Sırada Avrupa'dan haberler.
İngiliz kuvvetleri kıtadan çekilirken
Manş Denizi, Atlas Okyanusu kıyıları ve Fransa'nın kuzeyi
Nazi kontrolü altında kaldı.
Bu nedenle Paris'teki birçok kişi güneydeki özgür bölgeye kaçmak zorunda.
TRANSATLANTİK
Marsilya'daki son özgür liman Avrupa'nın dört bir yanından gelen,
çaresizce seyahat vizesi ve para bulmaya çalışan mültecilerle dolu.
MARSİLYA 1940
Bugün diplomat postamda size geldi bu.
Açın hadi, ısırmaz.
Babam Şikago'ya dönmemi buyurmuş.
Yarın akşam için bana bilet almış.
Ama Naziler Paris'e girdiğinden beri kibarca rica ediyordu.
Artık rica değil. Para göndermeyi bırakacak.
Haksız mı? Biricik kızı savaşın ortasında, Marsilya'da, Hitler'in düşmanlarıyla.
- Hayat kurtarmaya çalışıyorum. - Bayan Gold, uslu olun.
Evinize gidin, diğer herkes gibi evlenin.
Siz de gidin o zaman.
Ben iş için buradayım.
Ben de öyle.
Avrupa'nın en parlak zihinleri burada Bay Patterson,
Amerika'ya çok katkıları olur.
- Amerika neden müthiş, biliyor musunuz? - Hatırlatın.
Çekiç. Amerika'da 50 farklı tür çekiç var.
- 50 tane. - İlkinin ne sıkıntısı varmış?
Hiçbir sıkıntısı yok. Hatta 51'inciyi de yapıyorlar.
Amerikan mahareti bu işte.
Bu Avrupalılar etraflarında olan bitenden bihaber.
Size göre öyle.
Yardım etmeyi o kadar çok istiyorsanız Şikago'dan para gönderin.
Benim için babamla konuşur musunuz? Sağduyulu bir adam olduğunuzu düşünüyor.
Belki.
Müsaadenizle burnumu pudralamam lazım.
Buyur, al. Çocuk dokunmadı bile.
Marsilya'dan kaçmaya mı çalışıyorsun?
Herkesin derdi o değil mi?
İkimiz de Paris'ten kaçtık.
Seni yarınki New York gemisine bindirebilirim. MS Rex.
Vize alabiliyor musun?
Hayır ama sabah altıda gidersen geminin arkasına kargo yüklüyor olacaklar.
Lionel'le konuş, seni bindirir.
Kaçak olarak mı?
Evet.
Kardeşimle beraberim.
O zaman Lionel'e ikinizin ücretini veririm.
Neden?
Param var. Yapabiliyorum. Sebebi fark eder mi?
Al. Bana ulaşman gerekirse beni burada bulabilirsin.
Splendide Otel'de Acil Kurtarma Komitesi'yle çalışıyorum.
Üstünü başını temizlersen gemi kalkınca güverteye çıkabilirsin,
kimse fark etmez.
- Üstünüzü... - Saçımı topladım.
Güzel olmuş mu?
- Günaydın. - Günaydın.
- Günaydın Paul. - Mary Jayne.
Matmazel Gold'a özel teslimat.
Bunu yarın sabaha kadar Lionel'e verir misin? İki kişi daha var.
Elbette.
Dagobert.
- Günaydın. - Günaydın.
- Buyurun, yemeğiniz. - Teşekkürler.
Teşekkürler.
Varian Fry.
- Buradan. - Mersi.
Amerikan Kurtarma Komitesi nasıl gidiyor?
- Amerikan Acil Kurtarma Komitesi. - Parlak atlı şövalyeler.
Yoksa atlı parlak şövalye miydi? Unutuyorum.
Bugün Bayan Gold'u gördüm.
Örgütümüzün vazgeçilmez bir parçası.
Gerçek dünyadan bihaber, şımarık bir kız o.
Ama babasının parası bizim için vazgeçilmez, o yüzden dikkat.
Bay Patterson.
Neden Bay Benjamin'in vize talebine engel oluyorsunuz?
Bu bir ölüm kalım meselesi.
Hep öyledir.
Bu kıtadakiler Truva'dan beri birbirini öldürüyor.
Truva Savaşı sevgi uğrunaydı. Nazilerinki nefrete dayalı.
Burada misafirsiniz Bay Fry.
ABD, bu savaşta tarafsız bir tutum seçti. Bunu unutmayın.
Siz ve ben Fransız yetkililerinin izniyle savaştaki Fransa'dayız.
Çoğu Amerikalı buraya zaten gelmezdi.
Eşim bile gelmeyi reddetti.
Yani
burada aslında ne işiniz var Bay Fry?
Memlekette mi sıkıldınız? Evlilik mi baydı?
Masum insanların hayatı mahvoluyor Bay Patterson.
Haksız yere hapsediliyorlar.
Hatta öldürülüyorlar.
Geçen hafta listemdeki iki kişi daha intihar etti.
Bu mültecilerin yardıma ihtiyacı var ve kimse hiçbir şey yapmıyor.
Daha iyi bir nedene ihtiyacım yok.
Bir Amerikalı olarak Marsilya'da uslu durmanızı bekliyorum.
Sözüme uyun, Bay Benjamin'in vizesini halledeyim.
Teşekkürler.
Lütfen yemeği kapının önüne bırakın. Teşekkür ederim.
Bay Benjamin. Benim, Mary Jayne.
Lütfen beni bu araftan kurtarın artık.
MS Rex limanda, sizi New York'a götürmeye hazır bekliyor.
Ne yapıyorsunuz yahu?
Bay Benjamin, leş gibi esrar kokmuş burası.
Ama Fransızlar beni bulursa esir kampına geri yollarlar,
oraya geri dönemem.
Anlıyorum.
Gerçekten.
Biricik Berlin'im cennet gibiydi. Mahvettiler.
Lütfen ona dokunmayın.
Geçmişimden kalan tek şey bu.
Siz çok şanslısınız.
Memleketinize dönebiliyorsunuz.
Orasını bilmiyorum.
Gelin.
Gel.
Gelin, hala ekmeğimi paylaşalım.
Buradaki herkes gibi Yahudisiniz sandım.
Öyleyiz.
Öyleydik yani. Ama hiç...
Ailemiz bunları geride bırakmıştı.
Aileniz bunları geride bırakmış olsa da
Hitler'e göre yeterince Yahudiler mi?
Evet.
Teşekkürler.
Kızım New York'ta beni bekliyor.
Onunla Almanya'dan gitmemi istemişti.
İki yıl önceydi bu.
Neden gitmediniz?
Aptallığımdan.
Gururumdan.
Gitmek için gerekli belgeleriniz var mı?
Hayır, henüz değil.
Ama Tanrı'ya inancım ve güvenim tam.
Ve...
Azim.
İbrahim 10 sınavı atlatabildiyse
biz de bunu atlatabiliriz.
- Merhaba. - İti an, çomağı hazırla.
Sağ ol canım.
Elbisen nerede?
Cidden, o üstündeki ne?
- Yine sahile mi gittin? - Hayır.
İşimiz yeterince zor zaten.
Dışişleri Bakanlığı'nın onayladığı listedeki 200 kişiyi bul,
Amerika gemilerine bindir.
Amerikan devleti tüm vizeleri kendine saklarken
ve bir sürü insan bu otelde saklanırken mi?
Zavallı Bay Benjamin sinir krizinin eşiğinde.
Evet, ona bakıyorum. Modern Sanat Müzesi de Ernst ve Breton'a.
Marsilya'ya geleli ne kadar oldu Varian?
İki ay falan mı?
Bunca zamanda
komitenin meşhur listesinden kaç kişiyi kurtarmayı başardın?
Yeterince değil.
11 kişi. O kadar.
Sence bunu bilmiyor muyum?
Hedefimin onda birine bile ulaşamadım.
Eşim de eve dönmemi istiyor.
Üzgünüm ama liman çaresiz insanlarla dolu.
Onları önemseyen tek kişi sen değilsin.
Ama biz suç örgütü değiliz.
Kaynaklarımızı iyi kullanmalıyız.
Benim paramı yani.
Evet, paranı.
Benim de vaktimi.
Lena'nın vaktini.
Listedeki insanlara odaklanmazsak hiçbir şey başaramayacağız.
Adamı görsen tanır mısın?
Lionel?
Lionel!
Bizi bir kadın gönderdi.
Mary Jayne Gold.
İki kişi için ödeme yaptı.
Dinleyin.
Sandala binin, hızlı hızlı geminin kıç tarafına gidin.
Saklanma yerini gösterecekler. Tamam mı?
Tamam.
Gemi limana yanaştığında belgeli yolcular binecek.
Siz kargo yüklenmeden önce bineceksiniz.
Gemi demir alana kadar ambardan çıkmayın. Tamam mı?
Bizimle gelmiyor mu?
Kahretsin.
Olamaz!
Hayır!
- Polis. - Durma.
Bu gemiye binme izniniz yok.
Tutuklusunuz.
Ursula, atlamalıyız!
Paltonu çıkar.
Yoksa batarsın.
Yüzme biliyor mu?
Çabuk!
Ursula!
Albert!
Onu görebiliyor musun?
- Hayır, bulamıyorum. - Dalıp bakayım. Bekle!
Albert!
Amerika'ya yüzmeye mi çalıştın?
Vize almaktan kolay.
En azından ölmedim.
Yaşlı bir adam boğuldu.
Çıkış damgaları, giriş belgeleri,
geçiş vizeleri...
Naziler Kafka'dan esinlenmiş.
Teşekkür ederim.
Bir Amerikalı yardım etmeye çalıştı ama...
Amerikalılar mı?
Unut onları.
Kendimizi kurtarmamız lazım.
Bay Benjamin, sizi temin ederim, sizi buradan çıkaracağız.
Olanları öngörmemiz mümkün değildi...
Ne oluyor?
- MS Rex'e polis baskını düzenlendi. - Ne?
Yük ambarında düzinelerce mülteci yakalandı.
Gemiye el koydular.
Köpeği alır mısın lütfen?
- Üzgünüm, gitmeliyim. - Mary Jayne.
Bu kahrolası ülkede geberip gideceğim.
Yeterli mi?
Hayır.
Yürüyün hanımlar.
Ne oluyor?
Yürümeye devam et.
Kendimizi nasıl kurtarabiliriz?
Anlat bana.
Bize tuzak mı kurdun?
Hayır. Yemin ederim. İşe yarar sandım. Kefaletinizi ben ödedim.
Çok üzgünüm.
Kardeşin de burada olmalı.
Kardeşimi gördünüz mü?
Bu boyda, mavi gözlü.
Evet. Sanırım biz çıkarken onu kenara çektiler.
- Hâlâ içeride mi? - Evet.
Kardeşim hâlâ içeride.
Lütfen yardım et.
Dağlarda korunmayan bir yol buldum.
Pireneler'den mi? Yayan mı? Mümkün değil.
Yola çıkıyorum. İstersen gel.
Lütfen telafi etmeme izin ver.
Dağlardan İspanya'ya giden bir yol bulmuş.
Ne?
Bu kim?
Bana güvenebilirsin. Yardım etmek istiyorum.
Yol burada başlıyor. Banyuls-sur-Mer'in dışında.
Ama Albert, ben...
- Albert'i bırakamam. - Ben onu beklerim.
- Gerçekten mi? - Bir saniye bekle.
Ona güvenebilir miyiz?
Haritayı tekrar göster. Onu sana yollarım.
Onu bekleyemeyiz.
Sınır polisi devriyesi şafakta. Herkesi vuruyorlar.
O zaman tam arkanızdan gelecek, söz veriyorum.
Tamam, Banyuls-sur-Mer'in hemen dışında bir taş ev var.
Oradan sağa dönüyorsun. Tamam mı? Sonra üzüm bağları var...
Hirschman. Efendim.
Eski bir Alman ismi.
Telaffuzu zor.
Belki de pasaportlarındaki isimler uyuşmadığı içindir.
Hangisi gerçek?
Yoksa hepsi sahte mi?
Hannut'ta mı savaştınız?
Evet.
Nasıl birden sarpa sardığını hâlâ anlamıyorum.
Ben...
...Paris'in doğusunda
Fransız göçmen piyade birliğinde
askerdim.
Fransız pasaportum oradan geldi.
General Georges bizzat kendi verdi.
Şununla da İspanya'da
cumhuriyetçiler için savaştım.
Onunla da ekonomi okumak için İtalya'ya girdim.
Ta ki faşistler beni kovana dek.
Ve şununla da...
...1933'te Almanya'dan çıkabildim.
Peki gerçek kimliğin hangisi?
Nazilere sorarsanız hiçbiri.
Bir kimliği hak etmediğimi düşünüyorlar.
Amerikalı bir kadın kefaletini ödedi.
Belgede sahtecilikten seni tuttum.
Ama bir yanlışın olduğunu düşünmüyorum.
Mösyö, lütfen...
İki saat önce çıkacağını söylemiştiniz
ama burada bekleye bekleye...
Pardon, siz Albert Hirschman mısınız?
Ben Mary Jayne...
Evet, Amerikalı.
Kardeşim nerede?
Sana açıklamam gereken çok şey var
ama çok geç kaldık.
Yetişmen mümkün değil.
Ne...
Seni arabayla götürebilirim. Arabayla götüreyim.
Başka bir işin yok yani.
Kaç yaşındasın?
Yirmi beş.
Sen kaç yaşındasın?
Bu çok kaba bir soru.
Ne iş yapıyorsun?
İş mi?
Meslek olarak.
Ekonomi okudum.
Ama Nazilerden o kadar uzun süredir kaçıyorum ki
artık profesyonel mülteci oldum.
Ve Yahudiyim.
Evet. Aslında Yahudi olmanın benim için pek bir anlamı yoktu.
Artık en önemli yanım bu.
Sen ne iş yapıyorsun?
Elimden geleni yapıyorum.
Arabam var.
Hatta Mercedes.
İnsanlar elden bir şey gelmez sanıp hiçbir şey yapmıyor.
Kimse zengin, güzel Amerikalı kızlardan bir şey beklemez.
Seni İspanya sınırına götürmek için bu akşamki Şikago uçağımı kaçırıyorum.
Şikago'da ne var?
Hiçbir şey.
Kullanmayı bilirsen insanların sana dair varsayımları işe yarayabiliyor.
Tanrım.
Amerikalı kızı oyna.
Sen ne yapacaksın?
Merhaba. Belgeleriniz lütfen.
Evet, elbette.
Affedersiniz.
Acelemiz var.
Neden aceleniz var?
Yeni istiridye yedik.
Evet, istiridye.
Sorun yok.
- Teşekkürler. - Rica ederim.
Geçsinler!
Paul. Haber var mı?
Henüz yok.
Eşinizin size çok sözü olmalı, her gün mektup geliyor.
Evli misin Paul?
Daha değil. Sadece ben ve Petit varız. Annemiz de Ouidah'da.
- Orası nerede? - Batı Afrika, Bay Fry.
Bazılarına göre Fransız Dahomey. Ama önceden bağımsızdı.
Eve dönün istiyordur.
- Ordudan çıktığımıza seviniyor. - Dönmek için para biriktiriyorum.
Dönmek istiyor.
Ama ben okulu bitireceğim. Büyük planlarım var.
Bu kimden? Üstünde pul yok.
Bu sabah bir adam elden teslim etti. Eski bir dost olduğunu söyledi.
Bölgenin haritası var mı?
Evet, tabii.
Buyurun.
Mersi.
Bence o kadar uzakta olamazlar
çünkü zaten mesafeyi yarıya indirdik. Görüyor musun?
Şikago'da seni kim bekliyorsa yarın hayal kırıklığına uğrayacak.
Teşekkür ederim.
Thomas.
Air-Bel Villası'na hoş geldin.
Bu kimin evi?
Uzak bir akrabama ait.
Burada mı yaşıyorsun?
Yeni geldim.
Hâlâ elektriği açtırmaya çalışıyorum.
New Jersey'deki evine mektup gönderdim.
Eşin cevap verdi.
Avrupalı beyin takımını Nazilerden kurtardığını söyledi.
Nasıl gidiyor?
Çok iyi gidiyor. Sağ ol.
Hâlâ berbat bir yalancısın.
- İşe dönmeliyim. - Şimdi mi?
Hayatımda belki ilk kez
çok önemli bir şey yapıyorum.
Yardım edebilirim.
Sonra ne olacak? Yine beş yıl kayıp mı olacaksın?
Yakalandığını sandım Thomas.
Ya da daha kötüsü.
Thomas.
Dikkatimi dağıtmana izin veremem.
Asla.
İspanya sınırına birkaç adım kaldı.
- İyi, değil mi? - Evet.
Fransa'ya veda et.
Durun!
Kaçın!
Hemen durun!
Belgelerinizi gösterin!
İlerideki köy İspanyol bölgesi!
Çıkış damgası olmadan sınıra yaklaşamazsınız.
Siz kimsiniz? Ne halt yiyorsunuz?
Neden görev yerinizde değilsiniz?
İspanya sınırındaki kontrolsüz araziler Geheime Staatspolizei yetkisi altında!
- Geheime Staatspolizei mi? O ne? - Gestapo.
Burada bulunmanız
iki hükûmetimiz arasındaki Compiègne Ateşkesi'nin ihlâlidir!
Yeni Fransa bu, memurlar!
Yetki alanınız dışında görevlerde bulunmak
yasalar uyarınca cezalandırılır! Anlaşıldı mı?
- Evet. - Kurallara uyun!
Hadi masalarınıza!
Yürü! Hadi! Koş!
Hey.
Teşekkürler.
Barselona'dan Lizbon otobüsüne, değil mi?
Aynen öyle.
Gel.
- Olmaz. - Ne?
Geri dönüyorum.
- Hayır. - Gidiyorum.
Sen de mi?
- Beni dinle. - Biliyordum.
Marsilya'da kaçmayı bekleyen bir sürü insan var.
Çıkış yolunu biliyoruz.
O ihtiyarla bir Şabat geçirdik, başımıza Musa mı kesildin?
Ursula...
İkiniz de bir kampa düşer veya ölürsünüz.
Ursula...
Beni bırakmayacağına söz verdin.
Ursula.
Lütfen anla.
Seni Lizbon'da bulurum. Tamam mı?
Splendide Otel'e nerede olduğunu yaz.
Duydun mu? Splendide Otel'e nerede olduğunu yaz!
Marsilya'da yetkililer hatalı yönetim, bir dizi tutuklama
ve polisin kontrol altına alamadığı kriz sebebiyle
batıya yol alan hiçbir yolcu gemisinin
Marsilya dâhil hiçbir Fransız kıyısında
ikinci bir emre kadar...
Kahretsin. ...demir atamayacağını ilan etti.
Hatta tüm Fransız limanları her türlü yolcu gemisine kapatılacak,
ta ki tehdit...
- Ne? Limanları kapatabiliyorlar mı? - Kapattılar bile.
Vichy hükûmeti, Ulusal Polis'e
Fransız-Alman ateşkesinin 19'uncu maddesini uygulama emri verdi.
19'uncu madde ne?
Fransız topraklarındaki tüm mülteciler talep üzerine teslim edilir.
- Kime? - Alman Reich'a.
Böyle yasaklar gelmez demiştin.
Yanılmışım.
İnsanları sınır dışı edemezler, değil mi?
Çıkmayı imkânsız hâle getirseler...
Zaten imkânsız.
Ama geri mi gönderecekler? Şimdi mi?
Gel.
Buyurun.
- Bayan Gold'u arıyordum. - Burada ne arıyorsun?
Bu Lisa Fittko.
Dağlardan İspanya'ya giden güvenli bir yol buldu.
- İşe yaradı mı? - Dün gece geçtik.
Lizbon'da güvene ulaşacak beş kişiyle beraber.
Komiser Frot!
İyi ki geldiniz.
19'uncu maddeyi anladığınızdan yüzde yüz emin olmak istedim.
Evet, telgrafınızı okudum.
İstenmeyen bireylerin hepsi talep üstüne yerel polise teslim edilecek.
Rosé içer misiniz?
Marsilya, Avrupa'nın dört yanından gelen mültecilerle dolu.
Ben de emniyet müdürüyüm, o yüzden şehri temizlemek benim işim.
Siz de Amerikan konsolosusunuz Bay Patterson
Amerikalıların başıma dert açmamasını sağlamak da sizin işiniz.
Elbette.
O zaman Amerikan Acil Kurtarma Komitesi ne olacak?
Talimatlarıma rağmen
Alman yazar Walter Benjamin için istedikleri vizeyi verdiniz.
Tehlikeli yazarlar demiştiniz.
Walter Benjamin'den açıkça bahsetmediniz.
O saçma sapan şeyler yazıyor. Nasıl tehlikeli olsun ki?
Nazilerin kara listesinde.
Bu adam benim gözetimimde Marsilya'dan ayrılırsa
sizi sorumlu tutarım.
Neyse ki birkaç gün önce gemisine el konuldu,
muhtemelen Splendide'de tıkılıp kalmıştır.
Benjamin, Splendide Otel'de mi?
Son duyduğuma göre hepsi öyle. Benjamin, Ernst, Breton.
Sınır polisi şafakta gelmeden sınırı gece geçersek
haftada iki kere dörder kişi götürebilirim.
Noel'e kadar 100'den fazla yani.
Fransa çıkış damgasına gerek yok mu?
Gerek olursa da sahtesini alırız. O kolay.
Bu örgüt tertemiz kalmalı.
Varian. Fırsat bu fırsat. Kurtarabileceğimiz insanları...
Ya Fransız polisi beni hedef alıp bu örgütü bitirirse?
Bilmene bile gerek yok.
Karaborsayı bana bırak. Sen temiz kalırsın.
- Sahte belge pahalıdır. - Ne ucuz ki?
Ben hallederim.
Ayrıca tren bileti alacağız.
- Otel. Yemek. - Param var.
Sorun değil.
- Tamam. - Tamam!
Tamam! Pekâlâ, anlaştık o zaman.
Varian, sen örgütün yüzü olarak kal.
Lisa, sen de kaba kuvvetten sorumlusun.
- Suç işleri de Albert'ın. - Olamaz!
O zaman sen nesin?
Ben bankayım sadece.
Kendine haksızlık etme.
Gel.
Sen kimsin?
Paul. Kandjo.
O da operasyonun beyni.
Mary Jayne'e telgraf.
Bütçeye ihtiyacımız var.
Kişi başı ne kadar?
Oda paylaşmayı dert etmezler herhâlde.
Yol zorlu mu?
EVE GELMİYOR MUSUN? STOP.
ARTIK TEK BAŞINASIN. STOP. BABAN.
...hazır olur olmaz. Değil mi Mary Jayne?
Mary Jayne, her şey yolunda mı?
Evet.
İşe dönelim.
TRANSATLANTİK
JULIE ORRINGER'IN ROMANINDAN ESİNLENİLMİŞTİR
BU DİZİ GERÇEK İNSAN VE OLAYLARDAN ESİNLENİLEREK OLUŞTURULAN BİR KURGUDUR.
Alt yazı çevirmeni: Deniz Fikirdanış