En nu het nieuws uit Europa.
Na de aftocht van de Britse troepen...
...beheersen de nazi's momenteel het Kanaal, de Atlantische kust...
...en het noorden van Frankrijk...
...waardoor velen noodgedwongen uit Parijs naar het onbezette zuiden vluchten.
De laatste vrije haven van Marseille krioelt van de vluchtelingen uit Europa...
...die wanhopig op zoek zijn naar visums en geld om naar de Nieuwe Wereld te gaan.
Dit zat vandaag voor u in m'n postzak.
Toe maar. Het bijt niet.
M'n vader eist dat ik terugkeer naar Chicago.
Hij voegt een ticket voor morgennacht bij.
Hij vraagt het al vriendelijk sinds de nazi's Parijs bereikten.
Dat is voorbij. Hij dreigt m'n toelage stop te zetten.
Niet gek, toch? Z'n enige dochter boemelt door Marseille...
- ...met Hitlers most wanted. - Ik wil hun levens redden.
Kom, Miss Gold, wees braaf. Ga naar huis en huw een degelijke vent.
- U gaat ook niet naar huis. - Ik ben hier voor m'n werk.
Ik ook.
Dit zijn de knapste koppen van Europa, Mr Patterson.
Amerika mag blij met ze zijn.
- Weet u wat Amerika geweldig maakt? - Toe, vertel.
De hamer. Er zijn vijftig verschillende soorten hamer in de VS.
- Ongelooflijk, toch? - Wat was er mis met de eerste?
Niets. En ze zijn al bezig aan de 51e. Dat is nou Amerikaanse vernuftigheid.
Die Europese intellectuelen doen alleen aan navelstaren.
Zegt u.
Wilt u echt zo graag helpen? Stuur dan geld. Uit Chicago.
Wilt u alstublieft met m'n vader praten? Hij vindt u een verstandige man.
Misschien.
Pardon, ik moet m'n neus even poederen.
Hier, pak aan. De jongen heeft er niets van gegeten.
Probeer je Marseille te verlaten?
Wie niet?
We zijn allebei uit Parijs ontsnapt.
Ik kan je morgen op de boot naar New York krijgen. De MS Rex.
Kun je visums regelen?
Nee, maar als je om 6.00 uur gaat, zijn ze de vracht aan het inladen.
Zoek Lionel. Hij helpt je aan boord.
- Als verstekelingen? - Ja.
Ik reis met m'n broer.
Dan zal ik Lionel betalen voor jullie allebei.
Waarom?
Ik heb geld en kan het. Maakt het uit waarom?
Hier. Als je me moet bereiken, kun je me hier vinden.
Ik werk met het Emergency Rescue Committee bij Hotel Splendide.
Als je jezelf opknapt, kun je aan dek gaan als het schip uitvaart.
Niemand die het merkt.
- Heeft u... - O, ik heb m'n haar anders gedaan.
Vindt u het mooi?
- Goedemorgen. - Goedemorgen.
- Goedemorgen, Paul. - Mary Jayne.
Levering voor mademoiselle Gold.
Kun je zorgen dat Lionel dit krijgt? Ik heb er nog twee voor de boot.
Geen probleem.
Dagobert.
- Goedemorgen. - Goedemorgen.
Hier is uw lunch.
Bedankt.
Varian Fry.
- Deze kant op. - Bedankt.
Hoe gaat het Rescue Committee?
- American Emergency Rescue Committee. - Ridders in nood.
Of redders in... Ik vergeet het altijd. Ik zag jullie Miss Gold vandaag.
Miss Gold. Onmisbaar voor onze operatie.
Ze is een verwende meid die niets van de wereld weet.
Maar papa's geld is onmisbaar. Hopelijk blijft hij het sturen.
Meneer Patterson.
Waarom werkt u de visumaanvraag van Mr Benjamin tegen?
- Het is een kwestie van leven en dood. - Dat is het altijd.
Dit continent maakt elkaar al af sinds de Trojaanse Oorlog.
Die vocht men voor de liefde. Nazi's worden gedreven door haat.
U bent hier te gast, Mr Fry.
De VS is neutraal in deze oorlog. Vergeet dat niet.
U en ik zijn hier in oorlogstijd omdat de Franse autoriteiten het toelaten.
De meeste Amerikanen zouden überhaupt niet komen. M'n eigen vrouw weigerde.
Dus...
...wat doet u hier echt, Mr Fry?
Verveelt u zich thuis?
Slecht huwelijk?
De levens van onschuldige mensen worden verwoest, Mr Patterson.
Ze worden onrechtmatig gevangengezet.
Zelfs gedood.
Vorige week pleegden nog twee mensen van m'n lijst suïcide.
Deze vluchtelingen hebben hulp nodig en niemand anders doet iets.
Ik heb geen betere reden nodig.
Nou, als Amerikaan hoort u zich te gedragen in Marseille.
Doe dat voor me, dan regel ik Mr Benjamins visum.
Dank u.
Zet het eten alsjeblieft buiten neer. Dank je.
Mr Benjamin, Mary Jayne hier.
Bevrijd me toch uit dit vagevuur.
De MS Rex is in de haven, klaar om u naar New York te brengen.
- Toe, wat doe je? - Het ruikt hier naar een drugshol.
Als de Fransen me vinden, sturen ze me terug naar de kampen.
- Ik kan niet teruggaan. - Ik begrijp het.
Echt waar.
Mijn Berlijn was een paradijs. Nu hebben ze het verwoest.
Blijf daar alsjeblieft af.
Het is het enige wat ik nog heb uit m'n verleden.
Weet je, jij hebt geluk.
Jij kunt naar huis.
Dat weet ik zo net niet.
Kom.
Laten we m'n challe delen.
Ik dacht dat jullie Joods waren, zoals iedereen hier.
Dat zijn we.
Of waren we. We hebben alleen nooit echt...
Onze ouders lieten dat achter zich.
Jullie ouders lieten dat achter zich...
...maar zijn toch Joods genoeg voor Hitler?
Ja.
Bedankt.
M'n dochter wacht op me in New York.
Ze wilde dat ik Duitsland met haar ontvluchtte.
Twee jaar geleden.
Waarom vertrok u niet?
Domheid.
Trots.
Heeft u de papieren om te vertrekken?
Nee, nog niet.
Maar ik heb een rotsvast geloof en vertrouwen in God. En...
Volharding.
Als Abraham z'n tien testen kan overleven, kunnen wij dit ook overleven.
- Hallo. - Alsof je het over de duivel hebt.
Jeetje, bedankt.
Waar is je jurk?
Serieus, wat heb je aan?
- Weer naar het strand geweest? - Nee.
Ons werk hier is al zwaar. Vind gewoon de 200 mensen die zijn goedgekeurd...
...en zet ze op de boot naar de VS.
Terwijl onze overheid alle visums oppot en hoeveel mensen zich hier verschuilen?
Je weet dat die arme Mr Benjamin bijna instort, hè?
Ja, ik werk aan hem. Het MoMA werkt aan Ernst en Breton.
Hoelang ben jij nu in Marseille, Varian? Wat is het? Twee maanden?
En in al die tijd heb je hoeveel mensen van de beroemde lijst...
- ...officieel weten te redden? - Niet genoeg.
- Elf mensen. Dat is alles. - Denk je dat ik dat niet weet?
Ik heb nog geen tiende gedaan van wat ik van plan was.
M'n vrouw eist al dat ik thuiskom.
Sorry, maar het is gewoon... De haven zit bomvol met wanhopige mensen.
Jij bent niet de enige die erom geeft. Maar dit is geen massa-operatie.
- We moeten onze middelen gericht gebruiken. - Mijn geld, bedoel je.
Ja, jouw geld.
Mijn tijd.
Lena's tijd.
Als we ons niet richten op de geplande reddingen, krijgen we nooit iets gedaan.
Weet je hoe hij eruitziet?
Lionel?
Lionel.
Een vrouw stuurde ons.
Mary Jayne Gold.
Ze betaalde maar voor twee.
Luister goed.
Stap in de kleine boot en ga snel naar de achtersteven van de boot.
De bemanning laat schuilplaatsen zien. Ja?
Oké. De passagiers met kaartjes gaan aan boord als het schip aanmeert.
Jullie gaan nu aan boord, voor de vracht.
Blijf in het ruim tot het anker is gelicht. Oké?
Gaat hij niet mee?
Shit.
Nee.
- Politie. - Niet stoppen.
U mag niet aan boord van dit schip gaan.
U staat onder arrest.
Ursula, we moeten springen. Trek je jas uit.
Anders ben je te zwaar.
Kan hij zwemmen?
Snel.
Ursula.
Albert.
- Kun je hem vinden? - Ik zie hem niet.
Ik ga kijken. Blijf hier.
Albert?
Albert.
Wilde je naar Amerika zwemmen?
Makkelijker dan een visum krijgen.
Ik heb het tenminste overleefd.
Een oude man verdronk.
Uitreisstempels, inreispapieren...
...transitvisums...
De nazi's lieten zich door Kafka inspireren.
Dank je.
Een Amerikaanse probeerde ons te helpen, maar...
Amerikanen?
Vergeet het.
We moeten onszelf helpen.
Mr Benjamin, ik verzeker u dat we u hier weg gaan krijgen.
We hadden dit niet kunnen voorspellen.
Wat is er aan de hand?
- Arrestaties bij de MS Rex. - Wat?
Vluchtelingen die zich in het ruim wilden verbergen.
- De boot is in beslag genomen. - Neem hem over.
- Sorry, ik moet gaan. - Mary Jayne.
Ik ga sterven in dit godverlaten land.
Is dit genoeg?
Nee.
Kom mee, dames.
- Wat is er aan de hand? - Loop gewoon door.
Hoe kunnen we onszelf helpen?
Vertel.
Je hebt ons erin geluisd.
Nee, dat zweer ik. Ik dacht dat het zou werken. Ik heb de borg betaald.
Het spijt me zo.
Je broer moet hier ook zijn.
Hebben jullie m'n broer gezien?
Zagen jullie m'n broer? Hij is zo lang en heeft blauwe ogen.
O, ja. Ze namen hem apart toen we naar buiten gingen.
- Is hij nog binnen? - Ja.
M'n broer is nog binnen. Toe, je moet ons helpen.
Ik heb een onbewaakt pad over de bergen gevonden.
Over de Pyreneeën? Te voet? Dat is onmogelijk.
Ik ga nu. Ga mee als je wilt.
Laat me het alsjeblieft goedmaken.
Ze heeft een weg over de bergen naar Spanje gevonden.
Wat?
Wie is dat?
Je kunt me vertrouwen. Toe. Ik wil helpen.
Het pad begint hier, bij Banyuls-sur-Mer.
Ik kan Albert niet...
- Ik kan hem niet achterlaten. - Ik wacht op hem.
- Zou je dat doen? - Hier... Momentje.
Is ze echt te vertrouwen?
Laat die kaart nog eens zien. Ik zorg dat hij je vindt.
We kunnen niet op hem wachten.
De grenswachten komen met zonsopgang en schieten om te doden.
Dan zorg ik dat hij vlak achter jullie is. Beloofd.
Oké, even buiten Banyuls-sur-Mer staat een huis van steen.
Daar ga je rechtsaf. Oké? Dan zie je de wijngaarden...
Hirschman. Meneer.
Een oude Duitse naam.
Moeilijk.
Misschien omdat de spelling op elk paspoort anders is.
Welk paspoort is echt?
Of zijn ze allemaal vervalst?
Vocht u bij Hannuit?
Ah, ja.
Ik begrijp nog steeds niet hoe het allemaal zo snel verkeerd ging.
Ik heb gevochten...
...in de vreemdelingendivisie van de Franse infanterie...
...ten oosten van Parijs.
Daar komt m'n Franse paspoort vandaan.
Generaal Georges gaf het zelf aan me.
Ik gebruikte die daar...
...om voor de republikeinen in Spanje te vechten.
Met deze hier kwam ik Italië binnen om Economie te studeren.
Tot de fascisten me eruit schopten.
En dit paspoort...
Dit paspoort hielp me Duitsland uit in '33.
Dus wat is uw echte identiteit?
Als u het de nazi's vraagt? Geen.
Ze vinden niet dat ik een identiteit verdien.
Een Amerikaanse betaalde uw borgtocht.
Ik hield u hier voor de vervalste papieren. Maar...
...ik zie niets vals aan u.
Meneer, toe...
U zei twee uur geleden dat hij vrij zou komen en ik wacht hier maar en ik...
Pardon, ben jij Albert Hirschman?
- Ik ben Mary Jayne... - Weet ik. De Amerikaanse.
Waar is m'n zus?
Er is veel wat ik aan je moet uitleggen.
Maar... we zijn al zo laat. Je haalt het nooit.
Ik zou je erheen kunnen rijden. Ik rij je erheen.
Dus je hoeft nergens anders te zijn?
Hoe oud ben je?
Vijfentwintig.
Hoe oud ben jij?
Dat is een zeer onbeleefde vraag.
En wat doe je?
- Doe? - Qua beroep.
Ik ben opgeleid als econoom.
Maar ik vlucht al zo lang voor de nazi's...
...dat ik op dit punt eigenlijk professioneel vluchteling ben.
En een Jood.
Ja. Weet je, Joods zijn had nooit echt betekenis voor me.
Nu is het het belangrijkste aan me.
Wat doe jij?
Ik... doe wat ik kan. Ik heb een auto.
Een Mercedes nog wel.
Mensen denken dat ze niets kunnen doen om te helpen, dus doen ze niets.
Men verwacht niet dat rijke, mooie Amerikaanse meiden überhaupt iets doen.
Ik mis m'n vlucht naar Chicago vanavond om jou naar de Spaanse grens te rijden.
Wat is er in Chicago?
Niets.
Weet je, aannames kunnen nuttig zijn, als je ze weet te gebruiken.
O, god.
- Hang gewoon de Amerikaanse uit. - Ja, maar wat ga jij doen?
Hallo. Uw papieren?
Ja, meneer. Zeker.
Pardon, meneer.
We hebben haast.
- Haast? - Waarom heeft u haast?
We hebben net oesters gegeten.
Ah, de oesters.
Alles in orde.
- Bedankt. - Graag gedaan.
Laat ze erlangs.
Paul. Is er nieuws?
Nog niet.
Uw vrouw heeft vast veel te zeggen. Ze slaat geen dag over.
Ben je getrouwd, Paul?
Nog niet. Ik ben alleen met Petit. En onze moeder in Ouidah.
- Waar is dat? - In West-Afrika, Mr Fry.
Volgens sommigen in Frans Dahomey. Maar vroeger het koninkrijk Dahomey.
Wil ze je thuis hebben?
- Ze is blij dat we uit het leger zijn. - Ik spaar al m'n geld om terug te gaan.
Hij wil terug. Ik wil m'n studie afmaken. Ik heb grote plannen.
Waar komt dit vandaan? Er zit geen porto op.
Een man bezorgde die persoonlijk. Hij zei dat hij een oude vriend was.
- Heb je een kaart van de omgeving? - Ja, natuurlijk.
Hier.
Dank je.
Goed, ik denk dat ze niet heel ver weg kunnen zijn...
...omdat je de afstand al hebt gehalveerd. Zie je?
Wie op je wacht in Chicago, zal morgen erg teleurgesteld zijn.
Dank je.
Thomas.
Welkom in de Villa Air-Bel.
Van wie is dit huis?
Het is van een ver familielid.
- En jij woont hier? - Ik ben er net.
Ik probeer nog elektriciteit te krijgen.
Ik stuurde een brief naar je huis in New Jersey.
Je vrouw schreef terug.
Ze zei dat je de Europese braintrust van de nazi's redt.
Hoe gaat dat?
Het gaat heel goed. Dank je.
Je kunt nog steeds niet liegen.
- Ik moet weer aan het werk. - Nu?
Ik doe hier iets wat echt belangrijk is, misschien voor het eerst in m'n leven.
Ik kan je helpen.
En daarna? Verdwijn je weer vijf jaar?
Ik dacht dat je was gevangen, Thomas.
Of erger.
Thomas.
Ik kan me niet door je laten afleiden.
Nooit.
Nog een paar stappen naar de Spaanse grens.
- Is dat goed? - Ja.
Zeg Frankrijk gedag.
Stop.
Rennen.
Stop onmiddellijk.
Papieren, iedereen.
Het volgende dorp is in Spanje.
U mag de grens niet naderen zonder uitreisstempels.
Wie bent u en waar denkt u mee bezig te zijn?
Waarom zijn jullie van jullie post?
Onbemande delen van de grens zijn het terrein van de Geheime Staatspolizei.
- Geheime Staatspolizei? Wat is... - Gestapo.
Uw aanwezigheid hier schendt het bestand van Compiègne tussen onze regeringen.
Dit is het nieuwe Frankrijk, heren officieren.
En activiteiten buiten uw plichten zijn strafbaar volgens de wet. Begrepen?
- Ja. - Houdt u zich daar dan aan.
Ren nu terug naar jullie bureaus. Rennen. Nu. Ga.
Bedankt.
Dus van hier naar Barcelona en dan naar Lissabon?
Precies.
Kom.
- Ik kan het niet. - Wat?
Ik ga terug.
- Nee. - Jawel.
Jij niet ook?
- Luister naar me. - Ik wist het.
Er zijn zoveel mensen in Marseille die wachten. Wij kunnen ze weg krijgen.
We doen één keer aan de sabbat met die oude man en nu ben je Mozes?
Ursula...
Jullie eindigen allebei in een kamp. Of dood.
Ursula...
Je beloofde dat we samen zouden blijven.
Ursula.
Begrijp het alsjeblieft.
Ik haal je in Lissabon in. Hoor je me?
Geef door waar je bent aan het Splendide. Hoor je me?
Geef door waar je bent aan het Splendide.
In Marseille verklaren de autoriteiten dat wegens ernstig wanbeleid...
...een reeks arrestaties en een onhoudbare crisis voor de politie...
...geen passagiersschepen naar het westen meer zullen aanmeren in Marseille...
- ...of elders aan de Franse kust... - Shit.
...tot nadere kennisgeving.
Alle Franse havens blijven gesloten voor alle passagiersschepen...
...tot de dreiging...
- Wacht, de havens sluiten? Kan dat? - Het is al gebeurd.
Het Vichyregime gelast de politie...
...om te beginnen met het handhaven van artikel 19 van de wapenstilstand.
Wat is artikel 19?
Alle vluchtelingen op Franse grond moeten worden uitgeleverd.
- Aan wie? - Het Duitse Rijk.
Je zei dat ze niet zouden ingrijpen.
Ik had het mis.
Ze kunnen mensen toch niet echt deporteren?
- Ze kunnen vluchten onmogelijk maken... - Dat is het al.
Maar ze terugsturen? Nu?
Kom binnen.
Kan ik helpen?
- Ik zoek Miss Gold. - Wat doe jij hier?
Dit is Lisa Fittko. Ze heeft een vluchtroute naar Spanje gevonden.
- Werkte het? - We zijn gisteravond gegaan.
Met vijf mensen die straks veilig in Lissabon zijn.
Commissaire Frot.
Fijn dat u kon komen.
Ik wil er gewoon absoluut zeker van zijn dat u artikel 19 begrijpt.
Ja, ik heb uw telegram gelezen.
Alle ongewenste personen moeten aan de politie worden overgedragen. Rosé?
Marseille wemelt van de vluchtelingen uit heel Europa.
Ik ben het hoofd van de politie en hoor als zodanig de stad schoon te vegen.
U bent de Amerikaanse consul, Mr Patterson.
Dus u moet als zodanig zorgen dat Amerikanen me geen problemen bezorgen.
Zeker.
Maar hoe zit het dan met het American Emergency Rescue Committee?
In weerwil van m'n instructies heeft u ze een visum voor Walter Benjamin gegeven.
U noemde gevaarlijke schrijvers.
U heeft Walter Benjamin niet specifiek genoemd.
Hij schrijft over onzin. Hoe kan hij gevaarlijk zijn?
Hij staat op de lijst van de nazi's.
Dus als die man Marseille verlaat onder mijn toezicht...
...hou ik u verantwoordelijk.
Nou, gelukkig voor ons allebei is z'n boot onlangs in beslag genomen...
...dus hij zit vast nog in het Splendide.
- Zit hij in Hotel Splendide? - Iedereen, voor zover ik weet.
Benjamin, Ernst, Breton.
Als we de grens 's nachts oversteken voor de grenswachten komen, kan ik...
...vier mensen meenemen, twee keer per week.
- Meer dan 100 tegen kerst. - En er zijn geen uitreisstempels nodig?
- En anders kopen we vervalsingen. Simpel. - Deze operatie moet brandschoon blijven.
Varian. Dit is onze kans. Bedenk hoeveel mensen we kunnen redden...
Wat als de Franse politie mij pakt en dit afkapt?
Jij hoeft er niet eens van te weten.
Ik doe de zwarte markt. Jij houdt schone handen.
- Het kan niet goedkoop zijn. - Wat wel?
Ik regel het wel.
We moeten ook aan treinkaartjes denken.
- Hotels. Eten. - Ik heb het geld. Geen probleem.
Goed, dat is dan geregeld.
Varian, jij blijft het gezicht van de operatie.
Lisa, jij bent de spierbundel.
- Albert is zeker de crimineel. - Nee.
Oké, wat ben jij dan?
Ik ben alleen de bank.
Geef jezelf wat meer eer.
Binnen.
En wie ben jij?
- Paul. Kandjo. - Hij is het brein.
Telegram voor Mary Jayne.
We hebben een budget nodig. Hoeveel per persoon?
Mensen willen vast wel kamers delen.
Hoe makkelijk is de tocht?
KOM JE NIET THUIS? STOP.
DAN STA JE ER ALLEEN VOOR. STOP. PAP.
...zo gauw je kan. Toch, Mary Jayne?
Mary Jayne, alles in orde?
Laten we verder werken.
GEÏNSPIREERD DOOR DE ROMAN VAN JULIE ORRINGER
DIT IS EEN FICTIEVE SERIE GEÏNSPIREERD DOOR ECHTE MENSEN EN ECHTE GEBEURTENISSEN