Nog één?
Nee, bedankt.
Een koffie, graag.
Ik ben getrouwd.
Ik bewonder uw zelfvertrouwen, maar ik probeer u niet te verleiden.
Ik hoor dat u een uitweg weet.
Veel van onze Britse vrienden zitten vast in Frankrijk na Duinkerke. Te veel.
Ze hebben hulp nodig.
U vraagt me om Britse krijgsgevangenen Frankrijk uit te smokkelen?
- Ik ben Amerikaan. - Precies.
Groot-Brittannië is in oorlog en onder vuur.
We zoeken bondgenoten die hier vrij kunnen werken.
- Miss... - Noem me Margaux.
Margaux, m'n land is officieel neutraal in deze oorlog.
Ik las uw artikelen uit Berlijn in The New York Times, Mr Fry.
Ik weet hoe u over die neutraliteit denkt.
Wat u suggereert...
...is hoogverraad.
Meneer Benjamin.
Pardon. Hopelijk vindt u het niet erg. Ik heb een vraagje over uw werk.
- Wat brengt u hier? - O, nieuwsgierigheid.
Hier. Als de aura van unieke objecten verdwijnt bij massaproductie...
...waar gaat die dan heen?
De interessantere vraag zou zijn:
wat gebeurt er met de aura van unieke objecten...
...die worden verstrooid door de krachten van het kwaad...
...terwijl de wereld die wij kennen wordt verwoest, in stukken wordt gebroken?
Maar op een dag...
...zullen we de stukken weer in elkaar passen, als een puzzel.
Dat proces heet tikkun olam.
Tikkun olam.
- Tikkun olam. - Precies.
We willen verzetsgroepen financieren. Zoals die van u.
Ons comité is een hulporganisatie.
Ik wil mensen geweld helpen ontvluchten, niet eraan bijdragen.
- Help onze jongens dan te ontsnappen. - Het gaat niet.
Ziet u die man daar? In de overjas, die langsloopt?
Commandant van de politie. Hij gaat een inval in het Splendide doen.
Wanneer?
- Vijf, tien minuten. - Wat?
Die man die de Italiaanse krant leest, is een agent.
Net als die twee met sjaals die praten bij de receptie.
En de man die z'n schoenen laat poetsen en een sigaar rookt.
Ze wachten alle vier alleen maar op zijn signaal.
Dat kunt u niet weten.
Wacht hier en ontdek het zelf.
Larbi Ben Barek. Zag u z'n recentste triomf?
- Wie? - Larbi Ben Barek.
De zwarte parel van Marseille. Geen fan van voetbal?
Ik heb reden om te denken dat er zo een inval komt.
- Wat? - Onze mensen moeten hier weg.
Meneer Benjamin en enkele anderen gaan vandaag naar Banyuls...
...en steken vannacht de Pyreneeën over.
Breng je hem naar Lisa? Ik weet een plek voor de rest. Voor één nacht.
Hoe dan ook, is Mary Jayne boven?
Geweldig, toch? Als iedereen is gekleed als wijngaardwerker...
...kan Lisa overdag mensen helpen oversteken.
En ze zitten veel lekkerder dan die oude laarzen waarmee iedereen aankomt.
- Vind je ze niks? - Ze zijn alleen niet groot genoeg.
Ik trek ze nooit meer uit.
- Als je er maar niet mee naar Amerika rent. - Nee. Ik ga nergens heen.
Ook al is m'n vader woest op me.
Hij zegt: 'Marseille is geen plek voor een Amerikaanse als jij.'
Wat is een Amerikaanse als jij?
Je weet wel.
- Je ziet hier inderdaad weinig toeristen. - Zeg, ik ben geen toerist.
- Nee. - Waarom lach je? Het is niet grappig.
Ik heb hier echte verantwoordelijkheden. Mensen die op me rekenen.
Ja. Ik reken op je.
Spot je met me?
Ik zou nooit met je spotten.
- De politie komt een inval doen. - Wat...
Politie.
Uw papieren.
Wat gebeurt hier?
- Bent u de hoteldirecteur? - Nee. Varian Fry.
Directeur van het Emergency Rescue Committee.
Enkele gasten staan onder onze bescherming.
Hebben ze niet genoeg geleden? Niemand overtreedt de wet.
- Het zijn allemaal criminele vreemdelingen. - Het zijn vluchtelingen.
Is er een verschil?
- Meneer Benjamin, kleed u aan. - Wat is er?
Snel. De politie is hier.
Politie.
Politie. Doe open.
Politie.
Doe de deur open.
Ga weg. Viezerik. Ga weg hier.
Ga weg.
Kijk. Hier kunnen minstens drie mensen tegelijk in.
Ik neem ze mee in de lift.
- Kunnen we ons hier verstoppen? - Dat gaan we niet doen.
Shit.
De espadrilles. Ik kom zo terug.
Oké. Hier. Deze zijn voor hen en de rest moet je verstoppen, oké?
- Dank je. - Jij bedankt.
En later?
Ik zal je vinden. Waar je ook bent.
Goed.
- Waar gaan we heen? - U zult het zien.
Ik kan niet gaan. M'n boek is nog niet af. Ik moet schrijven.
Meneer Benjamin, uw ideeën zitten hier.
Uw leven is meer waard dan dat rotte manuscript. Ja?
Shit.
Kom mee.
- Wacht. Ik kan niets zien. - Stil.
Waar zijn we?
Welkom in het echte Marseille.
- Bedankt. - Graag gedaan.
Kom snel.
- Bedankt. - Walter Benjamin en Julius Berger.
- Lisa Fittko. - Komt u mee.
Hier en hier.
André, Max, Jacqueline, blijf allemaal even hier.
Ik ga als eerste naar binnen.
Wat is dit voor plek?
Je droomt, Max.
Ik droomde dat ik een koffer was.
Dat was geen droom. Dat is echt gebeurd.
Hallo?
- Hé. - Varian...
Nee, ik kom alleen een gunst vragen. Het is een noodgeval.
Ben je niet alleen?
Hallo. Ik ben Mary Jayne Gold. Ik werk met Varian.
Lovegrove. Thomas Lovegrove.
De politie deed een inval in ons hotel. Ik wist geen andere plek.
- Is dit uw huis? - Voorlopig.
- Hoeveel mensen wonen er? - Eén.
Eén? Hoeveel slaapkamers heeft u hier? Tien, vijftien?
- Minstens. - Mogen we hier logeren?
- Zo lang jullie willen. - Nee. Eén nacht is afdoende.
- Hoeveel vraagt u? - Wacht even...
Varian. Denk nou na. We kunnen hier zoveel mensen verbergen.
We komen al met de Bretons en Max Ernst.
De Mahlers, de Manns en zelfs de Levines en Fraiberg-kinderen passen hier.
En het was maar 20 minuten vanaf de haven.
Het ERC gaat niet betalen voor een privévilla.
Ze zijn in New York. Ze hoeven niet te weten waar we wonen.
Sommige van onze mensen worden gezocht. Wijzelf misschien ook, ondertussen.
Dan verbergen we ons in het volle zicht. Deze villa is perfect voor ons.
Het is onredelijk om Thomas in gevaar te brengen voor ons werk.
Ik vind gevaar prima, eigenlijk.
- Ik sta erop dat jullie blijven. - Mooi, afgesproken. Gaat u ons rondleiden?
Na u.
Omhels het afgestompte, prikkende doornen zijn beneden.
Op z'n pantoffels is een slak z'n pantser kwijt...
...maar vindt hij een brievenbus.
De regen valt ondersteboven.
Hij wordt geblazen door de stromingen, als linten.
De grijs-zwarte wolken worden weerspiegeld op de huid van de sardines.
Afgezet, onder invloed van hun lumbale pijn.
Gaat het?
Ben je in orde?
- Hebben ze je verwond? - Nee.
- Ze hebben ons kaalgeplukt. - Niet helemaal.
- Klaar? - Iedereen is onder de wol.
- Mary Jayne. - Ja?
Ik denk dat we nog meer geld nodig zullen hebben dan verwacht.
- We hebben een kantoor nodig, vervoer... - Dat is geen probleem.
- Weet je het zeker? - Geen zorgen.
- Ik zal het regelen, Varian. - Dank je.
Het voelt erg goed dat ze allemaal in een bed slapen.
Dus dank je, Thomas.
Leg nog eens uit hoe we weten dat je geen Gestapo-informant bent?
Ik? Ik ben opgegroeid in een kibboets.
Nou, een goede fee die komt opdagen met een lege villa in tijden van crisis...
...kan zomaar een wolf zijn.
Nee, Thomas kwam hier net als iedereen vast te zitten toen de oorlog begon.
- Deze man is geen Gestapo-informant. - Een goede fee, misschien.
Nee, serieus.
Ik ken hem.
Hoe?
Hoe kennen jullie elkaar?
Vijf jaar geleden, in Berlijn...
...werd een onschuldige Joodse man door nazi's in een café aangevallen.
Alleen wij probeerden te helpen.
Hij zat gewoon wat te drinken en ze staken hem in z'n hand. Bloed...
Ik schreef erover voor The NYT en ze moffelden het weg.
Dat was...
...het moment waarop ik wist dat deze oorlog...
...anders zou zijn dan elke andere oorlog.
- Kan ik ergens mee helpen? - Nee, het is prima. Ga zitten.
Het is klein, maar gerieflijk.
Het enige wat ontbreekt, zijn de kookkunsten van mam.
Dank je, Paul.
Broer, je vergeet het beste.
Je hebt een lange dag gehad.
Dat is beter.
We kunnen dit niet blijven doen.
Gaat dit over je vrouw?
Nee. Eileen weet precies wie ik ben.
Het gaat om Mary Jayne en alle anderen die hier pal naast zijn...
...in de slaapkamers in deze gang.
Ik moet die twee kanten van m'n leven gescheiden houden.
Twee kanten van jezelf?
Ik bedoel het persoonlijke en het professionele.
Want wat zouden ze denken?
- De muren zijn hier erg dik. - Nee, ik meen het.
Prima.
Miss Gold, het spijt me, maar uw saldo is te laag om dat bedrag op te nemen.
Maar er wordt eens per week geld naar me overgemaakt uit Chicago.
- Deze week is er niets gekomen. - Nou, dat is vast gewoon een misverstand.
Terwijl ik dat regel, kunt u me misschien een voorschot geven?
Ik vrees dat dat onmogelijk is.
- Pardon? - U heeft geen geld op uw rekening.
Ik ben al maanden een trouwe klant van deze bank.
Voorlopig is dit uw laatste geld.
Alstublieft.
Bedankt.
Jezus.
- Zouden ze hebben gevonden wat ze zochten? - Hopelijk niet.
- Kun je me hiermee helpen? - Ja.
Gewoon...
Max Ernst.
Paspoorten.
De lijst?
Een paar jaar terug reisden we de Rivièra af per trein.
Eerste klas. M'n advocatenbureau deed goede zaken.
De wereld lag voor me open. Wie had gedacht dat alles zo ver zou vallen?
Ik niet.
In 1933 werd me een baan in Palestina aangeboden.
Ik zei nee. Ik wilde niet in de woestijn wonen.
Misschien was het de verkeerde keuze.
Zoveel verkeerde keuzes hebben ons naar deze situatie gebracht.
Verkeerde keuzes...
...die verkeerd worden opgevat als bewijs van vooruitgang.
Ik probeer niet om te kijken.
Ik kan alleen maar omkijken.
Als u maar vooruit blijft lopen.
Als we dat doen, laten we hopen puin achter.
Verder niets.
Geschiedenis...
...is de wind die ons vooruit blaast en alles op z'n pad verwoest.
Komt u nu.
Ik zal u helpen.
Bedankt.
Waar kom je vandaan?
- Berlijn, oorspronkelijk. - O, Berlijn.
- Ik vertrok in '33. - Waar ging je heen?
Eerst ging ik met m'n oudere zus Ursula naar Parijs.
Daarna naar Triëst, Londen, Sevilla...
...en weer terug naar Parijs.
En de rest van je familie?
M'n vader stierf kort voor Hitler aan de macht kwam.
En m'n... Nou, het laatste wat ik hoorde...
...was dat mam en m'n zusje Eva naar Londen gingen.
Maar...
De waarheid is...
Ik weet niet of ze het hebben gered.
En ik weet ook niet hoe ik erachter kan komen.
Misschien wil ik het niet weten.
Als u dit tempo aanhoudt, zijn we er niet voor zonsopgang.
Het spijt me. Ik kan niet sneller.
- Dan moeten we omdraaien. - De hele weg terug naar Banyuls?
Er is een stenen huis waar we kunnen slapen.
We zijn het gepasseerd. Het is niet ver weg.
Dat red ik niet. Ik wil liever hier blijven.
Hier?
Precies hier.
We halen u bij zonsopgang op.
Goedenacht.
Grijpt het je nooit aan?
Wat?
Er slapen verhongerende mensen op het strand, vlakbij.
Dit land gaat naar de klote, excusez le mot.
Logisch dat je vader je thuis wil hebben.
- Zulke champagne vind je niet in Chicago. - Ben je daarom nog hier?
Heb je met hem gepraat?
Nog niet.
Wat zei hij toen je wegbleef?
Hij zette m'n geld stop.
Praat met hem, toe. Zeg hem dat er geen reden tot zorgen is.
- Het lastige is dat ik 't met hem eens ben. - Wil je echt dat ik vertrek, Graham?
- Ik? - Ja.
Ga je me niet missen als ik weg ben?
Meneer Benjamin.
Meneer Benjamin?
Meneer Benjamin.
Wat is er aan de hand?
Ik heb alleen een beetje morfine genomen...
...om me in slaap te helpen.
- U moet niet knoeien met dat spul. - Geloof me, ik weet heel goed wat ik doe.
Goedemorgen.
Dan...
...gaan we.
Meneer Benjamin...
Waar was je?
Aan het werk.
- Hoe ben jij hier gekomen? - Met Varian.
We hebben gisteren een kantoor gevonden.
We hebben het ingericht. Het is klaar voor gebruik.
We zijn al gesprekken aan het regelen. Het nieuws gaat rond.
Dat is mooi.
- Ja. - Kom je binnen?
Je woont hier nu, maar sliep hier niet.
Ik verblijf hier, Albert. Jij bent ook welkom.
Ja. Oké. In een villa op een halfuur van de mensen die we willen helpen.
Misschien ben ik hier meer op m'n gemak dan jij.
Hier zijn maar 26 kamers en bij mij thuis zijn er 30, dus...
MJ, hé.
Toe. Kun je gewoon...
Ik...
Ik kwam hier om jou te zien.
- Ik moet nu echt een bad nemen. - Oké. Ja, prima.
Transitvisums, graag.
Er is duidelijk een probleem.
Blijf rustig.
De grens was gisterochtend gesloten. Hoe zijn jullie gekomen?
De Fransen lieten ons erdoor.
Er is hiernaast een hotel. Blijf daar tot dit is opgelost.
Ga nu.
God, ik heb een sigaret nodig.
Mag ik er één?
Dank je.
Hoe was je nacht?
Niet zedig doen. Je lijkt me een moderne vrouw.
Een moderne vrouw met een presbyteriaans geweten.
M'n vader heeft m'n fonds bevroren. Geen geld meer.
- Waarom? - Hij wil me naar huis dwingen.
Mist hij je zo erg?
Bepaald niet. Hij is alleen bezorgd over z'n reputatie.
God verhoede dat z'n dochter in Marseille omgaat met het gepeupel.
Weet je wat er gebeurt als ik ga?
M'n moeder gaat het Michiganmeer afdreggen...
...naar een lijk of gescheiden man die deze oude vrijster zou willen huwen.
En dan ga ik de rest van m'n leven lang bij de club zitten bridgen.
Maar als ik terugga, geeft hij m'n fonds vrij...
...en kan ik Varian geld sturen uit Chicago.
Ik zou kunnen meebetalen aan het kantoor en iedereen hier voeden.
Ik zou kunnen betalen voor treinkaartjes en...
Misschien is het geld noodzakelijker voor het comité dan ik.
Daar zou ik niet zo zeker van zijn.
Zeg niets tegen Varian.
Ik beloof dat ik iets zal uitvogelen voor ik hem teleur hoef te stellen.
Misschien hoeft dat niet.
Wat niet?
Naar huis gaan of mensen teleurstellen.
Meneer Benjamin.
M'n manuscript...
...moet Amerika bereiken.
Pas op m'n aktetas, goed?
U gaat die aktetas zelf naar Amerika brengen, Mr Benjamin.
Met of zonder mij.
Belooft u me dat?
Ik beloof het.
Ik kom uit Bulgarije, maar verhuisde naar Hamburg na school.
Ik ontmoette m'n vrouw Jana in de bus.
Ik moest met de buren naar Frankrijk vertrekken...
...maar nu weet ik niet waar ze zijn.
Ik ben met niets geboren.
Bij al m'n baantjes was ik de beste.
Toen bouwde ik m'n eigen fabriek en toen nog één.
Ik behandelde m'n werkers met waardigheid.
Ik betaalde belasting.
Ik woonde bij m'n zus. Ik werk thuis.
Op een dag zei men dat ze ons kwamen halen.
M'n man en zoon zijn gedood bij de inval van de nazi's.
Om de een of andere reden lieten ze mij leven.
Ze waren allemaal dood. M'n broer.
M'n zus.
M'n moeder.
Ik weet niet wat er met m'n broer is gebeurd.
Bent u een professioneel kunstenaar, politicus of gepubliceerd academicus?
- Ik ben Europeaan. Wij allemaal. - Ik ben naaister.
- Ik ben moeder. - Onze ouders zijn dood.
- Ik heb geen familie meer.
- Kunt u me helpen? - Ik moet naar Amerika.
Ik doe alles om m'n familie te redden.
- Kunt u helpen?
- Kunt u me helpen? - Toe, help me.
Ik heb gewoon een veilige plek nodig tot deze waanzin voorbij is.
Kunt u ons helpen?
Bent u een professioneel kunstenaar, politicus of gepubliceerd academicus?
Mag ik een potlood lenen?
Ga uw gang.
Wat denkt u?
Ik vind het heel mooi.
Ik doe niet alleen karikaturen. Ik kan alles tekenen.
- Ik weet niet of we u kunnen helpen. - Alstublieft. Misschien kan ik u helpen.
Ik heb de kunstacademie gedaan en was de beste van m'n jaar.
Sorry. Kunt u me even excuseren?
Varian?
- Ja? - Iemand van het consulaat belde.
- Patterson? - Een van z'n adjuncten.
Het was urgent.
- Weet u zeker dat dit geen val is? - De Spanjaarden laten ons gaan.
U moet in de trein zitten voor ze zich bedenken.
Waar is Mr Benjamin?
Meneer Benjamin?
Word wakker. We mogen gaan.
Meneer Benjamin, ontwaak.
Word nu wakker.
Walter...
In deze uitzichtloze situatie...
...heb ik geen andere mogelijkheid dan er een einde aan maken.
Verdomme.
M'n leven...
...zal eindigen in een klein dorp in de Pyreneeën...
...waar niemand me kent.
Lisa. Onze trein.
Je hebt gelijk.
Meneer Fry.
- Ik herken u. - De viceconsul.
Bingham. Hiram Bingham.
Bedankt dat u hier wilde komen. Ik wil niet dat iemand ons hoort.
- Hoe kan ik u helpen? Ik heb het druk. - Natuurlijk.
Ik wilde ons nieuwe beleid persoonlijk uitleggen.
Nieuw beleid? Jezus, het lukt al niet om het oude te volgen.
- Luister gewoon even. - We hebben de handen vol.
M'n enige goede nieuws is dat Walter Benjamin is ontkomen.
Nou, dat is heel goed nieuws.
Patterson weet niet dat ik hier ben.
Voortaan is ons nieuwe visumbeleid dat u rechtstreeks naar mij komt.
Waarom dat zo?
Patterson staat niet achter uw doel. Vanochtend zei hij, en ik citeer:
'Geen radicalen, geen Joden, geen Britse krijgsgevangenen. Begrepen?'
Ik weet niet wat u hoort uit New York?
Nou, ik weet dat het kindertransport naar Engeland is afgelast.
En er is nul interesse in de VS in het opnemen van kindvluchtelingen.
M'n vrouw was laatst op een feest waar een socialite erover grapte.
'Duizend Joodse kinderen?
Dat worden toch maar duizend lelijke volwassenen,' zei ze.
De Amerikaanse overheid talmt met opzet.
Het boeit niemand wat dat de hel losbreekt.
U moet snel zijn en zoveel mogelijk mensen weg krijgen.
Ja, weet ik.
Fijn dat we nog vrienden op het consulaat hebben.
Geen vrienden, Mr Fry.
Alleen ik.
Niet nerveus zijn.
M'n baas zal al je vragen beantwoorden.
Waar is hij?
Hier.
Mary Jayne, dit is Margaux.
- Rookt u? - O, nee. Dank u.
Jammer.
Er is meer waar dit vandaan kwam.
Werk samen met ons.
Met jullie werken? Als spion? Ik ben niet getraind.
Niet?
U weet vast hoe u wijkt voor een man...
...zodat hij op z'n gemak is, al bent u dat niet.
Pardon, wat?
Of hoe u zich ervan verzekert dat u niet te veel ruimte inneemt?
Wat dacht u van uw gevoelens wegslikken als ze hinderlijk zijn...
...of uw mond houden als u woest bent?
Ik gok dat u het type bent dat verjaardagen onthoudt...
...en de favoriete muziek van mensen, en allerlei andere details...
...zonder dat het u wordt gevraagd.
Heb ik het mis?
Bedankt.
En als u probeert te zeggen dat u uw intelligentie niet verbloemt...
...in situaties waar die als een dreiging zou kunnen worden gezien...
...nou...
...dan geloof ik u niet.
Ik zou zeggen dat u hier uw hele leven voor heeft getraind, Miss Gold.
Wij allemaal, toch?
GEÏNSPIREERD DOOR DE ROMAN VAN JULIE ORRINGER
DIT IS EEN FICTIEVE SERIE GEÏNSPIREERD DOOR ECHTE MENSEN EN ECHTE GEBEURTENISSEN