekin.
Gorputz-atal batean izan ezik,
zeinak indar bortitz baten premia baitu.
- Jainkoarren. - Ez eman haren izena debaldetan!
Barkatu.
Arabarba gehiago.
Arabarbak ez du haragikeria sendatuko.
Hobe du koitoari ekin, senarrarekin.
Ixo, suge hori.
Jada ez duzu nire gaineko botererik.
Sugea ni naiz?
Panfilok berori salbatzeko ordaindu zidan.
Zer?
Jainkotiar mezurik ez. Berorren senarrak antolatu zuen dena.
Nor da sugea orain?
Zer da hori? Norbait etorri da?
Bidelapurrak?
Ez lukete iritsi direla aldarrikatuko. Estrategia kaskarra.
Edo akaso erromatarrek Pidna-n egindakoaren jarraitzaileak dira.
Estrategikoa izango litzateke, bai.
Gure aurkariak gutxietsi ditugu!
Ongi etorri!
- Luzatu da, gero. - Merezi izan du.
Pampinearen erreginaldia amaitzear da.
Gizonak ile aparta du.
Villa Santaren lagunik aspaldikoena. Ongi etorri.
Hau poza berori ikustea, padrone.
Berorrek nire gutuna jaso ez zuelakoan nengoen.
Bai. Ruggiero, hona Leonardoren gonbidatu estimatu bat.
- Panfilo da, eta etxea… - Panfilorekin aski da.
Ongi etorri. Siriscok ondo hitz egiten du berorri buruz.
Plazera da. Hona nire lagunak:
Bruno, Lorenzo, Stecchi
eta Bardoa. Ez dut izena gogoratzen.
- Giovanni. - Non da agure lizuna?
Zoritxarrez, Leonardoren inguruko berri…
- Ez dago hemen. - Zer esan du berorrek?
Beira erosten ari da, Venezian.
Kapera birmoldatzen ari da.
Gregorio aita santuaren garaikoa zirudien.
Bere etxera gonbidatu, eta ni iritsi aurretik joan da?
Bai.
Etxeko botila guztiak hustuko dizkiot ba. Azpisuge hori!
Bai.
Villa Santa!
Etor bitez, mesedez.
- Signore. - Signore.
Hona Leonardoren beste gonbidatuak.
Hona Ruggiero, Leonardoren lehengusu propioa
eta Villa Santako azken gonbidatua.
Zer aurpegi ederrak. Musu premia dute. Zergatik hain serio?
Tristetxo gaude, izurriaren lazgarrikeria amaigabeengatik.
Bizirik daude. Ederrak eta gazteak dira, eta Villa Santan daude!
Hori ospatu beharko lukete.
- Sirisco, trago bat. - Bai.
Ados-ados nago. Niretzat ere bai.
Joan bedi.
Leonardoren kusia da?
Gure aitak anaiak ziren.
Uler beza nahi duena.
Lehengusuak, beraz?
Hau sorpresa atsegingarria.
Pampinea naiz, Leonardoren emaztea.
- Ohorea… - "Emaztea" esan du?
Duela hilabete baino gutxiago ezkondu ginen.
Ez, ez dut sinesten.
Tira, sinets beza, egia biribila da eta.
Leonardo arrastoan sartu da.
Inoiz egingo ez zuelakoan nengoen.
Izurriak guztiok sorgindu gaitu, antza.
Bere ondareaz hausnarrarazi dio?
O, hala da. Hala da.
Eta ondarea zeini eman izango du,
bere umea nire baitan dut eta.
Hara. Zorionak.
Horiek bai berri onak!
Nor dugu gauzatxo maitagarri hau?
Beltzez jantzita, goitik behera, munduagatiko lutoan egongo balitz bezala.
Ez dugu lutorako astirik, maitea.
Bekataria naizelako daramat beltza.
Tira, nik ere egin dut bizpahiru bekatu, egiari zor.
Ez hurbildu, txori lizun hori.
Kaletik etorri berria da.
Izurria ekarri du agian.
Dagoela argi, osasuntsuak eta mardulak gara.
Berorrez fio behar dugu?
Izurria duen norbaitek hau egin lezake?
Aupa!
- Ea, nor ostra dira gainerakoak? - Ni Mis…
Peralto markesaren etxeko Tindaro handia naiz ni.
Eta andre maitagarria?
Nire emaztegaia, Filomena. Honi, kasurik ez.
Gogaitzen badu, ezkuta dadila.
Begiratu diot jada, eta ez diot begiratzeari utzi nahi.
Filomena, ezta?
- Bai… - Bai.
Nire aita Eduardo ere Leonardoren lehengusua zen.
Eduardo?
Senideak gara.
Tira, orduan berorrekin ez oheratzea hitzematen diot.
Sirisco!
Atera salami ona eta zure espiriturik hoberenak.
Gogoratzeko moduko gaua izango dugu.
- Bai! - Banketea!
Bankete bat. Hori bai ideia ona. Niri ez bururatzea ere…
Azkarra da, gero.
Sirisco!
Stratilia!
Prestatu bankete bat berehala!
Etorri, lagunok! Munduak dirauen artean, bizi egingo gara
eta une oroz gozatuko dugu,
zeren eta, jakin badakigunez, baliteke gutxi geratzea.
Bardoa, jo!
Lagunok, etorri.
- Misia! - E, non dago ardoa?
Non da ardoa, agure hori?
Aski da.
- Ergel hori. Zu izan zara. - Bai.
- Ez horregatik. - Ruggiero izan behar zen?
Apropos-aproposa da.
Gure plebeio-biziak jokoan direla ahaztu duzulakoan nago.
Gure biziak jokoan direla ahaztu duzu?
Ez. Oroimen bikaina dut.
Zergatik ari zarete luzatzen? Tipulak berehala behar ditut.
Kontuz. Bestela, Misiak zutaz hitz egingo dio Pampineari.
Bai. Eskerrak eman beharko zenizkiguke laguntzeagatik.
Ez dut eskerrak emateko arrazoirik.
Baduzu, bai.
Jainkoarren, ez.
Lehenik, oinak. Gero, burua. Tipula moztu, prest otordua.
- Basatia. - Luzokerra are basatiago mozten dut.
Ez dakit zu gabe nola biziraungo nukeen.
Nik ere ez.
Inoiz ezagutu dudan zerbitzaririk marmartiena zara,
batere talenturik gabekoa. Ez duzu parekorik.
Halaxe da.
Zorionekoa zu. Signora Filomena barkabera da.
Beste norbaitek Filomena deitzen badio,
neure burua irentsiko dut, eta pirritan joango naiz, bola bat banintz bezala.
Barka? Zer?
Zerbait jakin nahi?
- Beti. - Beti.
- Zatozte. Tira ba. - Egin… Berehala nator. Barkatu.
Ondo da. Ez, ez da ezer gertatzen.
Eta ni Sardiniako erregea naiz,
isats luze bat dut, eta aulki gisa darabilt.
Ez, zuk zeuk esan duzu: ez naiz batere zerbitzari trebea.
Andre noblea naiz. Beti izan naiz hori.
Licisca iruzurtia da.
- Hori ezin da egia izan. - Zergatik ez?
Zerbitzari batek bere andrearen plantak egitea
Jainkoaren aurkako krimena delako.
Ez.
Ez, hau… Hau txarra da.
- Oso txarra! - Ze…
Zergatik kontatu didazu hau? Zergatik?
- Zergatik… - Lagunak garelako.
Laguntza behar dut.
Pampineak nire berezko nagusitza nabaritzen du jada.
Zure laguntzaz, nor naizen onartuko du hark,
eta Licisca Florentziara itzuliko dugu, arrastaka.
Ez, ezin duzu hori egin. Andrea oso makal dago,
eta iragarrezina da.
Eta, gainera, inoiz ez dizu sinetsiko.
Eta ez zara bere laguna, zerbitzaria baizik.
Ez naiz inoren zerbitzaria.
Noblea naiz, eta hartuta dut erabakia.
Licisca, mesedez…
Filomena deitzen naiz.
Beraz, Leonardo hor zegoen eserita, bankuan, ezta?
Hamar-bat egun zeramatzan mozkor.
Emakume bat bere umeari bularra ematen ari zen.
Eta Leonardok haurtxoari,
"Aizu, ume, txanda bat utziko?".
Bai, nire senarrak umore-sen zeharo probokatzailea du.
Hamaika dohainetako bat.
Pena da hemen egon ezin izatea.
Pena, bai.
Kontalari fina da berori.
Esan, non ezagutu zuen taldetxoa?
Ni joaten nintzen burdeletan ikusten nituen.
Bai.
Agurearen iraupenak txunditu gintuen.
Tira, zer esango dut ba?
Maitasuna egitea maite dut, eta maiz egiten dut…
Bai!
…eta oso ondo.
Eta Bardoa kontratatu egin genuen.
Musika altxagarria da, garai latz hauetan.
Ez didate joaten uzten.
Esan, jaun prestua, nondik ezagutzen du berorrek nire lehengusua?
Berez, ni ere kusia naiz.
Hiru belaunaldiko aldearekin.
Ondoko lursailak izan ditugu Toscanan, mendeetan zehar.
Banengoen ba ni izena ezagutzen nuela.
Berori Lungarno etxeko Panfilo da.
Nola ez da hemen egongo ba?
Berorren familia hiriko hizpidea izan da, dena galtzeagatik
eta pertsona boteretsu askorekin zorretan egoteagatik.
Lungarnotarren buruak pika batean
jarri nahiko lituzketen asko ezagutzen ditut.
Lungarno "G" letra gogor ahoskatuz
esan du berorrek?
Gure familia "G" leunekoa da.
Ez horixe.
Gezurretan ari da.
Berori konturatu ez bada ere, nire senarra gezurtia da.
Hau bai hau.
Nahikoa edan duzu, laztana.
Ni ezezkoan nago, laztana.
Primeran.
Mundu guztiak dasta dezala.
Leonardoren etxeko garagardoa bada, zaporeak ez du parekorik.
Eta berorrek, doktore, garagardorik nahi?
Laguna, pozik hartuko dut.
Ez. Ez… Ez du garagardorik edango.
Berorrek ez luke izurria saihetsarazi dion gizona
horrela tratatu beharko.
Gizonak pozoitu ere egin ninduen.
Ene, zergatik ote?
Dioneo, itzul bedi berorren gelara atoan.
Ba ni geratu egingo delakoan nago.
Zer uste duzu, Lorenzo?
Doktorea geratu egingo da!
Ez…
Oso ondo ba!
Gozatu pozoiaz!
Etorri, Filomena. Bagoaz.
- Ni ere geratuko naiz. - Jakina ba.
Finean, senideak gara.
Zer da hau? Infernuko bederatzigarren zirkulua?
Traizioei dagokiena da.
Zerbait dut.
Ezin… Bihotza.
Gehiegi izan da gizonarentzat, antza.
- O, ez! - Doktore!
- Negar egingo duela dirudi. - Doktore.
Doktore, faborez.
- Zer barregarria. - Milesker.
Leonardoren alde.
Leonardoren alde!
Ea, jaun prestuok,
hau ezin dibertigarriagoa da, jakina,
baina, etxe honetan, eskatu egingo diet gizalegeari jarraiki jokatzeko.
Bestela, piztiak baino ez gara eta.
Barka biezat, viscontessa.
Gure piztikeriak gaitzesgarriak dira, bai.
Baina, esan diezadan:
Leonardo zorionekoa da erabat
hain emakume bertutetsua bereganatu izateagatik,
hain bizitza ustela izan ostean.
Behin, egun batzuk eman nituen Leonardorekin Pisan,
eta, hiru gautan baino ez,
gizona dozena bat emakumerekin ikusi edo entzun nuen tripape lanak egiten.
Gehienak emagalduak ziren, eta talde-lan asko egon zen,
baina kopuru altua da halere hain tipo itsusiarentzat.
Gogoan dut bere aurpegi hanpatua, hamahirugarrenari heldu nahian.
Bai, gizonak nahiko basatiak dira gaztetan.
Baina, dagoela argi: ezagutu nuenetik, ezin bertutetsuagoa izan da.
Ziur nago. Leial-leiala da, viscontessa.
Baina ez nau txunditzen ezkondu eta berehala
beira erostera joan izana.
Tira, viscontessa,
Leonardori beira gustatzen zaio. Eta beste gauza batzuk.
Barka, jaun prestuok.
Gaizki sentitzen naiz.
Barka biezadate.
Bardoa! Abesti bat, giroa arintzeko!
Bazen behin banda bat, denak gizon zaildu.
Civello-ko bardo bat zuten haiek atzitu.
Landetxetarren irria, akabo hiltzaile handia.
Eta Bardoa salbatu zuten. Arren.
Alorrean lan egingo dut.
Mesedez, lagundu.
Hori da eta.
Lagundu.
Ez beza estu hartu, viscontessa.
Jendaila da, kirten hutsa. Ez du berorren presentzia merezi.
Dozena bat emagaldu? Pisatarrak?
Ikusi duzue Pisako emakumerik inoiz? Besoak ilez estalirik dituzte.
Ez da egia. Azpisugeak edozer esango luke barre egiteko.
Bai, berori nahasteko izan da.
Berorren bertuteak kikildu egiten du.
- Zinez? - Bai.
Mutiko izutua da.
Norbait beldurtu behar du, gizon sentitze aldera.
Ez dezala berori zapaldu. Gogoratu, etxekoandrea berori da.
Milesker, Licisca.
Zer egingo nuke zu gabe?
Viscontessa, zerbaitetaz hitz egin nahiko nuke berorrekin, tira…
Kontu pribatua da.
Misia?
Pribatutasuna, mesedez.
Leial-leiala da, lanperna ontziari leial zaion bezala.
Misia!
Kanpo-kanpoan gura nau berorrek?
Jarrai ezazu.
Polita da.
Bai.
Nire amarena zen.
Gogoratzen du hona iritsi nintzeneko gaua?
Egia esan nuen.
Villa Santara iritsi arte, ez nintzen zerbitzari.
Nire neskamea, Licisca, basaki oldartu zitzaidan.
Ibai batean hil nendin utzi ninduen.
Biziraun egin nuen,
baina, hona iritsi nintzenerako,
berori eta gainerakoak enkantatu, eta noblea bera zela sinetsarazi zien.
Hainbesteko beldurra nion kanpoan jarraitzeari,
ezen fartsari heldu bainion.
Baina Filomena andre noblea neu naiz.
Florentziako Eduardoren alaba noblea naiz, jaiotzaz.
Beraz, berorren laguna eta noblekidea naizenez,
Liciscaren xarma zitala ezerezten laguntzeko eskatzen diot,
baita dagokidan tokira itzultzen urgazteko ere.
Misia!
Lagundu!
O, Misia. Haurtxoa haserre eta saminduta dago.
O, ez. Zerbaitek atsekabetuko zuen.
Lasai, lasai, padrona.
Tulipa eta sagarrondoa
bake-bakean zeuden, zelaiko beren txokoan.
Orduan, hango masusta-zuhaixkatik,
hegan hurbildu zen txolarretxoa…
E…
Isiltasun premia du, bai?
Tulipa eta sagarrondoa…
Mila esker, Misia. Indarberritu nauzu. Itzultzeko prest nago.
Ergela…
Padrone Tindaro, ondo dago?
Mailok ez daude ganoraz argiztaturik.
- Premiazkoa da aplike bat. - Zubi baten kolapsoa eman du.
Iruzkinik ez nire erortze astunaren gainean, mesedez.
Gaizki sentitzen naiz dagoeneko.
Oso gaixorik nago!
Bertigorako toniko bat egin behar didazu berehala.
- Hau sukaldea da, ez botika. - Zerbait edukiko duzu.
Baliatu plebeio-jakinduria.
Pobreek nola egiten dituzte tonikak?
Baratxuria zukutzen dugu plebeio-ur magikoan.
Lagunduko didalakoan bazaude, probatu egingo dut.
Jarriko diozu zaporerik? Baratxuri oso bat jan nuen ezustean.
Ez zitzaidan gustatu.
Zukutu!
Beste zorabio bolada bat nabari dut.
Medikuaren faltan, beharbada
emaztegaiaren sostenguari heldu beharko lioke.
Okerrena da hori.
Barre egin dit eta gogoa berotu die gizon haiei.
Nire bihotza eman, eta hark zanpatu egin du.
Zitala da, beste emakumeak bezalakoa.
Jainkoaren akatsik gorrotagarriena.
Zu lakoekin, mundua madarikatu zuen.
Jainkoarren, bueltak. Buelta gehiago.
Ai, Jainko errukitsua,
zergatik torturatzen nau berorrek?
Zergatik hautatu nau oinazez eta umiliazioz jositako bizi honetarako?
- Hau bidegabekeria. - Halakorik!
Bizitza bidegabea du?
Inoiz ez du ezer nahi izan, pertsona ororen estimuaz gain.
Berorrekin egotea
ezin amorragarri eta aspergarriagoa da. Bi gauzak batera.
Berorrekin egotea infernua da. Nola ez zuen berori pozoituko ba?
Ez zait zuk hitz egitea gustatzen. Geldi.
Zerk ematen dio hizlaria erabakitzeko agintea?
Goi-mailako ikasketak ditut.
Ezin didazu horrela hitzik egin!
Eskatu barkamena, atoan!
Bestela, zer?
Zer egingo du berorrek, e?
Horra.
Ezer ez.
Mutiko ikaratu
eta patetikoa delako.
Emakumeek bista ozpintzen diotelakoan dago,
baina begirada sudur puntan du jarrita.
Ez da gizon bat,
koldar hutsa baizik.
Berori zizare bat da.
Munduari mesede bat egingo nioke zanpatuko banu,
berori zizaretxo koldarra da eta.
Berorrek nazka ematen dit.
Arrazoi duzu. Zizarea naiz.
Zizaretxo higuingarria.
Ixo!
Edan!
Ondo gaude, viscontessa?
Ondo gaude.
Ez dakit zer nahi duzun.
Adi, lagunok.
- Zer? - Lagunok.
Sentitzen dut, aldabera da batzuetan.
Ez jarraitu.
Animatuko zaituen zerbait esan diezazuket?
Ozpina jarri dut Liciscaren kopan.
- Lagunok. - Zer?
Lagunok.
Ia-ia.
Destatu sudur-zulora.
Altxatu!
- Magnifico! - Hemen diraut.
Biba!
Adi, adierazpen bat dut eta.
Hori bai adierazpen kaskarra.
Hori da eta!
Bruno!
Bale, ez…
Lagunok, nik badut adierazteko zerbait. Benetan.
Bai!
Familia!
Zerbait adieraziko dut.
Senarra gorroto dut!
- Aupa! - Ez!
Gustuko dut landetxe hau!
Bai!
Zerbait adieraziko dut.
Nahiko berandu da, ezta?
Bai.
Aberkide alegeren konpainian, denbora hegan doa.
Beharbada hobe genuke kontua gaurkoz utzi.
Adierazpen bat.
Ez.
Doktore ederraren alde nago.
Bardoa, saltarello bat!
Bizirik gauden artean, dantza gaitezen.
Aldaka hain solte dudan artean, dantza gaitezen.
Orain, azkarrago.
Azkarrago.
Bai!
Eraman dezagun ospakizuna beste nonbaitera.
Sirisco, goazen Leonardoren salara, berehala.
Landetxean ez dago horrelako salarik.
Hori, ez dago horrelakorik.
Bai, horixe badagoela.
Etorri, lagunok, etorri.
- Etorri. - Banator!
Hemendik.
Leonardok ez du gonbidatuak hona etortzerik nahi,
baina, berori denez, Ruggiero, salbuespen bat egingo dugu.
Nola ez.
O, zer bihurria.
Bai.
O, Leonardo.
Piku-hosto horrek ez zuen zertan hain handia izan.
Bai, nik baino hobeto daki.
Zer da hau?
Ez du honen berri?
Tira, pena da ba.
Panfilo, horrelako bat zor dio.
Ez, zeraz ari naiz…
honetaz.
O, gela honetaz?
Tira, Villa Santaren perla da, Leonardoren sala.
Berori bekataria dela esan du, ezta?
Tira, bekatuzalea bada…
hemen berorrek badu hamaika bekatu egitea.
Jaun-andreok, bete berriz berorien kopak.
Jolastu egingo gara.
- Aupa. - Zer-nolako jolasa da?
- Passatella. - Passatella.
Passatella!
Apur bat baino ez.
Ea handikotearen taldean nagoen.
Itxaron, mesedez.
Badakit nitaz pentsatzen duela.
Gaizki.
Nitaz gaizki pentsatuko du berorrek.
Asteak daramatzat berorri oker dagoela
esan nahian. Hori esateko saioan.
Egin nuenak zuribiderik baduela.
Jatorra eta doktore bikaina naizela.
Baina, izatez…
engainatzailea naiz.
Baina zintzotu nahi dut.
Zinez. Berorrentzat duina izateko.
Hitza eman: biok infernuan gaudenean,
nire bila etorriko da.
Dibertigarria dirudi, ezta?
Suposatzen dut.
Baina imajinatu aske bizitzea.
Lotsarik, beldurrik edota bekaturik gabe bizitzea.
Zergatik ez?
Bekatuan bizi?
Aske bizi.
Gizonek egin egiten dute. Animalien pare bizi dira, eta ondo daude.
Klasiko bat.
Animalia bat izan nahiko nuke agian.
Agian nik ere bai.
Bai.
Aske bizitzearen alde.
- Dibertitzen ari da? - Ba ez.
Astakiloak berehala botako dituzu.
Heziera txarrekoa izango litzateke.
Finean, Leonardok gonbidatu zituen.
Eta dibertigarriak dira,
era beldurgarri batean.
Niri horrek bost.
Etxekoandreak agindu bat eman dizu.
Men egiteko betebeharra duzu.
Ahalguztiduna bada, egin beza berorrek.
Nola ausartu zara?
Tximino ezgai eta matxinatu hori!
Ezgaia naiz?
Imajinatzen dut askoz gaiagoa nintzela
gauero garrasia eragiten nionean.
Bale. O, hau atsegina da.
Bai, baina dadoak bota zituelako esperantza dut.
O, zorionekoa tipoa!
Ruggiero!
Bale. Ea, horrelaxe…
- Dena ondo? - Ez.
Dena gaizki.
Nekatu naiz emakumeaz. Ruggierok egia jakin behar du.
Hausnartzen aritu naiz.
Agian ez da uste genuen soluzioa.
Axolagabeegia da gure xederako, ezta?
Pampinea pitzatuta dago. Burutik dago.
Nagusi dirauen artean, jai dugu.
Deabruak eta lau zaldizkoek
gure hornigai guztiak di-da irentsiko dituzte.
Landetxea dibertitze aldera erreko dute.
Tamalez, Pampinea gaitzik leunena da.
Landetxea suntsitzen ari da, baita ni ere.
Kontu pertsonala da zuretzat, bai,
baina sentimenduek zure sen on mugatua are gehiago lausotu dute.
Utzi azpikeria pertsona azkarrago bati, kontuan nahasi gabeko norbaiti.
Neu arduratuko naiz.
Egia, padrone.
Ez naiz hartze hobekoa.
Hartze onekoa.
Bravo, Neifile!
Tira, argi dago, ba.
Ni padrone naiz. Neifile, sotto-padrone.
Edateko, baimena eskatuko digute.
Ados bagaude, aurrera.
Eskaera ukatuz gero, arrazoi bat eman beharko dugu.
Eta hori dibertigarria da?
Ikusiko du. Berorrekin hasiko gara.
Eskatu edateko baimena.
Edan dezaket?
Berorren emazte elizkoiak erabakiko du.
Esan bezala, gezurtia da.
Gizon bati ordaindu zion Jainkoak maite ninduela sinetsarazteko.
Zer senar klasek egiten du hori?
Baina Jainkoaren irakaspena bekataria maitatu
eta bekatua gorrotatzean datza.
Beraz…
edan, bekatari gajoa.
Edan, bekatari gajoa.
Bekataria!
Eta nik, padrone?
O, ez. Tapizerako hobe izango da edaten ez baduzu.
Nik ere hori uste dut.
Ez zara indarraren eredua.
Ba zure ahizpak ez du hori uste.
- Zer esan duzu? - Nahiko indartsua naizelakoan dago.
Nire indarraz gozatzen du, eta alderantziz.
O, ez.
Nire amaren sudurra dut.
- Ez da ideia ona izan, txo. - Egurra, mutikote.
Baretu.
Ai, ama.
Lagundu.
Hilda dago.
Ez tristatu, lagunok.
Pozik hil da:
musika jotzen ari zela.
Izurria baino azkarragoa izan da, eta zornerik gabekoa.
Egon bitez ziur, zortea izan du!
Alferrik ari naiz.
Aspergarriak dira eta gorroto gaituzte.
- Giroa ozpindu da. - Bai.
Ez al ditugu emagalduak eskatu?
Egia, hala da. Bai.
Laster iritsiko direla suposatzen dut.
Ez dira landetxean inoiz egon.
Ez dute puta-atea non dagoen jakingo.
"Puta-atea?".
Irteera sekretu bat izan ohi zen.
Egun, sartzeko da gehienbat.
Hara.
Aski da!
Ruggiero, berorrek alde egin behar du!
Barka?
Azkenean, desenkusa bat.
Baina beranduegi da.
Jada ez da ongi etorria etxe honetan.
Atoan joango da.
O, baina ez dugu alde egiteko asmorik.
Emagalduak datoz. Heziera txarrekoa litzateke.
Utikan!
Normala da Leo urrun egotea.
Egindako akatsaz ohartuko zen,
atso kontrolatzaile eta handiputz batekin ezkondu da eta.
Ixo, txakur hori!
Etxekoandreak joateko eskatu dizu, eta men egingo diozu!
Txakurra ni naiz, e?
Zu bai mari-txakurra, gogaikarria eta koipetsua.
Agure kirasduna zara, mahaspasa trauskila.
Alde etxe honetatik! Zoaz beste toki bat parasitatzera.
Lorenzo, neskame ahoberoak samindu egin nau.
Zer egingo dugu?
Manerak erakutsi.
O, bai, horixe berori. Manerak erakutsiko dizkiogu.
Misia!
Ez! Kendu! Misia!
Lagundu! Kentzeko!
Ez!
Ez kontrolatu zeure burua, Lorenzo. Erakuts iezaiozu lezioa.
- Pampinea! Lagundu! - Erakutsi manerak.
Aska ezazu! Andre noblea da!
Aska ezazu!
- Mari-txakurra erotu egin da. - Ez naiz erotu.
Ez naiz erotu!
Signora Filomena da,
Eduardo etxekoa, Leonardoren iloba.
Zure senidea da.
Haren neskamea naiz, Licisca.
Egia da, zin dagit.
Elkarrekin bidaiatu ginen, eta istripu bat egon zen.
Hiltzat jo nuen.
Eta, hona iritsitakoan, bere izena…
neureganatu nuen.
Baina gezurra da.
Licisca baino ez naiz,
haren neskame eta sehia.
Bera signora Filomena da, eta tratu hori jaso behar du.
Hori bai istorioa.
Egia biribila da.
Jar nazazu lurrean, piztia horrek!
Lorenzo, jar ezazu lurrean.
Lurrean.
Diotena egia bada, familia gara.
O, hau bai jendartetxo xarmagarria.
Gezurtiak, itxuratiak,
pozoitzaileak, losintxariak.
Gaizkile banda bat, lehengusuaren etxean bera ez dagoela ezkutaturik.
Jainkoarren, non da gizona?
Berorrek arrazoi du. Leonardo ez da beira erosten ari.
Bere emagaldu maiteenetako baten heriotza-ohea bisitatzen ari da.
Emakume veneziarraren izena…
Belfiore da.
Berori gonbidatutakoan, haren gaixotasunaren berri izan zuen,
eta bisitan joan zitzaion.
Siriscok kontatu zidan.
Emazteak ezer ez jakiteko esan dugu gezurra.
Nabaria denez, sentibera dago haurdun dagoenetik.
Sentitzen dut, viscontessa.
Belfiore esan duzu?
Ez da betikoetakoa.
Eta bi hauek, zer?
Bota ditzagun.
Itxuratiak dira.
Arriskutsua da enbusteroak alboan izatea.
Ados nago erabat.
Haien traizioak lotsagarri utzi gaitu.
Haren errua izan da.
Beroriek asteak eman dituzte guri gezurra esaten.
Jada ez dira fidagarriak.
Bietako bat nire senidea da…
baina ja ez dakit ziur zein.
Biziak barkatuko dizkiet,
baina atoan joango dira etxetik.
Beroriek itzultzen badira, hil egin beharko ditut, nahitaez.
Ospa.
Tira ba.
Kanpora.
Alde. Ospa hemendik.
- Utikan. - Ez.
- Ez diozu entzun?
Alde!
Tira, pozten naiz kontua argitu dugulako.
Ruggiero!
Pampineari, kasurik ez. Gezurtia da.
Hona froga.
Ez zen Leonardorekin ezkondu. Ez zuen ezagutu ere egin.
Izurriak hil egin zuen inor iritsi aurretik.
- Leonardo… - Ez.
Haurra ez da Leonardorena. Ez du landetxea erreklamatzeko eskubiderik.
Horregatik gonbidatu genuen.
Landetxea berorrena da. Hurrengo oinordekoa da.
Mesedez, erreklama beza, gu Pampinearen erokeriaz libratzeko.
Zuk…
burua moztu diozu nire lehengusuari?
Ez, erori egin da.
Gorpu osoa ekartzekoa nintzen, baina altxatzen zaila da.
Horretan ari nitzela, burua erori da.
Alde positiboa ikusita, eramangarriagoa izan da.
Alde landetxetik.
Zer?
Jainkozalea gera daiteke, nahi izanez gero.
Doktorea ere bai.
Besteak, kanpora.
Kontra egiten badizuete,
hil itzazue.
Bagoaz. Adio.
Ea, mugitu. Pampinea, mugitu.
Mugi.
Ospa!
Misia!
Barruak bota ditut.
Ez hitz egin honetaz, zizare.
Kanpora!
Zer da hau? Ikustera etorri dira?
- Ixo. Mugi. - Zer?
- Mugi. - Zergatik?
- Mugi! - Jainkoarren!
- Mugitu! - Tira ba.
- Azkar. - Kontuz.
Kontuz ibili behar dugu.
- Belardira! - Lagundu!
Lagundu, larri zauritu naiz.
Nor dira horiek?
Ederki. Emagalduak iritsi dira.
Kaixo!
Emagalduak zarete?
Eta nire atetik sartuko zarete?
Bai.
Ea, sartu.
Ez hoztu, laztanok.
Tira ba, Jainkozale.
Neifile, zertan zabiltza?
Orain, zer?
Azpitituluak: Xabier Izagirre Aizpitarte